IV SA/Po 710/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej rozbudowy hali magazynowej.
Skarżący E. O. zaskarżył postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego, które uchyliło częściowo postanowienie PINB i zobowiązało inwestorów do przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanej konstrukcji stalowej zadaszenia, fundamentu oraz konstrukcji murów oporowych. Skarżący zarzucał m.in. błędną wykładnię przepisów, brak wykazania przesłanek do nałożenia obowiązku ekspertyzy oraz zbyt szeroki zakres żądanej ekspertyzy. Sąd uznał, że wobec braku dokumentacji budowy i niemożności samodzielnej oceny przez organ, nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy było zasadne i proporcjonalne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę E. O. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) zobowiązujące inwestorów do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej rozbudowy hali magazynowej o dok zjazdowy. PINB pierwotnie wszczął postępowanie w sprawie robót budowlanych, a następnie zmienił jego zakres z uwagi na brak przedłożenia przez inwestorów dokumentacji budowy. WINB, rozpatrując zażalenie, utrzymał w mocy obowiązek przedłożenia ekspertyzy, wskazując, że brak dziennika budowy i innych dokumentów uniemożliwia organowi ocenę zgodności wykonanych robót z prawem budowlanym. Skarżący podnosił liczne zarzuty, w tym dotyczące błędnej wykładni przepisów, braku uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót oraz zbyt szerokiego zakresu ekspertyzy. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego było uzasadnione. Podkreślono, że ciężar dowodu zgodności budowy z prawem spoczywa na inwestorze, a brak wymaganych dokumentów (dziennika budowy, protokołów, dokumentacji materiałowej) uniemożliwia organowi weryfikację, co uzasadnia potrzebę uzyskania ekspertyzy technicznej. Sąd uznał również, że zakres żądanej ekspertyzy był właściwy i niezbędny do oceny zgodności inwestycji z przepisami. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, brak wymaganych dokumentów, które uniemożliwiają organowi ocenę jakości wykonanych robót budowlanych i ich zgodności z prawem, uzasadnia nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ciężar dowodu zgodności budowy z prawem spoczywa na inwestorze. Brak dokumentacji budowy, w tym dziennika budowy, protokołów odbioru robót zanikających oraz dokumentów dotyczących użytych materiałów, uniemożliwia organowi nadzoru budowlanego weryfikację, co uzasadnia zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego w celu zebrania materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
pr.bud. art. 81c § ust. 2
Prawo budowlane
Organy mogą nałożyć obowiązek przedłożenia ocen technicznych lub ekspertyz w razie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego.
Pomocnicze
pr.bud. art. 50 § ust. 1
Prawo budowlane
Dotyczy wstrzymania robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
pr.bud. art. 42 § ust. 1 i 2
Prawo budowlane
Obowiązek inwestora zapewnienia kierownictwa budowy przez osobę z uprawnieniami oraz obowiązek kierownika budowy prowadzenia dziennika budowy.
pr.bud. art. 45
Prawo budowlane
Dziennik budowy jako urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych.
pr.bud. art. 36a § ust. 1
Prawo budowlane
Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę wymaga uzyskania decyzji zamiennej.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu wszechstronnego i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 art. Załącznik I
Podstawowe wymagania dotyczące wyrobów budowlanych (nośność, stateczność, bezpieczeństwo pożarowe, higiena, bezpieczeństwo użytkowania, ochrona przed hałasem, oszczędność energii, zrównoważone wykorzystanie zasobów).
pr.bud. art. 10
Prawo budowlane
Wymagania dotyczące wyrobów budowlanych stosowanych w obiektach budowlanych.
pr.bud. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Prawo budowlane
Obowiązek projektowania i budowania obiektów budowlanych zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dziennika budowy i innych dokumentów budowlanych uzasadnia nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej. Ciężar dowodu zgodności budowy z prawem spoczywa na inwestorze. Organ nadzoru budowlanego nie dysponuje specjalistycznym sprzętem i wiedzą do samodzielnej oceny stanu technicznego skomplikowanych konstrukcji. Zakres żądanej ekspertyzy jest właściwy i niezbędny do oceny zgodności inwestycji z przepisami.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego przez organ. Brak wykazania przez organy przesłanek zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Zbyt szeroki zakres żądanej ekspertyzy technicznej. Niewykonalność niektórych badań wymaganych w ekspertyzie. Postępowanie incydentalne (nakładające obowiązek ekspertyzy) nie powinno być wdrażane, gdy identyczny skutek można osiągnąć w postępowaniu głównym.
Godne uwagi sformułowania
Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie [...] odpowiada prawu. Nałożenie omawianego obowiązku uzależnione jest od wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, z których zrealizowano obiekt budowlany. Obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady oficjalności [...] nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji pasywnej postawy strony w tym zakresie. To na inwestorze spoczywa obowiązek wykazania, iż realizuje (względnie zrealizował) inwestycję budowlaną zgodnie z tym pozwoleniem oraz przepisami prawa (tzw. ciężar dowodu w znaczeniu materialnoprawnym). Brak jakichkolwiek dokumentów pozwalających na ocenę jakości wykonania robót budowlanych oraz ich zgodności z pozwoleniem na budowę zmusiły organ do podjęcia kolejnych działań. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd, że przepisu art. 81c ust. 2 pr.bud. nie można rozumieć w ten sposób, iż to na organie spoczywa wyłączny ciężar udowodnienia złego stanu obiektu budowlanego...
Skład orzekający
Maciej Busz
przewodniczący
Tomasz Grossmann
sprawozdawca
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej w przypadku braku dokumentacji budowlanej i niemożności samodzielnej oceny przez organ nadzoru budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji i potrzeby oceny skomplikowanych konstrukcji, gdzie organ nie dysponuje odpowiednimi środkami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego – obowiązku inwestora do udokumentowania zgodności budowy z prawem i zasadami wiedzy technicznej, a także uprawnień organów nadzoru budowlanego do żądania ekspertyz. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Brak dokumentów budowy? Sąd nakazuje ekspertyzę techniczną!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 710/19 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2019-08-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-08-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Katarzyna Witkowicz-Grochowska Maciej Busz /przewodniczący/ Tomasz Grossmann /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane II OSK 3819/19 - Wyrok NSA z 2022-12-06 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi E. O. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy technicznej oddala skargę w całości. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2019 r. ([...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej też jako "[...]WINB" lub "organ II instancji"), po rozpoznaniu zażalenia E. O., uchylił wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej też jako "PINB" lub "organ I instancji") postanowienie z [...] kwietnia 2019 r. ([...]) – zobowiązujące E. O. i R. O. (tj. inwestorów) do przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanej konstrukcji stalowej zadaszenia wraz z fundamentem oraz konstrukcji murów oporowych wraz z płytą wjazdową obiektu "Rozbudowa hali magazynowej - opakowań szklanych - o dok zjazdowy", budowanego na nieruchomości w [...] przy ul. [...], działka nr [...] [omyłkowo określona w sentencji postanowienia PINB jako działka nr "[...]" – uw. Sądu], w terminie do [...] lipca 2019 r. – w części określającej termin dostarczenia ekspertyzy technicznej wskazanej w postanowieniu PINB i orzekł o obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej w terminie do [...] sierpnia 2019 r., a w pozostałym zakresie utrzymał kwestionowane postanowienie PINB w mocy. Zaskarżone postanowienie [...]WINB, jak wynika z jego uzasadnienia, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z [...] maja 2015 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych związanych z rozbudową hali magazynowej - opakowań szklanych - o dok zjazdowy w [...], ul. [...]. Inwestycję realizowano na podstawie decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. (znak: [...]; zwanej też dalej też "Decyzją PnB"). Dnia [...] marca 2019 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego dotyczącą "rozbudowy hali magazynowej - opakowań szklanych - o dok zjazdowy", realizowaną w [...], przy ul. [...] (działka nr [...]). W trakcie kontroli pełnomocnik inwestora, J. K., nie przedstawił organowi dokumentacji budowy. Postanowieniem z [...] marca 2019 r. organ I instancji nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów związanych z prowadzeniem robót budowlanych, w terminie do [...] kwietnia 2019 r. Pismem z [...] kwietnia 2019 r. PINB zawiadomił strony o zmianie przedmiotu prowadzonego postępowania, dotyczącego po aktualizacji prowadzenia robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Przywołanym wyżej postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r., wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego (dalej w skrócie "pr.bud."), PINB nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej wykonanej konstrukcji stalowej zadaszenia wraz z fundamentem oraz konstrukcji murów oporowych wraz z płytą zjazdową. Zażalenie na to postanowienie wniósł E. O., reprezentowany przez dotychczasowego pełnomocnika. Wydając na skutek tego zażalenia przywołane na wstępie postanowienie z [...] lipca 2019 r., [...]WINB wyjaśnił, że postępowanie prowadzone przez organ I instancji zostało pierwotnie wszczęte w sprawie robót budowlanych związanych z rozbudową hali magazynowej o dok zjazdowy, po czym organ ten zmienił zakres prowadzonego postępowania, z uwagi na fakt, że pomimo wezwań organu I instancji, inwestor nie przedłożył żadnych dokumentów poświadczających realizację inwestycji zgodnie z pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym, w związku z czym PINB powziął wątpliwość, czy rozbudowa ta przebiega zgodnie z przepisami prawa budowlanego. [...]WINB podkreślił, że obowiązkiem organu wszczynającego postępowanie administracyjne jest zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania oraz wskazanie przedmiotu, w jakim będzie ono prowadzone. Dlatego za bezzasadny uznał zarzut skarżącego, jakoby zawiadomienie to winno wskazywać również przepis prawa budowlanego, w oparciu o który postępowanie będzie prowadzone. Istotą postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego jest przede wszystkim zbadanie tego, czy doszło do naruszenia przepisów prawa budowlanego. Błędem logicznym jest zatem wymaganie od organu, ażeby w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wskazywał procedurę prawa budowlanego, która znajdzie zastosowanie w sprawie. Wybór zastosowanej procedury zależy bowiem od rodzaju naruszenia określonych przepisów prawa budowlanego, które to naruszania mają zostać wykazane i skonkretyzowane w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Odnosząc się do zarzutu skarżącego jakoby zakres postępowania prowadzonego przez PINB obejmował działki nie objęte Decyzją PnB, [...]WINB wskazał, iż przedmiotem zażalenia jest postanowienie nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej. W zaskarżonym postanowieniu zakres działek, na których realizowana jest inwestycja polegająca na rozbudowie hali magazynowej o dok zjazdowy, obejmuje jedynie działkę nr [...], co nie jest tożsame z zakresem działek wskazanych w Decyzji PnB (tj. działki nr [...], [...], [...], [...], [...]). Z dokumentów znajdujących się w posiadaniu [...]WINB można wywnioskować, iż działki te w roku 2011 (tj. w roku wydania ww. decyzji) były w istocie oznaczone wskazanymi powyżej numerami. Mapa geodezyjna dołączona do akt sprawy, a wydrukowana w marcu 2019 r., wskazuje jednak, iż działkom tym zostały między rokiem 2011 a 2019 nadane inne numery, w związku z czym organ I instancji poinformował strony pismem z [...] kwietnia 2019 r. o zmianie zakresu prowadzonego postępowania, sprowadzającej się m.in. do aktualizacji numeru działki. Wydając postanowienie nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia ekspertyzy, organ I instancji wskazał numer, jakim inwestowana działka jest oznaczona obecnie. [...]WINB przyznał, że w celu uniknięcia wątpliwości organ I instancji mógł objaśnić powody zmiany numeru działki nieco szerzej, nie jest to jednak zaniechanie, które wpływałoby w jakikolwiek sposób na prawidłowość prowadzonego przez PINB postępowania oraz wydawanych w jego toku postanowień. Dalej [...]WINB wyjaśnił, że w trakcie kontroli przeprowadzonej [...] marca 2019 r. przez pracowników PINB inwestor nie przedstawił dokumentacji budowy, tj. w szczególności protokołów odbioru robót, projektu konstrukcyjnego zawierającego rysunki i opisy służące realizacji obiektu, operatu geodezyjnego dotyczącego wytyczenia obiektu w terenie oraz dziennika montażu. Co więcej, nie przedłożono również dokumentów dotyczących dopuszczenia do obrotu i powszechnego albo jednostkowego stosowania w budownictwie wbudowanych wyrobów budowlanych, szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego. Postanowieniem z [...] marca 2019 r. PINB nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia ww. dokumentów. Obowiązek ten nie został spełniony. Poza tym w dzienniku budowy nie zarejestrowano przebiegu wykonywania robót budowlanych. W związku z tym [...]WINB stwierdził, że brak dziennika budowy – który to brak sprawia, iż inwestor nie posiada dowodu na zgodność wykonanych przez niego robót z wydanym pozwoleniem na budowę – jak i brak innych wymienionych w zaskarżonym postanowieniu dokumentów budowlanych, w sposób znaczący i oczywisty utrudnia organowi nadzoru budowlanego sprawdzenie, czy wykonane roboty budowlane zgodne są z pozwoleniem na budowę, zatwierdzonym projektem budowlanym, a także przepisami prawa budowlanego. W konsekwencji zasadnym jest – zdaniem [...]WINB – zgodnie z treścią art. 81c ust. 2 pr.bud. nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej. Treść tej ekspertyzy wskazuje, czy wybudowany obiekt został wykonany w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, czy też w trakcie wykonywania inwestycji doszło do naruszenia tychże przepisów i zasad. Jeżeli naruszenie takie zostanie wykazane, organ nadzoru budowlanego ma prawo wdrożyć procedurę naprawczą uregulowaną w art. 50-51 pr.bud. Sam fakt wydania postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 pr.bud. nie determinuje rodzaju procedury, w ramach której uzyskana tą drogą ekspertyza może być lub faktycznie będzie wykorzystana. W konkluzji [...]WINB stwierdził, że dopiero treść przedłożonej przez inwestora ekspertyzy wykaże, czy podczas rozbudowy hali magazynowej o dok zjazdowy doszło do istotnego odstąpienia od pozwolenia na budowę, projektu budowlanego oraz przepisów prawa budowlanego, a co za tym idzie – czy konieczne będzie prowadzenie dalszych czynności. Skargę na opisaną decyzję [...]WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył E. O., reprezentowany przez r.pr. G. W., który wniósł o: 1) uwzględnienie skargi przez [...]WINB w trybie autokontroli poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie nowego orzeczenia; 2) uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia PINB z [...] kwietnia 2019 r. przez WSA w Poznaniu w przypadku nieuwzględnienia skargi przez [...]WINB w trybie autokontroli; 3) zasądzenie od [...]WINB na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie [...]zł [wynagrodzenia pełnomocnika - [...] zł (1 x stawka minimalna), kosztów sądowych - wpisu [...] zł, kosztów udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej [...] zł]. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że PINB w dniach [...] stycznia 2015 r. przeprowadził kontrolę hali magazynowej Nr [...] oraz hali magazynowej Nr [...], z której sporządził dwa protokoły. Żadnego protokołu z kontroli doku zjazdowego nie sporządzono. Jedynie w jednym i drugim protokole w punkcie [...] stwierdzono, że na terenie, na którym budowany jest budynek hali magazynowej, realizowane są również inne obiekty budowlane, objęte odrębnymi pozwoleniami na budowę, i tu organ wskazał m.in. na pozwolenie na budowę doku zjazdowego. A zatem PINB miał wiedzę o tym, że na jednym placu budowy realizowane są różne obiekty budowlane powiązane technologicznie i wykonywane w tym samym czasie. Z ww. protokołów kontroli wynika, że w kontroli uczestniczył kierownik budowy W. M.. Inwestor ustanowił także inspektora nadzoru inwestorskiego w osobie inż. Z. I., który w piśmie z [...] marca 2017 r. skierowanym do inwestorów zrezygnował z prowadzenia funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego. A zatem zarzut naruszenia przez inwestora przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 pr.bud. jest całkowicie bezzasadny. Dalej skarżący wskazał, że [...] maja 2015 r. PINB zawiadomił o wszczęciu w dniu [...] stycznia 2015 r. postępowania z urzędu. Wydanie tego postanowienia wskazuje, że przedmiotem kontroli w dniach [...] stycznia 2015 r. był także dok zjazdowy. Skarżący zaznaczył, iż nie pamięta czy został sporządzony protokół z kontroli tego doku. Jeśli został, to powinien być w aktach sprawy, jeśli zaś nie, to organ powinien wyjaśnić, dlaczego nie został sporządzony. Zdaniem autora skargi organ winien w treści zawiadomienia dokładnie wskazać nie tylko datę wszczęcia takiego postępowania z urzędu, ale także tryb, w jakim będzie postępowanie prowadzone, tzn. winien wskazać konkretne przepisy mające zastosowanie w sprawie. Jednocześnie nic nie stoi na przeszkodzie, aby w trakcie toczącego się postępowania organ poinformował o zmianie trybu, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. W ocenie pełnomocnika skarżącego doręczone w dniu [...] kwietnia 2019 r. zawiadomienie "o zmianie zakresu prowadzonego postępowania", dotyczyło zmiany polegającej na zmianie określenia tego, na czym polegało istotne odstępstwo przy prowadzeniu robót budowlanych. Zwrot "w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz warunków udzielonego pozwolenia na budowę" został zmieniony na zwrot "w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach". Zmiana ta, zdaniem autora skargi, ma kluczowe znaczenie w sprawie i świadczy o błędnej wykładni (mylnym rozumieniu) przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 pr.bud. W tym przepisie zwrot "lub w przepisach", w ocenie skarżącego, dotyczy tych robót budowlanych, które nie są wykonywane na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, a np. na podstawie zgłoszenia, lub robót, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia (robót, które w ogóle nie są reglamentowane przez prawo). To oznacza, że tak określony zakres postępowania nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż w obrocie prawnym pozostaje Decyzja PnB i zatwierdzony nią projekt budowlany. W mniemaniu pełnomocnika skarżącego sprawa nie dotyczy jakichkolwiek odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, gdyż takowych organ nie stwierdził, a wątpliwości organu wynikają w istocie z braku projektu konstrukcyjnego. Jednakże skoro projekt budowlany został zatwierdzony, to znaczy, iż był kompletny. Okoliczność ta nie powinna być już kontestowana przez organ nadzoru budowlanego, gdyż ten powinien kontrolować jedynie zgodność wykonywania robót budowlanych z zatwierdzonym projektem, który jest w jego posiadaniu (art. 34 ust. 4a pr.bud.). Dalej skarżący podniósł, iż organ II instancji nie rozpoznał wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu na postanowienie PINB nakładające obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej. [...]WINB bezpodstawnie stwierdził, iż skarżący przyznał się do naruszenia obowiązujących przepisów prawa budowlanego. Tymczasem skarżący jedynie wskazał, że naruszenia, które wymienił w zażaleniu, podlegają postępowaniu mandatowemu i wcale nie świadczą, a przynajmniej nie muszą świadczyć, o jakichkolwiek odstępstwach, w szczególności zaś o odstępstwach istotnych. Skarżący zaznaczył, iż co do zasady nie kwestionuje ewentualnej potrzeby dostarczenia oceny technicznej, a nawet ekspertyzy, ale nie w takim zakresie, w jakim tego żąda PINB. Podkreślił, że dok zjazdowy to nie obiekt budowlany, który może "zwalić się człowiekowi na głowę". Każda konstrukcja może powodować zagrożenia. Nie można jednak w takiej sytuacji, tzn. braku jakichkolwiek oznak zagrożeń, nie uwzględniać rachunku ekonomicznego. Poza tym, w ocenie skarżącego, z zasady ekonomiki postępowania administracyjnego (art. 12 § 1 k.p.a.) wynika, że nie powinno się wdrażać postępowań incydentalnych (a takim jest przedmiotowe postępowanie w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia oceny technicznej), gdy identyczny skutek można osiągnąć prowadząc prawidłowo postępowanie główne, i stosując np. art. 50 ust. 3 pr.bud. Zdaniem skarżącego organ I instancji nie wykazał przesłanek uprawniających go do zastosowania art. 81 c ust. 2 pr.bud. Nieprzedstawienie przez inwestora dziennika budowy i innych dokumentów nie jest samo w sobie równoznaczne z powstaniem wątpliwości co do jakości i stanu technicznego wykonanych robót. Uzasadnione wątpliwości powinny być wynikiem oceny dokonanej przez uprawnionych pracowników organu, stwierdzenia istnienia konkretnych faktów, oznak, symptomów, które mogą wskazywać na niewłaściwe – niezgodne z przepisami, zasadami wiedzy technicznej i sztuką budowlaną – wykonanie robót. W niniejszym przypadku organ I instancji w istocie nie stwierdził żadnych okoliczności (żadnych odstępstw), które wskazywałyby na niewłaściwe wykonanie robót. Żądanie ekspertyzy technicznej zamiast informacji jest działaniem pochopnym i przedwczesnym. Nic nie wskazuje na to, aby dok zjazdowy naruszał ustalenia i warunki określone w pozwoleniu na budowę i projekcie budowlanym, wymagające postępowania naprawczego, a nie jedynie mandatowego. Obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej powinien mieć miejsce, gdy organ dysponuje już pewnymi informacjami rodzącymi uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu, a wątpliwości te uzasadnione są stwierdzonymi okolicznościami sprawy. Skarżący podkreślił, że ekspertyza techniczna ma charakter ściśle techniczny, a nie prawny oraz że to organ – a nie strona – ma wykazać, czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego, a więc muszą one znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materialne dowodowym, a takiego brak. W uzasadnieniu swego orzeczenia organy w istocie nie wskazały i nie ujawniły, na podstawie jakich to okoliczności czy faktów powstały uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, jakości robót budowlanych, stanu technicznego obiektu budowlanego. To, że skarżący wykonał roboty, które nie zostały opisane w dzienniku budowy, nie może stanowić przesłanki do nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej. Nałożenie na inwestora lub właściciela obiektu budowlanego obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej w określonym terminie może nastąpić wyłącznie w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, (np. ugięć, zarysowań, pęknięć, zawilgoceń itp.). Jak to tej pory żadnych zagrożeń nie stwierdzono. Poza tym skarżący zaznaczył, że "daje Sądowi także pod rozwagę ocenę możliwość wykonania niektórych obowiązków (badań) pod względem technicznym" – stwierdzając zarazem, że w jego ocenie znaczna część nałożonych obowiązków jest niewykonalna ze względów czysto technicznych bez zniszczenia konstrukcji (np. ustalenie gatunków stali, ustalenie rodzaju wykonanego zbrojenia murów oporowych, ustalenie klasy betonu), przy czym pojęcie odkrywki w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania. Zdaniem skarżącego, Sąd powinien poddać wnikliwej analizie nakaz wykonania przedmiotowej ekspertyzy i odpowiedzieć na pytanie: czy wszystkie nałożone ekspertyzą badania i obliczenia są konieczne, a nade wszystko, czy mają oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Nakaz wykonania ekspertyzy technicznej w tak rozległym zakresie nie może być karą dla inwestora, a tak odczytuje go skarżący. Na koniec skarżący raz jeszcze podkreślił, że nie zgadza się z tym, aby owa ekspertyza miała odpowiedzieć na pytanie: Czy wybudowany obiekt (dok zjazdowy) został wykonany w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie podstawowych wymagań dotyczących nośności i stateczności konstrukcji oraz bezpieczeństwa pożarowego? Tak sformułowane pytanie może być zadane w stosunku do projektu budowlanego, a nie do obiektu budowlanego (tu: budowli) wybudowanego na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego. Działania organu nadzoru budowlanego powinny zmierzać do oceny zgodności wybudowanej budowli z zatwierdzonym projektem budowlanym, a nie do żadnej innej. Należy pamiętać, że projekt budowlany stanowi integralną część decyzji administracyjnej, jaką jest pozwolenie na budowę. I to ten akt administracyjny stanowi o prawach i obowiązkach inwestora. A zatem jest w tym sensie przepisem, do którego inwestor powinien się dostosować. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (a do tej kategorii należą bez wątpienia postanowienia nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy – zgodnie z art. 81c ust. 3 pr.bud.). W sytuacji gdy – tak jak w niniejszej sprawie – przedmiotem skargi jest postanowienie administracyjne, sprawa może być rozpoznana przez sąd w postępowaniu uproszczonym (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.), na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2019 r., Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie to – jak również utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] kwietnia 2019 r. – odpowiadają prawu. Podstawę materialnoprawną obu ww. postanowień stanowił art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186; w skrócie "pr.bud."). W myśl tego przepisu organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Cytowany przepis umożliwia organom wykonywanie ich ustawowych zadań, określonych przepisami Prawa budowlanego, a w szczególności prowadzenie postępowania dowodowego w celu uzyskania odpowiednich informacji (np. o stanie technicznym obiektu budowlanego), które to ustalenia mogą stanowić podstawę do podjęcia dalszych działań. Nałożenie omawianego obowiązku uzależnione jest od wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, z których zrealizowano obiekt budowlany. Nadto powyższy obowiązek organ może nałożyć w przypadku wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości samych robót budowlanych, tzn. w przypadku stwierdzenia, że zostały one wykonane niezgodnie ze sztuką budowlaną, czy też niezgodnie z obowiązującymi normami budowlanymi. Przepis ten ma również zastosowanie w przypadku, gdy stan techniczny obiektu budowlanego budzi wątpliwości organu administracji. Ustalenie istnienia wspomnianych "uzasadnionych wątpliwości" wymaga, co do zasady, przeprowadzenia określonego postępowania dowodowego, stosownie do reguł procesowych wyrażonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż zwykle dopiero rezultat takiego postępowania może stanowić podstawę nałożenia obowiązku, o którym mowa w art. 81c ust. 2 pr.bud. Dotyczy to zarówno samego obowiązku, jak też jego zakresu, i wreszcie charakteru wymaganego od strony dokumentu (ocena / ekspertyza), który powinien odpowiadać stwierdzonym wątpliwościom. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, że zgodnie ze utrwalonym stanowiskiem judykatury, obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady oficjalności – w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy – nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji pasywnej postawy strony w tym zakresie. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Z treści przepisów nakładających wspomniane wyżej obowiązki nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, iż organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia, mimo wezwania, środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach (por. np. wyroki NSA: z 20.05.1998 r., I SA/Ka 1605/96; z 10.10.2007 r., II GSK 172/07; z 21.12.2007 r., II OSK 1783/06; z 07.12.2010 r., II OSK 1677/10; z 28.06.2011 r., II GSK 631/10; z 27.07.2011 r., II OSK 1560/10; z 09.09.2011 r., II OSK 1700/10; z 08.11.2013 r., II OSK 1291/12; z 08.12.2015 r., II OSK 910/14; z 11.04.2017 r., II OSK 2045/15; z 25.09.2018r., II OSK 2406/16 – wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej w skrócie "CBOSA"). Godzi się jeszcze zauważyć, że z całokształtu unormowań prawa budowlanego poświęconych wykonywaniu robót budowalnych na podstawie pozwolenia na budowę wynika, że – wbrew twierdzeniom skargi – to na inwestorze spoczywa obowiązek wykazania, iż realizuje (względnie zrealizował) inwestycję budowlaną zgodnie z tym pozwoleniem oraz przepisami prawa (tzw. ciężar dowodu w znaczeniu materialnoprawnym). Jednym z podstawowych instrumentów realizacji tego obowiązku jest powinność zapewnienia prowadzenia dziennika budowy, ale także, wiążące się z tym, ustanowienie i piecza kierownika budowy oraz – jeśli wynika to z pozwolenia na budowę (jak w kontrolowanej sprawie) – inspektora nadzoru inwestorskiego (art. 42 ust. 1 i 2 pr.bud.). Dopiero zapewnienie przez inwestora wypełnienia tych wszystkich podstawowych obowiązków (w tym wspomnianego prowadzenia dziennika budowy) – które finalnie wszak jego obciążają (art. 18 ust. 1 pr.bud.) – sprawia, że ciężar wykazania (w znaczeniu materialnoprawnym), iż budowa realizowana jest niezgodnie z pozwoleniem lub przepisami (a więc, że np. wpisy w dzienniku budowy nie odpowiadają rzeczywistości) przechodzi na organ nadzoru budowlanego. W tym kontekście należy podkreślić, że organ I instancji, celem przeprowadzenia oceny wykonanej rozbudowy hali o dok zjazdowy, podjął stosowne, proporcjonalne działania, nakładając pierwotnie na inwestorów obowiązek dostarczenia wyłącznie dokumentów, tj. projektu konstrukcyjnego, dziennika montażu konstrukcji, dokumentów na wyroby budowlane wbudowane w obiekt, potwierdzających ich dopuszczenie do obrotu, protokołów z odbioru robót zanikających, protokołów z wykonania i kompletności połączeń elementów konstrukcji stalowej, protokołów z wykonania zabezpieczenia antykorozyjnego konstrukcji stalowej, operatu geodezyjnego (zob. postanowienie z [...].03.2019 r.). Jak wynika z akt sprawy, inwestorzy żądanych dokumentów nie przedłożyli. Brak jakichkolwiek dokumentów pozwalających na oceną jakości wykonania robót budowlanych oraz ich zgodności z pozwoleniem na budowę zmusiły organ do podjęcia kolejnych działań. Powyższe wymagało również zmiany zakresu postępowania – ze: "zgodności z pozwoleniem na budowę" na szerszą zakresowo: "zgodność z przepisami prawa". To ostatnie pojęcie obejmuje także – wszak również wynikający z przepisów prawa – obowiązek prowadzenia robót budowlanych "na podstawie" (zob. art. 28 ust. 1 pr.bud.), a więc i "zgodnie z" pozwoleniem na budowę, skoro istotne odeń odstąpienie wymaga uzyskania kolejnej decyzji (por. art. 36a ust. 1 pr.bud.). Wbrew twierdzeniom skargi, użyte w art. 50 ust. 1 pkt 4 pr.bud. wyrażenie: "w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w [...] przepisach" nie odnosi się jedynie do robót budowlanych, które nie są wykonywane na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Przeczy temu już użycie przez ustawodawcę w cytowanym fragmencie przepisu – o treści in extenso: "w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach" – spójnika "lub", znamionującego wszak alternatywę nierozłączną, zamiast spójnika "albo". Stąd w doktrynie trafnie zauważa się, że – inaczej niż chce tego skarżący – "Z brzmienia art. 50 ust. 1 pkt 4 wynika również, że podstawą wstrzymania robót budowlanych, oprócz wykonywania ich w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w projekcie budowlanym, może być wykonywanie robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w przepisach. Należy przyjąć, że może to dotyczyć naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7, oraz przepisów ustaw dotyczących np. ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska, ochrony przyrody, prawa wodnego i wielu innych" (zob. A. Gliniecki [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2016, uw. 7 do art. 50). W tym miejscu należy zaznaczyć, że organ I instancji od samego początku prowadził postępowanie w sprawie (w przedmiocie) rozbudowy hali o dok zjazdowy (zob. pkt 4 protokołu kontroli z [...].04.2015 r.). Sam fakt wskazanej wyżej modyfikacji zakresu postępowania nie zmienia faktu, iż cały czas dotyczy ono tej samej inwestycji, a notyfikowana zmiana zakresu postępowania ze "zgodności z pozwoleniem na budowę" na "zgodność z przepisami" była wynikiem nieprzedstawienia przez inwestorów jakichkolwiek dokumentów pozwalających na weryfikację prowadzonych robót budowlanych w oparciu o Decyzje PnB. Z powyższych względów, zdaniem Sądu, wobec braku ww. dokumentów, a co za tym idzie – z uwagi na nadal spoczywający na inwestorach ciężar dowodu (w znaczeniu materialnoprawnym) zgodności prowadzonych robót z przepisami prawa, w tym z ustaleniami i warunkami pozwolenia na budowę – jak również wobec braku po stronie organu wystarczających sił i środków diagnostycznych, PINB zasadnie nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia spornej ekspertyzy. Słusznie przy tym zauważył organ, iż w przypadku niektórych inwestycji ich zgodność z przepisami prawa może zostać oceniona w trakcie kontroli przeprowadzonej przez pracowników organu nadzoru budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że w inspektoratach nadzoru budowlanego powinny i są zatrudnione osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Z tych też względów organ prowadzący postępowanie powinien najpierw podjąć próbę samodzielnej oceny jakości wykonanych robót budowlanych bądź stanu technicznego obiektu. Jednakże z pewnością nie dotyczy to sytuacji, gdy – tak jak w kontrolowanej sprawie – dokonanie takiej oceny wymaga posiadania głęboko specjalistycznej wiedzy fachowej z zakresu konstrukcji i statyki, jak również posiadania odpowiedniego, wysoko specjalistycznego sprzętu i oprogramowania, którymi organy nadzoru budowlanego nie dysponują (por. wyrok NSA z 06.12.2018 r., II OSK 111/17, CBOSA). Z tych wszystkich względów, w tym również mając na uwadze wskazany przez organ szeroki zakres prac niezbędnych do wykonania ekspertyzy, zasadnym było nałożenie na inwestorów, na podstawie art. 81c ust. 2 pr.bud., obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej. W tym miejscu powtórzyć należy, iż nałożenie obowiązku przedłożenia spornej ekspertyzy nie było wynikiem wyłącznie ustaleń organu, ale również, a może nawet przede wszystkim, wynikiem stwierdzonych zaniedbań inwestorów. Skoro inwestorzy nie posiadają żadnych dokumentów pozwalających na ocenę jakości wykonania robót budowlanych oraz użytych wyrobów budowlanych, a organ nie posiada stosownej wiedzy i sprzętu diagnostycznego, to jedynym racjonalnym rozwiązaniem jest nałożenie na inwestorów obowiązku przedłożenia ekspertyzy. Wbrew twierdzeniom skargi, brak wspomnianych dokumentów może rodzić uzasadnione wątpliwości, w rozumieniu art. 81c ust. 2 pr.bud., co do jakości wyrobów budowlanych oraz robót budowlanych. Tym bardziej, że roboty budowlane w kontrolowanej sprawie obejmowały swym zakresem także roboty zanikające (zbrojenia w elementach żelbetowych), w odniesieniu do których nie sporządzono (a w każdym razie inwestorzy nie przedstawili w toku postępowania) protokołów z odbioru tych robót. Wątpliwości organów co do jakości użytych wyrobów budowlanych oraz wykonanych robót budowlanych są tym bardziej usprawiedliwione, że – jak wynika z argumentacji skargi (zob. pkt 13 jej uzasadnienia) – bez ingerencji w substancję wykonanego obiektu budowlanego nie jest obecnie możliwe ustalenie takich danych, jak gatunek użytej stali, rodzaj wykonanego zbrojenia murów oporowych, czy ustalenie klasy betonu. W tych okolicznościach faktycznych dalsze "spokojne" (bezczynne) oczekiwanie – jak chce tego skarżący – na pojawienie się zewnętrznych oznak ewentualnej wadliwości wykonanych robót lub użytych wyrobów, nie byłoby zachowaniem racjonalnym, ani bezpiecznym. Podkreślić należy, iż dokumenty, o które pierwotnie wzywał organ, są istotne dla oceny prawidłowości wykonania robót budowlanych i użytych wyrobów budowlanych. To na podstawie tych dokumentów organ powinien mieć możliwość zweryfikowania wykonanych prac pod kątem ich prawidłowości i zgodności z wymogami bezpieczeństwa, a w szczególności prac zanikających czy ulegających zakryciu (tak jak w tym przypadku: wspomnianych zbrojeń w elementach żelbetonowych). W tym miejscu, w ślad za organem, wypada powtórzyć, że zgodnie z art. 42 ust. 1 pr.bud. inwestor jest obowiązany zapewnić: objęcie kierownictwa budowy (rozbiórki) lub określonych robót budowlanych oraz nadzór nad robotami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. W art. 42 ust. 2 pkt 1 pr.bud. wskazano z kolei, że kierownik budowy (robót) jest obowiązany prowadzić dziennik budowy lub rozbiórki. Jak słusznie zauważył organ, w świetle cytowanych przepisów rozbudowa hali magazynowej o dok zjazdowy, będąca przedmiotem kontrolowanego postępowania, wymagała po stronie inwestora powołania kierownika budowy, do którego kompetencji i obowiązków należało prowadzenie dziennika budowy – czego w odniesieniu do ww. rozbudowy nie uczyniono (oceny tej nie zmienia ewentualne ustanowienie przez inwestorów kierownika budowy i prowadzenie przezeń dziennika budowy w odniesieniu do innych, określonych w skardze jako "powiązane technologicznie i wykonywane w tym samym czasie", inwestycji). Tymczasem zgodnie z treścią art. 45 pr.bud. dziennik budowy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót. Innymi słowy, jest to dokument określający przebieg wykonywanych robót budowlanych, które można następnie skonfrontować z wymaganiami zawartymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Brak takowego dokumentu (dziennika) sprawia, iż – jak to już wyżej wskazano – inwestor nie posiada potrzebnego dowodu na zgodność wykonanych przezeń robót z wydanym przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej pozwoleniem na budowę (tu: Decyzją PnB). Skoro w niniejszej sprawie inwestor nie dysponuje dziennikiem budowy i innymi dokumentami (protokołami, oświadczeniami) potwierdzającymi przebieg oraz jakość przeprowadzonych robót budowlanych, ani dokumentami poświadczającymi legalność (dopuszczenie do obrotu) użytych wyrobów budowlanych oraz prawidłowość ich użycia, to słusznie stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że organy nadzoru budowlanego zmuszone były sprawdzić te kwestie za pomocą innych środków dowodowych, w tym przypadku – żądając spornej ekspertyzy technicznej Należy zaznaczyć, że w kontrolowanej sprawie organ I instancji sięgnął po ów inny środek dowodowy dopiero po stwierdzeniu niemożności uzyskania dowodów podstawowych, w postaci ww. dokumentów potwierdzających legalność i prawidłowość wykonania robót budowlanych. Sam fakt, iż – jak twierdzi skarżący – obecnie nic nie pęka czy też nie wykazuje ubytków, nie może uzasadniać odstąpienia od dokonania oceny prawidłowości wykonania robót budowlanych. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd, że przepisu art. 81c ust. 2 pr.bud. nie można rozumieć w ten sposób, iż to na organie spoczywa wyłączny ciężar udowodnienia złego stanu obiektu budowlanego, i tylko i wyłącznie w takiej sytuacji może on skorzystać z uprawnień przewidzianych w art. 81c ust. 2 pr.bud. Przepis ten ma bowiem charakter dowodowy, tj. ma dostarczyć materiał, który następnie zostanie wykorzystany w postępowaniu głównym, dotyczącym np. stanu technicznego obiektu i ewentualnych kroków zaradczych. Z tych wszystkich względów zarzut nie wykazania przez organy obu instancji przesłanek zastosowania art. 81c ust. 2 pr.bud. nie jest zasadny. Zresztą, zauważmy, sam skarżący przyznał w skardze (zob. pkt 5 jej uzasadnienia), że co do zasady nie kwestionuje zasadności dostarczenia oceny technicznej, a nawet ekspertyzy, a jedynie kwestionuje jej zakres. Poza tym – jak słusznie stwierdził sam autor skargi – obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej organ może nałożyć w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do jakości samych robót budowlanych. Sąd podziela stanowisko organów, że z taką sytuacją mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie. Organ nie ma możliwości bez ekspertyzy (co szczegółowo wyjaśniono wyżej) zweryfikowania jakości robót budowlanych, gdyż inwestor oprócz uzyskania pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego nie posiada (a w każdym razie nie przedstawił) żadnych dokumentów pozwalających na weryfikację prawidłowości wykonania tych robót. Zwrócić należy jeszcze uwagę, że wymagane – a w kontrolowanej sprawie brakujące – dokumenty na wbudowane w obiekt wyroby budowlane (szczególnie istotne dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego) stanowią w szczególności dowód na to, że użyto wyrobów zgodnych z zatwierdzonym projektem budowlanym, a tym samym pośrednio potwierdzają, że obiekt spełnia wymogi z art. 5 ust. 1 pr.bud. W myśl tego przepisu (jego pkt 1) obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych określonych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5, z późn. zm.), dotyczących: (a) nośności i stateczności konstrukcji, (b) bezpieczeństwa pożarowego, (c) higieny, zdrowia i środowiska, (d) bezpieczeństwa użytkowania i dostępności obiektów, (e) ochrony przed hałasem, (f) oszczędności energii i izolacyjności cieplnej, (g) zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych. Natomiast w myśl 10 pr.bud. wyroby wytworzone w celu zastosowania w obiekcie budowlanym w sposób trwały o właściwościach użytkowych umożliwiających prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym spełnienie podstawowych wymagań, można stosować przy wykonywaniu robót budowlanych wyłącznie, jeżeli wyroby te zostały wprowadzone do obrotu lub udostępnione na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi, a w przypadku wyrobów budowlanych – również zgodnie z zamierzonym zastosowaniem. W kontrolowanej sprawie żadna z tych okoliczności nie została przez inwestorów udokumentowana. Odnosząc się do zarzutu skargi, że nie powinno się wdrażać postępowań incydentalnych, gdy identyczny skutek można osiągnąć prowadząc prawidłowo postępowanie główne, wskazać należy, że Sąd w niniejszym składzie podziela dominujące w judykaturze stanowisko, iż postanowienie wydawane przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 81c ust. 2 pr.bud. służy zebraniu materiału dowodowego na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego lub też w celu weryfikacji przesłanek warunkujących wszczęcie konkretnego postępowania (por. np. wyrok NSA z 13.11.2013 r., II OSK 1335/12, CBOSA). Innymi słowy, ww. postanowienie ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Przepis ten nie zawiera tym samym żadnych ograniczeń co do rodzaju postępowań, w których może być stosowany (por. np. wyrok NSA z 15.05.2012 r., II OSK 353/11, CBOSA). Zatem sam fakt wydania postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 pr.bud. nie determinuje jeszcze rodzaju procedury, w ramach której uzyskana tą drogą ekspertyza może być, lub faktycznie będzie, wykorzystana. Już z tych względów nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut niepodania przez organ w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania konkretnego przepisu prawa wskazującego na tryb, w którym wszczęte postępowanie będzie prowadzone. Poza tym Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko, że na początkowym etapie procedury administracyjnej organ nadzoru budowlanego nie może jeszcze – a w każdym razie nie zawsze może, tak jak w kontrolowanej sprawie – z całą pewnością wskazać dokładnie przepisów, które znajdą zastosowanie. Konkluzja ta pozostaje w zgodzie z ogólnym założeniem, w świetle którego celem postępowania administracyjnego jest co do zasady skonkretyzowanie praw lub obowiązków oznaczonego podmiotu. Sprecyzowanie sytuacji prawnej tego podmiotu możliwe jest nierzadko dopiero po zakończeniu postępowania administracyjnego, a nie już w momencie wszczęcia rozważanej procedury. Odnosząc się natomiast do zarzutu zbyt szerokiego zakresu ekspertyzy, wskazać należy, iż zakres ten ustalił organ nadzoru budowlanego, a więc organ administracji wyspecjalizowany w dziedzinie inwestycji budowlanych, posiadający fachową wiedzę i doświadczenie pokazujące, jakie to informacje są niezbędne i możliwe do uzyskania dla dokonania właściwej oceny zgodności inkryminowanej inwestycji (rozbudowy o dok zjazdowy) z przepisami prawa, w tym z ustaleniami i warunkami Decyzji PnB. Zakres tej ekspertyzy ani jej wykonalność nie budzą zastrzeżeń Sądu. Tym bardziej w świetle w tych kwestiach li tylko ogólnikowych i nie dość konkretnych zarzutów skargi, sporządzonej – co godzi się tu podkreślić – przez pełnomocnika zawodowego, a mimo to w całości cedującej na Sąd poszukiwanie ewentualnych wadliwości ekspertyzy, jeśli idzie o jej zakres, oparcie w przepisach prawa i wykonalność (co, skądinąd, może świadczyć o braku rzeczywistych zastrzeżeń skarżącego w tych kwestiach). W każdym razie Sąd takich wadliwości się nie dopatrzył. W szczególności o niewykonalności spornej ekspertyzy nie może bowiem świadczyć fakt, iż jej sporządzenie będzie wiązać się z określoną ingerencją w substancję obiektu budowlanego, związaną z koniecznością wykonania wspomnianych w ekspertyzie odkrywek (samo twierdzenie skarżącego, iż "pojęcie odkrywki w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania" należy ocenić jako całkowicie gołosłowne, bo niepoparte żadną argumentacją). Nie ulega wątpliwości, iż wobec braku wymaganych przepisami prawa dokumentów, w tym odnoszących się do zastosowanych materiałów budowlanych, niezbędne jest uzyskanie informacji pozwalających na ustalenie, czy spełnione są podstawowe wymagania dotyczące nośności i stateczności konstrukcji oraz bezpieczeństwa pożarowego. Z tych też względów słusznie nakazał PINB w swym postanowieniu, aby ekspertyza techniczna zawierała: (1) ustalenie rodzaju zastosowanych profili stalowych i gatunku stali, potwierdzonych właściwymi dokumentami (deklaracjami właściwości użytkowych) lub wykonanymi badaniami; (2) stwierdzenie prawidłowości i kompletności wykonanych połączeń elementów konstrukcji stalowej zadaszenia wraz z połączeniem konstrukcji z fundamentami; należy w formie rysunkowej i opisowej przedstawić zaprojektowane i wykonane połączenia o których mowa powyżej wraz z właściwym oznakowaniem poszczególnych połączeń; (3) stwierdzenie prawidłowości wykonania zabezpieczenia antykorozyjnego wykonanej konstrukcji stalowej (potwierdzonego opisem przeprowadzonego badania powłok oraz właściwymi dokumentami tj. deklaracjami właściwości użytkowych zastosowanych środków zabezpieczających); (4) ustalenie rodzaju wykonanego zbrojenia murów oporowych wraz z płytą wjazdową oraz klasy zastosowanego betonu, potwierdzonych deklaracjami właściwości użytkowych lub wykonanymi badaniami; (5) obliczenia statyczne wykonanej konstrukcji stalowej zadaszenia i wykonanych murów oporowych wraz z płytą wjazdową oraz precyzyjną część rysunkową i opisową ww. wskazanych elementów. Do charakterystycznych dla każdej ekspertyzy technicznej, formalnych elementów takiego dokumentu, należy zaliczyć wymienione też w pkt 5 postanowienia PINB takie elementy, jak: wskazanie podstawy prawnej, cel opracowania, opis ogólny inwestycji, opis wykonanych odkrywek i badanych elementów, sposób przeprowadzonych badań oraz szczegółowa dokumentacja fotograficzna badanych elementów. Logiczną konsekwencją wcześniejszych wymagań jest zaś wymóg, aby ekspertyza techniczna zawierała (6) wnioski z oględzin i przeprowadzonych badań, a także propozycje ujawnionych problemów i usunięcia zagrożeń, wad czy nieprawidłowości (jeżeli takie występują). W ocenie Sądu tak zakreślony zakres ekspertyzy niewątpliwie służy ustaleniu, czy przedmiotowa rozbudowa jest zgodna z przepisami. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI