IV SA/Po 71/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu umorzył postępowanie w sprawie skargi Prokuratora na uchwałę Rady Miejskiej dotyczącą programu opieki nad zwierzętami, ponieważ uchwała wygasła z upływem czasu, na jaki została wydana.
Prokurator Rejonowy w Kole zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Dąbiu dotyczącą programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi, zarzucając istotne naruszenie prawa polegające na nieprecyzyjnym określeniu sposobu wydatkowania środków finansowych. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, wskazując m.in. na wygaśnięcie uchwały z upływem czasu. Sąd, rozpoznając sprawę, uznał, że uchwała wygasła z dniem 31 grudnia 2022 roku, co spowodowało bezprzedmiotowość postępowania i konieczność jego umorzenia.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Kole na uchwałę Rady Miejskiej w Dąbiu z dnia 29 marca 2022 r. w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Dąbie w 2022 roku. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, w szczególności art. 11a ust. 5 ustawy o ochronie zwierząt, poprzez niewystarczające i nieprecyzyjne określenie sposobu wydatkowania środków finansowych przeznaczonych na realizację programu. Rada Miejska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podnosząc m.in. argument, że uchwała utraciła ważność z dniem 31 grudnia 2022 r. na skutek upływu czasu, na jaki została przyjęta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę, stwierdził, że uchwała obowiązywała jedynie do 31 grudnia 2022 r. i z dniem 1 stycznia 2023 r. wygasła. W związku z tym, że przedmiot kontroli sądowej przestał istnieć przed dniem wydania orzeczenia, Sąd uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i postanowił je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Uchwała zawierała istotne naruszenie prawa poprzez niewystarczające określenie sposobu wydatkowania środków finansowych, jednakże postępowanie zostało umorzone z powodu wygaśnięcia uchwały.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzut Prokuratora dotyczący nieprecyzyjnego określenia sposobu wydatkowania środków finansowych w uchwale był zasadny w świetle art. 11a ust. 5 ustawy o ochronie zwierząt. Niemniej jednak, ponieważ uchwała wygasła z upływem czasu, na jaki została wydana, postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (20)
Główne
u.o.z. art. 11a § 1
Ustawa o ochronie zwierząt
u.o.z. art. 11a § 5
Ustawa o ochronie zwierząt
Wymaga precyzyjnego określenia sposobu wydatkowania środków finansowych na realizację poszczególnych celów programu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 5
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p. art. 70
Ustawa Prawo o prokuraturze
p.p.s.a. art. 57 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 18 § 2 pkt 15
Ustawa o samorządzie gminnym
Konstytucja RP art. 87 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.s.g. art. 40 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § 4
Ustawa o samorządzie gminnym
u.o.z. art. 11a § 2
Ustawa o ochronie zwierząt
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała wygasła z upływem czasu, na jaki została wydana, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Prokuratora dotyczące nieprecyzyjnego określenia sposobu wydatkowania środków finansowych w uchwale.
Godne uwagi sformułowania
Umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Uchwała z dniem 31 grudnia 2022 r. bezpowrotnie wygasła i od 1 stycznia 2023 r. już nie obowiązuje. Zniknięcie przedmiotu kontroli sądowej przed dniem wyrokowania przez sąd administracyjny (...) skutkuje, co do zasady, bezprzedmiotowością postępowania sądowego, uzasadniającą jego umorzenie.
Skład orzekający
Donata Starosta
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Busz
członek
Józef Maleszewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w przypadku wygaśnięcia aktu prawnego będącego przedmiotem zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy akt prawa miejscowego ma określony czas obowiązywania i wygasa z jego upływem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony zwierząt, ale rozstrzygnięcie opiera się na kwestii proceduralnej (wygaśnięcie uchwały), a nie merytorycznej ocenie programu.
“Umorzenie sprawy o ochronę zwierząt z powodu wygaśnięcia uchwały – co to oznacza dla obywateli?”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 71/23 - Postanowienie WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-02-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Donata Starosta /przewodniczący sprawozdawca/ Józef Maleszewski Maciej Busz Symbol z opisem 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Skarżony organ Inne Treść wyniku Umorzono postępowanie Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Kole na uchwałę Rady Miejskiej w Dąbiu z dnia 29 marca 2022 r. nr XLIV/354/2022 w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Dąbie w 2022 roku postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Uzasadnienie Prokurator Rejonowy w Kole wniósł skargę na Uchwałę Nr XLIV/354/2022 Rady Miejskiej w Dąbiu z dnia 29 marca 2022 roku w sprawie przyjęcia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Dąbie na rok 2022 na podstawie art. 3 § 2 pkt 5, art. 50 § 1 i art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 roku poz. 718) oraz art. 70 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2016 roku, poz. 177). Na podstawie art. 57 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchwale tej w zaskarżonej części Prokurator zarzucił: - istotne naruszenie prawa, tj. przepisów art. 11a ust. 5 w zw. z art. 11a ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2022 roku, poz. 572) polegające na niewypełnieniu określonego w/w przepisach upoważnienia ustawowego, poprzez zaniechanie precyzyjnego określenia w treści § 6 załącznika do zaskarżonej uchwały sposobu wydatkowania środków przeznaczonych na realizację poszczególnych celów programu, a także sposobu ich wydatkowania. Na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Prokurator wniósł o: - stwierdzenie nieważności uchwały nr XLIV/354/2022 Rady Miejskiej w Dąbiu z dnia 29 marca 2022 roku w sprawie przyjęcia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Dąbie na rok 2022, w części dotyczącej finansowania programu, tj. zapisów § 6 załącznika do zaskarżonej uchwały. Nadto na podstawie art. 119 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Prokurator wniósł również o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że Rada Miejska w Dąbiu działając na podstawie art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt podjęła w dniu 29 marca 2022 roku uchwałę Nr XLIV/354/2022 w sprawie określenia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Dąbie za rok 2022. Analiza powyższego aktu prawa miejscowego wedle Prokuratora pozwala na stwierdzenie, że w istotny sposób narusza on regulacje rangi ustawowej zawarte w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt. W pierwszej kolejności Prokurator wskazał, iż z art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że ustawodawca przyznał radzie gminy kompetencje stanowiące w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. Rada może zatem skorzystać z omawianego uprawniania wyłącznie, gdy inne normy prawa powszechnie obowiązującego wyrażone w ustawach przyznają jej kompetencje do regulacji materii określonej tymi przepisami. Takie uprawnienie stwarza dla rady gminy przepis art. 11a ust. 1 wyżej wskazanej ustawy, zgodnie z którym rada gminy wypełniając, obowiązek o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa w drodze uchwały corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Prokurator zauważył, że przepis art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej akty prawa miejscowego zalicza do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. W myśl art. 94 Konstytucji, akty prawa miejscowego mogą być stanowione przez organy samorządu terytorialnego oraz organy administracji rządowej na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Z przedstawionych uregulowań wedle Prokuratora jasno wynika, że zakres i treść prawa miejscowego uwarunkowana jest normami ustalonymi w aktach wyższego rzędu. Podstawą prawną stanowienia aktów prawa miejscowego jest bowiem upoważnienie zawarte w ustawie co przesądza o ich zależnej pozycji w hierarchii źródeł prawa. Każdorazowo zatem, w akcie rangi ustawowej, musi być zawarte upoważnienie (delegacja) dla rady gminy dla podjęcia aktu prawa miejscowego. Zasada ta znajduje też potwierdzenie w art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przy ocenie aktu prawa miejscowego należy mieć zatem na względzie, że akt ten nie może naruszać nie tylko regulacji ustawy zawierającej delegację do jego ustanowienia, ale również przepisów Konstytucji, oraz innych ustaw pozostających w pośrednim lub bezpośrednim związku z regulowaną materią. Wszelkie normy dotyczące konstytucyjnych praw i wolności człowieka zastrzeżone są wyłącznie dla ustaw i nic mogą być regulowane aktami niższego rzędu. Prokurator podkreślił, że w doktrynie wskazuje się, że upoważnienie do stanowienia aktów prawa miejscowego może przybrać postać delegacji szczególnej lub generalnej. Szczegółowe upoważnienie ustawowe określa materię, która może być przedmiotem regulacji w drodze aktu prawa miejscowego i organy kompetentne do jego wydania. Najczęściej upoważnienie to dotyczy materii, która jest ogólnie uregulowana w ustawie, a organom terenowym pozostawione zostaje uregulowanie kwestii szczegółowych. Ponadto, Prokurator wskazał, że w świetle art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym uchwala organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego. Regulacja ta koresponduje z przepisem art. 94 Konstytucji RP, który wskazuje, że akty prawa miejscowego muszą być ustanawiane nie tylko "na podstawie", ale i "w granicach" upoważnień zawartych w ustawie. Art. 11a ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt zawiera upoważnienie dla rady gminy do uchwalenia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, który w szczególności obejmuje: 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt, 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie, 3) odławianie bezdomnych zwierząt, 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt, 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt, 6) usypianie ślepych miotów, 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca § dla zwierząt, 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Zgodnie z art. 11 a ust. 5 wyżej wskazanej ustawy Program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. W orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, konsekwentnie wyrażany jest pogląd wskazujący na konieczność precyzyjnego określenia w uchwale sposobu wydatkowania środków na realizację "programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt". Prokurator podkreślił, że w § 6 załącznika do uchwały, Rada Miejska w Dąbiu w ust. 1 wskazała, że środki finansowe na realizację zadań wynikających z Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy zabezpieczone są w budżecie Miasta na 2022 rok w kwocie 85 000 zł. Natomiast w ust. 2 wskazanego wyżej paragrafu przyjęto, że środki te wydatkowane będą zgodnie z bieżącymi potrzebami, na podstawie zawartych umów lub zleceń. W opisywanej uchwale brak jakichkolwiek dalszych i precyzyjnych ustaleń co do kwot, ich przeznaczenia i sposobu wydatkowania zarezerwowanych środków. Mając na uwadze, że treść przepisu art. 11a ust. 5 przywoływanej wcześniej ustawy, która wyraźnie wskazuje, że: "program zawiera" oczywistym jest, iż tym samym wskazuje na konieczność zamieszczenia obu wymienionych w tym przepisie elementów w treści uchwalanego przez organy gminy programu. Jest to norma iuris cogentis i jej pominięcie lub niewłaściwe zastosowanie w uchwale musi prowadzić do §wyeliminowania uchybienia z porządku prawnego. Powiązanie uchwalonej kwoty środków finansowych przeznaczonych na realizację Programu z konkretnym sposobem ich wydatkowania, przy jednoczesnym skonkretyzowaniu wydatków na poszczególne cele, pozwala przyjąć, że nie jest on fikcją i umożliwia faktyczne wykonywanie poszczególnych zadań. W pkt. 1 i 2 ust. 2 paragrafu 6 załącznika do uchwały wskazano wyłącznie kwotę łączną budżetu przeznaczonego na finansowanie zadań wynikających z przyjętego programu, bez jej podziału na poszczególne zadania i bez określenia sposobu jej wydatkowania. W ocenie Prokuratora w rzeczywistości organowi wykonawczemu pozostawiona została pełna dowolność w zakresie wydatkowania środków pieniężnych programu, co stoi w sprzeczności z treścią i celem przepisu art. 11a ust. 5 ustawy o ochronie zwierząt albowiem nie określono w sposób należyty sposobów wydatkowania w uchwale środków finansowych. Według Prokuratora powyższe rozwiązanie stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ kwestia określenia sposobu wydatkowania kwot na poszczególne zadania objęte programem ma zasadnicze znaczenie dla realizacji programu co zdaniem Prokuratora winno skutkować koniecznością stwierdzenia nieważności § 6 załącznika do uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o oddalenie skargi. Organ wskazał, że uchwalenie Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Dąbie jest cykliczne i Rada Miejska w Dąbiu jest zobowiązana każdego roku do 31 marca przyjąć program na dany rok kalendarzowy. Powyższe oznacza, że program na 2022 rok utracił swoją ważność z dniem 31 grudnia 2022 na skutek upływu czasu na jaki został przyjęty. Obecnie trwają prace nad projektem Programu na 2023 rok, który zostanie przygotowany skrupulatnie, z uwzględnieniem szczegółowego sposobu wydatkowania środków. Rada wskazała, że ze stanowiskiem Skarżącego nie sposób się zgodzić, bowiem § 6 zaskarżonej uchwały wskazano precyzyjnie wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację Programu oraz precyzyjnie określono sposób wydatkowania tych środków. Nie było możliwe bardziej precyzyjne wskazanie środków finansowych przeznaczonych na realizację Programu oraz sposobu wydatkowania tych środków, biorąc pod uwagę szczupłość zabezpieczonych środków w budżecie na rok 2022 przeznaczonych na realizację zadań wynikających z przyjętego Programu. Ponadto, Rada wskazała, że program na 2022 rok został przygotowany na wzór programów z lat wcześniejszych, które nie były wcześniej kwestionowane. Nadto, organ nadzoru - Wojewoda Wielkopolski również nie stwierdził uchybień lub przekroczenia delegacji zawartej w art 11a ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ochronie zwierząt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału. Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz inne akty tych organów podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część danego aktu (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 05.03.2008 r., I OSK 1799/07; z 09.04.2008 r., II GSK 22/08; z 27.10.2010 r., I OSK 73/10; wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA") – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie jest UCHWAŁA NR XLIV/354/2022 RADY MIEJSKIEJ W DĄBIU z dnia 29 marca 2022 r. w sprawie przyjęcia Programu (załącznik do uchwały) opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Dąbie na 2022 rok, (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z dnia 14 kwietnia 2022 r. Poz. 2952.) W załączniku do wskazanej uchwały stanowiącej program opieki nad zwierzętami zostało zawarte następujące postanowienie: § 6.1.Środki finansowe na realizację zadań wynikających z Programu planuje się w budżecie gminy Dąbie w wysokości 85 000,00 złotych. 2. Środki finansowe na realizację Programu wydatkowane będą zgodnie z bieżącymi potrzebami, na podstawie zawartych umów lub zleceń. Nie ulega wątpliwości, że ww. przepisy miały służyć wypełnieniu tej części upoważnienia ustawowego, która została zamieszczona w art. 11a ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 572; w skrócie "u.o.z."). W myśl tego przepisu: "Program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina". W dalszej części uzasadnienia Sąd w składzie rozpoznającym sprawę nawiązuje do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawartego w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 758/22 – prawomocne (oraz podobnie, choć w nieco innym stanie faktycznym: post. WSA w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2022 r. IV SA/Po 819/22 – prawomocne) oraz w postanowieniu WSA w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 806/22 – nieprawomocne (dostępnych w CBOISA). Wedle oceny Sądu w składzie rozpatrującym sprawę Prokurator trafnie zarzucił zaskarżonej uchwale naruszenie art. 11a ust. 5 u.o.z. przez pominięcie w treści tej uchwały (w jej § 6 załącznika) określenia wysokości środków przeznaczonych na realizację poszczególnych celów (zadań) Programu. Taką ocenę Sąd formułuje w oparciu o wypracowane na gruncie art. 11a ust. 5 u.o.z. aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym doszło do wykrystalizowania się, jako dominującego, poglądu, zgodnie z którym istnieje konieczność precyzyjnego i wyraźnego określenia sposobu wydatkowania środków finansowych w uchwale o charakterze programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Użyte przez ustawodawcę określenie "sposób wydatkowania środków finansowych" oznacza przedstawienie w programie, jako obligatoryjnego elementu, sposobu rozdysponowania puli środków finansowych przeznaczonych na poszczególne cele i założenia przyjęte w programie. Czym innym jest wskazanie sposobów realizacji celów programu, a czym innym konkretne i jednoznaczne ustalenie, w ramach przewidzianych środków, sposobów ich wydatkowania, które z oczywistych względów powinny być zgodne z celami i przyjętymi założeniami programu. Przez określenie sposobów wydatkowania należy rozumieć wskazanie konkretnych form ich wykorzystania, ukierunkowanych na osiągnięcie celów programu (por. wyroki NSA: z 22.09.2020 r., II OSK 1087/20; z 29.07.2020 r., II OSK 997/20; z 06.07.2020 r., II OSK 703/20; z 24.09.2019 r., II OSK 2350/18; z 30.07.2019 r., II OSK 1754/18; por. też wyroki WSA: z 25.08.2022 r., IV SA/Po 458/22; z 25.02.2022 r., IV SA/Po 40/22; dostępne w CBOSA). Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała ani załącznik do niej nie zawierają tak rozumianego określenia "sposobu wydatkowania środków finansowych", które polegałoby na przyporządkowaniu konkretnych kwot tych środków (choćby w wielkościach szacunkowych lub ujętych w "widełkach") do poszczególnych rodzajów zadań generujących wydatki. Mimo to Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe - przychylając się tym samym do stanowiska wyrażonego końcowo w odpowiedzi na skargę - gdyż w dniu wyrokowania Uchwała już nie obowiązywała. Jest poza sporem, że zaskarżona uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego w dniu 14 kwietnia 2022 r. oraz że – zgodnie z jej § 3 – weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, tj. z dniem 28 kwietnia 2022 r. Jednocześnie z treści Uchwały (jej tytułu oraz § 1) jasno wynika, że jej postanowienia miały obowiązywać tylko "w 2022 roku", czyli do 31 grudnia 2022 r. (co odpowiada dyspozycji art. 11a ust. 1 u.o.z., zgodnie z którą program uchwala się "corocznie"). Nie ulega zaś wątpliwości, że upływ czasu, na jaki dany akt (tu: Uchwała) został wydany, powoduje utratę mocy obowiązującej tego aktu (zob. D. Dąbek, Prawo miejscowe, Warszawa 2015, s. 317). Oznacza to, że Uchwała z dniem 31 grudnia 2022 r. bezpowrotnie wygasła i od 1 stycznia 2023 r. już nie obowiązuje. "Zniknięcie" przedmiotu kontroli sądowej przed dniem wyrokowania przez sąd administracyjny (tu: na skutek wygaśnięcia Uchwały w związku z upływem czasu, na jaki została podjęta) skutkuje, co do zasady, bezprzedmiotowością postępowania sądowego, uzasadniającą jego umorzenie (por. R. Hauser, Stosowanie reguł walidacyjnych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (na przykładzie konkretnej sprawy) [w:] W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga jubileuszowa Profesora Macieja Zielińskiego, pod red. A. Choduń i S. Czepity, Szczecin 2010, s. 325 i nast.). Od tej zasady istnieją pewne wyjątki. Otóż, zgodnie z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie, zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ jednostki samorządu terytorialnego w sprawie z zakresu administracji publicznej nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę. Następstwa stwierdzenia nieważności uchwały polegają bowiem na wyeliminowaniu jej postanowień z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, tj. od daty podjęcia uchwały, są zatem dalej idące niż uchylenie uchwały, które wywiera jedynie skutek ex nunc, tj. od daty uchylenia (por.: uchwała TK z 14.09.1994 r., W 5/94, OTK 1994/2/44; wyrok NSA z 22.03.2007 r., II OSK 1776/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"). Należy wszakże podkreślić, że chodzi w takim przypadku wyłącznie o możliwość stosowania przepisów uchylonej (odpowiednio: wygasłej) uchwały "nadal" do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie (odpowiednio: wygaśnięcie) – co wynika jasno z uzasadnienia ww. uchwały TK o sygn. akt W 5/94 – a nie o sam fakt, że wcześniej zaskarżony akt był w praktyce stosowany w sytuacjach z okresu poprzedzającego jego uchylenie (odpowiednio: wygaśnięcie), a więc w przeszłości. W uzasadnieniu przywołanego wyżej orzeczenia Trybunał wyjaśnił bowiem, że dopuszczalna jest skarga na uchwałę, która wprawdzie została uchylona lub zmieniona, lecz jej przepisy "nadal obowiązują", w tym znaczeniu, że można je stosować [obecnie – uw. Sądu] do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości. W ocenie Sądu, taki przypadek w niniejszej sprawie nie zachodzi. Prokurator zaskarżył wyłącznie § 6 załącznika do Uchwały, wytykając przede wszystkim ich niedostateczną szczegółowość w świetle wymogów z art. 11a ust. 5 u.o.z. A zatem zarzuty w istocie sprowadzały się do wytknięcia tzw. pominięcia prawodawczego. Abstrahując, w okolicznościach kontrolowanej sprawy, od spornej w orzecznictwie i doktrynie kwestii, czy zarzucane naruszenie prawa polegające na pominięciu w treści aktu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego niektórych materii przeznaczonych do uregulowania w formie tego aktu może stanowić naruszenie "istotne", czy tylko "nieistotne" (por. np. wyroki NSA: z 17.11.2005 r., I OSK 797/05; z 01.03.2017 r., II FSK 3651/16; a także wyroki WSA: z 24.10.2007 r., II SA/Go 580/07; z 03.12.2012 r., IV SA/Gl 783/12; z 22.09.2016 r., I SA/Ol 540/16 – wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA; por. też: M. Bogusz, Wadliwość aktu prawa miejscowego, Gdańsk 2008, s. 198–200; D. Dąbek, Prawo miejscowe, Warszawa 2015, s. 317), wypada ograniczyć się do oczywistego stwierdzenia, że w zaskarżonym zakresie dotkniętym zarzucanym pominięciem prawodawczym Uchwała i tak, niejako z natury rzeczy (wszak prawodawcze "pominięcie", to "brak" regulacji), nie mogłaby być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej wygaśnięcie (por. postanowienie WSA z 18.01.2018 r., IV SA/Po 702/17, CBOSA). Z tych wszystkich względów postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi Prokuratora na Uchwałę podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI