IV SA/Po 702/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-12-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
szkody łowieckieodszkodowaniewznowienie postępowaniaprawo łowieckieKodeks postępowania administracyjnegosąd administracyjnypostanowienieuchylenie

Podsumowanie

WSA w Poznaniu uchylił postanowienia dotyczące wznowienia postępowania w sprawie szkód łowieckich, uznając je za niedopuszczalne w świetle przepisów Prawa łowieckiego.

Skarżący domagał się uchylenia postanowienia Nadleśniczego odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie szkód łowieckich. Sąd administracyjny uchylił zarówno zaskarżone postanowienie, jak i wcześniejsze postanowienie o wznowieniu postępowania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że postępowanie w sprawie szkód łowieckich, uregulowane przepisami Prawa łowieckiego, nie podlega procedurze wznowienia postępowania administracyjnego z Kodeksu postępowania administracyjnego, a wszelkie kwestie sporne powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym.

Sprawa dotyczyła skargi A. W. na postanowienie Nadleśniczego odmawiające uchylenia postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie szkód łowieckich. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu i przewlekłość. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał skargę za zasadną, choć z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że postępowanie w sprawie ustalania odszkodowania za szkody łowieckie, uregulowane przepisami Prawa łowieckiego, ma charakter specyficzny i nie podlega procedurze wznowienia postępowania administracyjnego z Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 46e ust. 4 Prawa łowieckiego, niezadowolenie z decyzji Nadleśniczego może być podstawą do wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Odesłanie z art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego do stosowania przepisów KPA ma charakter wyłącznie procesowy i dotyczy zwykłego postępowania, a nie trybów nadzwyczajnych. W związku z tym, wniosek o wznowienie postępowania był niedopuszczalny. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie o wznowieniu postępowania, wskazując, że organ powinien był odmówić wznowienia z uwagi na brak podstaw prawnych do jego przeprowadzenia.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za szkody łowieckie nie podlega procedurze wznowienia postępowania administracyjnego z Kodeksu postępowania administracyjnego. Prawo łowieckie zawiera odrębne regulacje, a niezadowolenie z decyzji Nadleśniczego powinno być dochodzone w drodze powództwa do sądu powszechnego.

Uzasadnienie

Prawo łowieckie zawiera specyficzne regulacje dotyczące szkód łowieckich, w tym ścieżkę postępowania cywilnego dla stron niezadowolonych z decyzji Nadleśniczego. Odesłanie do KPA ma charakter procesowy i dotyczy zwykłego postępowania, a nie trybów nadzwyczajnych, które są odrębnymi sprawami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (32)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych - skargi na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające co do istoty sprawy.

u.p.ł. art. 46e § ust. 4

Prawo łowieckie

Możliwość wniesienia powództwa do sądu powszechnego w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia decyzji Nadleśniczego.

u.p.ł. art. 49a § ust. 1

Prawo łowieckie

Odpowiednie stosowanie przepisów KPA do postępowania prowadzonego przez nadleśniczego w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania, w zakresie nieuregulowanym w ustawie.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania, wskazująca na brak udziału strony w sprawie.

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący odmowy uchylenia postanowienia w wyniku wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 35 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący terminów prowadzenia postępowania.

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący przedłużania terminów postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych - skargi na decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 52 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa wniesienia skargi.

p.p.s.a. art. 52 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa wniesienia skargi.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres działania sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postępowanie uproszczone.

p.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Posiedzenie niejawne.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

u.p.ł. art. 46e § ust. 1

Prawo łowieckie

Decyzja Nadleśniczego o ustaleniu wysokości odszkodowania.

u.p.ł. art. 46

Prawo łowieckie

Regulacje dotyczące wynagradzania szkód łowieckich.

u.p.ł. art. 46c

Prawo łowieckie

Wypłata odszkodowania za szkody łowieckie.

u.p.ł. art. 46d

Prawo łowieckie

Tryb wniesienia odwołania do nadleśniczego.

u.p.ł. art. 46a § ust. 3

Prawo łowieckie

Zawiadomienie o terminie oględzin.

u.p.ł. art. 46a § ust. 4

Prawo łowieckie

Protokół z oględzin i uwagi członków zespołu.

u.p.ł. art. 46 § ust. 2

Prawo łowieckie

Skład zespołu dokonującego oględzin.

u.p.ł. art. 46 § ust. 3

Prawo łowieckie

Obowiązek przyjęcia wniosku o oględziny.

u.p.ł. art. 46 § ust. 1

Prawo łowieckie

Szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne.

u.p.ł. art. 46c § ust. 8

Prawo łowieckie

Obowiązek wypłacenia odszkodowania.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego aktu.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wykładnią prawa przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie szkód łowieckich nie podlega wznowieniu postępowania administracyjnego z KPA, gdyż Prawo łowieckie przewiduje odrębną ścieżkę postępowania cywilnego. Odesłanie do KPA w Prawie łowieckim ma charakter procesowy i dotyczy zwykłego postępowania, a nie trybów nadzwyczajnych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 § 1, art. 35 § 3, art. 36, art. 7, 8 i 10 KPA w kontekście wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania jest tzw. postępowaniem hybrydowym, łączącym w sobie elementy procedury cywilnej oraz administracyjnej. Odesłanie z art. 49a ust. 1 u.p.ł. ma charakter wyłącznie procesowy. Tryby nadzwyczajne to właściwie odrębne sprawy administracyjne i to zarówno pod względem materialnoprawnym, jak i procesowym.

Skład orzekający

Maciej Busz

przewodniczący sprawozdawca

Józef Maleszewski

członek

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność wznowienia postępowania administracyjnego w sprawach uregulowanych przepisami szczególnymi, które przewidują odrębną ścieżkę postępowania cywilnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji szkód łowieckich, ale zasada wyłączania trybów nadzwyczajnych KPA w sprawach z odrębnymi regulacjami może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej – możliwości stosowania instytucji wznowienia postępowania administracyjnego do spraw, które mają odrębną ścieżkę postępowania cywilnego. Jest to istotne dla prawników procesowych.

Czy można wznowić postępowanie administracyjne, gdy prawo przewiduje drogę cywilną?

Sektor

rolnictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

IV SA/Po 702/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Maciej Busz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6166  Łowiectwo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono postanowienia I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Nadleśnictwa z dnia 24 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Nadleśnictwa z dnia 15 maja 2025 r. nr [...]; 2. zasądza od Nadleśnictwa na rzecz skarżącego A. W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
IV SA/Po 702/25
Uzasadnienie
Nadleśniczy postanowieniem z 24.06.2025 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku A. W. (dalej jako skarżący) z dnia 4.05.2025 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art, 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 126 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024, poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.) odmówił uchylenia w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ostatecznego postanowienia Nadleśniczego nr [...] z dnia 17.04.2025 r. znak sprawy [...].
W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że do Nadleśnictwa [...] w dniu 5.05.2025 r. wpłynął wniosek z dnia 4.05.2025 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznym postanowieniem Nadleśniczego nr [...] z dnia 17.04.2025 r. znak sprawy [...].
Podstawę wniosku stanowił art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a mianowicie to, że strona nie brała udziału w sprawie.
Postanowieniem nr [...] z dnia 15.05.2025 r. Nadleśniczy wznowił postępowanie, ponieważ wskazana przyczyna wznowienia postępowania została uprawdopodobniona. Postanowienie to stanowiło podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Ustalenia w toku wznowionego postępowania wykazały, że podstawa wznowienia faktycznie nie wystąpiła, ponieważ strona brała czynny udział w postępowaniu.
Powyższe zobligowało organ prowadzący postępowanie do wydania na podstawie art. 151 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 126 k.p.a. postanowienia odmawiającego uchylenia ostatecznego postanowienia Nadleśniczego nr [...] z dnia 17.04.2025 r. znak sprawy [...].
Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. W. zarzucając :
1. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 151 § 1 k.p.a. - poprzez błędne uznanie, że nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania, mimo że nie miał on realnej możliwości czynnego udziału w postępowaniu — nie doręczono mu kopii protokołu, jego uwagi nie zostały rozpatrzone, a pozostałe materiały nie zostały udostępnione skarżącemu.
2. Naruszenie art. 35 § 3 i art. 36 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania wznowieniowego w sposób przewlekły (ponad miesiąc od wznowienia do rozstrzygnięcia, bez zawiadomienia o przedłużeniu).
3. Naruszenie art. 7, 8 i 10 k.p.a. - poprzez pozbawienie skarżącego realnego wpływu na przebieg postępowania i pominięcie jego zarzutów w treści uzasadnienia.
4. Prowadzenie postępowania o charakterze pozornym - polegające na wcześniejszym formalnym wznowieniu sprawy (postanowienie nr [...]) i późniejszym arbitralnym stwierdzeniu, że jednak strona brała udział - bez jakichkolwiek nowych ustaleń faktycznych.
Skarżący wniósł o:
1. uchylenie postanowienia nr [...] z dnia 24.06.2025 r. w całości,
2. stwierdzenie przewlekłości oraz naruszenia przepisów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że skarżący wniosek o wznowienie postępowania złożył 5.05.2025 r. W dniu 15.05.2025 r. Nadleśnictwo wydało postanowienie nr [...], uznając, że wskazana przesłanka wznowienia została uprawdopodobniona. Mimo to przez ponad 40 dni organ nie podjął żadnych działań merytorycznych i dopiero 24.06.2025 r. wydał postanowienie odmowne — nie odnosząc się do żadnych zarzutów merytorycznych. Podpisane przez skarżącego zastrzeżenia w protokole zostały zignorowane, a pozostałych dokumentów nie doręczono mu do dziś.
Brak doręczenia protokołu, odmowa rozpoznania uwag i ukierunkowanie postępowania wyłącznie na jego formalne zamknięcie świadczy o instrumentalnym potraktowaniu instytucji wznowienia oraz zmierzało do pozbawienia skarżącego prawa do realnej ochrony interesu.
Nadleśniczy w odpowiedzi na skargę wskazał, że skarżący, powołując się ma art. 3 § 2 pkt 1 oraz art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz.935), wniósł o uchylenie postanowienia Nadleśniczego Nr [...] z dnia 24.06.2025 r., którym odmówiono skarżącemu uchylenia ostatecznego postanowienia Nadleśniczego Nr [...].
Ostateczne postanowienie Nadleśniczego Nr [...] z dnia 17.04.2025 zostało wydane przez Nadleśniczego na skutek odwołania skarżącego od protokołu oględzin dokonanych przez Koło Łowieckie. Postanowienie to zawierało ustalenia z przeprowadzonych przez Nadleśniczego oględzin szkód łowieckich.
Na wniosek skarżącego o wznowienie postępowania w sprawie postanowienia Nr [...] Nadleśniczy wznowił je postanowieniem Nr [...] z dnia 15.05.2025. Podstawę postanowienia o wznowieniu stanowił art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Przeprowadzone, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postępowanie co do przyczyn wznowienia wykazało, że podstawa określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie istniała, bowiem skarżący brał czynny udział w postępowaniu odwoławczym.
Zatem postanowienie o odmowie uchylenia ostatecznego postanowienia Nr [...] w świetle art. 145 § 1 pkt 4, 151 §1 pkt 1 w zw. z art. 126 k.p.a. było zgodne z prawem.
Podniesiono, że zaskarżone postanowienie Nadleśniczego nie kończy postępowania w sprawie szkód łowieckich i nie rozstrzyga o istocie sprawy.
Zgodnie bowiem z art. 46e ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1999 - Prawo łowieckie (Dz. u. z 2025, poz. 539, dalej jako u.p.ł.). skarżący, nie zgadzając się z ustaleniami zawartymi w postanowieniu, ma możliwość ich zwalczania w postępowaniu przed sądem powszechnym kwestionując decyzję Nadleśniczego o odszkodowaniu, o czym skarżący został pouczony.
Zatem postanowienie w myśl art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nie stanowi sprawy, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Nie mieści się również w zakresie wskazanego przez skarżącego art. 3§2 pkt 1 p.p.s.a., bowiem przepis ten dotyczy decyzji administracyjnych.
Wobec tego zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi wynikające z art. 3 § 2 pkt 2 i art. 51 §1.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające co do istoty sprawy.
Zaskarżone postanowienie niewątpliwie kończy wszczęte uprzednio postępowanie wznowieniowe.
Ponieważ w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie organu administracji, sprawa została rozpoznana przez sąd w postępowaniu uproszczonym (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.), na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie postanowienie Nadleśniczego z 24.06.2025 r. nr [...] odmawiające uchylenia w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ostatecznego postanowienia Nadleśniczego nr [...] z dnia 17.04.2025 r. znak sprawy [...].
Istotne w niniejszej sprawie jest to, że skarżący w kontrolowanej sprawie wniósł o uchylenie postanowienia Nadleśniczego Nr [...] z dnia 24.06.2025, w którym odmówiono skarżącemu uchylenia ostatecznego postanowienia Nadleśniczego Nr [...].
Z kolei ostateczne postanowienie Nadleśniczego Nr [...] z dnia 17.04.2025 zostało wydane przez Nadleśniczego na skutek odwołania skarżącego od protokołu oględzin dokonanych przez Koło Łowieckie. Postanowienie to zawierało ustalenia z przeprowadzonych przez Nadleśniczego oględzin szkód łowieckich.
Na wniosek skarżącego o wznowienie postępowania w sprawie postanowienia Nr [...] Nadleśniczy wznowił je postanowieniem Nr [...] z dnia 15.05.2025. Podstawę postanowienia o wznowieniu stanowił art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W świetle powyższego niewątpliwie kontrolą tut. Sądu objęte było postępowanie wznowieniowe uregulowane w art. 145 k.p.a.
W pierwszej kolejności konieczna jest więc odpowiedź na pytanie, czy dopuszczalne jest wzruszenie w trybie postępowań nadzwyczajnych uregulowanych w k.p.a. (w przypadku rozpatrywanej sprawy - wznowienia postępowania) postanowienia Nadleśniczego zawierającego ustalenia z przeprowadzonych przez Nadleśniczego oględzin szkód łowieckich.
Postępowanie w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez zwierzęta łowne, kończące się decyzją, przewidzianą w art. 46e ust. 1 u.p.ł., może być wszczęte tylko na wniosek strony, gdyż dotyczy przyznania uprawnienia i nic innego nie wynika z u.p.ł., jako regulacji szczególnej (art. 61 § 1 k.p.a.). Wniosek ten poszkodowany powinien złożyć do dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego, dla których ustawodawca przewidział pewne obowiązki procesowe. Wykonanie ich decyduje o osiągnięciu celu postępowania, w którym ustawodawca wyodrębnił czynność oględzin i szacowania ostatecznego szkody. Czynności związane ze stwierdzeniem stanu miejsca, w którym miało dojść do szkody, jej rodzaju i zakresu muszą być przeprowadzone niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od złożenia wniosku, co ogranicza zakres spornych okoliczności w sprawie. Czynności te mają prowadzić zespoły w składzie określonym w art. 46 ust. 2 u.p.ł., a zatem złożone z poszkodowanego, przedstawiciela dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego, przedstawiciela wojewódzkiego ośrodka doradztwa rolniczego. Na dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego ciąży nie tylko obowiązek przyjęcia wniosku, o którym mowa w art. 46 ust. 3 u.p.ł., ale też niezwłocznego wyznaczenia terminu oględzin i zawiadomienia o nim podmiotów określonych w art. 46a ust. 3 u.p.ł., które wyznaczą osoby tworzące zespół przewidziany w art. 46 ust. 2 u.p.ł. Dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego powinien niezwłocznie też sporządzić protokół z oględzin, do którego członkowie zespołu mogą wnieść uwagi z uzasadnieniem (art. 46a ust. 4 u.p.ł.). Istotę sprawy rozstrzyga decyzja, o której mowa w art. 46e u.p.ł.
Kończy ona postępowanie w sprawie o odszkodowanie za szkody, o których mowa w art. 46 ust. 1 u.p.ł., chyba że przedstawiciel dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego sporządził protokół ostatecznego szacowania szkody, od którego nie wniesiono odwołania, z czym ustawodawca powiązał obowiązek wypłacenia odszkodowania (art. 46c ust. 8 u.p.ł.).
Co szczególnie istotne, właściciel albo posiadacz gruntów rolnych, na których zostały wyrządzone szkody, o których mowa w art. 46 ust. 1, a także dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego niezadowolony z decyzji, o której mowa w art. 46e ust. 1 u.p.ł., może, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia, wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody - art. 46e ust. 4 u.p.ł. Z przepisu art. 46e ust. 4 u.p.ł. jednoznacznie wynika, że z woli ustawodawcy warunkiem skorzystania z drogi sądowej, tj. wniesienia powództwa do sądu powszechnego jest wydanie - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez uprawniony podmiot, jakim jest właściciel albo posiadacz gruntów rolnych, na których
zostały wyrządzone szkody oraz dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego - decyzji przez nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. W konsekwencji należy wskazać, że postępowanie w sprawie szacowania wysokości odszkodowania jest tzw. postępowaniem hybrydowym, łączącym w sobie elementy procedury cywilnej oraz administracyjnej. Jak słusznie wskazuje się przy tym w orzecznictwie: "nie ulega zatem wątpliwości, że przepis ten (art. 46e ust. 4 u.p.ł. - przyp. Sądu) "doprecyzowuje" i przesądza o drodze jaką powinna obrać strona w przypadku niezadowolenia z decyzji wydanej przez organ w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania w związku z powstałymi szkodami wyrządzonymi przez zwierzynę" (por. postanowienie NSA z dnia 7 października 2022 r. sygn. akt I OSK 1497/22, publ. CBOSA).
Zgodnie z art. 49a ust. 1 u.p.ł. w zakresie nieuregulowanym w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie, do postępowania prowadzonego przez nadleśniczego lub dyrektora regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje za swoje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 15 listopada 2024 r. (sygn. akt I OSK 1769/24), w którym wskazał on, że odesłanie z art. 49a ust. 1 u.p.ł. ma charakter wyłącznie procesowy. To "do postępowania" przed Nadleśniczym stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Chodzi tu wyłącznie o postępowanie w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania w rozumieniu art. 49a ust. 1 u.p.ł. Tymczasem tzw. tryby nadzwyczajne to właściwie odrębne sprawy administracyjne i to zarówno pod względem materialnoprawnym, jak i procesowym (odrębny przedmiot postępowania).
Nie występuje zatem tożsamość pomiędzy sprawą ustalenia wysokości odszkodowania za szkody łowieckie unormowaną w art. 46e u.p.ł. a sprawą wznowienia postępowania. Nie można zatem wywodzić, ażeby z zawartego w art.49a u.p.ł. odesłania procesowego wynikała dopuszczalność otwierania postępowań w sprawach odrębnych pod względem materialnym, jak i procesowym od sprawy ustalenia wysokości odszkodowania za szkody łowieckie. Z treści przepisu odsyłającego wynika, że poza wskazaniem odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. do postępowania prowadzonego w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania, brak jest podstaw do stosowania wszystkich przepisów, w tym regulujących postępowania w trybach nadzwyczajnych. W rezultacie wyłączone jest stosowanie przepisów art. 145-152 k.p.a. w odniesieniu do ostatecznej i prawomocnej decyzji nadleśniczego rozstrzygającej sprawę ustalenia wysokości odszkodowania za szkodę łowiecką. Za brakiem możliwości zastosowania nadzwyczajnych środków zaskarżenia w odniesieniu do decyzji Nadleśniczego ustalającej odszkodowanie za szkody łowieckie przemawia również to, że przyjęcie odmiennego zapatrywania i w rezultacie dopuszczenie przeprowadzenia nowego postępowania i wydania nowej decyzji, w wyniku której np. konieczne byłoby ustalenie ponownie odszkodowania, mogłoby spowodować - w sytuacji wcześniejszego wniesienia powództwa do sądu powszechnego i uzyskania wyroku sądu powszechnego - że w obrocie prawnym mogłyby pozostawać wyrok sądu powszechnego i decyzja nadleśniczego odmiennie określające wysokość odszkodowania. W konsekwencji wniosek strony skarżącej o wznowienie postępowania był niedopuszczalny, co musiało skutkować odmową wznowienia choć ze względów dotychczas wskazanych (tak trafnie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, sygn. II SA/Wr 463/24, publ. CBOSA).
Naczelny Sąd Administracyjny także w wyroku z dnia 6 maja 2025 r. o sygn. I OSK 1209/22 (publ. CBOSA) powołując się na wyrok NSA z dnia 15 listopada 2024 r. sygn. akt I OSK 1769/24), badając dopuszczalność stosowania trybów nadzwyczajnych z k.p.a. wobec decyzji nadleśniczego wskazał, że należy uwzględnić normę wynikającą z art. 49a ust. u.p.ł.
Zakłada ona odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w zakresie nieuregulowanym w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie, do postępowania prowadzonego przez nadleśniczego lub dyrektora regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania.
Istotne jest, że ustawodawca wprost zaakcentował, że "w zakresie nieuregulowanym w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie" stosuje się przepisy k.p.a., co oznacza, że jeżeli w ustawie Prawo łowieckie konkretna kwestia nie jest uregulowana precyzyjnie, wtedy należy stosować przepisy k.p.a. Nie ulega również wątpliwości, że Prawo łowieckie reguluje kwestię wynagradzania wyrządzonych szkód (art.46.), wypłaty odszkodowania za wyrządzoną szkodę (art. 46c), trybu wniesienia odwołania do nadleśniczego (art. 46d), czy ustalenia wysokości odszkodowania przez nadleśniczego (art. 46e). W jej art.46e ust. 4 wskazano natomiast, że właściciel albo posiadacz gruntów rolnych, na których zostały wyrządzone szkody, o których mowa w art. 46 ust. 1, a także dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego niezadowolony z decyzji, o której mowa w ust. 1, może, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia, wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Jak słusznie podkreśla postanowienie NSA z dnia 7 października 2022 r. sygn. akt I OSK 1497/22, nie ulega zatem wątpliwości, że przepis ten "doprecyzowuje" i przesądza o drodze jaką powinna obrać strona w przypadku - niezadowolenia - z decyzji wydanej przez organ w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania w związku z powstałymi szkodami wyrządzonymi przez zwierzynę.
Tym samym przyjąć należy, że odesłanie z art. 49a ust. 1 u.p.ł ma zatem charakter wyłącznie procesowy. Bowiem z woli ustawodawcy tylko "do postępowania" administracyjnego zwykłego (postępowania głównego) przed nadleśniczym stosuje się - odpowiednio - przepisy k.p.a. Normodawca ogranicza zarazem to odpowiednie stosowanie kpa tylko do określonego przedmiotu, tj. postępowania w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania w myśl art. 49a ust. 1 u.p.ł. Tymczasem tzw. tryby nadzwyczajne (nadzwyczajne postępowania administracyjne), to właściwie odrębne sprawy administracyjne i to zarówno pod względem materialnoprawnym jak i procesowym (odrębny przedmiot postępowania). Nie wydaje się zatem właściwe wywodzenie, z zawartego w art. 49a ust. 1 u.p.ł. odesłania procesowego, twierdzeń o dopuszczalności otwierania postępowań w sprawach odrębnych pod względem materialnym, jak i procesowym od sprawy ustalenia wysokości odszkodowania za szkody łowieckie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2025 r. sygn. akt I OSK 219/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl; uchwała pełnego składu Izby Cywilnej i Administracyjnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1984 r. sygn. akt III AZP 8/83, publ. OSNCP 1985, Nr 10, poz. 143, s. 1-12); por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2022, s. 427-449).
Prawna procedura ustalania odszkodowania za szkody łowieckie jest złożona, a wydanie decyzji administracyjnej przez nadleśniczego jest przesłanką warunkującą dopuszczalność uruchomienia właściwego postępowania przed sądem powszechnym. Z treści art. 49a ust. 1 u.p.ł. wynika zatem, że poza wskazaniem wyłącznie odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., ograniczanego zarazem tylko do zwykłego (głównego) postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania, brak jest podstaw do stosowania wszystkich przepisów k.p.a., w tym regulujących postępowania administracyjne w trybach nadzwyczajnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2024 r. sygn. akt I OSK 1769/24; por. Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne. Redakcja naukowa M. Wierzbowski, R. Stankiewicz, Warszawa 2022, s. 265-283).
Rozważając przy tym, czy strony sporu o odszkodowanie za szkodę łowiecką w razie dostrzeżenia, że decyzja administracyjna nadleśniczego jest obarczona wadą wznowieniową, o której mowa w szczególności w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą poszukiwać ochrony prawnej przed sądami powszechnymi, należy wskazać, że w doktrynie i orzecznictwie co do zasady zgodnie podnosi się, że w postępowaniu przed sądem powszechnym będą rozpoznawane wszystkie kwestie, a strony postępowania będą miały zapewnioną pełną ochronę swoich praw na drodze cywilnej (zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia: 6 lipca 2021 r. sygn. akt III CZP 48/20; 20 września 2023 r. sygn. akt III CZP 73/22).
Z powyższego wynika, że decyzja nadleśniczego ustalająca odszkodowanie za szkody łowieckie (w niniejszej sprawie odpowiednio ostateczne postanowienie nadleśniczego wydane na skutek odwołania skarżącego od protokołu oględzin dokonanych przez koło łowieckie) nie może być przedmiotem wznowienia postępowania administracyjnego. Przemawiają za tym takie względy, jak specyfika spraw o szkody łowieckie, konieczność szybkiego procedowania, kompletność regulacji zawartej w art. 46e ust. 4 u.p.ł. (droga sądowa), zastrzeżenie odpowiedniego stosowania k.p.a. do spraw nieuregulowanych w ustawie jedynie do momentu wydania decyzji administracyjnej przez nadleśniczego oraz brak możliwości przedłużenia terminu ustawowego do wniesienia powództwa do sądu i brak możliwości rozpoznawania przez sąd powszechny sprawy objętej powagą rzeczy osądzonej. Dopuszczenie zaś możliwości wznowienia decyzji administracyjnej nadleśniczego i w rezultacie przeprowadzenia nowego postępowania i wydania nowej decyzji, w wyniku której np. konieczne byłoby ustalenie ponownie odszkodowania, spowoduje - w sytuacji wcześniejszego wniesienia powództwa do sądu powszechnego i uzyskania wyroku sądu powszechnego - że w obrocie prawnym mogłyby pozostawać wyrok sądu powszechnego i decyzja administracyjna nadleśniczego odmiennie określające wysokość odszkodowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2024 r. sygn. akt I OSK 1769/24).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy należy podkreślić, że wniosek skarżącego o wznowienie postępowania był niedopuszczalny, co powinno było skutkować przez organ (Nadleśniczego) odmową wznowienia.
Skoro bowiem w kontrolowanej sprawie brak jest podstaw do stosowania przepisów k.p.a. w zakresie postępowań nadzwyczajnych (w tym wznowienia), to organ w niniejszej sprawie nieprawidłowo wznowił postępowanie, a następnie odmówił uchylenia postanowienia o szkodzie. Organ powinien odmówić wznowienia postępowania z uwagi na brak możliwości stosowania w tym postępowaniu (dot. odszkodowania za szkody łowieckie) przepisów k.p.a. w zakresie wznowienia postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekający w niniejszej sprawie na podstawie art.145 §1 ust.1 lit.c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, a także na podstawie art.135 p.p.s.a. postanowienie nr Nadleśniczego z dnia 15.05.2025 r. nr [...] wznawiające postępowanie.
Uwzględniając na podstawie art.153 p.p.s.a. powyższe rozważania organ w toku dalszego postępowania winien odmówić wznowienia postępowania.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę