IV SA/Po 70/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-02-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
status bezrobotnegourząd pracyzwolnienie lekarskienieobecnośćusprawiedliwieniekodeks postępowania administracyjnegoustawa o promocji zatrudnieniadecyzja administracyjnakontrola sądowazasady postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty o utracie statusu osoby bezrobotnej, uznając, że brak jest podstaw do pozbawienia statusu bezrobotnego w sytuacji, gdy niezdolność do pracy została usprawiedliwiona zwolnieniem lekarskim, a obowiązek stawiennictwa w urzędzie po ustaniu niezdolności do pracy nie wynika wprost z przepisów prawa.

Skarżąca A. S. straciła status osoby bezrobotnej z powodu niestawienia się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie po ustaniu niezdolności do pracy. Organ I instancji uznał, że nie usprawiedliwiła ona swojej nieobecności. Wojewoda uchylił tę decyzję, uznając, że obowiązek stawiennictwa w pierwszym dniu roboczym po ustaniu niezdolności do pracy nie wynika z przepisów prawa i nie można wyciągać z tego konsekwencji prawnych. WSA w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody, że brak jest podstaw do pozbawienia statusu bezrobotnego, gdyż skarżąca usprawiedliwiła swoją nieobecność zwolnieniem lekarskim, a wewnętrzne pouczenie urzędu pracy nie miało umocowania w przepisach.

Sprawa dotyczyła utraty statusu osoby bezrobotnej przez A. S. z powodu niestawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w wyznaczonym terminie (9 lipca 2024 r.) oraz w pierwszym dniu roboczym po ustaniu niezdolności do pracy (22 lipca 2024 r.). Starosta P. decyzją z 3 września 2024 r. orzekł o utracie statusu bezrobotnej z dniem 22 lipca 2024 r., powołując się na art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (u.p.z.i.r.p.), który stanowi, że bezrobotny pozbawiany jest statusu, jeśli nie stawi się w urzędzie w wyznaczonym terminie i nie powiadomi w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Organ I instancji uznał, że skarżąca nie wykazała uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa, mimo przedłożenia zwolnienia lekarskiego. Wojewoda decyzją z 5 listopada 2024 r. uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, wskazując, że pouczenie o obowiązku stawiennictwa w pierwszym dniu roboczym po ustaniu niezdolności do pracy nie ma umocowania w przepisach prawa i nie można z niego wyciągać restrykcyjnych konsekwencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę skarżącej, podzielając stanowisko Wojewody. Sąd podkreślił, że przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. jest kategoryczny, ale nie ustanawia obowiązku stawiennictwa w pierwszym dniu roboczym po ustaniu niezdolności do pracy. Skarżąca usprawiedliwiła swoją nieobecność zwolnieniem lekarskim i powiadomiła urząd w ustawowym terminie. Sąd uznał, że wewnętrzne pouczenie urzędu pracy, nie mające umocowania w przepisach, nie mogło stanowić podstawy do pozbawienia statusu bezrobotnego, a działanie urzędu naruszało zasady zaufania i informowania stron.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, niestawienie się osoby bezrobotnej w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, po ustaniu niezdolności do pracy udokumentowanej zwolnieniem lekarskim, nie może skutkować pozbawieniem statusu bezrobotnego, jeśli urząd pracy został powiadomiony o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w ustawowym terminie, a wewnętrzne pouczenie urzędu pracy o obowiązku stawiennictwa w pierwszym dniu roboczym po ustaniu niezdolności do pracy nie ma umocowania w przepisach prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie nakłada na bezrobotnego obowiązku stawiennictwa w urzędzie pracy w pierwszym dniu roboczym po ustaniu niezdolności do pracy. Skarżąca usprawiedliwiła swoją nieobecność zwolnieniem lekarskim i powiadomiła urząd w terminie. Wewnętrzne pouczenie urzędu pracy, nie mające umocowania w przepisach, nie mogło stanowić podstawy do pozbawienia statusu bezrobotnego, a jego stosowanie naruszało zasady postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.z.i.r.p. art. 33 § ust. 4 pkt 4

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje, gdy osoba nie stawi się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomi w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Nie ma przepisu nakazującego stawiennictwo w pierwszym dniu roboczym po ustaniu niezdolności do pracy.

Pomocnicze

u.p.z.i.r.p. art. 33 § ust. 3

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do urzędu pracy w wyznaczonym terminie w celu przyjęcia propozycji pracy lub innej formy pomocy.

u.p.z.i.r.p. art. 33 § ust. 4ca

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

k.p.a. art. 127 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje postępowanie odwoławcze.

k.p.a. art. 138 § §1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada działania na podstawie i w granicach prawa.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada działania organów administracji w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Właściwość sądów administracyjnych do badania zgodności z prawem aktów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej przez sąd.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek stawiennictwa w urzędzie pracy w pierwszym dniu roboczym po ustaniu niezdolności do pracy nie wynika z przepisów prawa. Wewnętrzne pouczenie urzędu pracy, nie mające umocowania w przepisach, nie może stanowić podstawy do pozbawienia statusu bezrobotnego. Skarżąca usprawiedliwiła swoją nieobecność zwolnieniem lekarskim i powiadomiła urząd w ustawowym terminie.

Odrzucone argumenty

Organ I instancji prawidłowo pozbawił skarżącą statusu bezrobotnej z powodu niestawiennictwa w wyznaczonym terminie i braku uzasadnionej przyczyny.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać, że pouczenie o przyjętej przez PUP wewnętrznej regulacji nie mającej umocowania w przepisach powszechnie obowiązujących o obowiązku stawiennictwa do pośrednika pracy w PUP pierwszego dnia roboczego przypadającego bezpośrednio po ustaniu niezdolności do pracy po usprawiedliwionej nieobecności, nosiło znamiona wyznaczenia przez urząd terminu wizyty Wyznaczenie terminu wizyty, powinno mieć charakter indywidualny i konkretny, tzn. odnosić do danej osoby bezrobotnej i ściśle określonej jej sytuacji Działając w zgodzie z przepisami u.p.z.i.r.p. Skarżąca nie miała podstaw, by sądzić, że powinna stawić się w PUP dzień po ustaniu niezdolności do pracy tj. 22 lipca 2024 r.

Skład orzekający

Józef Maleszewski

sprawozdawca

Maciej Busz

przewodniczący

Sebastian Michalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących utraty statusu osoby bezrobotnej w przypadku usprawiedliwionej nieobecności spowodowanej chorobą, a także znaczenie wewnętrznych regulacji urzędów pracy w kontekście przepisów prawa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz interpretacją przepisów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest ścisłe przestrzeganie przepisów prawa przez urzędy i jak wewnętrzne regulacje nie mogą zastępować prawa. Jest to ciekawy przykład dla osób korzystających z usług urzędów pracy.

Czy wewnętrzne zasady urzędu pracy mogą pozbawić Cię statusu bezrobotnego? Sąd Administracyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 70/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski /sprawozdawca/
Maciej Busz /przewodniczący/
Sebastian Michalski
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sąd. WSA Sebastian Michalski Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody z dnia 5 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Wojewoda (dalej również organ II instancji, organ odwoławczy) decyzją z 5 listopada 2024 r. nr [...] (sprostowaną postanowieniem z 8 listopada 2024 r.), działając na podstawie art. 127 § 1 i § 2 i art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 – dalej k.p.a.) oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 475 – dalej u.p.z.i.r.p.), po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej również jako Skarżąca) od decyzji Starosty P. (dalej również organ I instancji) z 3 września 2024 r. nr: [...] orzekającej o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej z dniem 22 lipca 2024 r., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Starosty P. w całości i o umorzeniu postępowania organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że dnia 2 listopada 2023 r. A. S. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. jako osoba bezrobotna. Decyzją Starosty P. z 2 listopada 2023 r. nr [...] orzeczono o uznaniu A. S. za osobę bezrobotną z dniem rejestracji oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. W dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. Skarżąca została poinformowana o prawach i obowiązkach osoby rejestrującej się w Powiatowym Urzędzie Pracy, co potwierdziła przez złożenie podpisu na oświadczeniu bezrobotnego, gdzie zawarto pouczenie o obowiązku zgłaszania się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonych terminach oraz o obowiązku zawiadamiania urzędu o fakcie wyjazdu za granicę lub innej okoliczności powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia. Ponadto Skarżąca własnoręcznym podpisem potwierdziła, że została pouczona, iż osoba bezrobotna, przedkładająca zwolnienia lekarskie przypadające na uprzednio wyznaczony termin wizyty, zobowiązana jest zgłosić się w pierwszym dniu roboczym po ustaniu niezdolności do pracy do pośrednika pracy. Pouczenie zostało zawarte w treści wezwania z 2 lutego 2024 r. oraz na druku pouczenia, które Strona podpisała w dniu 6 maja 2024 r.
Podczas wizyty w dniu 26 czerwca 2024 r. wyznaczono A. S. na dzień 9 lipca 2024 r. termin obowiązkowej wizyty do doradcy klienta celem potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Wyznaczona data stawiennictwa jest czytelna, nieopatrzona poprawkami czy skreśleniami i widnieje przy niej Skarżącej.
Dalej wskazano, że do Powiatowego Urzędu Pracy w P. wpłynęło zaświadczenia lekarskie z 19 lipca 2024 r. na druku ZUS ZLA potwierdzające niezdolność do pracy A. S. w okresie od dnia 7 lipca 2024 r. do 20 lipca 2024 r.
Dnia 22 lipca 2024 r. (tj. w pierwszym dniu roboczym po ustaniu niezdolności do pracy) A. S. nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P.. W związku z powyższym Starosta P. decyzją z 3 września 2024 r. nr: [...] działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. oraz art. 104 k.p.a. orzekł o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej z dniem 22 lipca 2024 r. wskazując, że utrata statusu następuje na okres 120 dni. Organ I instancji decyzji nadał się rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 33 ust. 4ca u.p.z.i.r.p. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił przebieg postępowania i wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p., starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres:
120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa,
180 dni w przypadku drugiego niestawiennictwa,
270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa.
Organ I instancji wyjaśnił, ż przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. jest kategoryczny i organ jest zobligowany orzec o utracie statusu osoby bezrobotnej w razie niestawienia się bezrobotnego w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy, chyba że w ciągu 7 dni wykaże on, iż niestawiennictwo miało miejsce w związku z uzasadnioną przyczyną. To strona musi wykazać, że przyczyna niestawiennictwa była uzasadniona.
Dalej organ I instancji stwierdził, że w okresie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. Skarżąca była wielokrotnie pouczana o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach i o konieczności powiadomienia urzędu pracy o wystąpieniu uzasadnionej przyczyny niestawienia się na wyznaczony termin wizyty, w okresie 7 dni od dnia tego niestawiennictwa, oraz o obowiązku dokumentowania niezdolności do pracy spowodowanej chorobą lub koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny na drukach ZUS ZLA i konsekwencjach wynikających z niedopełnienia tych obowiązków. Jak wskazał organ I instancji, z akt sprawy wynika, że w związku z przedkładaniem zwolnień lekarskich na wcześniej wyznaczone terminy wizyty Skarżąca została skutecznie pouczona o obowiązku zgłoszenia się do Urzędu w pierwszym dniu roboczym po ustaniu niezdolności do pracy.
Ponadto, odnosząc się do argumentacji Skarżącej, organ I instancji zauważył, że podczas rejestracji jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. Skarżąca miała świadomość swojego stanu zdrowia, gdyż z dołączonych do wyjaśnień dokumentów wynika, iż leczyła się już w dniu 21 września 2021 r. Analiza akt sprawy potwierdza także, że podpisując własnoręcznym podpisem druk "Oświadczenia bezrobotnego" Skarżąca oświadczyła, że jest osobą zdolną i gotową do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie. Nadto wskazano, że należało dochować należytej staranności, by móc zrealizować obowiązek stawienia się w Urzędzie Pracy, a jeżeli z powodu nasilenia choroby nie było to możliwe, obowiązkiem było przedłożenie stosownego zaświadczenia lekarskiego o czasookresie niezdolności do pracy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji ustalono, że wprawdzie Skarżąca powiadomiła Powiatowy Urząd Pracy w terminie 7 dni o przyczynie niestawiennictwa, jednak nie wykazała, iż przyczyna niestawiennictwa była uzasadniona.
Organ I instancji po pierwsze wskazał, że podana przez Skarżącą przyczyna niestawiennictwa w postaci braku osoby towarzyszącej, nie może zostać uznana za uzasadnioną, gdyż świadoma swoich dolegliwości, powinna tak zorganizować swoje sprawy osobiste, aby móc dochować obowiązku stawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy. Z kolei druga wskazana przez Skarżąca przyczyna niestawiennictwa, tj. brak wymaganego przez pracownika urzędu zaświadczenia o przeciwskazaniach zdrowotnych do wykonywania określonych zawodów, nie może zostać uznana za uzasadnioną, gdyż zobowiązanie do dostarczenia zaświadczenia lekarskiego nie definiuje terminu wizyty w urzędzie pracy. Jak wskazał organ I instancji termin wizyty przyjęła Skarżąca do wiadomości i stosowania, składając własnoręczny podpis na druku Karty rejestracyjnej bezrobotnego, a z uwagi na przedstawione zaświadczenie lekarskie, zobowiązana była stawić się w Urzędzie Pracy w pierwszym dniu roboczym po ustaniu niezdolności do pracy. Zatem brak ww. zaświadczenia nie zwalniał Skarżącej z obowiązku zgłoszenia się w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy.
A. S. wniosła odwołanie od przedmiotowej decyzji Starosty P. . Strona wskazała na niedogodności związane z uzyskaniem potrzebnej dokumentacji medycznej i brakiem możliwości przedłożenia opinii lekarskiej w PUP.
Wojewoda w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji, na podstawie analizy przesłanej dokumentacji i przepisów prawnych stwierdził, iż wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania organu I instancji z powodów odmiennych od wskazanych w odwołaniu.
W ocenie organu II instancji skutków prawnych nie mogło wywołać oświadczenie strony złożone dnia 6 maja 2024 r., które zawiera pouczenie następującej treści: "W przypadku przedkładania zwolnień lekarskich na wcześniej wyznaczony termin wizyty do Urzędu należy zgłosić się w pierwszym dniu roboczym po ustaniu niezdolności do pracy (...)." W pouczeniu z 6 maja 2024 r. nie odnajduje się informacji, iż niestawienie się po ustaniu niezdolności do pracy skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego. Ponadto, przyjęte oświadczenie dotyczyło wyznaczonego terminu wizyty na dzień 10 maja 2024 r. i nie jest w żaden sposób obowiązujące na termin 9 lipca 2024 r.
Wojewoda wskazał, że obowiązek stawiennictwa po ustaniu niezdolności do pracy w PUP pierwszego kolejnego dnia roboczego nie wynika z przepisów u.p.z.i.r.p. W związku z tym w ocenie organu II instancji, nawet w sytuacji, gdy Strona jako osoba bezrobotna takie oświadczenie podpisała i przyjęła do wiadomości oraz stosowania, nie można wobec niezastosowania się do tegoż pouczenia wyciągać z tego konsekwencji prawnych, w tym tych najbardziej restrykcyjnych wobec bezrobotnego, jak utrata statusu osoby bezrobotnej. Nie znajduje to bowiem umocowania w art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p., a nadto stanowi przejaw naruszenia przez organ I instancji zasady działania na podstawie i w granicach prawa określonej art. 6 k.p.a.
Organ II instancji wskazał, że nie kwestionuje faktu, iż osoba bezrobotna ma obowiązek przestrzegania wyznaczonego terminu stawiennictwa w organie zatrudnienia lub usprawiedliwienia ewentualnej nieobecności. Bezrobotny powinien zorganizować tak swoje sprawy osobiste, aby mógł wywiązać się z powinności stawiennictwa w PUP przewidzianej w art. 33 ust. 3 u.p.z.i.r.p. Nie można jednak uznać, że w okolicznościach sprawy Skarżąca zaniedbała obowiązek stawiennictwa w PUP po usprawiedliwionej nieobecności na wizycie wyznaczonej na dzień 9 lipca 2024 r. Zainteresowana po przedłożeniu zwolnienia lekarskiego i tym samym usprawiedliwieniu absencji w PUP mogła oczekiwać na zawiadomienie (wezwanie) PUP na kolejną wizytę. Działając w zgodzie z przepisami u.p.z.i.r.p. Skarżąca nie miała podstaw, by sądzić, że powinna stawić się w PUP dzień po ustaniu niezdolności do pracy tj. 22 lipca 2024 r. Wojewoda zwrócił uwagę na fakt, iż nie można bowiem uznać, że pouczenie o przyjętej przez PUP wewnętrznej regulacji nie mającej umocowania w przepisach powszechnie obowiązujących o obowiązku stawiennictwa do pośrednika pracy w PUP pierwszego dnia roboczego przypadającego bezpośrednio po ustaniu niezdolności do pracy po usprawiedliwionej nieobecności, nosiło znamiona wyznaczenia przez urząd terminu wizyty, o którym mowa w art. 33 ust. 3 u.p.z.i.r.p. Wyznaczenie terminu wizyty, powinno mieć charakter indywidualny i konkretny, tzn. odnosić do danej osoby bezrobotnej i ściśle określonej jej sytuacji, a nie stanowić ustanowioną przez urząd zasadę, którą winny respektować osoby bezrobotne każdorazowo, gdy znajdą się w sytuacji, gdy znajduje ona zastosowanie. W ocenie organu odwoławczego takie działanie PUP w P. kłóci się z zasadą działania organów administracji publicznej w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz z zasadą informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki (art. 9 k.p.a.).
A. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z powodu braku merytorycznego odniesienia się do jej odwołania od decyzji organu I instancji. Skarżąca podniosła, że jej wyjaśnienia zostały zignorowane przez Dyrektor PUP w P., która wydała w imieniu Starosty P. decyzję o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej i jednoczesnym usankcjonowaniem utraty ubezpieczenia zdrowotnego z wsteczną datą od 22 lipca 2024 r., co w konsekwencji pozbawiło ją możliwości kontynuowania leczenia na okres czterech miesięcy uniemożliwiając ze względu na przepadek terminów wizyt w Poradniach Specjalistycznych: Neurologicznej, Ortopedycznej i Okulistycznej.
Wskazując na fakt bezprawności działania Starosty P. wobec braku odniesienia do wymienionych kwestii, Skarżąca zwróciła się o zajęcie stanowiska w sprawie dopuszczalności antydatowania terminu wyrejestrowania z rejestru osób bezrobotnych, wydania decyzji przez Dyrektora PUP po upływie ustawowego czasu tj. po półtora miesiąca zwłoki, prawomocności w związku z możliwością odwołania się od niej, ewentualnym wystąpieniem o odszkodowanie/zadośćuczynienie ze strony PUP ze względu na narażenie na uszczerbek na zdrowiu przez okres czterech miesięcy tudzież zablokowanie starań o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Końcowo Skarżąca zaznaczyła, że nie kwestionuje rozstrzygnięcia Wojewody lecz brak odniesienia się do treści odwołania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przechodząc do oceny zasadności samej skargi, wskazać należy, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Wojewody uchylającą w całości decyzję Starosty P. orzekającą o utracie przez Skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 22 lipca 2024 r. oraz umarzająca postępowanie organu I instancji.
Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. stanowiący materialnoprawną podstawę decyzji organu I Instancji w sprawie decyzji stanowi, że Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Organ administracyjny, prowadząc postępowanie w sprawie, jest związany treścią powyższego przepisu, ustalając datę pozbawienia statusu osoby bezrobotnej, co oznacza, iż nieuzasadnione są podnoszone w skardze i wcześniej w odwołaniu zarzuty pod adresem organu I instancji związane z antydatowaniem terminu wyrejestrowania z rejestru osób bezrobotnych. W tym miejscu wskazać należy, że w myśl zaś art. 33 ust. 3 u.p.z.i.r.p. zdanie pierwsze bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy.
Z powyższych przepisów wynika jasno, że pozbawienie bezrobotnego statusu osoby bezrobotnej następuje (obligatoryjnie), jeżeli ten nie stawi się w PUP w wyznaczonym terminie i nie powiadomi w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Żaden przepis u.p.z.i.r.p. nie ustanawia jednak wobec bezrobotnego obowiązku, by w przypadku niezdolności do pracy udokumentowanej zwolnieniem lekarskim bezrobotny stawił się w PUP w pierwszym dniu roboczym przypadającym po ustaniu choroby (niezdolności).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy istotne jest, że podczas wizyty w dniu 26 czerwca 2024 r. wyznaczono A. S. na dzień 9 lipca 2024 r. termin obowiązkowej wizyty do doradcy klienta celem potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Zobowiązanie do tego wraz z pouczeniem o treści art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. podpisała skarżąca (okoliczność niesporna między stronami). Strona, nie mogąc stawić się w PUP w dniu 9 lipca 2024 r. z powodu choroby, pismem z 11 lipca 2024 r. (wpływ do organu 16 lipca 2024 r.) przedłożyła zaświadczenie o pobycie w szpitalu. Skarżąca następnie pismem z 26 lipca 2024 r. (data stempla pocztowego) złożyła wyjaśnienia o braku możliwości stawienia się na wyznaczony termin wizyty w PUP wraz ze zwolnieniem lekarskim na druku ZUS ZLA za okres 7 lipca 2024 r. do 20 lipca 2024 r. Tym samym Skarżąca powiadomiła z zachowaniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. PUP o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w PUP dnia 9 lipca 2024 r. Brak było zatem podstaw do zastosowania przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. i pozbawienie jej statusu osoby bezrobotnej z dniem następnym po dniu usprawiedliwionego niestawiennictwa (od 22 lipca 2024 r.).
W ocenie Sądu, na co słusznie wskazał organ odwoławczy, skutków prawnych nie mogło wywołać pouczenie strony, iż w przypadku przedkładania zwolnień lekarskich na wcześniej wyznaczony termin wizyty do Urzędu należy zgłosić się w pierwszym dniu roboczym po ustaniu niezdolności do pracy (dni robocze do poniedziałku do piątku). Zasadnie bowiem organ odwoławczy zauważył, że obowiązek stawiennictwa w PUP pierwszego kolejnego dnia po ustaniu niezdolności do pracy nie wynika z przepisów u.p.z.i.r.p., ani z żadnych innych. W związku z tym w ocenie Sądu, nawet w sytuacji, gdy skarżąca jako osoba bezrobotna takie oświadczenie podpisała i przyjęła do wiadomości i stosowania, nie można wobec niezastosowania się do tegoż pouczenia, wyciągać z tego konsekwencji prawnych, w tym tych najbardziej restrykcyjnych wobec bezrobotnego, jak utrata statusu osoby bezrobotnej. Nie znajduje to bowiem umocowania w art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p., a nadto stanowi przejaw naruszenia przez organy orzekające zasady działania na podstawie i w granicach prawa określonej w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a.
Nie można uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy Skarżąca zaniedbała obowiązek stawiennictwa w PUP po usprawiedliwionej nieobecności na wizycie wyznaczonej na dzień 9 lipca 2024 r. Skarżąca po przedłożeniu zwolnień lekarskich i tym samym usprawiedliwieniu absencji w PUP oczekiwała na zawiadomienie (wezwanie) PUP na kolejną wizytę. Działając w zgodzie z przepisami u.p.z.i.r.p. strona nie miała podstaw, by sądzić, że powinna stawić się w PUP dzień po ustaniu niezdolności do pracy tj. 21 lipca 2024 r. Nie można bowiem uznać, że pouczenie o przyjętej przez PUP wewnętrznej regulacji, nie mającej umocowania w przepisach powszechnie obowiązujących, o obowiązku stawiennictwa do pośrednika pracy w PUP pierwszego dnia roboczego przypadającego bezpośrednio po ustaniu niezdolności do pracy po usprawiedliwionej nieobecności, nosiło znamiona wyznaczenia przez urząd terminu wizyty, o którym mowa w art. 33 ust. 3 u.p.z.i.r.p. Wyznaczenie terminu wizyty, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, powinno mieć charakter indywidualny i konkretny, tzn. odnosić do danej osoby bezrobotnej i ściśle określonej jej sytuacji.
Takie działanie PUP w P., na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, kłóciło się z zasadą działania organów administracji publicznej w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz z zasadą informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki (art. 9 k.p.a.). Nie sposób bowiem uznać, że podpisanie i zapoznanie się przez osobę bezrobotną w dniu rejestracji w PUP z czterostronicowym, sporządzonym językiem prawniczym, oświadczeniem (pouczeniem) m.in. o obowiązku stawiennictwa do pośrednika pracy w PUP pierwszego dnia roboczego przypadającego bezpośrednio po ustaniu niezdolności do pracy po usprawiedliwionej nieobecności, przy jednoczesnym otrzymaniu do zapoznania się i podpisania kolejnymi, licznymi oświadczeniami (pouczeniami) jak np. oświadczenie dla celów obliczania miesięcznych składek na podatek dochodowy od osób fizycznych, oświadczenia dla celów ustalenia uprawnień do ubezpieczenia zdrowotnego, informacji dotyczącej przetwarzania danych osobowych, oświadczenia dotyczącego uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych, stanowi wyznaczenie przez urząd terminu stawienia się w PUP w celu przyjęcia propozycji zatrudnienia. Strona, działając w zaufaniu do PUP, miała podstawy oczekiwać, że po przedstawieniu zwolnień lekarskich za okres, w którym miała wyznaczony termin wizyty w PUP, zostanie na piśmie (jak uczyniono to uprzednio) lub choćby telefonicznie czy drogą elektroniczną zawiadomiona o nowym, zmienionym terminie obowiązkowej wizyty. W świetle powyższego organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie.
Odnosząc się do podnoszonych w skardze kwestii prawomocności decyzji organu I instancji a tym samym jej wykonalności w związku z możliwością wniesienia odwołania, wskazać należy, że podstawą decyzji organu I instancji był m.in. art. 33 ust. 4ca u.p.z.i.r.p., który stanowi, że decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego oraz decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Zatem to sam ustawodawca przewidział, że ww. decyzjom z mocy prawa nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Z tej przyczyny wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania takiej decyzji, gdyż byłoby działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy, niweczyłoby cel takiego uregulowania oraz stanowiłoby w istocie obejście instytucji natychmiastowej wykonalności decyzji.
W tym stanie rzeczy, stwierdzając brak podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI