IV SA/Po 698/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu uchylił w części decyzję SKO przyznającą świadczenie pielęgnacyjne, wskazując na błąd w ustaleniu daty początkowej świadczenia.
Skarżąca J. P. domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na matkę G. P., kwestionując datę początkową przyznania świadczenia przez SKO. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną w części, uchylając decyzję SKO w zakresie daty początkowej świadczenia. Wskazano, że świadczenie powinno być przyznane od miesiąca złożenia wniosku, a nie od daty wskazanej przez SKO.
Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego na matkę G. P. SKO, uchylając decyzję organu I instancji, przyznało świadczenie pielęgnacyjne, jednak skarżąca nie zgodziła się z datą początkową (01.08.2022 r.), domagając się przyznania świadczenia od wcześniejszego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za uzasadnioną w części. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczenia ustala się od miesiąca, w którym wpłynął kompletny wniosek. W tej sprawie wniosek wpłynął w lipcu 2022 r., a orzeczenie o niepełnosprawności matki było ważne do kwietnia 2025 r. Sąd stwierdził, że SKO błędnie ustaliło datę początkową świadczenia na 1 sierpnia 2022 r., podczas gdy powinno ono być przyznane najpóźniej od lipca 2022 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty początkowej świadczenia, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego przez organ odwoławczy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, chyba że zachodzą szczególne okoliczności związane z terminem złożenia wniosku po wydaniu orzeczenia o niepełnosprawności.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że świadczenie powinno być przyznane od miesiąca złożenia kompletnego wniosku, a nie od późniejszej daty ustalonej przez organ odwoławczy. Podkreślono, że organ powinien prawidłowo zinterpretować przepisy dotyczące terminów przyznawania świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 24 § 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Prawo do świadczeń ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § 1b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Niezgodny z Konstytucją w zakresie różnicowania prawa do świadczenia ze względu na moment powstania niepełnosprawności.
u.ś.r. art. 24 § 2a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Prawo do świadczenia ustala się od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności, jeśli wniosek o świadczenie złożono w ciągu 3 miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności.
u.ś.r. art. 24 § 4
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.w.s.p. art. 9
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
k.r.o.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne ustalenie daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez organ odwoławczy. Niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej Organ administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym winien przede wszystkim stać na straży praworządności
Skład orzekający
Donata Starosta
przewodniczący
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
sprawozdawca
Monika Świerczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz stosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z datą złożenia wniosku i wydania orzeczenia o niepełnosprawności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i pokazuje, jak istotne są terminy proceduralne oraz interpretacja przepisów przez sądy administracyjne. Wyrok TK dodaje jej wagi.
“Świadczenie pielęgnacyjne: od kiedy przysługuje? Sąd administracyjny wyjaśnia kluczowe terminy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 698/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2022-11-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-10-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Donata Starosta /przewodniczący/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/ Monika Świerczak Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję w części Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 615 art. 17 ust. 1, 1b, art. 24 ust. 2, 2a, 4 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Monika Świerczak WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję w części obejmującej tiret trzecie w zakresie wyrażenia "od dnia 01.08.2022 r.". Uzasadnienie Pani J. P. w dniu 26 lipca 2022r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką G. P.. Do wniosku dołączyła wypis z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (nr akt [...]) z dnia [...] r., w którym uznano G. P. za całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym nadal do kwietnia 2025 r. Ponadto stwierdzono okresową niezdolność badanej do samodzielnej egzystencji nadal do kwietnia 2025r. W wyniku rozpoznania tego wniosku Wójt Gminy M. na podstawie art. 2 pkt 2. art. 17, art. 20, art. 23, art. 24 ust. 1, ust. 2a, art. 26, art. 30. art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022r. poz. 615 ze zm., dalej: u.ś.r.), wydał decyzję z dnia 27 lipca 2022 r. o odmowie przyznania J. P. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na G. P.. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie została spełniona przesłanka określona w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką, ponieważ niepełnosprawność G. P. powstała po ukończeniu 25 roku życia, co oznacza, że zachodzi przesłanka uniemożliwiająca przyznanie jej świadczenia z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wnioskodawczyni miała ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 21 października 2020r. Decyzją z Wójta Gminy M. z 09 lutego 2022r. przedłużono czasookres przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego przedłużając je do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Nowe orzeczenie zostało wydane [...]., ale zostało do organu dostarczone 26 lipca 2022r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. P. wskazując, że wydana decyzja jest dla niej krzywdząca, ponieważ jest ona jedyną osobą sprawującą opiekę nad matką. Zajmując się mamą nie jest w stanie podjąć zatrudnienia. Wniosła o uchylenie decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 września 2022 r. nr [...] - uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości (tiret pierwsze), - przyznało Pani J. P. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawną Panią G. P. na okres (tiret drugie): - od dnia 01.08.2022 r. do 31.12.2022 r. w wys. [...] zł miesięcznie (tiret trzecie), - od dnia 1 stycznia 2023 r. do 30.04.2025 r. w miesięcznej kwocie ustalonej na rok 2023 i na lata następne w drodze obwieszczenia ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (tiret czwarte). W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył przepis art. 17 ust. 1-6 u.ś.r. Następnie wskazał, że bezzasadnie organ I instancji w niniejszej sprawie nie zastosował wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. w sprawie o sygn. K 38/13. SKO podało, że zgodnie z pkt 2 tego wyroku art. 17 ust. 1b ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W jego konsekwencji obowiązkiem organu rozpatrującego wniosek Skarżącej było posłużenie się podstawą materialnoprawną z art. 17 ust. 1 u.ś.r. bez uwzględniania zastrzeżenia z art. 17 ust. 1b ustawy. Skargę na powyższą decyzję złożyła J. P.. W uzasadnieniu wskazała, że nie zgadza się z nią, ponieważ orzeczenie o niepełnosprawności wydane zostało [...] r., a świadczenie przyznano jej od dnia 1 sierpnia 2022 r. W związku z tym w okresie od kwietnia do sierpnia pozostaje ona bez środków do życia. W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona w części. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, co oznacza, że w zasadzie sąd administracyjny rozpoznając merytorycznie skargę nie przyznaje wnioskowanych świadczeń. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., zwanej dalej – "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego J. P. decyzją Samorządowego Kolegium w K. z dnia 7 września 2022 roku, tj. tiret trzecie zaskarżonej decyzji, w zakresie dotyczącym daty początkowej od której organ przyznał świadczenie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 zwanej dalej: "u.ś.r."), obowiązujące na dzień wydania zaskarżonej decyzji, a w szczególności art. 17 tej ustawy. Wskazać należy, że Skarżąca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wystąpiła z wnioskiem datowanym na dzień 22 lipca 2022 r. (data wpływu do organu 26 lipca 2022 r. – pieczęć organu). Organ nie kwestionował faktu, że Skarżąca sprawuje stałą opiekę nad niepełnosprawną matką. J. P. miała ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę G. P. wcześniejszą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2020r. nr [...] Następnie decyzją Wójta Gminy M. z dnia 09 lutego 2022r. nr [...] przedłużono czasookres przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego przedłużając je do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Nowe orzeczenie o okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym oraz okresowej niezdolności do samodzielnej egzystencji Pani G. P. zostało wydane z datą [...] r. Orzeczenie to jest równoznaczne z orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Wskazać więc należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do art. 17 ust 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Nie budziło zatem wątpliwości, że Skarżąca należy do kręgu osób na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki w pierwszej kolejności, zatem to ona zobowiązana jest opiekę sprawować i po spełnieniu pozostałych przesłanek, w tym niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że przesłanki te zostały spełnione o czym świadczy wcześniejsze przyznanie Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, a także uzyskanie przez osobę niepełnosprawną orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji na dalszy okres do kwietnia 2025r. Organ odwoławczy słusznie więc w tiret pierwsze swojej decyzji z dnia 7 września 2022 roku uchylił decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego J. P. uznając, że nie zachodzi negatywna przesłanka z art. 17 ust. 1 lit. b u.ś.r. Ustalenia organu I instancji w tym zakresie były bowiem błędne. W świetle treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 roku, sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Skutkiem powyższego wyroku TK nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18. roku życia, względnie 25. roku życia, u osoby podlegającej opiece, w przypadku gdy wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej. W konsekwencji powyższego, skoro brak było przesłanek negatywnych do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego oraz nie były kwestionowane przesłanki pozytywne, to zasadnie organ odwoławczy przyznał przedmiotowe świadczenie w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną niezdolną do samodzielnej egzystencji. Wskazane rozstrzygnięcie organu odwoławczego w tym zakresie nie mogło jednak ostać się w całości i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał za zasadne uchylić tiret trzecie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie wyrażenia "od dnia 01.08.2022 r.". Kwestią sporną w niniejszej sprawie był okres początkowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Skład orzekający w niniejszej sprawie co do zasady zgadza się z zarzutem Skarżącej, że okres początkowy przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego został określony błędnie. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast ust. 4 tego przepisu stanowi, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że prawidłowo określono datę końcową prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dzień 25 kwietnia 2025 r. (tiret czwarte decyzji SKO), albowiem zgodnie z orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy KRUS (nr akt [...] na nienumerowanej k. akt adm.) G. P. uznana została za całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolna do samodzielnej egzystencji właśnie do dnia 25 kwietnia 2025 r. Jednakże zastrzeżenia Sądu budzi ustalenie daty początkowej przyznanego świadczenia. Z akt sprawy wynika, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego datowany jest na 22 lipca 2022 r., a wpłynął do organu w dniu 26 lipca 2022 r. wraz z orzeczeniem o niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Wniosek ten był kompletny. Dlatego zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, zatem świadczenie powinno zostać przyznane J. P. najpóźniej od dnia 1 lipca 2022 r. W niniejszej sprawie natomiast, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło błędnie jako datę początkową przyznania świadczenia na dzień 1 sierpnia 2022 r. Z tego powodu decyzja z dnia 7 września 2022 r. w tym zakresie podlegała uchyleniu. Dodatkowo wskazać należy, że każda decyzja administracyjna musi odpowiadać standardom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zarówno zatem materiał dowodowy, jak i jego ocena winny - zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ administracji publicznej stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 11 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy. Mając na uwadze konkretne okoliczności badanej sprawy należy zatem zaakcentować jeszcze raz, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji powinno zawierać, w szczególności wyjaśnienie okresu przysługiwania świadczenia, zwłaszcza daty od której świadczenie to w konkretnej sprawie przysługuje, czego w niniejszej sprawie zupełnie zabrakło. Tymczasem SKO w uzasadnieniu swojej decyzji ograniczyło się tylko uzasadnienia uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji w powodu błędnego zastosowania przez Wójta art. 17 ust. 1b u.ś.r. Nie odniosło się w żaden sposób do kwestii swojego merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie okresu, od którego przyznało Odwołującej się prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec powyższego, Sąd zwraca także uwagę, że niewątpliwie odstępstwem od wyrażonej powyżej zasady, wynikającej z art. 24 ust. 2 u.ś.r. - jest przyznanie świadczenia zgodnie z brzmieniem art. 24 ust. 2a u.ś.r., a mianowicie jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, złożony zostanie wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego, prawo to ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności. Przy czym, nie budzi wątpliwości, że sprawa o przyznanie prawa do świadczenia rodzinnego nie może toczyć się bez odpowiedniego wniosku osoby zainteresowanej. Z woli ustawodawcy prawo do świadczeń (art. 24 ust. 2 u.ś.r.), jak to wskazano powyżej co do zasady ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Jedynym odstępstwem od powyższego może być przyznanie świadczenia od dnia złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, przy spełnieniu wymogów, o których mowa w ust. 2a powołanego art. 24 u.ś.r., tj. złożenia wniosku w ciągu trzech miesięcy, od wydania orzeczenia w tym zakresie. Wyłącznie więc w tym okresie - tj. trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o ustaleniu niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności - może nastąpić ukształtowanie prawa wnioskodawcy w sposób opisany w art. 24 ust. 2a u.ś.r. Możliwości zastosowania powyższego przepisu Kolegium w żaden sposób nie przeanalizowało, orzekając o uchyleniu decyzji organu I instancji i przyznając prawo do świadczenia od 01 sierpnia 2022r., która to data nie wynika nawet z zastosowania zasady opisanej w art. 24 ust. 2 u.ś.r. Końcowo podsumować należy, że od zasady przyznawania świadczenia od miesiąca złożenia wniosku wyjątkiem jest regulacja zawarta w przepisie art. 24 ust. 2a u.ś.r. Zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Jednocześnie Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że po upływie powyższego terminu zainteresowany traci, przyznane mu przez ustawodawcę, prawo uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, w niniejszej sprawie od wydania orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Określony w art. 24 ust. 2a u.ś.r. termin trzymiesięczny jest terminem materialnoprawnym, co oznacza, że uchybienie temu terminowi powoduje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a organy administracji publicznej nie mają możliwości przywrócenia tego rodzaju uchybionego terminu (por. m.in. wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 69/11, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 września 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 229/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt niniejszej sprawy orzeczenie o niepełnosprawności G. P. datowane jest na [...] r., a wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony został lipcu 2022 r. Przy czym, Sąd zauważa, że na wniosku wskazano datę 11 lipca 2022r., którą skreślono i poprawiono na 22 lipca 2022r. (wniosek w aktach adm.). Rzeczą organu odwoławczego w ponownie prowadzonym postępowaniu winno być również rozważnie sprawy J. P. pod kątem zachowania trzymiesięcznego terminu o jakim mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. i precyzyjne ustalenie, czy skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z zachowaniem trzymiesięczne terminu od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności jej matki. Gdyby okazało się, że złożyła wniosek o świadczenie z zachowaniem tego terminu, to zasadne byłoby przyznanie jej żądanego świadczenia pielęgnacyjnego od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Jak słusznie zwraca się bowiem uwagę w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, pisma stron postępowania, które często nie posiadają dostatecznej wiedzy na temat procedury administracyjnej, organ administracji publicznej winien z poszanowaniem zasad ogólnych, wyrażonych w art. 6 i n. k.p.a., zawsze interpretować tak, aby umożliwić stronie najpełniejszą obronę jej woli oraz praw jako strony postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym winien przede wszystkim stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), należycie i wyczerpująco informować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i czuwać, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielać niezbędnych wskazówek i wyjaśnień (art. 9 k.p.a.). Z uwagi na to, że organ II instancji dopuścił się w naruszenia przepisów prawa materialnego art. 24 ust. 2 u.ś.r. oraz przepisów postępowania art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., i art. 107 § 3 k.p.a. musiało to skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w części obejmującej tiret trzecie w zakresie wyrażenia "od dnia 01.08.2022 r." na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględniając wskazaną w niniejszym uzasadnieniu wykładnię prawa materialnego w zakresie art. 24 u.ś.r. - rozpatrzy żądanie Skarżącej dotyczące przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i wyda rozstrzygnięcie na podstawie właściwie zastosowanych przepisów prawa materialnego. Ponadto organ odwoławczy rozważy czy prawidłowe będzie przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. od lipca 2022 roku, czy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności matki Skarżącej. Sąd wskazuje, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV (k. 16 akt sąd.) na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 6 października 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Strony zostały poinformowane o trybie rozpoznania sprawy i 7-dniowym terminie na złożenie ewentualnych twierdzeń i wniosków dowodowych w sprawie, które miałyby być złożone na rozprawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI