IV SA/Po 687/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego z powodu ponownego wadliwego doręczenia decyzji skarżącej spółce, mimo wcześniejszych wskazań sądu.
Sprawa dotyczyła ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przebudowy sieci kanalizacji deszczowej. Skarżąca spółka W. Sp. z o.o. wielokrotnie kwestionowała decyzje organów administracji, podnosząc m.in. kwestie wadliwego doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po raz kolejny uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazał na ponowne naruszenie przez organ wskazań sądu dotyczących prawidłowego doręczenia decyzji w formie elektronicznej, zgodnie z wnioskiem strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przebudowy sieci kanalizacji deszczowej. Sprawa była wielokrotnie rozpoznawana przez sądy administracyjne, które wskazywały na konieczność prawidłowego doręczenia decyzji skarżącej spółce W. Sp. z o.o. W niniejszym postępowaniu sąd stwierdził, że organ odwoławczy ponownie nie zastosował się do wskazań sądu zawartych w wyroku z dnia 20 kwietnia 2023 r., dotyczących doręczenia decyzji w formie elektronicznej, mimo wyraźnego wniosku strony. Zamiast tego, organ wysłał decyzję pocztą tradycyjną, co zostało uznane za wadliwe. Sąd podkreślił, że prawidłowe doręczenie jest kluczowe dla zapewnienia stronie możliwości obrony jej praw i że naruszenie przepisów proceduralnych w tym zakresie ma istotny charakter. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ ponownie wadliwie doręczył decyzję, wysyłając ją pocztą tradycyjną zamiast elektronicznie, mimo wcześniejszych wskazań sądu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że strona wnioskowała o doręczenie elektroniczne, a organ był związany tym wnioskiem. Ponowne doręczenie w formie papierowej, mimo braku skuteczności doręczenia elektronicznego, narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i wcześniejsze wytyczne sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
k.p.a. art. 39a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1-2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 50 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 51 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 54 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 53 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 50 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 56
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 54 § 1-3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 39 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 46 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.u.d.e. art. 2 § 5
Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe doręczenie decyzji skarżącej spółce, mimo jej wniosku o doręczenie elektroniczne i wcześniejszych wskazań sądu. Niewykonanie przez organ odwoławczy wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku uchylającym decyzję.
Godne uwagi sformułowania
Nie można jednoznacznie i z pełnym przekonaniem stwierdzić, że decyzja organu II instancji została doręczona skarżącej prawidłowo, tj. z uwzględnieniem wnioskowanego przez skarżącą trybu doręczeń w postaci elektronicznej – brak jest bowiem w aktach sprawy Urzędowego Poświadczenia Doręczenia / Odbioru przedmiotowej decyzji. Sąd z uwagi na brak wykazania skutecznego doręczenia skarżącej spółce zaskarżonej decyzji, postanowił uchylić zaskarżoną decyzję. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Organ ponownie, mimo wyraźnego wskazania WSA nie uczynił. Wadliwe doręczenie pisma, od którego rozpoczyna bieg termin procesowy, należy uznać za naruszenie zasady oficjalności doręczeń pism, mogące spowodować pozbawienie strony możliwości obrony swych praw.
Skład orzekający
Monika Świerczak
przewodniczący sprawozdawca
Józef Maleszewski
sędzia
Jacek Rejman
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przez organy administracji przepisów dotyczących doręczeń elektronicznych i konieczność stosowania się do wskazań sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których strona złożyła wniosek o doręczenie elektroniczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje powtarzające się błędy organów administracji w zakresie doręczeń elektronicznych, mimo wielokrotnych interwencji sądu, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.
“Kolejna przegrana organu przez "papierową" biurokrację: Sąd uchyla decyzję z powodu ignorowania doręczeń elektronicznych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 687/23 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-01-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Jacek Rejman Józef Maleszewski Monika Świerczak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art..39 1 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 04 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 500 zł ( pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Decyzją z dnia 4 sierpnia 2023 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpoznaniu odwołania W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Burmistrza W. z dnia 2 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia na rzecz Gminy W. lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia polegającego na przebudowie i rozbudowie sieci kanalizacji deszczowej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 18 lipca 2018 r. Burmistrz W. wydał decyzję (znak sprawy [...]), w której ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie i rozbudowie sieci kanalizacji deszczowej na działkach gruntu o numerach ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w W., w obrębie ewidencyjnym nr [...]. Od sporządzenia uzasadnienia odstąpiono. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniosła W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej też jako "W. "). Dnia 4 września 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wydało decyzję nr [...], w której utrzymało w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na skutek skargi złożonej przez W. Sp. z o.o., wydał w dniu 14 lutego 2019 r. wyrok (sygn. akt IV SA/Po 1062/18), w którym uchylił decyzję Kolegium z dnia 04 września 2018 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy należycie wyjaśni i rozstrzygnie w sposób spójny i jednoznaczny czy nieruchomość Odwołującej Spółki znajduje się w prawnie relewantnym zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. W przypadku odpowiedzi pozytywnej, Kolegium winno rozpoznać merytorycznie odwołanie, w razie zaś odpowiedzi negatywnej postępowanie odwoławcze winno podlegać umorzeniu. W wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania W. , od decyzji Burmistrza W. [...] z dnia 18 lipca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją [...] z dnia 11 lipca 2019 r. utrzymało w mocy ową decyzję Burmistrza W.. W wyniku rozpatrzenia skargi W. Sp. z o.o., Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 lutego 2020 r. (sygn. akt: IV SA/Po 804/19) uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 11 lipca 2019 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza W. z dnia 18 lipca 2018 r. nr [...]. Decyzją z dnia 2 września 2020 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz 54 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.) w związku z art. 4 ww. ustawy oraz w nawiązaniu do art. 104 ustawy z dnia 14.06 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) Burmistrz W. ustalił na rzecz Gminy W. lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia polegającego na przebudowie i rozbudowie sieci kanalizacji deszczowej na działkach gruntu o numerach ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w W. w obrębie ewidencyjnym nr [...]. Zamierzenie inwestycyjne planowane jest na potrzeby odprowadzania nadmiaru wód deszczowych z rejonu ulic [...] nie zmienia zastałej funkcji i zagospodarowania terenu.. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniosła W. Sp. z o.o. podnosząc, że pomimo jej jednoznacznego żądania dostarczonego organowi, żeby nie przysyłać żadnych pism w formie papierowej, a tylko i wyłącznie w formie elektronicznej, organ nie sprostał rangi ustawowej. Decyzję w formie papierowej doręczono osobie, która nie jest umocowana do reprezentacji spółki w niniejszej sprawie. Nie wywołuje to skutków prawnych, związanych z obowiązkiem doręczenia. Dalej zarzucono, że w związku z treścią otrzymanego papierowego pisma z dnia 24.06.2019 r. znak sprawy [...] r., nieuwzględniającą ograniczeń związanych z aktualnie panującą pandemią, nie mieliśmy możliwości obrony swoich interesów na etapie postępowania przed organem I instancji. W dniu 30 grudnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wydało decyzję nr [...], w której utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na skutek skargi złożonej przez W. Sp. z o.o., wydał w dniu 05 sierpnia 2021 r. wyrok (sygn. akt IV SA/Po 246/21), w którym uchylił decyzję Kolegium z dnia 30 grudnia 2020 r. nr [...] W dniu 10 grudnia 2021 r. r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wydało decyzję nr [...], w której utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na skutek skargi złożonej przez W. Sp. z o.o., wydał w dniu 13 maja 2022 r. wyrok (sygn. akt IV SA/Po 47/22), w którym uchylił decyzję Kolegium z dnia 10 grudnia 2021 r. nr [...] Postanowieniem z dnia 30 września 2022 r. znak [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wyznaczył Samorządowe Kolegium Odwoławcze do załatwiania w/w sprawy. Pismem z dnia 15 listopada 2022 r. SKO w K. wezwało SKO w L. do przedłożenia pisma skarżącej z dnia 19 listopada 2021 r., zgodnie z wytycznymi WSA w Poznaniu. Decyzją z dnia 18 listopada 2022 r. [...] SKO w K. utrzymało w mocy w całości zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na skutek skargi złożonej przez W. Sp. z o.o., wydał w dniu 20 kwietnia 2023 r. wyrok (sygn. akt IV SA/Po 47/23), w którym uchylił decyzję Kolegium z dnia 18 listopada 2022 roku [...] W wyroku uchylającym WSA wskazał, że "Nie można jednoznacznie i z pełnym przekonaniem stwierdzić, że decyzja organu II instancji została doręczona skarżącej prawidłowo, tj. z uwzględnieniem wnioskowanego przez skarżącą trybu doręczeń w postaci elektronicznej – brak jest bowiem w aktach sprawy Urzędowego Poświadczenia Doręczenia / Odbioru przedmiotowej decyzji. Przy czym w ocenie Sądu przedstawienie przez organ jakiegokolwiek urzędowego poświadczenia odbioru, doręczenia lub nieodebrania przez skarżącą zaskarżonej decyzji byłoby wystarczające do przyjęcia, iż w sprawie zaistniało skuteczne doręczenie zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze, że skarżąca zaprzecza, jakoby przedmiotowa decyzja została jej doręczona, a organ odwoławczy nie jest w stanie rzetelnie wykazać, że ową decyzję doręczył, Sąd z uwagi na brak wykazania skutecznego doręczenia skarżącej spółce zaskarżonej decyzji, postanowił uchylić zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznając odwołanie W. sp. z o.o. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia 2 września 2020 r. nr [...]. W ocenie SKO dokonano analizy zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy planistycznej, tj. warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych (pkt 1) oraz analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji (pkt 2). Ustalono jakie grunty wchodzą w skład nieruchomości objętej wnioskiem. W sprawie został sporządzony projekt decyzji przez osobę posiadającą stosowne uprawienia urbanistyczne zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy (mgr. inż. arch. J. A. upr.arch. [...]). Projekt decyzji został uzgodniony ze wszystkimi uprawnionymi organami. W ocenie Kolegium nie istnieją zatem przeszkody prawne (wynikające z przepisów odrębnych) do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a w takiej sytuacji - jak wynika wprost z art. 56 ustawy planistycznej - organ wydania decyzji nie może odmówić. Zaskarżona decyzja odpowiada również wymaganiom z art. 54 pkt 1 - 3 ustawy planistycznej, tj. określa rodzaj inwestycji, funkcje zabudowy i zagospodarowania terenu, warunki i wymagania ładu przestrzennego, ochronę środowiska, obsługę w zakresie komunikacji i infrastruktury technicznej, określa wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Zaskarżona decyzja określa podstawowe parametry planowanej inwestycji jak i zawiera pozostałe ustalenia wymagane art. 54 ww. ustawy. Odnosząc się do zarzutu w odwołaniu dotyczącego wadliwego doręczenia decyzji Kolegium wskazało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 05 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 246/21 podniósł, że doręczenie stronie decyzji nawet w sposób wadliwy (w formie papierowej zamiast elektronicznej) powoduje, że akt administracyjny wywołuje skutki prawne, wobec jego wejścia do obrotu prawnego. Wejście decyzji do obrotu prawnego nie jest uzależnione od doręczenia zgodnego z prawem, lecz od samego dokonania czynności doręczenia, która polega na uzewnętrznieniu woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji i to niekoniecznie wobec jej adresata. Wchodzi więc do obrotu prawnego i wywołuje skutki prawne również decyzja doręczona wadliwie, z naruszeniem przepisów o doręczeniach, np. z pominięciem niektórych stron, bądź ich pełnomocników. (Tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2017 r. o sygn. akt IV SA/Wa 2657/16). Następnie wskazano, że kolejny zarzut Skarżącej opiera się na stwierdzeniu, że w związku z treścią otrzymanego papierowego pisma z dnia 24.06.2019 r. znak sprawy [...] r., nieuwzględniającą ograniczeń związanych z aktualnie panującą pandemią, nie mieliśmy możliwości obrony swoich interesów na etapie postępowania przed organem I instancji. Kolegium wyjaśniło, że w piśmie datowanym na dzień 24.06.2019 r. (omyłka pisarska powinno być 31.07.2020 r.) nadanym w dniu 04.08.2020 r. i odebranym w dniu 05.08.2020 r. dotyczącym toczącego się postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowego zamierzenia Skarżąca została poinformowana o możliwości zapoznania się z projektem decyzji, całością zebranych dowodów i materiałów, wypowiedzenia się oraz wniesienia ewentualnych uwag związanych z realizacją wyżej wymienionego zamierzenia inwestycyjnego. Z akt sprawy wynika, że w dniu 05.08.2020 r. D. W. - Prezes Zarządu W. Sp. z o.o. za pomocą platformy ePUAP wniósł o udostępnienie całości akt znak sprawy [...] Następnie w dniu 12.08.2020 r. za pomocą platformy ePUAP organ pierwszej instancji przekazał skany całości akt znak [...] dotyczącej wydania decyzji dotyczącej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowego zamierzenia. Wobec powyższego Skarżąca mogła się zapoznać z treścią zgromadzonych w sprawie akt, tym samym mogła się wypowiedzieć co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji za niezasadny uznać należy podniesiony zarzut w odwołaniu. Skargę na powyższą decyzję wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. sp. z o.o. podnosząc, iż wnosi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego "prawdopodobnie wydaną latem 2023 r.", niedoręczoną skarżącej w postaci wymaganej przepisami prawa. Skarżąca zarzuciła SKO, wydanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie. Skarżąca jako podmiot, który wniósł odwołanie w postaci elektronicznej bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej Burmistrza W. i zainicjował postepowanie odwoławcze nie otrzymała od skarżonego organu żadnych informacji w związku z toczącym się postepowaniem. Nie została jej też doręczona decyzja. Następnie skarżąca wskazała, iż cyt.: "zarzuca w ciemno, że organ zignorował ustalenia Sądu i dokonał bezprawnej weryfikacji prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 246/21". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Jednocześnie SKO podniosło, że w związku z treścią wyroku WSA w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 2023 r. IV SA/Po 47/23, Kolegium ponownie przeanalizowało sposób doręczenia odwołującej W. sp. z o.o. decyzji z dnia 18 listopada 2022 roku [...] i ustaliło, że pomimo wysłania przesyłki na prawidłowy adres do dziś system nie wygenerował Urzędowego Potwierdzenia Odbioru/ Urzędowego Poświadczenia Doręczenia decyzji (co było jedynym powodem uchylenia decyzji przez WSA w Poznaniu). Wobec powyższego aby nie narazić się na ponowny zarzut braku doręczenia decyzji W. sp. z o.o. Kolegium uznało za zasadne przesłanie odwołującej decyzji w sprawie [...] w formie papierowej - pocztą tradycyjną. W ocenie Kolegium za powyższym przesądzała zasada szybkości postępowania. Nie może być bowiem tak, iż strona odwołująca wykorzystując nieprawidłowości systemu, będzie przedłużać postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, zarzutem braku doręczenia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) - dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Na wstępie wskazać należy, że sprawa niniejsza była już rozpoznawania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 47/23, uchylił decyzję organu II instancji. W wyroku tym WSA wskazał, że "Nie można jednoznacznie i z pełnym przekonaniem stwierdzić, że decyzja organu II instancji została doręczona skarżącej prawidłowo, tj. z uwzględnieniem wnioskowanego przez skarżącą trybu doręczeń w postaci elektronicznej – brak jest bowiem w aktach sprawy Urzędowego Poświadczenia Doręczenia / Odbioru przedmiotowej decyzji. Przy czym w ocenie Sądu przedstawienie przez organ jakiegokolwiek urzędowego poświadczenia odbioru, doręczenia lub nieodebrania przez skarżącą zaskarżonej decyzji byłoby wystarczające do przyjęcia, iż w sprawie zaistniało skuteczne doręczenie zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze, że skarżąca zaprzecza, jakoby przedmiotowa decyzja została jej doręczona, a organ odwoławczy nie jest w stanie rzetelnie wykazać, że ową decyzję doręczył, Sąd z uwagi na brak wykazania skutecznego doręczenia skarżącej spółce zaskarżonej decyzji, postanowił uchylić zaskarżoną decyzję". Sąd nakazał organowi doręczyć skarżącej decyzję w zawnioskowany sposób. Podkreślenia wymaga, że kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyr. NSA z 20 kwietnia 2011 r., II OSK 729/10). Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Pomiędzy oceną prawną, a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego, co do dalszego postępowania mają wytyczyć kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. II FSK 451/08, zam. (w:) System Informacji Prawnej LEX nr 526493). W ocenie Sądu z takim właśnie naruszeniem mamy w tym wypadku do czynienia bowiem organ ponownie rozpoznając sprawę, nie sprostał wypełnieniu wskazań zawartych w opisanym wyżej wyroku z dnia 20 kwietnia 2023 r. Podnieść w pierwszej kolejności należy, że doręczenie korespondencji jest czynnością procesową organu administracji publicznej, wywołującą skutki prawne przewidziane w przepisach k.p.a. Od daty doręczenia rozpoczynają bowiem bieg niektóre terminy do dokonania czynności procesowych, a ponadto doręczenie pisma może wywoływać także inne skutki prawne, w szczególności związanie organu rozstrzygnięciem jest skuteczne od chwili jego doręczenia. W piśmiennictwie przyjmuje się, że instytucja doręczeń urzeczywistnia zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, bowiem umożliwia stronie zapoznanie się z czynnościami organu i innych uczestników postępowania albo uczestniczenie w tych czynnościach (vide: A.Wróbel (w:) M.Jaśkowska, A.Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, Kraków 2000 r., s. 321). Przyjmuje się też, że k.p.a. wprowadza zasadę oficjalności doręczeń. Obowiązek dokonywania wszelkich doręczeń z urzędu spoczywa na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Zasada ta znajduje zastosowanie w każdym postępowaniu, niezależnie od jego struktury podmiotowej. Nieprawidłowe, czyli niezgodne z przepisami k.p.a. doręczenie pisma, od którego rozpoczyna bieg termin procesowy, należy uznać za naruszenie zasady oficjalności doręczeń pism, mogące spowodować pozbawienie strony możliwości obrony swych praw. Niezgodne z przepisami postępowania administracyjnego doręczenie pisma (decyzji, postanowienia) może być uznane przez sąd administracyjny w konkretnych okolicznościach sprawy za pozbawione znaczenia prawnego i uzasadniać stwierdzenie, że do doręczenia doszło w innej dacie, niż to przyjmuje organ, albo że w ogóle nie doszło do doręczenia (vide: wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 448/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaznaczenia w następnej kolejności wymaga, że jeżeli strona złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej, to zgodnie z art. 39ą § 1 pkt 1 k.p.a., doręczenie pism stronie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że doręczenie dokonywane w formie elektronicznej zastępuje doręczenie tradycyjne, a doręczenie dokumentu równocześnie w postaci zarówno papierowej, jak i elektronicznej jest w takim przypadku niedopuszczalne. Taki wniosek wynika z treści art. 46 § 3 k.p.a., który przewiduje kolejność sposobów doręczania: najpierw elektroniczne (jeżeli uczestnik złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 391 § 1 k.p.a.), a w dalszej kolejności tradycyjne, jednak tylko w przypadku braku skuteczności doręczenia elektronicznego (vide: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Go 43/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie ze znowelizowaną w roku 2010 r. treścią przepisu art. 39ą § 1 k.p.a. zastosowanie środków komunikacji elektronicznej uzależnione jest od woli osoby, której doręczany jest dokument (uczestnika postępowania administracyjnego). Warunkiem jest zaakceptowanie przez uczestnika tego sposobu doręczania, przy czym w art. 39ą § 1 k.p.a. celowo rozróżnia się dwie sytuacje. Akceptacja uczestnika może przybrać formę: wystąpienia w tym przedmiocie do organu administracji publicznej lub też wyrażenia zgody. Różnica między nimi polega na tym, że w przypadku wystąpienia inicjatywa należy do uczestnika postępowania, podczas gdy "wyrażenie zgody" następuje w wyniku zwrócenia się do niego organu prowadzącego postępowanie. Warunek wystąpienia do organu należy rozumieć jako żądanie uczestnika wobec organu administracji publicznej określonego zachowania się tego organu. Użycie zwrotu "wystąpił o doręczenie" oznacza konieczność złożenia przez stronę odrębnego żądania, przy czym może to nastąpić w podaniu wszczynającym postępowanie, jak również na każdym innym etapie toczącego się postępowania. Organ prowadzący postępowanie jest związany oświadczeniem uczestnika od momentu jego otrzymania. Złożenie oświadczenia może nastąpić na każdym etapie toczącego się postępowania. W niniejszej sprawie skarżąca wielokrotnie podkreślała we wnoszonych przez siebie pismach, że wnioskuje o doręczenie jej pism za pośrednictwem komunikacji elektronicznej, wskazując przy tym adres do doręczeń elektronicznych oraz adres na platformie ePUAP. Obowiązkiem organu było zatem doręczenie zaskarżonej decyzji zgodnie z wnioskiem strony, czego organ ponownie mimo wyraźnego wskazania WSA nie uczynił. Jest to istotne, gdyż wybór przez Stronę doręczania elektronicznego powoduje rezygnację z tradycyjnego doręczania dokumentów, w tym decyzji. Ponadto w aktach sprawy brak jest jakiekolwiek powiadomienia strony o przystąpieniu do wydania nowej decyzji i możliwości zapoznania z aktami sprawy. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z odpowiedzi na skargę SKO nie podjęło nawet próby wysłania zaskarżonej decyzji (z 4.08.2023 r.) na adres elektroniczny do doręczeń. Kolegium wskazało, że jedynie "ponownie przeanalizowało sposób doręczenia odwołującej W. sp. z o.o. decyzji z dnia 18 listopada 2022 roku [...] i ustaliło, że pomimo wysłania przesyłki na prawidłowy adres do dziś system nie wygenerował Urzędowego Potwierdzenia Odbioru/ Urzędowego Poświadczenia Doręczenia decyzji". Wobec powyższego aby nie narazić się na ponowny zarzut braku doręczenia decyzji W. sp. z o.o. SKO uznało za zasadne przesłanie odwołującej decyzji w sprawie [...] w formie papierowej - pocztą tradycyjną. W tym miejscu podkreślenia raz jeszcze wymaga, że stronie, której są doręczane pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej, nie doręcza się pism w postaci papierowej (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 28 lutego 2013 r., II SA/Go 43/13, LEX nr 1292143; wyrok WSA w Krakowie z 25 października 2013 r., II SA/Kr 923/13, LEX nr 1384913; postanowienie NSA z 21 marca 2014 r., I OSK 477/14, LEX nr 1532876; postanowienie NSA z 4 czerwca 2014 r., II GSK 1197/14, LEX nr 1467669). Zaznaczyć należy, że czynności dotyczące doręczeń są silnie sformalizowane ze względu na konieczność ścisłego określenia okoliczności powodujących istotne dla stron postępowania skutki prawne. Gwarancyjny charakter tych przepisów ma również oparcie w zasadach praworządności (art. 6 k.p.a.), zaufania (art. 8 k.p.a.) oraz oficjalności (art. 39 k.p.a.). Stąd też ich naruszenie ma charakter istotny dla sytuacji strony, która nie może ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z nieprawidłowego działania organu (por. por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 235). Konkludując stwierdzić należy, że SKO w Kaliszu nie zastosowało się do wskazania WSA zawartego w wyroku z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 47/23 i pomimo, iż był to jedyny powód uchylenia wcześniejszej decyzji, po raz kolejny nie dokonało prawidłowego doręczenia decyzji za pośrednictwem komunikacji elektronicznej. W tych okolicznościach Sąd jako przedwczesne ocenia stanowisko zajęte przez SKO w zaskarżonej decyzji. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy doręczy skarżącej decyzję zgodnie z jej wnioskiem i z poszanowaniem zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego i przepisach szczególnych, mając na uwadze wskazania zawarte zarówno w tym wyroku jaki i wyroku z 20 kwietnia 2023 r. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI