IV SA/PO 687/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-03-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
uprawnienia kombatanckierepresje wojennepostępowanie administracyjnebrak podpisunieważność decyzjiKodeks postępowania administracyjnegoustawa o kombatantach

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich z powodu rażącego naruszenia prawa przez organ, który rozpoznał niepodpisany wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Skarżący J. D. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich. Po kilku decyzjach organu, w tym uchyleniu poprzednich i odmowie przyznania uprawnień, skarżący złożył skargę. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, wskazując na rażące naruszenie prawa przez organ, który rozpoznał niepodpisane pismo jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie wzywając do uzupełnienia braków formalnych.

Sprawa dotyczyła wniosku J. D. o przyznanie uprawnień kombatanckich. Po początkowej odmowie i umorzeniu postępowania, organ wznowił postępowanie i ostatecznie odmówił przyznania uprawnień, uznając, że wnioskowany rodzaj represji nie mieści się w definicji ustawy o kombatantach. Kluczowym momentem było rozpoznanie przez organ niepodpisanego pisma z października 2003 r. jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, stwierdzając rażące naruszenie prawa (brak podpisu pod podaniem jako element konstytutywny i brak wezwania do uzupełnienia), uznał zaskarżoną decyzję za nieważną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że postępowanie odwoławcze jest wnioskowe i nie może być wszczęte z urzędu, a brak podpisu uniemożliwia nadanie biegu sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może rozpoznać niepodpisanego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych.

Uzasadnienie

Podpis jest elementem konstytutywnym podania, a jego brak, bez wezwania do uzupełnienia, stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące nieważnością decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 63 § § 2 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Podpis jest elementem konstytutywnym podania, a jego brak skutkuje koniecznością wezwania do uzupełnienia.

upsa art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa jest podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o kombatantach art. 22 § ust. 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

k.p.a. art. 145a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

upsa art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo z dnia [...] października 2003 r. nie zostało podpisane. Skarżący nie został wezwany do uzupełnienia braku podpisu. Rozpoznanie niepodpisanego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowi rażące naruszenie prawa.

Godne uwagi sformułowania

Podpis należy traktować jako element konstytutywny podania. Brak podpisu skutkować musi podjęciem przez organ działań zmierzających do uzupełnienia braków formalnych. Organ prowadził postępowanie nie mając do tego stosownej legitymacji. Postępowanie odwoławcze (...) jest bowiem postępowaniem wnioskowym, a jego uruchomienie z urzędu nie jest dopuszczalne. Wskazana powyżej wada (...) przemawia za uznaniem, że organ (...) rażąco naruszył prawo.

Skład orzekający

Ewa Kręcichwost-Durchowska

przewodniczący

Ewa Makosz-Frymus

członek

Maciej Dybowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących formy podania, w szczególności wymogu podpisu, oraz konsekwencje prawne nierozpoznania braków formalnych przez organ administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podpisu pod wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak drobne uchybienia formalne w postępowaniu administracyjnym mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Nieważna decyzja z powodu braku podpisu: jak błąd formalny pogrążył organ administracji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 687/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Ewa Kręcichwost-Durchowska /przewodniczący/
Ewa Makosz-Frymus
Maciej Dybowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Maciej Dybowski (spr.) Protokolant ref-staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi J. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów sadowych
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] września 2000 r. J. D. zwrócił się do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu doznanych represji ze strony władz niemieckich w okresie okupacji hitlerowskiej w latach 1944-1945.
Decyzją z dnia[...]listopada 2000 r. nr [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: Kierownik Urzędu) na podstawie art. 105§1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 98/00/1071 ze zm., dalej: kpa) umorzył postępowanie z uwagi na złożenie wniosku po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. 142/97/950 ze zm., dalej: ustawa o kombatantach). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] maja 2001 r., nr [...], wydaną na skutek złożenia przez J. D. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Pismem z dnia [...] maja 2003 r. J.D. ponowił wniosek o przyznanie uprawnień. Wskazał, że urodził się dnia [...] czerwca 1944 r. w miejscowości K.-T. w powiecie lubartowskim, dokąd Jego rodzice zostali przesiedleni przez władze niemieckie.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], Kierownik Urzędu na podstawie art. 145a kpa wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania Wnioskodawcy uprawnień kombatanckich.
Decyzją z dnia [...] września 2003 r., nr [...], Kierownik Urzędu uchylił własną decyzję z dnia [...] maja 2001 r. oraz decyzję ją poprzedzającą, a także odmówił przyznania J. D. uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z uwagi na okoliczność, że Wnioskodawca urodził się dnia [...] czerwca 1944 r., nie może ubiegać się o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania rodziców w obozie przesiedleńczym w Ł. w październiku 1940 r. Wnioskowany przez J. D. rodzaj represji nie jest represją w rozumieniu ustawy o kombatantach.
Dnia [...] października 2003 r. za pośrednictwem poczty złożone zostało niepodpisane pismo, zawierające wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], Kierownik Urzędu utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2003 r.
Pismem z dnia [...] maja 2004 r. J. D. złożył skargę do Sądu Administracyjnego. Skarżący zawarł w niej wskazanie okoliczności faktycznych, które uzasadniają w Jego opinii przyznanie Mu uprawnień kombatanckich.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] czerwca 2004 r. Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W piśmie z dnia [...] lipca 2004 r. Skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy. W piśmie z dnia [...] marca 2006 r. Skarżący ponowił wniosek o pozytywne rozpatrzenie Jego skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd orzekł o nieważności zaskarżonej decyzji, biorąc z urzędu pod rozwagę stwierdzone rażące naruszenie prawa.
Analiza akt sprawy wskazuje niezbicie, iż pismo z dnia [...] października 2003 r. (k. 48 akt administracyjnych), które zostało rozpoznane przez Kierownika Urzędu jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zostało podpisane.
Ogólne postępowanie administracyjne charakteryzuje się niskim stopniem sformalizowania. Nie oznacza to jednak, że możliwe jest całkowite oderwanie się od treści przepisów, które wprowadzają określone warunki formalne dla dokonania czynności procesowych. Wprowadzenie ich przez ustawodawcę traktować należy bowiem jako zabieg niewątpliwie celowy, zmierzający do zapewnienia prawidłowej realizacji praw i obowiązków stron w toku postępowania.
Elementy obligatoryjne podania, które to pojęcie ma charakter zbiorczy i obejmuje m. in. odwołania, określone zostały w art. 63 §2 i 3 kpa. Do elementów tych należy podpis osoby wnoszącej podanie. Waga podpisu wynika niezbicie z treści art. 63 § 3 kpa, gdyż regulacja ta w praktyce wyłącza przypadki, w których możliwy byłby brak podpisu pod podaniem. Podpisanie podania ma umożliwić organowi kontrolę, czy pochodzi ono od wskazanej w nim osoby. Dlatego więc podpis należy traktować jako element konstytutywny podania. Brak podpisu skutkować musi podjęciem przez organ działań zmierzających do uzupełnienia braków formalnych, w celu umożliwienia nadania biegu sprawie.
W przedmiotowej sprawie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został podpisany, Skarżący nie został nadto wezwany do uzupełnienia tego braku. Prowadzi to do konkluzji, iż organ prowadził postępowanie nie mając do tego stosownej legitymacji. Postępowanie odwoławcze (w tym oczywiście również postępowanie wszczęte na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - art. 127 § 3 kpa) jest bowiem postępowaniem wnioskowym, a jego uruchomienie z urzędu nie jest dopuszczalne. Brak podpisu uniemożliwia zakwalifikowanie pisma z dnia [...] października 2003 r. jako wywierającego skutek procesowy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W takim stanie rzeczy zasadna jest konkluzja, że organ nie może skutecznie prowadzić postępowania na skutek odwołania (bądź wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), które nie zostało podpisane a brak ten nie został uzupełniony.
Wskazana powyżej wada, zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie, przemawia za uznaniem, że organ, który prowadził postępowanie na skutek złożenia niepodpisanego wniosku, bez wezwania o uzupełnienie braku, rażąco naruszył prawo (wyrok NSA z dnia: 18 maja 1994 r., SA/Gd 2365/93,POP 3/97/62; 12 października 1999 r., IV SA 1303/97, LEX nr 47923; 15 września 2000r., III SA 417/00). Takie naruszenie stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej: upsa) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 upsa.
/-/ M.Dybowski /-/E. Kręcichwost - Durchowska /-/E. Makosz - Frymus
PG/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI