IV SA/PO 686/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę matki samotnie wychowującej dwoje niepełnosprawnych dzieci na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na drugie dziecko, gdyż zgodnie z przepisami nie można pobierać świadczenia na dwoje dzieci jednocześnie.
Skarżąca, samotna matka dwojga niepełnosprawnych dzieci, wniosła skargę na decyzję odmawiającą jej świadczenia pielęgnacyjnego na syna J. Powodem odmowy było pobieranie przez nią świadczenia pielęgnacyjnego na drugiego syna, M. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeśli osoba w rodzinie już pobiera takie świadczenie na inne dziecko.
Sprawa dotyczyła skargi G.S., samotnej matki, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na syna J. Skarżąca argumentowała, że jako matka dwojga niepełnosprawnych dzieci powinna otrzymać świadczenie na każde z nich. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia na syna J., ponieważ skarżąca już pobierała świadczenie pielęgnacyjne na syna M. na mocy decyzji z 2005 roku. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeśli osoba w rodzinie ma ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd wyjaśnił, że ustawa przewiduje świadczenia pielęgnacyjne jako rekompensatę za utratę dochodu z powodu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, ale jednocześnie wprowadza ograniczenie w postaci zakazu pobierania świadczenia na więcej niż jedno dziecko jednocześnie. Sąd podkreślił, że skarżąca korzystała z obu systemów wsparcia (świadczenie pielęgnacyjne na syna M. i wcześniej zasiłek stały/świadczenie pielęgnacyjne na syna J.), ale nowe brzmienie przepisów od 2005 roku uniemożliwia pobieranie świadczenia na dwoje dzieci. Sąd wskazał również, że skarżąca może ubiegać się o świadczenie na syna J. po zakończeniu okresu pobierania świadczenia na syna M., o ile spełni warunki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba w rodzinie ma ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko w rodzinie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadzony w celu ograniczenia wydatków publicznych, jednoznacznie wyklucza możliwość pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na więcej niż jedno dziecko jednocześnie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 4
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko w rodzinie.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 20 § ust. 3
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne art. 7 § § 7
u.ś.r. art. 58 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Osoba otrzymująca zasiłek stały na podstawie przepisów o pomocy społecznej do dnia wejścia w życie ustawy w związku z pielęgnacją dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, nabywa prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17, do dnia 31 sierpnia 2005 r., jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach.
u.r.z.s. art. 6b § ust. 3 pkt 7 i 8
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgodność zaskarżonej decyzji z art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który ogranicza możliwość pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na więcej niż jedno dziecko.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącej o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego na każde z dwojga niepełnosprawnych dzieci.
Godne uwagi sformułowania
Rolą sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonego orzeczenia z prawem. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane zostały z poszanowaniem prawa materialnego i procesowego. świadczenia pielęgnacyjne mają na celu zrekompensowanie osobom wychowującym dzieci niepełnosprawne utraty możliwości uzyskania dochodu z racji konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem
Skład orzekający
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
sprawozdawca
Ewa Kręcichwost-Durchowska
przewodniczący
Maciej Dybowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kumulacji świadczeń pielęgnacyjnych na więcej niż jedno dziecko."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2005/2006 roku i specyficznej interpretacji przepisów o świadczeniach rodzinnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu świadczeń dla rodzin z dziećmi niepełnosprawnymi, ale rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.
“Czy samotna matka może otrzymać świadczenie pielęgnacyjne na dwójkę niepełnosprawnych dzieci? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 686/06 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2007-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-09-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Danuta Rzyminiak-Owczarczak /sprawozdawca/ Ewa Kręcichwost-Durchowska /przewodniczący/ Maciej Dybowski Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost- Durchowska Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Danuta Rzyminiak- Owczarczak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007r. sprawy ze skargi G.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, o d d a l a s k a r g ę /-/ D. Rzyminiak- Owczarczak /-/ E. Kręcichwost- Durchowska /-/ M. Dybowski AT Uzasadnienie W dniu [...] lipca 2005 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. – Działu Świadczeń Rodzinnych (dalej MOPS w G.) wpłynął wniosek G.S. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem M.S. W treści wniosku strona podała, że jest osoba rozwiedzioną, jej rodzina składa się z trzech osób, w tym dwójki dzieci- synów M. oraz J.. Do wniosku G.S. załączyła zaświadczenie o braku dochodu, orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...].08.2005 r. na mocy którego syn M. zaliczony został do osób niepełnosprawnych, która datuje się od urodzenia, wraz ze wskazaniami o konieczności sprawowania stałej opieki innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz o konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Orzeczenie o niepełnosprawności wydano do dnia [...].08.2007 r. Decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta G. p.o. Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych przyznała G.S. wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem – synem M.S. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...].09.2005 r. do [...].08.2006 r., składkę na ubezpieczenie społeczne z tego tytułu w kwocie [...] zł miesięcznie, składkę na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...] zł miesięcznie. Wnioskiem, który do MOPS w G. wpłynął w dniu [...] kwietnia 2006 r. G.S. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem J.S., ur. [...]04.1996 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] wyżej wskazany organ I instancji odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad dzieckiem niepełnosprawnym – synem J.S. W uzasadnieniu decyzji podjętej na podstawie art. 17, art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228 poz. 2255 ze zm.) i §7 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105 poz. 881) organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni od dnia [...].09.2005 r. pobiera świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad drugim dzieckiem, a świadczenie to ma przyznane do dnia [...].08.2006 r., tym samym nie spełnia przesłanki określonej w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania przedmiotowego świadczenia. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenia pielęgnacyjnego nie przyznaje się, jeżeli osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub inne dziecko. Decyzja została doręczona G.S. w dniu [...].05.2006 r. . Składając przy piśmie z dnia [...]maja 2006 r. odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] G.S. podniosła, iż składa odwołanie ponieważ odwołała się w sprawie syna M.S. o zasiłek stały. Zdaniem odwołującej się organ I instancji "pokręcił z papierami jej dzieci". Wskazała, że ma dwójkę niepełnosprawnych dzieci, od 1998 roku otrzymywała zasiłek stały na syna J., zmiana nastąpiła, gdy syn M. otrzymał orzeczenie o niepełnosprawności, w związku z czym również na niego przysługuje jej zasiłek stały. Wyjaśniła, że na syna J. nie otrzymała żadnej decyzji, nawet odmownej i dopiero po jej interwencji taka decyzja została wydana z datą [...] kwietnia 2006 r. Wskazała, że jest samotną matką, jest jej bardzo ciężko utrzymać rodzinę, bowiem tylko na jedno dziecko otrzymuje [...] zł , podczas gdy obu synów leczy u specjalistów i musi wykupywać drogie leki. Ponieważ nie może podjąć żadnej pracy, liczyła na otrzymanie zasiłku na drugie dziecko, a wniosek na syna J. złożyła po zasięgnięciu informacji w MOPS w G., gdyż wprowadzona ją w błąd. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], w całości podzielając argumentację przytoczoną w tej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji ponadto wyjaśnił, że w świetle art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, nawet uwzględniając trudną sytuację wnioskodawczyni. Decyzję doręczono G.S. w dniu [...].08.2006 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w terminie G.S. podniosła, iż jako osoba samotnie wychowująca dwoje dzieci niepełnosprawnych powinna otrzymać świadczenie pielęgnacyjne na każde dziecko. Skarżąca ponownie wskazała, że decyzję na syna J. otrzymała dopiero po interwencji w organie I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, w całości podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest pozbawiona podstaw. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonego orzeczenia z prawem. Sąd sprawując kontrolę sprawdza, czy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego a także, czy postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami proceduralnymi. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane zostały z poszanowaniem prawa materialnego i procesowego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228 poz. 2255 ze zm.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko w rodzinie. W rozpatrywanej sprawie skarżącej odmówiono przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad synem J. ponieważ na mocy decyzji z dnia [...] września 2005 r. nr [...] zostało jej przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad drugim dzieckiem. W takiej sytuacji, zgodnie z wskazanym przepisem, który wszedł w życie w dniu [...] września 2005 r., rozpatrujące sprawę organy administracji prawidłowo stwierdziły brak przesłanki do przyznania przedmiotowego świadczenia w związku z wnioskiem z dnia [...].04.2006 r. Stąd skarga nie mogła zostać uwzględniona. Wskazać także należy, iż przedmiotowe ograniczenie uprawnień do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wprowadzone zostało do ustawy o świadczeniach rodzinnych przepisem art. 27 pkt 2 lit. j) ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86 poz.732) z dniem 1 września 2005 r., przyjętej w związku z "Rządowym programem uporządkowania i ograniczenia wydatków publicznych". Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał więc także na uwadze dążenie ustawodawcy do ograniczenia wydatków budżetowych na cele objęte regulacją nowych przepisów oraz zapoznał się z uzasadnieniem projektu tej ustawy, w którego punkcie 4 wyjaśniono, iż celem zmian w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest m.in. "doprecyzowanie jej przepisów, wynikające ze stosowania przepisów tej ustawy w praktyce". Treść skargi nakazuje przy tym wyjaśnić, iż wyżej powołana ustawa o świadczeniach rodzinnych przewiduje dwa rodzaje wsparcia dla osób wychowujących dzieci legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności; świadczenia opiekuńcze przyznawane są dwutorowo, dla dzieci oraz dla osób je wychowujące. Do pierwszej grupy należą zasiłki pielęgnacyjne, przyznawane zgodnie z art. 16 ustawy w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Natomiast świadczenia pielęgnacyjne mają na celu zrekompensowanie osobom wychowującym dzieci niepełnosprawne utraty możliwości uzyskania dochodu z racji konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem, co do którego w orzeczeniu o niepełnosprawności zawarte zostały wskazania określone art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123 poz. 776 ze zm.). W przypadku skarżącej korzysta ona z obu systemów wsparcia. Ustawa o świadczeniach rodzinnych weszła w życie w dniu 1 maja 2004 r. Zgodnie z przepisem przejściowym - jej art. 58 ust. 1, osoba otrzymująca zasiłek stały na podstawie przepisów o pomocy społecznej do dnia wejścia w życie ustawy w związku z pielęgnacją dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, nabywa prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17, do dnia 31 sierpnia 2005 r., jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach. W treści odwołania od decyzji organu I instancji G.S. podała, iż od 1998 roku otrzymywała zasiłek stały w związku ze sprawowaniem opieki nad synem J. Akta administracyjne niniejszej sprawy nie zawierają dokumentu, na mocy którego skarżąca miała przyznany zasiłek stały na syna J., załączono do nich natomiast wniosek o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieka nad tym dzieckiem, który złożyła w dniu [...] maja 2004 r. oraz orzeczenie o niepełnosprawności J.S., wydane na okres do [...].12.2004 r. W świetle powyższego uznać należy, iż na mocy art. 58 ust. 1 o świadczeniach rodzinnych po dniu [...] maja 2004 r. skarżąca nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad synem J. i prawo to miała do końca okresu wskazanego w orzeczeniu o niepełnosprawności. Zważyć należy, iż kolejne orzeczenie o niepełnosprawności syna J. (orzeczenie z dnia [...].02.2005 r.) skarżąca przedłożyła w MOPS w G. w dniu [...].02.2005 r., orzeczenie to zawiera wskazania o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji (...), a jego ważność ustalona została do dnia [...].02.2008 r. Tym samym na mocy art. 58 ustawy o świadczeniach rodzinnych nabyła ona prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (dawny zasiłek stały z art. 27 ustawy o pomocy społecznej) w związku ze sprawowaniem opieki nad synem J., do dnia [...] sierpnia 2005 r. W dniu [...].07.2005 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad synem M., przedkładając w dniu [...] sierpnia 2005 r. orzeczenie o niepełnosprawności tego dziecka z przedmiotowymi wskazaniami, które wydane zostało w dniu [...].08.2005 r. na okres do [...].08.2007 r. W tych okolicznościach organ I instancji postąpił prawidłowo, przyznając skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością sprawowania opieki nad synem M., a każdy późniejszy wniosek o przyznanie tego świadczenia na syna J., złożony w okresie, gdy pobierane było świadczenie w związku z opieką nad synem M., w świetle nowego brzmienia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych musiał zostać rozpatrzony negatywnie. Stąd również w tym zakresie zarzuty skargi są chybione. Wskazać przy tym należy, iż na kolejny okres zasiłkowy ([...].09.2006 r. – [...].08.2007 r.) skarżąca ponownie otrzymała świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością sprawowania opieki nad synem M. (decyzja organu I instancji z dnia 02.08.2006 r.), a po tym okresie może wystąpić o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad synem J., w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie o niepełnosprawności tego dziecka, którego ważność mija z dniem [...].02.2008 r. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga podlega oddaleniu. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ M Dybowski AT
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI