IV SA/Po 679/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Stowarzyszenia Działkowców na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki altany działkowej należącej do A. J. Altana, o wymiarach 647 cm x 420 cm i wysokości 260 cm, została zrealizowana na działce nr [...] w ramach rodzinnego ogrodu działkowego. Organy nadzoru budowlanego uznały, że mimo iż altana mieści się w definicji obiektu nie wymagającego pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 4 P.b. i art. 2 pkt 9a ustawy o ROD), to jej posadowienie narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.) dla terenu oznaczonego symbolem 1R, który zakazuje lokalizacji budynków. Stowarzyszenie podnosiło, że altana nie jest budynkiem trwale związanym z gruntem i że przepisy ustawy o ROD powinny mieć pierwszeństwo przed m.p.z.p. Sąd jednak podzielił stanowisko organów, uznając, że altana, ze względu na swoje cechy (fundamenty, dach, przegrody budowlane, stabilność), jest budynkiem trwale związanym z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. Sąd podkreślił, że nawet obiekty nie wymagające pozwolenia na budowę podlegają kontroli zgodności z planem miejscowym, a naruszenie m.p.z.p. stanowi samowolę budowlaną (art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.), uzasadniającą nakaz rozbiórki (art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.). Sąd odrzucił argumenty Stowarzyszenia dotyczące pierwszeństwa ustawy o ROD oraz błędnej kwalifikacji altany jako budynku, wskazując na utrwalone orzecznictwo NSA. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących altan działkowych, ich kwalifikacji jako budynków trwale związanych z gruntem oraz pierwszeństwa miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nad przepisami ustawy o ROD w kontekście zabudowy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia planu miejscowego na terenie rolniczym, gdzie obowiązuje zakaz zabudowy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w obszarach, gdzie plany miejscowe dopuszczają zabudowę rekreacyjną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy altana działkowa, mimo braku wymogu pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, może zostać nakazana do rozbiórki w przypadku naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, altana działkowa, nawet jeśli nie wymaga pozwolenia na budowę, może zostać nakazana do rozbiórki, jeśli jej posadowienie narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w szczególności zakazy dotyczące lokalizacji budynków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że altana działkowa, spełniająca definicję budynku trwale związanego z gruntem, podlega przepisom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie planu, nawet w przypadku obiektu nie wymagającego pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną uzasadniającą nakaz rozbiórki.
Czy altana działkowa, spełniająca definicję z ustawy o ROD, jest budynkiem w rozumieniu Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, altana działkowa, która jest wolno stojącym budynkiem rekreacyjno-wypoczynkowym, posiada fundamenty, dach i przegrody budowlane, jest trwale związana z gruntem i tym samym stanowi budynek w rozumieniu Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na definicji budynku z Prawa budowlanego (art. 3 pkt 2) oraz na orzecznictwie NSA, wskazując, że cechy takie jak stabilność, odporność na czynniki zewnętrzne i sposób posadowienia decydują o trwałym związaniu z gruntem, a nie tylko technologia wykonania fundamentu.
Czy przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych mają pierwszeństwo przed przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie dopuszczalności zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych nie wyłączają stosowania przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan miejscowy ma moc wiążącą i musi być respektowany.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że ustawa o ROD nie zawiera przepisów wyłączających stosowanie planów miejscowych, a wręcz odnosi się do ich znaczenia (art. 19 ust. 2, art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy o ROD). Ograniczenia prawa własności, w tym prawa do zabudowy, są dopuszczalne w celu ochrony ładu przestrzennego.
Przepisy (28)
Główne
P.b. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
ustawa o ROD art. 2 § 9a
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Definicja altany działkowej jako wolno stojącego budynku rekreacyjno-wypoczynkowego lub innego obiektu budowlanego spełniającego taką funkcję, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich.
u.p.z.p. art. 14 § 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego o mocy wiążącej.
m.p.z.p. art. 3 § 1
Uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w [...] - północny brzeg Jeziora [...]
Przeznaczenie terenu oznaczonego symbolem 1R pod tereny rolnicze.
m.p.z.p. art. 4 § 2
Uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w [...] - północny brzeg Jeziora [...]
Zakaz lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych.
m.p.z.p. art. 10 § 1
Uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w [...] - północny brzeg Jeziora [...]
Zakaz lokalizacji budynków na terenach rolnych.
m.p.z.p. art. 13 § 1
Uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w [...] - północny brzeg Jeziora [...]
Przeznaczenie terenów rolnych (1R, 2R) pod uprawy rolnicze, ogrodnicze, sadownicze oraz użytki zielone.
Pomocnicze
P.b. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 29 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 30
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 3 § 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja tymczasowego obiektu budowlanego, do którego altana nie została zaliczona.
P.b. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 81 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
ustawa o ROD art. 2 § 2
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Definicja działki w ROD.
ustawa o ROD art. 19 § 2
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Wskazuje na znaczenie obowiązujących planów miejscowych dla ROD.
ustawa o ROD art. 76 § 1
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Wskazuje na znaczenie obowiązujących planów miejscowych dla ROD.
u.p.z.p. art. 32 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 33
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Altana działkowa, ze względu na swoje cechy, jest budynkiem trwale związanym z gruntem. • Posadowienie altany narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje lokalizacji budynków na terenach rolnych. • Naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez obiekt nie wymagający pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną uzasadniającą nakaz rozbiórki.
Odrzucone argumenty
Altana działkowa nie jest budynkiem trwale związanym z gruntem. • Przepisy ustawy o ROD mają pierwszeństwo przed przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. • Błędna kwalifikacja altany jako budynku. • Naruszenie przepisów dotyczących planowania i zagospodarowania przestrzennego, w tym brak aktualizacji planu miejscowego. • Naruszenie zasady proporcjonalności i prawa własności.
Godne uwagi sformułowania
„O tym czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia go w inne miejsce, ale to czy wielkość tego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania.” • „O trwałości związania z gruntem decyduje intensywność tego związania, co może mieć miejsce nie tylko wtedy, gdy budowla będzie połączona z gruntem fundamentem w gruncie tym w całości zagłębionym, ale także gdy wielkość, masa obiektu i względy bezpieczeństwa, w tym możność opierania się oddziaływaniom atmosferycznym wskazują na trwałość jego posadowienia.” • „Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego, co oznacza, że ma moc wiążącą, tak jak każdy inny akt normatywny i musi być respektowany dopóki obowiązuje.” • „Prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej nie jest prawem nieograniczonym, gdyż podmiot, któremu przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, musi chociażby uwzględnić inne prawa i dobra chronione, które zostały wymienione w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.”
Skład orzekający
Wojciech Rowiński
przewodniczący sprawozdawca
Józef Maleszewski
członek
Monika Świerczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących altan działkowych, ich kwalifikacji jako budynków trwale związanych z gruntem oraz pierwszeństwa miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nad przepisami ustawy o ROD w kontekście zabudowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia planu miejscowego na terenie rolniczym, gdzie obowiązuje zakaz zabudowy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w obszarach, gdzie plany miejscowe dopuszczają zabudowę rekreacyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem do posiadania altany działkowej a restrykcyjnymi przepisami planistycznymi, co jest częstym problemem w ROD. Pokazuje, że nawet obiekty nie wymagające pozwolenia na budowę podlegają ścisłej kontroli zgodności z planem miejscowym.
“Altana działkowa do rozbiórki mimo braku pozwolenia na budowę? Sąd wyjaśnia, kiedy plan miejscowy jest ważniejszy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.