IV SA/PO 674/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2022-02-03
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęobszar oddziaływaniastrona postępowaniainteres prawnyograniczenie zabudowysąsiedztwoWSApostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki T. sp. z o.o. na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że spółka nie wykazała, aby planowana inwestycja parkingowa oddziaływała na jej nieruchomości w sposób ograniczający ich zabudowę.

Spółka T. sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę parkingów. Spółka twierdziła, że posiada interes prawny jako właściciel sąsiednich działek. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając, że spółka nie jest stroną, ponieważ inwestycja nie ogranicza zabudowy jej nieruchomości. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że zgodnie ze znowelizowanym Prawem budowlanym, obszar oddziaływania obiektu obejmuje jedynie ograniczenia w zabudowie, a spółka nie wykazała takiego ograniczenia.

Sprawa dotyczyła skargi spółki T. sp. z o.o. na decyzję Wojewody, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę parkingów. Spółka, będąca właścicielem działek sąsiadujących z terenem inwestycji, domagała się uznania jej za stronę postępowania, twierdząc, że inwestycja oddziałuje na jej nieruchomości i ogranicza ich zabudowę. Wojewoda, opierając się na przepisach Prawa budowlanego, w szczególności na znowelizowanej definicji obszaru oddziaływania obiektu, uznał, że spółka nie wykazała takiego oddziaływania, które ograniczałoby zabudowę jej nieruchomości, w związku z czym umorzył postępowanie odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki. Sąd podkreślił, że zgodnie ze znowelizowanym art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, obszar oddziaływania obiektu obejmuje teren, na którym występują ograniczenia w zabudowie, a nie szeroko rozumiane zagospodarowanie terenu. Sąd stwierdził, że projektowana inwestycja (parkingi) nie ogranicza możliwości zabudowy działek skarżącej spółki, a ewentualne uciążliwości związane z ruchem samochodowym nie wpływają na jej prawo do zabudowy. Ponadto, inwestor zachował wymagane przepisami odległości od granic sąsiednich działek. Sąd uznał, że spółka nie wykazała legitymacji procesowej do bycia stroną postępowania, a tym samym decyzja Wojewody o umorzeniu postępowania była prawidłowa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie ma przymiotu strony, jeśli inwestycja nie ogranicza zabudowy jej nieruchomości, zgodnie ze znowelizowanym art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że znowelizowana definicja obszaru oddziaływania obiektu w Prawie budowlanym zawęża krąg stron do tych, których nieruchomości są ograniczone w zabudowie przez planowaną inwestycję. Skarżąca spółka nie wykazała takiego ograniczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 28 § ust. 2

Ustawa - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 3 § pkt 20

Ustawa - Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 28 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 34 § ust. 4

Ustawa - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 36

Ustawa - Prawo budowlane

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 4

Ustawa - Prawo budowlane

k.p.a. art. 28

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa - Prawo budowlane

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 25

Ustawa - Prawo budowlane

warunki techniczne art. 19 § ust. 2 pkt 1 lit. a)

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

warunki techniczne art. 14 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

upzp art. 2 § pkt 14

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestycja nie ogranicza zabudowy nieruchomości skarżącej spółki. Skarżąca spółka nie wykazała legitymacji procesowej do bycia stroną postępowania. Zastosowanie miały znowelizowane przepisy Prawa budowlanego dotyczące obszaru oddziaływania obiektu.

Odrzucone argumenty

Skarżąca spółka posiada interes prawny jako właściciel sąsiednich działek. Inwestycja oddziałuje na nieruchomości skarżącej spółki w sposób ograniczający ich zabudowę. Organ naruszył przepisy proceduralne, nie wyczerpując materiału dowodowego i nie wyjaśniając stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie przysługuje według kryterium geograficznego, z samej racji bycia właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której ma być prowadzona inwestycja, lecz dla uzyskania statusu strony tego postępowania, konieczne i niezbędne jest wykazanie, iż planowana inwestycja będzie oddziaływać na ową nieruchomość w sposób ograniczający jej zabudowę. Podkreślenia wymaga, że tylko drugie z tych pojęć stanowić będzie podstawę do ustalenia interesu prawnego strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wśród ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, które nie mieszczą się w znowelizowanej definicji obszaru oddziaływania obiektu, można wyróżnić: zintensyfikowanie ruchu po drodze dojazdowej, oddziaływania będące immisjami, takie jak hałas, pył czy uciążliwości zapachowe. Interesu prawnego nie można utożsamiać również z interesem ekonomicznym, tj. ewentualnym spadkiem wartości nieruchomości na skutek realizacji inwestycji.

Skład orzekający

Monika Świerczak

przewodniczący

Józef Maleszewski

sprawozdawca

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'obszar oddziaływania obiektu' i 'ograniczenie zabudowy' w kontekście Prawa budowlanego po nowelizacji, a także ustalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po nowelizacji Prawa budowlanego i może wymagać analizy w kontekście innych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego – kto jest stroną postępowania i jakie są kryteria uznania za stronę. Zmiany w przepisach i ich interpretacja przez sąd mają praktyczne znaczenie dla inwestorów i właścicieli nieruchomości.

Czy sąsiad zawsze jest stroną w sprawie pozwolenia na budowę? Sąd wyjaśnia kluczowe kryteria.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 674/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-02-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski /sprawozdawca/
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Monika Świerczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 1269/22 - Wyrok NSA z 2023-10-19
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2021 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., Prezydent Miasta P. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn, zm) - dalej "Prawo budowlane" zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę W. B. dla inwestycji obejmującej budowę dwóch parkingów dla samochodów osobowych przy ul. [...] w P. (dz. nr ewid. [...], ark. [...], obręb G.).
Pismem z dnia [...] lutego 2021 r, zatytułowanym "oświadczenie o przystąpieniu do sprawy" P. sp. z o. o. poinformowała o posiadaniu interesu prawnego i tym samym przysługiwaniu przymiotu strony w postępowaniu.
Pismem z dnia [...] marca 2021 r. Prezydent Miasta P. zwrócił się z zapytaniem do P. Sp. z o.o., czy pismo z dnia [...] lutego 2021 r. należy traktować jako odwołanie od ww. decyzji pozwolenia na budowę oraz o udokumentowanie tytułu do dysponowania nieruchomościami dz. nr ewid. [...] i [...] ark. [...] obręb G..
Pismem z dnia [...] marca 2021 r. wskazano, że pismo z dnia [...] lutego 2021 r. stanowi odwołanie od rzeczonej decyzji Prezydenta Miasta P..
Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. pełnomocnik odwołującej, wskazał, że zmieniła się nazwa firmy pod którą działała spółka tj. z P. sp. z o.o. na T. sp. z o.o.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. Nr [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania P. sp. z o.o (obecnie T. sp. z o.o.), na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 tj. dalej "k.p.a.") umorzył postępowanie odwoławcze.
Wojewoda stwierdził, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P. zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną postępowania na etapie postępowania prowadzonego przed organem I instancji. Decyzja o pozwoleniu na budowę została odebrana przez ostatnią ze stron postępowania w dniu [...] lutego 2021 r. W związku z powyższym, odwołanie złożone przez P. Sp. z o.o w dniu [...] marca 2021 r. uznano za wniesione z zachowaniem czternastodniowego terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., tym samym wywołuje ono skutek prawny.
Następnie wskazano, że postępowanie odwoławcze w myśl art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. może zakończyć się decyzją o umorzeniu tylko wówczas, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze art. 105 k.p.a. Decyzją o umorzeniu zakończy się więc np. takie postępowanie odwoławcze, w toku którego właściwy w sprawie organ administracji publicznej stwierdzi, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (uchwala NSA z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98). Stosownie bowiem do art. 127 § 1 k.p.a. postępowanie odwoławcze może być uruchomione wyłącznie wskutek wniesionego odwołania przez uprawniony podmiot tj. przez stronę postępowania. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że odwołujący nie brał udziału w postępowaniu prowadzonym przed organem I instancji i nie została mu doręczona decyzja o pozwoleniu na budowę. Kwestią wymagającą wyjaśnienia jest ustalenie, czy odwołującemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu.
Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 Prawa budowlanego każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. W myśl zaś art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, będącym lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele. użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Do przepisów tych należą, oprócz norm zawartych w ustawie Prawo budowlane, również przepisy z zakresu ochrony środowiska, przepisy przeciwpożarowe, dotyczące dróg publicznych, ochrony zabytków i inne, a przede wszystkim przepisy wykonawcze do ustawy Prawo budowlane, określające warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przywołane przepisy wymieniają ograniczenia w zabudowie terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego i regulują m.in. odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości.
Organ II instancji zaznaczył, że przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie przysługuje według kryterium geograficznego, z samej racji bycia właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której ma być prowadzona inwestycja, lecz dla uzyskania statusu strony tego postępowania, konieczne i niezbędne jest wykazanie, iż planowana inwestycja będzie oddziaływać na ową nieruchomość w sposób ograniczający jej zabudowę. Wyznaczenie obszaru oddziaływania nieruchomości powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanej inwestycji i innych jej cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w jej otoczeniu. Jednocześnie, jeżeli interes prawny ma być podstawą legitymacji procesowej w określonym postępowaniu, to będzie on różny w zależności od tego, jaki jest cel tego postępowania i czy jest to postępowanie kończące się decyzją administracyjną, czy też zmierza ono do kontroli jakiegoś aktu lub czynności. Konkretny kształt danego interesu prawnego pozostaje więc zawsze w relacji do kształtu kompetencji, jaka pozwala danemu organowi na zastosowanie prawa lub na kontrolę tego zastosowania (wyrok NSA z dnia 7 września 2005 r., sygn. akt II GSK [...]).
Ustalając w przedmiotowej sprawie czy odwołujący posiada legitymację procesową, przeanalizowano obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Jak wskazuje odwołująca spółka w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] kwietnia 2021 r., swój indywidualny interes prawny wywodzi z faktu posiadania tytułu prawnego do działki nr [...] i [...], graniczących z działką nr [...], stanowiących własność inwestora. Jak wynika z wydruku z ksiąg wieczystych oraz uproszczonego wypisu z rejestru gruntów, działki nr [...] i [...] stanowią grunty oddane w użytkowanie wieczyste, zabudowane budynkiem stanowiącym odrębną nieruchomość, której właścicielami jest T. Sp. z o.o.
Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu znajdującym się na str. 39 projektu budowlanego, inwestycja obejmować będzie grunty oznaczone numerami [...], przejazd odbywać się będzie poprzez jezdnię manewrową. Zjazdy zlokalizowane są od strony działki drogowej nr ewid.[...] (zjazd nr 1, który zostanie przebudowywany oraz zjazd nr 2 - nowoprojektowany). Projektowany parking znajduje się w odległości 6 m od granicy z działką nr ewid [...] i [...] oraz w odległości [...] m od granicy z działką nr [...], zatem inwestor zachował ustawowe odległości określone w § 19 ust. 2 pkt 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065) - dalej "warunki techniczne". Wskazać należy, że warunki techniczne nie określają odległości w jakiej należy sytuować dojazd do granicy działki sąsiedniej, a jedynie określone zostały parametry szerokościowe (§ 14 warunków technicznych). W myśl z art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r., poz. 741 tj) - dalej "upzp". Przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej.
Przepis § 14 warunków technicznych dotyczy oczywiście dostępu działek budowlanych do dróg publicznych, albowiem przewiduje również obowiązek zapewnienia dojścia i dojazdu umożliwiającego dostęp do drogi publicznej do budynków i urządzeń z nimi związanych. Dojście i dojazd ma być odpowiedni do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania. Z dokumentacji projektowej wynika, iż dojazd do działki nr [...] został zapewniony, o czym świadczy projekt zagospodarowania terenu. Ponadto inwestor zaprojektował jezdnię manewrową o szerokości [...] m, co jest zgodne z § 14 ust. 2 ww. rozporządzenia. W ocenie Wojewody zatwierdzony przez Prezydenta Miasta P. projekt zagospodarowania terenu, jak i wielkość oraz zakres inwestycji, jednoznacznie wskazuje, że obszar oddziaływania zamyka się na działkach inwestora tj. na dz. nr ew. [...]
Poruszając kwestię uciążliwości związanych z zagospodarowaniem terenu działek należących do skarżących spowodowanych m.in. zwiększeniem immisji spalin, natężenia hałasu, zaciemnienia innych obiektów oraz ograniczeniem dopływu naturalnego światła do pomieszczeń budynków należących do stron postępowania, Wojewoda wskazał, że po nowelizacji Prawa budowlanego za stronę postępowania należy uznać wyłącznie właścicieli nieruchomości sąsiednich, wobec których inwestycja uniemożliwi bądź ograniczy zabudowę ich terenu. Wyjaśnił, że krąg stron winien zostać ustalony na podstawie przepisów obowiązujących w dniu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę. Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 Prawa budowlanego, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o pozwolenie na budowę wpłynął do Urzędu Miasta P. w dniu [...] listopada 2020 r., a zatem w trakcie obowiązywania nowej ustawy Prawo budowlane. Aby uznać zatem właściciela nieruchomości za stronę postępowania należy ustalić, czy należąca do niego nieruchomość znajduje się na terenie, który z uwagi na istnienie inwestycji spowoduje ograniczenia w jego zabudowie. Należy rozróżnić dwa pojęcia: "oddziaływanie na nieruchomość" i "oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający jej zabudowę". Podkreślenia wymaga, że tylko drugie z tych pojęć stanowić będzie podstawę do ustalenia interesu prawnego strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Sama potencjalna, teoretyczna możliwość ograniczenia w zabudowie działki wskutek realizacji w sąsiedztwie danej inwestycji nie wystarcza do zaliczenia tej działki w obręb oddziaływania obiektu.
W ocenie organu II instancji na podstawie przedstawionego projektu nie sposób uznać, aby projektowana inwestycja w jakikolwiek sposób ograniczała możliwość zabudowy działki stanowiącej własność odwołującego, a tym samym nie ma podstaw do uznania go za stronę w niniejszym postępowaniu. Projektowane roboty budowlane wymienione w odwołaniu znajdują się w całości na działce inwestora, zatem nie wpływają na nieruchomości sąsiednie, a ewentualne uciążliwości związane z ruchem samochodowym nie ograniczą prawa odwołującego do zabudowy jego nieruchomości. Ponadto projektowana inwestycja jest zgodna z minimalnymi odległościami określonymi w warunkach technicznych. Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, że skarżący nie legitymują się przymiotem strony postępowania, który mógłby uprawniać do skutecznego złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2021 r.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody wywiodła do Sądu T. sp. z o.o. z siedziba w P. , reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2021 r., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
Przedmiotowej decyzji zarzucono naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 ustawy Prawo Budowlane w zw. z art. 3 pkt 20 tej ustawy poprzez bezpodstawną odmowę skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu przed organem I instancji oraz organem odwoławczym, a w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji - o umorzeniu postępowania, pomimo, że nieruchomości skarżącego położone są na działkach znajdujących się w obszarze oddziaływania zamierzonego obiektu budowlanego,
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 Prawo Budowlane w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu nieuprawnionego i zawężonego znaczenia pojęcia: "obszaru oddziaływania obiektu" oraz "ograniczenia w zabudowie terenu",
3) przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo Budowlane. w zw. z art. 28 ust. 2 tej ustawy poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieuwzględnienie przy ustalaniu przymiotu strony faktu, że skarżący posiada jako osoba trzecia uzasadnione interesy występujące na obszarze oddziaływania obiektu, które powinny zostać przez organy uwzględnione w procesie budowlanym, gdyż mają wpływ na przyznanie przymiotu strony,
4) przepisów postępowania, których to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, art. 7, 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania dowodów, a następnie brak kompleksowego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz uchylenie się od podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. pominięcie, że skarżący został w sposób dowolny pozbawiony możliwości występowania, jako strona w postępowaniu przed organem I instancji - Prezydentem Miasta P., podczas gdy nieruchomości skarżącego znajdują się w bliskiej odległości od terenu (działek), na którym realizowana ma być zamierzona inwestycja i jednoznacznie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego wszczętego z odwołania T. sp. z o.o. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Umorzenie postępowania odwoławczego może nastąpić wyłącznie w przypadku dostrzeżenia bezprzedmiotowości samego postępowania odwoławczego, a nie bezprzedmiotowości całego postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu wskazuje się przy tym, że z uwagi na brak wskazania w przepisie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. podstaw umorzenia postępowania odwoławczego, należy przy jego wykładni posługiwać się art. 105 k.p.a., a więc ogólną regulacją odnoszącą się do przesłanek umorzenia postępowania administracyjnego. Przepis ten określa odrębnie podstawy umorzenia postępowania z urzędu lub na wniosek strony. W myśl art. 105 § 1 k.p.a. decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w całości lub w części, organ wydaje gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części. O bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego zasadniczo świadczyć będą dwie okoliczności: cofnięcie odwołania lub ustalenie, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania odwoławczego.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii czy skarżąca - T. sp. z o.o. legitymuje się indywidualnym interesem prawnym do występowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę dwóch parkingów dla samochodów osobowych przy ul. [...] w P. (dz. nr ewid. [...], ark. [...], obręb G.).
W postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który jako przepis szczególny względem art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że krąg stron w przedmiotowej sprawie winien zostać ustalony na podstawie przepisów obowiązujących w dniu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę. Zgodnie bowiem z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 Prawa budowlanego, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o pozwolenie na budowę wpłynął do Urzędu Miasta P. w dniu [...] listopada 2020 r., a zatem w trakcie obowiązywania nowego brzmienia ustawy Prawo budowlane. Prawidłowo, więc organ odwoławczy zastosował w przedmiotowej sprawie przepisy materialne w znowelizowanym brzmieniu.
W tym kontekście podkreślenia wymaga, że w wyniku uchwalenia ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw znowelizowano brzmienie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego - definiującego obszar oddziaływania obiektu. Nowelizacja ta ma istotne znaczenie z uwagi na brzmienie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jak wyżej wskazano stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są oprócz inwestora także właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Zatem zmiana definicji obszaru oddziaływania obiektu w sposób bezpośredni wpływa na sposób ustalania kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
W konsekwencji ma to przełożenie na zakres ochrony podmiotów posiadających prawa rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, a także na uwzględnianie zasady poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich wyrażonej w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
W poprzednim stanie prawnym (przed nowelizacją Prawa budowlanego wprowadzoną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw) - stosownie do dawnego brzmienia art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przez obszar oddziaływania obiektu należało rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie tego terenu.
W znowelizowanym brzmieniu, przepis art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (obowiązujący od 19 września 2020 r.) stanowi, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Powyższa zmiana zawęziła zatem pojęcie obszaru oddziaływania projektowanego obiektu. Obecnie dotyczy on tylko terenu wyznaczonego w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie, a nie ograniczenia w szeroko rozumianym zagospodarowaniu terenu. Choć "zabudowa" mieści się w zakresie znaczeniowym pojęcia zagospodarowanie, to jednocześnie jest pojęciem węższym. Każdy rodzaj zabudowy stanowi zagospodarowanie terenu, ale nie każde zagospodarowanie terenu jest jego zabudową.
Znowelizowana definicja obszaru oddziaływania obiektu jest kolejnym (po nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw) działaniem ustawodawcy zmierzającym do wyeliminowania szerokiego rozumienia ograniczeń w zagospodarowaniu terenu – w szczególności na podstawie norm prawa cywilnego (art. 140 oraz art. 144 k.c.).
Dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych nie było jednolite, co do uznawania określonego ograniczenia jako mieszczącego się w szeroko rozumianej definicji obszaru oddziaływania obiektu. Ograniczenia w zagospodarowaniu terenu inne niż będące tylko ograniczeniami w zabudowie, nie są obecnie objęte treścią znowelizowanych przepisów.
Wśród ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, które nie mieszczą się w znowelizowanej definicji obszaru oddziaływania obiektu, można wyróżnić: zintensyfikowanie ruchu po drodze dojazdowej, oddziaływania będące immisjami, takie jak hałas, pył czy uciążliwości zapachowe.
Interes prawny powinien mieć charakter obiektywny oraz mieć swoje oparcie w przepisach prawa materialnego. Interesu prawnego nie można utożsamiać również z interesem ekonomicznym, tj. ewentualnym spadkiem wartości nieruchomości na skutek realizacji inwestycji.
W przedmiotowej sprawie skarżąca upatruje swój indywidualny interes prawny w posiadaniu tytułu prawnego do działek nr [...] i [...], graniczących z działką nr [...], stanowiących własność inwestora (W. O. I. I. B.).
Ustalając w przedmiotowej sprawie czy odwołujący posiada legitymację procesową, przeanalizować należało obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Zgodnie z projektem budowlanym inwestycja obejmować będzie grunty oznaczone numerami [...], przejazd odbywać się będzie poprzez jezdnię manewrową. Zjazdy zlokalizowane są od strony działki drogowej nr ewid.[...] (zjazd nr 1, który zostanie przebudowywany oraz zjazd nr 2 - nowoprojektowany). Dojazd do działki nr [...] został zapewniony, o czym świadczy projekt zagospodarowania terenu. Jak wynika z akt sprawy projektowany parking znajduje się w odległości [...] m od granicy z działką nr ewid. [...] i [...] oraz w odległości [...] m od granicy z działką nr [...].
Słusznie zatem organ II instancji wskazał, że inwestor zachował ustawowe odległości określone w § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znalazło się sformułowanie: "§ 19 ust. 2 pkt 2 pkt 1 lit. a)" zapewne w wyniku lapsusu, jako że projektowane są miejsca parkingowe dla samochodów osobowych – projekt budowlany str. 45 – uw. Sądu].
Rozporządzenie to nie określa odległości w jakiej należy sytuować dojazd do granicy działki sąsiedniej, a jedynie określa parametry szerokościowe (§ 14 Rozporządzenia). Inwestor zaprojektował jezdnię manewrową o szerokości 5 m, co jest zgodne z § 14 ust. 2 ww. rozporządzenia.
Odnosząc się do wskazanych przez skarżącą spółkę uciążliwości związanych z zagospodarowaniem terenu działek do niej należących, Sąd wskazuje, że te ograniczenia nie mieszczą się w znowelizowanej definicji obszaru oddziaływania obiektu.
W ocenie Sądu na podstawie przedstawionego projektu nie sposób uznać, aby projektowana inwestycja w jakikolwiek sposób ograniczała możliwość zabudowy działki stanowiącej własność skarżącej spółki, a tym samym nie ma podstaw do uznania jej za stronę w badanym postępowaniu. Projektowane roboty budowlane ograniczą się do działki inwestora, zatem nie wpływają na nieruchomości sąsiednie, a ewentualne uciążliwości związane z ruchem samochodowym nie ograniczą prawa skarżącej spółki do zabudowy ich nieruchomości. Obszar oddziaływania zamyka się bowiem na działkach inwestora tj. na dz. nr ew. [...].
Dlatego zdaniem Sądu słuszna była ocena organu odwoławczego, że nieruchomości należące do skarżącej spółki nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji w rozumieniu znowelizowanego art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, a tym samym nie przysługuje jej przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielającą pozwolenia na budowę.
Podniesienie argumentu przez skarżącą, że inwestycja znajduje się w bliskim sąsiedztwie i będzie powodowała bliżej nieokreślone immisje pośrednie nie jest wystarczające do stwierdzenia jej interesu prawnego. Skarżąca twierdzi też, że organ badając obszar oddziaływania nie zbadał wszystkich przepisów odrębnych, jednak sama nie wskazała żadnej normy, z której można by wywodzić ograniczenie jej prawa do zabudowy nieruchomości.
Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło także do naruszenia wskazanych przez spółkę przepisów proceduralnych, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu Wojewoda działając na podstawie i w granicach prawa, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, zgodnie z wymogami określonymi w art. 124 k.p.a. Uzasadnienie spełnia także wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
W świetle powyższego nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w skardze, które mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie.
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI