IV SA/PO 669/25

IV SA/Po 669/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Donata Starosta /przewodniczący/
Maciej Busz /sprawozdawca/
Monika Świerczak
Symbol z opisem
6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Lasy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 567
art. 14
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi S. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania świadectwa legalności pozyskania drewna oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Nadleśniczy postanowieniem z 22.10.2024 r. znak [...] wydanym na podstawie art. 219 i art. 218 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako k.p.a.) w związku z art. 14a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2024 r., poz. 530, dalej jako u.o.l.) w związku wnioskiem S. Ś., odmówił wydania świadectwa legalności pozyskania drewna dla surowca pozyskanego z działki oznaczonej numerem ewidencyjnym: [...], arkusz mapy 2, obręb ewidencyjny [...], gmina [...].
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że S. Ś. (dalej jako skarżąca) w związku z art. 14a ust. 1 i 3 u.o.l., wystąpiła z wnioskiem z dnia 11.10.2024 r. o wydanie świadectwa legalności pozyskania drewna dla surowca pozyskanego z nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym: [...], arkusz mapy 2, obręb ewidencyjny [...], gmina [...].
W związku ze złożonym wnioskiem Nadleśniczy dokonał analizy wniosku i stwierdził pozyskanie drewna niezgodnie z aneksem do Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu z dnia 25.10.2023 r. znak: [...] (gdzie zadania dla dz. nr [...] określono na cięcia sanitarne) oraz niezgodnie z opinią Nadleśnictwa z dnia 21 maja 2024 r. gdzie na wniosku właściciela lasu wpisano do usunięcia posusz, zgodnie z w/w aneksem.
Organ wskazał, że w dniu 17 września 2024 r. Nadleśnictwo złożyło w tej sprawie na Komisariacie Policji w [...] zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia. Z Komisariatu Policji otrzymano informację, że w związku z zawiadomieniem trwają czynności wyjaśniające. Ponadto Nadleśniczy poinformował, że pozyskane drewno stanowi dowód w toczącej się przed organami ścigania sprawie, a zgodnie z art. 158 § 2 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2023 r., poz. 2119) orzeka się przepadek pozyskanego drewna.
Organ podkreślił, że jak wynika z orzecznictwa sądowego (postanowienie WSA w Lublinie z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. II SA/Lu 178/19) celem cechowania drewna pozyskanego w lasach jest potwierdzenie legalności jego pozyskania. Samo cechowanie drewna stanowi czynność techniczną, opisaną w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 24 lutego 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad cechowania drewna, wzorów urządzeń do cechowania i zasad ich stosowania oraz wzoru dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna, natomiast wystawienie właścicielowi lasu dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna, o którym mowa w art. 14a, stanowi jedynie prawną konsekwencję tej czynności, potwierdzającą, że pozyskane drewno pochodzi z legalnego źródła. Taki sam techniczny charakter ma również czynność organu polegająca na wystawieniu dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna, co prowadzi do wniosku, że czynność taka polega w istocie na wystawieniu szczególnego rodzaju zaświadczenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła S. Ś. zarzucając :
1. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu 14a pkt 3 ustawy o lasach poprzez bezzasadną odmowę wydania świadectwa legalności pozyskania drewna dla surowca pozyskanego z działki oznaczonej nr ew.: [...], arkusz mapy 2, obręb ewidencyjny [...], gmina [...],
2. naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona w zakresie legalności pozyskania drewna dla surowca pozyskanego z działki oznaczonej nr ew.: [...], arkusz mapy 2, obręb ewidencyjny [...], gmina [...] poprzez pominięcie wpisu we wniosku z dnia 21.05.2024 roku zatwierdzającego przez Zastępcę Nadleśniczego [...], a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w twierdzeniach, iż drewno zostało pozyskania niezgodnie z Uproszczonym Planem Urządzania Lasu z dnia 25.10.2023 roku, pomijając, iż wycinka została dokonana zgodnie z zatwierdzonym przez Zastępcę Nadleśniczego wniosku o wycechowanie drewna i wystawienie świadectwa legalności pozyskania drewna.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że zasadniczym celem cechowania drewna pozyskanego w lasach jest potwierdzenie legalności pozyskania, a tym samym ułatwienie wykrywania kradzieży leśnych, oraz bezprawnych wyrębów w lasach prywatnych. Cechowanie oznacza zatem czynność techniczną polegającą na oznaczeniu drewna pozyskanego w lasach, w celu ustalenia legalności jego pozyskania. Obowiązek cechowania drewna spoczywa na właścicielach lasów i jest to obowiązek wynikający wprost z ustawy. Z tym, że wyjątkiem od tej zasady jest obowiązek cechowania spoczywający na staroście, ale tylko w odniesieniu do drewna pozyskanego w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa. Obowiązkiem starosty jest nie tylko dokonanie cechowania, ale także wystawienie właścicielowi lasu dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna.
Wskazano, iż wbrew twierdzeniom Nadleśnictwa właściciel nieruchomości uzyskał stosowne zgody. We wniosku z dnia 21.05.2024 r. złożonym na podstawie Uproszczonego Planu Urządzania Lasu, a zatwierdzonym przez zastępcę Nadleśniczego, wyraźnie wskazano w zaleceniach dokonanie rębni zupełnej pasywnej R1B na pow. 1,15 ha, a po przecinku dodano do usunięcia posusz.
Skarżąca wskazała, że według Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu IB oznacza rębnię zupełną, natomiast rębnia - jest to zespół wykonywanych czynności, które prowadzą do stopniowej przemiany pokoleń w lesie. Poprzez usuwanie drzew lub drzewostanu, tworzy się korzystne warunki dla zainicjowania i rozwoju nowego pokolenia drzew pożądanych gatunków. Kształtuje się odpowiednią budowę drzewostanu, zapewnia naturalną różnorodność biologiczną i trwałość w zmieniających się warunkach środowiska. Zgodnie z zaleceniami Starszego Specjalisty Służby Leśnej K. R. zatwierdzonymi przez zastępcę Nadleśniczego zastosowano rębnię zupełną na powierzchni 1,15 ha, co było zgodne z założeniami Uproszczonego Planu Lasu, który przewidywał o wiele więcej prac wycinkowych niż posusz. Wskazane prace stanowiły więc konieczne i zasadne działania, a tym bardziej legalne. Skarżąca nie wie dlaczego Nadleśnictwo twierdzi, iż we wniosku wpisano wyłącznie posusz, a całkowicie pomija się fakt zaleceń dokonania rębni zupełnej. Działania Nadleśnictwa są zupełnie niezrozumiałe i całkowicie bezprawne.
Według skarżącej organ rozpatrujący wniosek o dokonanie wycinki nie wskazał żadnych ograniczeń, tj. nie wskazał ilości drzew które mogą być wycięte, nie oznaczył drzew, które mają pozostać, w żaden sposób nie określił w dokumencie ograniczeń co do planowanej wycinki, a wręcz przeciwnie, wpisał pow. 1,15 ha i nie dokonał inwentaryzacji strefy, co do której wycinka nie może być prowadzona - co jest okolicznością istotną w sprawie i ma kluczowe znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy. Skarżąca podkreśliła, że wielokrotnie kontaktowała się z pracownikami Nadleśnictwa, którzy podczas osobistych spotkań oraz rozmów telefonicznych zapewniali pełnomocnika skarżącej - o możliwości dokonania zrębu na całej działce - w tym także zapewniali o legalności i dopuszczalności jego przeprowadzenia. Co więcej, również specjalistyczna firma świadcząca usługi związane z wycinką drzew kontaktowała się z przedstawicielami Nadleśnictwa - informując o zamiarze przeprowadzenia zrębu całkowitego - co znajduje odzwierciedlenie w załączonej dokumentacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 26.05.2025 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Kolegium wyjaśniło, że S. Ś. jako właścicielka lasu - działki ewidencyjnej nr [...], pow. 1,33ha, ark. mapy 2, obręb [...], gmina [...], zwracała się w kolejnych pismach z dn. 21.05.2024 r. oraz z dnia 11.10.2024 r. do Nadleśniczego o wycechowanie drewna i wystawienia świadectwa legalności pozyskania drewna z działki nr [...]. Wnioski składał jej pełnomocnik A. R..
Radny Rady Miejskiej w [...] R. B. pismem z dnia 08.09.2024 r. poinformował Starostę [...] o wycince 70- letniego lasu na działce nr [...] przy ul. [...] w [...].
Również Nadleśnictwo pismem z dnia 09.09.2024 r., znak [...] powiadomiło Starostę [...] o wycięciu lasu na działce nr [...] w [...]. Jednocześnie wskazano, że Nadleśnictwo w odpowiedzi na wniosek z dnia 21.05.2024 r. opiniowało pozytywnie zgodę na usunięcie posuszu, ale zarazem wskazało, że właściciel lasu powinien w pierwszej kolejności zwrócić się do leśniczego o wycechowanie drewna.
Nadleśniczy pismem z dnia 17.09.2024 r. znak [...] powiadomił S. Ś. o odmowie wycechowania drewna jako wyciętego niezgodnie z aneksem do Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu 2018-2027.
Skargę S. Ś. na działania Nadleśnictwa z dnia 26.09.2024 r. Starosta [...] odebrał dnia 30.09.2024 r., a pismem z dnia 07.10.2024 r. znak [...] przekazał wedle właściwości do Nadleśnictwa.
W dniu 22.10.2024 r. A. R. wysłał na skrzynkę mailową Starostwa skan skargi S. Ś. z dnia 21.10.2024 r. na działania Nadleśnictwa.
Nadleśniczy postanowieniem z dnia 22 października 2024 r., znak [...] odmówił wydania świadectwa legalności pozyskania drewna dla surowca pozyskanego z działki ewidencyjnej nr [...]. pow. 1.33 ha. ark. mapy 2. obręb [...]. gmina [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę ponownie w świetle zebranego materiału uznało, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "[...]", obejmującego część wsi [...], [...] i [...], przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia 28 lutego 2024 r., działka nr [...] w [...], stanowi teren lasu oznaczony symbolem [...] ZL. Sprzeciw właściciela działki wobec jej leśnego przeznaczenia został odrzucony przez Radę Miejską w [...].
Cechowania drewna w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa dokonuje starosta niezwłocznie po zawiadomieniu przez właściciela lasu o pozyskaniu drewna. Dokumentem stwierdzającym legalność pozyskania drewna jest świadectwo legalności pozyskanego drewna, którego wzór został zamieszczony w załączniku nr 6 do rozporządzenia. Według rozporządzenia cechowanie drewna polega na trwałym umieszczeniu na pozyskanym drewnie znaku graficznego, literowego lub cyfrowego oraz kolejnego numeru sztuki albo numeru stosu drewna. Cechowania drewna w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa dokonuje się w miejscu jego pozyskania.
Konsekwencją ocechowania dokonanego przez starostę z mocy art. 14a ust. 3 ustawy o lasach jest wystawienie właścicielowi dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna. W rozpatrywanej sprawie Nadleśniczy - wykonujący zadania Starosty [...] na podstawie porozumienia z dnia 1 kwietnia 2022 r., znak [...] - odmówił dokonania cechowania drewna pozyskanego z działki nr [...] w [...]. W jego ocenie drewno zostało pozyskane niezgodnie z aneksem do Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu 2018-2027. Organ wskazał, że z pisma S. Ś. z dnia 06.02.2025 r. wynika, że wycięcie lasu o pow. 1.15 ha było spowodowane zamiarem wprowadzenia zabudowy mieszkaniowej.
Kolegium podkreśliło, że w rozpatrywanej sprawie kluczowe znaczenie ma odmowa cechowania drewna w miejscu jego pozyskania. Skoro czynność taka nie została przeprowadzona, to nie był dopuszczalny kolejny etap w postaci wydania świadectwa stwierdzającego legalność pozyskania drewna, o którym mowa w art. 14a ust. 3 ustawy o lasach. Wskazane świadectwo ma charakter zaświadczenia, które wydawane jest na podstawie rejestrów i ewidencji posiadach przez organ administracji. Skoro Nadleśniczy odmówił cechowania drewna pozyskanego z działki nr [...] w [...], to w konsekwencji trafnie odmówiono wydania świadectwa stwierdzającego legalność pozyskania drewna.
Skargę na powyższe postanowienie w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu S. Ś. zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 14a ust. 3 ustawy z 28 wrześnie 1991 r. o lasach, poprzez uzależnienie przez organ możliwości wydania świadectwa wyłącznie od wcześniejszego cechowania, przy jednoczesnym zaniechaniu analizy przesłanek legalności pozyskania drewna przy wydanej zgodzie;
2. naruszenie przepisów Konstytucji RP, tj. art. 21 i art. 64 Konstytucji RP poprzez ingerencję w możliwość korzystania przez Skarżącą z prawa własności;
3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w nieprawidłowym przyjęciu przez organ, że Zastępca Nadleśniczego nie wyraził zgody na rębnię zupełną (RbIB) oraz odrzuceniem przez organ znaczenia tej zgody;
4. naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń oraz brak sprecyzowania, uzasadnienia i wykazania, z jakich powodów organ uznał brak legalności pozyskania drewna pozyskanego z działki nr [...] w [...];
5. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za postawę orzeczenia i zasadność rębni zupełnej, polegający na przyjęciu przez organ wieku lasu na 70 lat, podczas gdy uproszczony plan urządzenia lasu wskazuje wiek drzewostanu jako 80 lat na rok 2018, a zatem w chwili wycinki (2024) wiek wynosił 86 lat;
6. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za postawę orzeczenia i zasadność rębni zupełnej, polegający na przyjęciu przez organ błędnej chronologii wydarzeń.
Wobec powyższych zarzutów wniesiono :
1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i ponowne rozpoznanie sprawy przez organ,
2. na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych,
3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów: odręcznej zgody Nadleśnictwa na rębnię pasywną na fakt wyrażenia zgody na rębnię pasywną, aneksu do Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu na fakt potwierdzenia wieku drzewostanu, zestawienia pozyskania drewna przez Nadleśnictwo na fakt wycinki lasu przez inne podmioty, definicje rębni I b i II b na fakt spełnienia przesłanek legalizacyjnych, informacja o braku statusu ochronnego lasu działki nr [...] na fakt braku statusu ochronnego lasu działki nr [...].
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ uzależnił możliwość wydania świadectwa wyłącznie od dokonania wcześniejszego ocechowania drewna. Całkowicie pominął przy tym fakt, że to właścicielka lasu działała na podstawie pisemnej zgody Nadleśnictwa.
Zarzucono, że w niniejszej sprawie organ nie dokonał należytej analizy dokumentu w postaci odręcznej adnotacji Zastępcy Nadleśniczego na wniosku z 21 maja 2024 r., w której wyrażono zgodę na wykonanie rębni zupełnej pasywnej (RbIB). Organ winien zbadać autentyczność tej adnotacji oraz wyjaśnić rozbieżności w stanowisku Nadleśnictwa.
Dodatkowo wskazano, że zgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu dla działki nr [...], las ten nie posiadał statusu ochronnego. Brak statusu ochronnego oznacza, że nie było podstawy do szczególnego traktowania tej działki jako chronionej, co tym bardziej czyni niezrozumiałym rygorystyczne podejście organu wobec właścicielki lasu.
Organ pominął także dostarczone przez stronę zestawienie oraz definicję rębni I i II, które jasno pokazują, że wykonana rębnia zupełna pasowa I b była zgodna z zasadami sztuki leśnej i odpowiadała warunkom gospodarczym działki. Ponadto wskazano, że w aneksie do Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu na lata 2018-2027, sporządzonym w 2018 roku wiek drzewostanu określono na 80 lat. W chwili wycinki (2024) las miał zatem 86 lat, nie zaś 70 lat, jak przyjęto w postanowieniu SKO. To fundamentalna pomyłka, która mogła wpłynąć na ocenę zasadności wycinki. W świetle zasad gospodarki leśnej, wiek rębności drzewostanu liściastego na siedlisku lasu świeżego lub mieszanego często kształtuje się właśnie wokół 80-100 lat, co czyni rębnię zupełną w pełni uzasadnioną gospodarczo i ekologicznie.
Zarzucono, że organ nie odniósł się w żadnej mierze do zarzutów naruszenia art. 21, 31 ust. 3 i 64 Konstytucji RP w kontekście trwałego ograniczenia możliwości zabudowy działki.
Ponadto zarzucono nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 j.t. z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26.05.2025 r., nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Nadleśniczego z 22.10.2024 r. znak [...] odmawiające S. Ś. wydania świadectwa legalności pozyskania drewna dla surowca pozyskanego z działki oznaczonej numerem ewidencyjnym: [...], arkusz mapy 2, obręb ewidencyjny [...], gmina [...].
Normatywną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2024 r., poz. 530, dalej jako: "u.o.l.")
Zgodnie z art. 14a ust. 1 u.o.l. drewno pozyskane w lasach podlega ocechowaniu.
Zgodnie z art. 14a ust. 3 u.o.l. obowiązek cechowania drewna spoczywa na właścicielach lasów, z zastrzeżeniem ust. 3, który stanowi, że drewno pozyskane w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa cechuje starosta, który wystawia właścicielowi lasu dokument stwierdzający legalność pozyskania drewna.
Zgodnie z art. 14a ust. 4 minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady cechowania drewna, wzory urządzeń do cechowania i zasady ich stosowania oraz wzór dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna.
Na podstawie art. 14a ust. 4 ukazało się rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 24.02.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad cechowania drewna, wzorów urządzeń do cechowania i zasad ich stosowania oraz wzoru dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna (Dz.U. Nr 36, poz. 201 ze zm.). Według rozporządzenia cechowanie drewna polega na trwałym umieszczeniu na pozyskanym drewnie znaku graficznego, literowego lub cyfrowego oraz kolejnego numeru sztuki albo numeru stosu drewna.
Sąd podkreśla, że w rozpatrywanej sprawie zadania Starosty [...] w zakresie cechowania drewna wykonuje Nadleśniczy na podstawie porozumienia z dnia 1 kwietnia 2022 r., znak [...]
Należy wskazać, że ocechowanie drewna aktualizuje obowiązek starosty do wystawienia właścicielowi lasu dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna. W orzecznictwie przyjmuje się, że wystawienie tego dokumentu stanowi jedynie prawną konsekwencję czynności polegającej na ocechowaniu drewna, potwierdzającą, że pochodzi ono z legalnego źródła. Oznacza to, że dla wystawienia właścicielowi lasu dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna niezbędne jest uprzednie ocechowanie drewna.
Z uwagi na deklaratoryjny wobec istniejącego stanu rzeczy charakter, dokument, o którym mowa w art. 14a ust. 3 u.o.l., powinien być traktowany jako zaświadczenie. Czynność faktyczna polegająca na ocechowaniu drewna zatem otwiera drogę do wydania zaświadczenia stwierdzającego legalność jego pozyskania, co zasadniczo następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Samo zaświadczenie w żaden sposób nie ingeruje w sferę obowiązków i praw jednostki, a więc nie rozstrzyga żadnej sprawy. W przypadku zaświadczenia nie można mówić, że dotyczy ono uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, gdyż w żaden sposób nie kształtuje uprawnień ani obowiązków osoby ubiegającej się o jego wydanie, nie determinuje także ich istnienia ani zakresu.
Sąd wskazuje, że w związku z tym zaskarżenie zaświadczenia na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jest niedopuszczalne. Natomiast odmowa wydania dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna przez starostę, w myśl ogólnych regulacji normujących postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń, przyjmuje formę postanowienia zaskarżalnego najpierw zażaleniem, a następnie skargą do sądu administracyjnego (art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Przeprowadzone rozważania prowadzą do wniosku, że odmowa ocechowania drewna może – jako czynność z zakresu administracji publicznej – zostać zaskarżona do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Z kolei wystawienie przez starostę dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna stanowi prawną konsekwencję jego ocechowania i powinno być traktowane jako zaświadczenie potwierdzające fakt jego pozyskania w sposób zgodny z prawem. W rezultacie zaskarżeniu podlega odmowa wystawienia właścicielowi lasu dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna (Jan Chmielewski, glosa aprobująca do postanowienia WSA z dnia 3 kwietnia 2019 r., II SA/Lu 178/19).
W niniejszej sprawie należało ocenić, czy organ prawidłowo odmówił wydania świadectwa legalności pozyskania drewna z działki nr [...], ark. 2, obr. ewid. [...], gm. [...].
Sąd wyjaśnia, że w przedmiotowej procedurze określonej w art. 14 u.o.l. należy rozróżnić dwa etapy następujące kolejno po sobie.
Pierwszy etap to dokonanie czynności cechowania drewna (czynność niezaskarżalna) lub odmowa cechowania drewna (czynność ta podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).
W ramach drugiego etapu tej procedury należy wskazać, że po dokonaniu cechowania drewna właściwy organ (Starosta lub podmiot upoważniony przez Starostę) wydaje dokument stwierdzający legalność pozyskania drewna. Wydanie takiego dokumentu traktować należy jak zaświadczenie i nie podlega ono zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżeniu podlega jedynie odmowa wydania takiego dokumentu.
Szczególnie istotne dla rozstrzygnięcia jest to, że w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżąca skarży postanowienie w przedmiocie odmowy wydania świadectwa legalności pozyskania drewna, czyli rozstrzygnięcia wydanego w ramach drugiego etapu ww. procedury.
Jak już wyjaśniono odmowa ocechowania drewna może – jako czynność z zakresu administracji publicznej – zostać zaskarżona do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Sąd podkreśla, że w niniejszej sprawie odmowa cechowania drewna nastąpiła w dniu 17.09.2024 r. (k. 64 akt adm.). Z akt sprawy nie wynika, żeby ta odmowa jako czynność z zakresu administracji publicznej została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżono dopiero postanowienie organu z 22.10.2024 r. odmawiające wydania dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd wskazuje, że skoro organ w dniu 17.09.2024 r. odmówił cechowania drewna z uwagi na dokonanie wycięcia drewna niezgodnie z planem urządzenia lasu i ta czynność odmowna nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, to w kolejnym etapie organ prawidłowo odmówił wydania dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna, ponieważ przedmiotowe drewno uprzednio nie zostało cechowane.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że wydanie dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna należy traktować jako zaświadczenie. Świadectwo legalności pozyskania drewna z całą pewnością nie przyznaje, nie stwierdza i nie uznaje uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, lecz jedynie potwierdza ich istnienie.
Skoro więc uprzednio organ odmówił cechowania drewna w ramach pierwszego etapu procedury (a czynność ta nie została przez stronę zaskarżona), to następczo organ prawidłowo odmówił wydania dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna. Nie miał bowiem możliwości wydania dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna, skoro organ w dniu 17.09.2024 r. odmówił cechowania drewna.
Wszelkie kwestie merytoryczne podnoszone w skardze (m.in. w zakresie braku zgodności z planem urządzenia lasu, rzeczywistego wieku drzew) mogły być ewentualnie przedmiotem rozważań w ramach oceny prawidłowości odmowy cechowania drewna w ramach pierwszego etapu ww. procedury. Nie doszło jednak do zaskarżenia tej odmowy, co uniemożliwia merytoryczną kontrolę tych zarzutów na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
Na marginesie tylko Sąd wskazuje, że z akt sprawy wynika, że uproszczony plan urządzenia lasu dla lasów niestanowiących własności skarbu państwa na okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2027 r., obręb ewidencyjny [...], przewidywał dla przedmiotowej działki możliwość cięcia sanitarnego, a nie rębni zupełnej.
W ocenie Sądu z odręcznych adnotacji na wniosku skarżącej nie wynika zezwolenie na dokonanie rębni zupełnej, a jedynie zgoda na wycięcie posuszu. Kluczowe znaczenie ma bowiem treść uproszczonego planu urządzania lasu i jego aneks, z którym skarżąca zapoznała się już 28.10. 2023 r. (k.88 akt adm.). Miała więc świadomość dokonanych w planie zmian i braku możliwości dokonania rębni zupełnej. Jakiekolwiek adnotacje (prawidłowe, czy błędne) nie mają wpływu na moc obowiązującego planu urządzania lasu.
Sąd podkreśla jednak, że na tym etapie charakter tych rozważań (w zakresie zgodności wycinki z uproszczonym planem urządzenia lasu) jest teoretyczny i niewiążący, ponieważ niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne dotyczy drugiego etapu procedury w zakresie wydania świadectwa legalności pozyskania drewna, a nie samej odmowy cechowania drewna.
Należy wskazać, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania skarżącej stanowiły również przepisy art. 217-219 k.p.a., z których wynika, że organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). Jak z kolei wynika z art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, przy czym przed wydaniem zaświadczenia organ może przeprowadzić - w koniecznym zakresie - postępowanie wyjaśniające.
W przedmiotowej sprawie organ prawidłowo uznał, że skoro nie doszło do ocechowania drewna, to nie było możliwe wydania świadectwa legalności pozyskania drewna (będącego zaświadczeniem w rozumieniu ww. przepisów). Dlatego też szeroko uzasadnione zarzuty skarżącej o charakterze merytorycznym, a także zarzuty w zakresie nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy są bezzasadne.
W odniesieniu do żądania przeprowadzenia dowodu z dokumentów Sąd wskazuje, że zapoznał się ze wszystkimi dokumentami zgromadzonymi w aktach administracyjnych i sądowoadministracyjnych.
W tym miejscu Sąd podkreśla, że dla stanu faktycznego w niniejszej sprawie kluczowe było ustalenie, że Nadleśniczy pismem z dnia 17.09.2024 r. znak [...] powiadomił S. Ś. o odmowie wycechowania drewna jako wyciętego niezgodnie z aneksem do Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu 2018-2027.
Ta okoliczność jawi się jako najbardziej istotny element stanu faktycznego, który uzasadnia odmowę wydania świadectwa legalności pozyskania drewna. W tym kontekście istota sporu w niniejszej sprawie ma charakter stricte procesowy i w ocenie Sądu została w niniejszym uzasadnieniu w pełni wyjaśniona.
W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.