IV SA/Po 668/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-10-16
NSAnieruchomościŚredniawsa
planowanie przestrzenneuchwałamiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegoteren zabudowymiejsca parkingowehandel wielkopowierzchniowynaruszenie prawakontrola sądowaorgan nadzoruWojewoda

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził częściową nieważność uchwały Rady Miejskiej Gminy Pobiedziska w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z powodu istotnych naruszeń prawa, w szczególności dotyczących określenia liczby miejsc parkingowych.

Wojewoda Wielkopolski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej Gminy Pobiedziska dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając istotne naruszenie prawa. Sąd administracyjny uznał skargę za częściowo zasadną, stwierdzając nieważność uchwały w zakresie dotyczącym określenia liczby miejsc parkingowych dla niektórych terenów. Sąd nie dopatrzył się istotnego naruszenia prawa w kwestii dopuszczenia lokalizacji obiektów handlowych o dużej powierzchni sprzedaży, interpretując przepisy w sposób korzystny dla gminy.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej Gminy Pobiedziska w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych na północ od rynku w Pobiedziskach. Wojewoda zarzucił istotne naruszenie prawa, w tym brak określenia minimalnej liczby miejsc do parkowania dla niektórych terenów oraz dopuszczenie możliwości realizacji obiektów handlowych o dużej powierzchni sprzedaży bez odpowiednich wykluczeń w planie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę, stwierdził częściową zasadność skargi. Sąd uznał, że uchwała narusza przepisy dotyczące zasad sporządzania planu miejscowego w zakresie określenia liczby miejsc parkingowych dla terenów oznaczonych symbolami 7MN-U, 8MN-U oraz 1U-P i 2U-P, co skutkowało stwierdzeniem nieważności uchwały w tej części. Natomiast zarzut dotyczący dopuszczenia lokalizacji obiektów handlowych o dużej powierzchni sprzedaży został uznany za niezasadny. Sąd, podzielając stanowisko organu i wcześniejsze orzecznictwo, uznał, że brak wyraźnych klauzul wykluczających w planie miejscowym nie stanowi istotnego naruszenia prawa, jeśli przepisy ustawowe nie przewidują wprost takiej konieczności w danym przypadku, a studium uwarunkowań nie przewiduje lokalizacji takich obiektów. W konsekwencji, sąd orzekł o częściowej nieważności uchwały i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak określenia minimalnej liczby miejsc do parkowania dla terenów oznaczonych symbolami 7MN-U i 8MN-U oraz dla terenów usług lub produkcji 1U-P i 2U-P, gdzie ograniczono się jedynie do określenia minimalnej liczby miejsc do parkowania w sytuacji realizowania zabudowy usługowej pomijając określenie tej liczby dla zabudowy produkcyjnej, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchybienie w zakresie określenia normatywów parkingowych dla wszystkich dopuszczonych form zabudowy na danym terenie jest istotnym naruszeniem przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia wykonawczego, co uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały w tej części.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (22)

Główne

u.p.z.p. art. 20 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § 2 pkt 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 28 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § 2 pkt 5

Ustawa o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 15 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 9 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 10 § 3a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

rozporządzenie MRiT art. 4 § pkt 7 lit. a

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 93 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 86 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 15 § 3 pkt 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 10 § 3a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § 2a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 147 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego poprzez brak określenia minimalnej liczby miejsc do parkowania dla wszystkich dopuszczonych form zabudowy na terenach oznaczonych symbolami 7MN-U, 8MN-U oraz 1U-P i 2U-P.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów poprzez dopuszczenie w planie miejscowym funkcji usługowej (symbol 'U') bez wyraźnego wykluczenia podklasy 'UW' (handel wielkopowierzchniowy), podczas gdy studium uwarunkowań nie przewiduje lokalizacji takich obiektów.

Godne uwagi sformułowania

Naruszenie to miało charakter istotny. Nie każde naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub trybu jego sporządzania skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części. Naruszenie takie musi zostać ocenione jako istotne, czyli takie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, gdy przyjęte ustalenia planistyczne są jednoznacznie odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie uznając tego zarzutu za zasadny w pełni podziela stanowisko organu... Analiza przywołanych wyżej przepisów szczególnych u.p.z.p. – przy jednoczesnym uwzględnieniu faktu nieprzewidzenia w Studium możliwości lokalizowania na obszarze objętym Planem obiektów handlu wielkopowierzchniowego – prowadzi do wniosku, że brak w zaskarżonej uchwale jakichkolwiek ustaleń przewidzianych w ww. przepisach świadczy nie o istotnej wadliwości ("brakach") planu miejscowego, lecz o niedopuszczeniu w tym Planie możliwości lokalizowania ww. obiektów na terenie oznaczonym symbolem "MN-U,U-P".

Skład orzekający

Donata Starosta

przewodniczący

Maciej Busz

sprawozdawca

Monika Świerczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących określania liczby miejsc parkingowych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz zasady oceny dopuszczalności lokalizacji obiektów handlowych wielkopowierzchniowych w kontekście ustaleń studium i planu miejscowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących planowania przestrzennego i może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych obszarach prawa. Ocena 'istotności' naruszenia jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii planowania przestrzennego, takich jak zapewnienie odpowiedniej liczby miejsc parkingowych i ograniczenia w lokalizacji obiektów handlowych. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.

Nieważny plan zagospodarowania przez brak miejsc parkingowych? Sąd rozstrzyga.

Dane finansowe

WPS: 480 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 668/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Donata Starosta /przewodniczący/
Maciej Busz /sprawozdawca/
Monika Świerczak
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej Gminy Pobiedziska z dnia 25 kwietnia 2024 r. nr LXXXVIII/777/2024 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych na północ od rynku w Pobiedziskach 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej jej § 13 pkt 1 lit. g w zakresie słów: "1MN-U, 2MN-U, 3MN-U, 4 MN-U, 5 MN-U, 6"; 2. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej jej § 13 pkt 1 lit. g tiret piąte w zakresie słowa "usługowych"; 3. zasądza od Gminy Pobiedziska na rzecz skarżącego Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
IV SA/Po 668/25
Uzasadnienie
Wojewoda Wielkopolski wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Nr LXXXVIII/777/2024 Rady Miejskiej Gminy Pobiedziska z dnia 25 kwietnia 2024 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych na północ od rynku w Pobiedziskach (dalej jako zaskarżona uchwała) wnosząc o:
1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, tj. w zakresie terenów 1-8 MN-U, 1-7 MW-U, 1-2 U-P, - ze względu na istotne naruszenie prawa,
2.zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że na sesji w dniu 25 kwietnia 2024 r. Rada Miejska Gminy Pobiedziska podjęła uchwałę Nr LXXXVI 11/777/2024 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych na północ od rynku w Pobiedziskach.
Uchwała została przekazana Wojewodzie Wielkopolskiemu 30 kwietnia 2024 r.
Podstawę prawną podjętej uchwały stanowiły art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 40 ze zm., dalej jako u.s.g.), art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 977 ze zm., dalej jako u.p.z.p.), w związku z art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688).
Dokonując oceny zgodności z prawem przedmiotowej uchwały w zakresie zgodności z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [w brzmieniu obowiązującym 25 kwietnia 2024 r. z uwzględnieniem przepisu art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1688)], w zakresie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdzono, że w przypadku przedmiotowego planu uchwałę o przystąpieniu do jego sporządzenia podjęto w dniu 23 lutego 2023 r., a zatem zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe.
Zgodnie z § 9 ust. 1 oraz cz. I i II pkt 5 zał. nr 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. poz. 2404), symbole, nazwy i oznaczenia graficzne dotyczące przeznaczenia terenów stosowane w projekcie planu miejscowego oraz standardy ich stosowania określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Określenia nazw klas przeznaczeń uzupełniających oraz wykluczanych dokonuje się w części tekstowej projektu planu miejscowego zgodnie z wartościami określonymi w tabeli. Dla obszaru objętego planem miejscowym w § 4 uchwały, ustalono przeznaczenie poszczególnych terenów, w tym m.in.: "tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usług" (1-8MN-U), "tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub usług" (1-7MW-U) oraz "tereny usług lub produkcji" (1-2U-P). Dla ww. terenów, zgodnie z zał. nr 1 do rozporządzenia, w odniesieniu do funkcji usługowej zastosowano klasę przeznaczenia terenu określoną w poziomie pierwszym tabeli, tj. symbol U (teren usług). Stosownie do standardów w zakresie ustalania przeznaczenia terenu w projektach planów miejscowych, oprócz ustalenia przeznaczenia terenu, w części tekstowej projektu planu miejscowego, w zależności od potrzeb, określa się nazwy klas przeznaczeń wykluczanych. W przypadku uchwały takich wykluczeń w ustaleniach planu nie zastosowano zatem ustalając klasę przeznaczenie terenu na poziomie 1 dopuszczono zarazem wszystkie formy zagospodarowania terenu wynikające z poziomów 2 i 3 tabeli.
Jak wynika z powyższego Rada Miejska Gminy Pobiedziska poprzez brak ustalenia przeznaczeń wykluczonych z poziomu 2 i 3 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia, ustalając dla ww. terenów dopuszczenie przeznaczenie jako tereny usług (U), dopuściła realizację na tych terenach usługi handlu wielkopowierzchniowego (symbol UW poziom 2 tab. zał. nr 1 do rozporządzenia). Podkreślono, że treść i konstrukcja przepisów rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (w tym w szczególności załącznika nr 1 do tegoż rozporządzenia) jednoznacznie wskazują, iż to wyznaczony w planie poziom klasy przeznaczenia terenu ma decydujące znaczenia w kontekście stopnia ogólności ustaleń planu. Z przepisów tych wynika również wprost, że w sytuacji gdy organ sporządzający projekt planu chce ograniczyć przeznaczenie terenu wynikające z danej klasy i przyjętego poziomu to powinien wykluczyć daną funkcję w treści uchwały, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca.
Zauważono, że w świetle art. 15 ust. 1 u.p.z.p. projekt planu sporządza się zgodnie z zapisami studium, gdyż zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.z.p., ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Z kolei zgodnie z treścią art. 20 ust. 1, plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Tak więc podstawowym uwarunkowaniem prawnym przy sporządzaniu planu jest zachowanie jego zgodności ze studium.
W myśl art. 10 ust. 3a u.p.z.p., jeżeli na terenie gminy przewiduje się lokalizację obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, w studium określa się obszary, na których mogą być one sytuowane.
Podkreślono, że Studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta Pobiedziska obowiązujące w dniu uchwalenia planu miejscowego (uchwała Nr V/40/2011 Rady Miejskiej Gminy Pobiedziska z dnia 24 lutego 2011 r.) nie przewiduje na obszarze gminy obszarów rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 (pkt 2.1. zał. nr 1 do uchwały NrV/40/2011) stąd też brak wykluczenia możliwości realizacji tych form zagospodarowania terenu w treści planu miejscowego należy traktować jako naruszenie ustaleń studium, co stanowi naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy.
W myśl art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu w tym minimalną liczbę miejsc do parkowania. Uszczegółowienie tego przepisu stanowi § 4 pkt 7 lit. a rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. poz. 2404), zgodnie, z którym ustalenia dotyczące kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu zawierają m.in. minimalną liczbę miejsc do parkowania w stosunku do liczby lokali mieszkalnych, liczby osób mogących jednocześnie przebywać w budynku, liczby zatrudnionych lub powierzchni obiektów usługowych i produkcyjnych.
W zaskarżonym planie miejscowym dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usług, oznaczonych symbolami 7MN-U i 8MN-U, nie określono wymaganego normatywu miejsc parkingowych. Natomiast dla terenów usług lub produkcji, oznaczonych symbolami 1U-P i 2U-P, ograniczono się jedynie do określenia minimalnej liczby miejsc do parkowania w sytuacji realizacji na tych terenach zabudowy usługowej pomijając przy tym wyznaczenie normatywów parkingowych dla dopuszczonej ustaleniami planu zabudowy produkcyjnej. Powyższe stanowi istotne naruszenie przepisów 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 7 lit. a rozporządzenia.
Ze względu na upływ terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 u.s.g., organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności przedmiotowej uchwały, stąd też - w oparciu o art. 93 ust. 1 u.s.g. - wniósł o to do Sądu.
Rada Miejska Gminy Pobiedziska w odpowiedzi na skargę wniosła o :
1.uwzględnienie skargi w zakresie stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części, tj. ustaleń § 13 pkt 1 lit. g wyłącznie w zakresie słów "1MN-U, 2MN-U, 3MN-U, 4MN-U, 5MN-U, 6", pozostawiając jedynie odniesienie do wszystkich terenów oznaczonych symbolami MN-U.
Po uchyleniu zapis przyjmie następującą formę:
,,g) minimalną liczbę miejsc do parkowania dla terenów oznaczonych symbolami MN-U, U, U-P",
2. uwzględnienie skargi w zakresie stwierdzenia nieważności Uchwały w części, tj. ustaleń § 13 pkt 1 lit. g tiret piąte w zakresie słowa "usługowych".
Po uchyleniu zapis przyjmie następującą formę:
"§ 13 pkt 1 lit. g tiret piąte 3 - miejsca postojowe na każde 100 m2 powierzchni użytkowej lub na każdych 10 zatrudnionych w budynkach innych niż wymienione wyżej",
3. oddalenie skargi w pozostałym zakresie, w tym nie zastosowania wykluczenia możliwości lokalizacji obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 w związku z zapisami § 9 ust. 1 oraz cz. I i II pkt 5 zał. nr 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U z 2021 r., poz. 2404, dalej w skrócie "rozporządzenie MRiT".
Uzasadniając swe stanowisko organ wskazał, że skarga jest częściowo zasadna z przyczyn wskazanych przez skarżącego - to jest w zakresie braku wskazania minimalnej liczby miejsc do parkowania terenów oznaczonych symbolami 7 MN-U i 8MN-U oraz 1U-P i 2U-P.
Wskutek oczywistej omyłki pisarskiej w § 13 pkt 1 lit. g Planu miejscowego ustalono minimalną liczbę miejsc do parkowania nie wymieniając wszystkich terenów MN-U i U-P. Dodatkowo w odniesieniu do terenów U-P omyłkowo odniesiono liczbę zatrudnionych wyłącznie do budynków usługowych.
Ze względu na powyższe wniesiono o stwierdzenie nieważności ustaleń Planu w § 13 pkt 1 lit. g wyłącznie w zakresie słów "1MN-U, 2MN-U, 3MN-U, 4MN-U, 5MN-U, 6", pozostawiając jedynie odniesienie do wszystkich terenów oznaczonych symbolami MN-U. Po uchyleniu zapis przyjmie następującą formę:
,,g) minimalną liczbę miejsc do parkowania dla terenów oznaczonych symbolami MN-U, U, U-P", a także stwierdzenie nieważności ustaleń Planu w § 13 pkt 1 lit. g tiret piąte w zakresie słowa "usługowych". Po uchyleniu zapis przyjmie następującą formę: "3 miejsca postojowe na każde 100 m2 powierzchni użytkowej lub na każdych 10 zatrudnionych w budynkach innych niż wymienione wyżej". Takie rozwiązanie pozwoli na pozostawienie całości planu w mocy obowiązującej z wyeliminowaniem wyłącznie dokonanych omyłek pisarskich.
Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi w ocenie organu, Wojewoda dokonał interpretacji przepisów rozporządzenia MRiT w oderwaniu od regulacji ustawowych, co jest nieprawidłowe i prowadzi do całkowicie błędnych wniosków. W świetle przepisów u.p.z.p. możliwość lokalizacji obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 musi wprost wynikać z ustaleń planu miejscowego, który to musi określać granice terenów pod budowę obiektów handlowych. Jeżeli plan miejscowy nie zawiera wprost ustaleń dopuszczających lokalizację obiektu handlowego o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 oraz nie określa granic terenów pod budowę obiektów handlowych, to nie ma możliwości realizacji obiektu handlu wielkopowierzchniowego. Tym samym dopuszczone w ustaleniach Planu budynki usługowe lokalizowane na terenach oznaczonych symbolami MN-U, MW-U i U nie obejmują obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, ponieważ w Uchwale nie zawarto wprost ustaleń wynikających z art. 15 ust. 2a i 3 pkt 4 w zw. z art. 10 ust. 3a i 3b u.p.z.p. Nie zostały również ustalone w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego obszary, na których takie obiekty mogły być zlokalizowane. Jeżeli Rada Gminy nie przewidziała w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenów przeznaczonych pod budowę obiektów handlowych wielkopowierzchniowych oraz nie określiła granic terenów pod budowę tych obiektów, to znaczy, że takiej potrzeby nie stwierdziła bądź nie uznała i niedopuszczalne jest domniemanie dozwolenia lokalizacji omawianych inwestycji z powodu braku ich wykluczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jak to czyni Wojewoda.
Wykładnię przepisów szczególnych u.p.z.p., tj. art. 15 ust. 3 pkt 4, art. 10 ust. 3a, art. 15 ust. 2a - przy jednoczesnym uwzględnieniu faktu nieprzewidzenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego możliwości lokalizowania na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obiektów handlu wielkopowierzchniowego podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 15 maja 2025 r. o sygn. akt IV SA/Po 345/25 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując, według organu skarga jest zasadna w zakresie wskazanym w pkt 1 i 2 niniejszej odpowiedzi na skargę, natomiast niezasadna w zakresie wskazanym w pkt 3 odpowiedzi na skargę i jako taka winna zostać oddalona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na częściowe uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na rozprawie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako p.p.s.a.) kognicja sądów administracyjnych obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
W niniejszej sprawie pod analizę Sądu poddano uchwałę Nr LXXXVIII/777/2024 Rady Miejskiej Gminy Pobiedziska z dnia 25 kwietnia 2024 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych na północ od rynku w Pobiedziskach, zwaną dalej: uchwałą.
Rozpoznawana skarga została wywiedziona przez Wojewodę Wielkopolskiego, działającego jako organ nadzoru w rozumieniu przepisu art. 86 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 609 z późn. zm., dalej jako u.s.g.). W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, w jego ocenie, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: postanowienie NSA z 29 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 572/05, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od otrzymania uchwały nie orzekł o jej nieważności, wobec czego władny był zaskarżyć uchwałę w trybie art. 93 u.s.g.
Wojewoda zaskarżył przedmiotową uchwałę w części, tj. w zakresie terenów 1-8 MN-U, 1-7 MW-U, 1-2 U-P i wniósł o stwierdzenie jej nieważności w tej części.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 600/20 wskazał, że podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego powinno być każde istotne naruszenie prawa, bez względu na jego ustrojowoprawny, materialnoprawny, czy procesowoprawny charakter. Akt organu jednostki samorządu terytorialnego jest natomiast zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz z ustawami. W konsekwencji, brak takich naruszeń będzie implikować zgodność aktu organu jednostki samorządu terytorialnego z prawem. W przypadku zaś uznania, że zaskarżony akt narusza przepisy obowiązującego prawa, konieczne staje się wskazanie normy prawnej będącej podstawą takich twierdzeń.
W myśl art. 28 ust. 1 u.p.z.p. istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Tryb sporządzania planu odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia studium, czy też planu miejscowego począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium lub planu, a skończywszy na uchwaleniu studium lub planu. Natomiast zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane są jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń. Pojęcie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego należy wiązać ze sporządzaniem aktu planistycznego, a więc zawartością aktu planistycznego (częścią tekstową, graficzną i załącznikami), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (tak m.in.: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1037/17, CBOSA).
W świetle art. 28 ust. 1 u.p.z.p. nie każde więc naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub trybu jego sporządzania skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części. Naruszenie takie musi zostać ocenione jako istotne, czyli takie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, gdy przyjęte ustalenia planistyczne są jednoznacznie odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego (tak wyrok NSA z 26.06.2019r. o sygn. II OSK 1649/18, publ. LEX nr 2703320).
Przenosząc powyższe ogólne uwagi na kanwę niniejszej sprawy, wskazać należy, że Sąd dopatrzył się naruszenia zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a naruszenie to miało charakter istotny. Tym samym zarzuty wywiedzione przez skarżącego częściowo okazały się zasadne.
Nie ulega wątpliwości, że w odniesieniu do zasad i trybu podjęcia zaskarżonej uchwały – a w konsekwencji także do jej sądowej kontroli – znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, z późn. zm.; w skrócie "u.p.z.p.") w brzmieniu sprzed obszernej i gruntownej nowelizacji tej ustawy dokonanej ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688; w skrócie "zm.u.p.z.p.2023") – co wynika z przejściowych unormowań art. 66 ust. 2 i art. 67 ust. 3 pkt 4 zm.u.p.z.p.2023.
Zasadna jest skarga w zakresie braku określenia liczby miejsc parkingowych dla terenów 7MN-U i 8MN-U oraz dla terenów usług lub produkcji 1U-P i 2U-P, gdzie ograniczono się jedynie do określenia minimalnej liczby miejsc do parkowania w sytuacji realizowania zabudowy usługowej pomijając określenie tej liczby dla zabudowy produkcyjnej. Organ w tym zakresie uznał skargę za zasadną. Sąd w pełni przyjmuje argumentację organu w tym zakresie. Uchybienie to występuje w § 13 ust. 1 lit. g oraz w § 13 ust. 1 lit. g tiret piąte.
W świetle powyższego stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej jej art. 13 ust. 1 lit. g w zakresie słów: "1MN-U, 2MN-U, 3MN-U, 4MN-U, 5MN-U, 6" oraz art. 13 ust. 1 lit. g tiret piąte w zakresie słowa: "usługowych".
Nie ulega bowiem wątpliwości, że na kanwie niniejszej sprawy doszło do naruszenia zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Okoliczność ta – w świetle art. 28 ust. 1 u.p.z.p. – uzasadnia konieczność stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały w określonej wyżej części zaskarżonego zakresu uchwały. Jednocześnie Sąd stwierdził, że unieważnienie uchwały w części, nie spowoduje dezintegracji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w pozostałym zakresie.
Z tego też względu, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
Natomiast niezasadny okazał się zarzut naruszenia § 9 ust. 1 oraz cz. I i II pkt 5 zał. nr 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U poz. 2404, dalej w skrócie "rozporządzenie MRiT") poprzez ustalenie dla obszaru objętego planem miejscowym w § 4 zaskarżonej uchwały przeznaczenia m.in.: "tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usług" (1-8 MN-U), "tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub usług" (1-7 MW-U) oraz "tereny usług lub produkcji" (1-2U-P), gdzie w odniesieniu do funkcji usługowej zastosowano klasę przeznaczenia terenu określoną w poziomie pierwszym tabeli zgodnie z zał. nr 1 do rozporządzenia, tj. symbol: "U" (teren usług). Według Wojewody stosownie do standardów w zakresie ustalania przeznaczenia terenu w projektach m.p.z.p., oprócz ustalenia przeznaczenia terenu, w części tekstowej projektu planu miejscowego, w zależności od potrzeb, określa się nazwy klas przeznaczeń wykluczanych. W przypadku zaskarżonej uchwały takich wykluczeń nie zastosowano. Zatem ustalając klasę przeznaczenie terenu na poziomie 1, dopuszczono zarazem wszystkie formy zagospodarowania terenu wynikające z poziomów 2 i 3 tabeli. Przez brak określenia przeznaczeń wykluczonych z poziomów 2 i 3 tabeli, Rada Gminy dla terenu przeznaczonego pod usługi ("U") dopuściła zarazem realizację usług handlu wielkopowierzchniowego (symbol "UW", poziom 2 tabeli).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie uznając tego zarzutu za zasadny w pełni podziela stanowisko organu oparte na poglądzie wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w prawomocnym wyroku z 15.05.2025 r. o sygn. IV SA/Po 345/25 (publ. CBOSA).
Sąd w przywołanym wyroku trafnie przyjął, że jeżeli zamiarem Rady Gminy było niedopuszczenie możliwości lokalizowania na obszarze Planu obiektów handlu wielkopowierzchniowego oraz elektrowni wiatrowych, to w pełni prawidłowo sporządzony Plan miejscowy powinien był zawierać wyraźne klauzule wykluczające (pod)klasy przeznaczenia terenu: "UW".
Jednakże Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje pogląd zawarty w w/w wyroku, że brak takich klauzul, w okolicznościach kontrolowanej sprawy nie jest, uchybieniem istotnym, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w tej części.
Sąd podziela bowiem stanowisko zgodnie z którym interpretacji i oceny ustaleń planistycznych przez pryzmat cytowanych unormowań rozporządzenia MRiT nie można dokonywać w oderwaniu od regulacji ustawowych poświęconych lokalizowaniu obiektów handlu wielkopowierzchniowego – takich zwłaszcza jak następujące przepisy ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu mającym zastosowanie do zaskarżonej uchwały):
– art. 15 ust. 3 pkt 4 – zgodnie z którym w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę obiektów handlowych, o których mowa w art. 10 ust. 3a, tj. obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2;
– art. 10 ust. 3a – w świetle którego dopuszczalność lokalizowania ww. obiektów została uwarunkowana określeniem w studium obszarów, na których obiekty te mogą być sytuowane;
– art. 15 ust. 2a – w myśl którego plan miejscowy przewidujący lokalizację obiektu handlowego, o którym mowa w art. 10 ust. 3a, sporządza się dla terenu położonego na obszarze obejmującym co najmniej obszar, na którym powinny nastąpić zmiany w strukturze funkcjonalno-przestrzennej, w wyniku realizacji tego obiektu.
Analiza przywołanych wyżej przepisów szczególnych u.p.z.p. – przy jednoczesnym uwzględnieniu faktu nieprzewidzenia w Studium możliwości lokalizowania na obszarze objętym Planem obiektów handlu wielkopowierzchniowego – prowadzi do wniosku, że brak w zaskarżonej uchwale jakichkolwiek ustaleń przewidzianych w ww. przepisach świadczy nie o istotnej wadliwości ("brakach") planu miejscowego, lecz o niedopuszczeniu w tym Planie możliwości lokalizowania ww. obiektów na terenie oznaczonym symbolem "MN-U,U-P".
Przywołane wcześniej unormowania rozporządzenia MRiT nie stanowią, w ocenie Sądu, dostatecznej podstawy do odmiennej wykładni zaskarżonej uchwały.
Wobec powyższego w tym zakresie należało oddalić skargę na podstawie art.151 p.p.s.a., czego jednak przez przeoczenie nie uwidoczniono w sentencji wyroku. Uchybienie to może być konwalidowane zgodnie z art.157 p.p.s.a. jedynie na wniosek strony, dlatego też Sąd nie uczynił tego z urzędu.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.), zasądzając na rzecz Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI