IV SA/PO 664/24

IV SA/Po 664/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Osoby niepełnosprawne
Pomoc społeczna
Świadczenie socjalne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1429
art. 63 ust. 1-16
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a, ust. 1b, ust. 5 pkt 2 lit. a), art. 24 ust. 2 , ust. 2a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 901
art. 50 ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 145 §1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 października2024 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Ś. z dnia 24 listopada 2023 roku nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. P. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Burmistrz Ś., po rozpoznaniu sprawy z wniosku R. P., decyzją z dnia 24 listopada 2023 roku (nr [...]), odmówił przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem M. P..
Organ ustalił, że podopieczny jest wdowcem. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek alimentacyjny względem ojca. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ przyjął, że zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez wnioskodawcę a sprawowaną nad ojcem opieką. Wnioskodawca pobierał świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad matką do jej śmierci, tj. do dnia 29 sierpnia 2023 roku.
W uzasadnieniu decyzji odmownej organ wyjaśnił, że w sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż niepełnosprawność podopiecznego nie powstała do ukończenia 25. roku życia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania, decyzją z dnia 19.06.2024r. (nr [...]), utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji winna zostać utrzymana w mocy mimo błędnego uzasadnienia w zakresie mocy obowiązującej i wykładni przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz skutku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 roku o sygn. akt K 38/13.
Od 1 stycznia 2024 roku obowiązują nowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujące warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, które wprowadziła ustawa z dnia 7 lipca 2023 roku o świadczeniu wspierającym.
Kolegium nie stwierdziło, aby w rozstrzyganej sprawie dopuszczalne było stosowanie przepisów dotychczasowych. Organ uznał, że wnioskodawca nie nabył prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 grudnia 2023 roku. Do oceny zasadności wniosku winny więc znaleźć zastosowanie przepisy nowe.
Zgodnie z nowym brzmieniem art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonką,
3) opiekunowi faktycznemu dziecka,
4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego
- jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zatem obecnie o świadczenie pielęgnacyjne można ubiegać się tylko z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną, która nie ukończyła 18. roku życia. Z racji wieku podopiecznego świadczenie nie może zostać przyznane.
Kolegium wskazało ponadto, że w okolicznościach sprawy nie zostały spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego według stanu prawnego obowiązującego do dnia 31 grudnia 2023 roku, bo nie została wykazana dotychczasowa przesłanka z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W ocenie organu ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby zaprzestanie aktywności zawodowej spowodowane było koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem.
Kolegium wyjaśniło, że pomoc Państwa powinna mieć charakter subsydiarny, ponieważ to na rodzinie ciąży obowiązek opieki nad osobą niepełnosprawną. Jest ona możliwa jedynie wówczas gdy wnioskujący wykaże w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że wyczerpał wszystkie inne możliwości zapewnienia opieki osobie niepełnosprawnej niezdolnej do samodzielnej egzystencji w postaci skorzystania z usług opiekuńczych, czy opiekuna, a pomimo to – ze względu na rzeczywisty zakres opieki wynikający z potrzeb osoby niepełnosprawnej (posiadanych przez nią schorzeń) istnieje konieczność rezygnacji z zatrudnienia.
R. P., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego.
Skarżący zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Strona podniosła, że kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem:
1) art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez niewłaściwe przyjęcie, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącego a sprawowaniem przez niego opieki nad ojcem, podczas gdy taki związek w przedmiotowej sprawie istnieje i przesądzające znaczenie ma pozostawanie bez zatrudnienia bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku pracy, czy też niepojmowanie pracy,
3) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 w związku z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. brak wyjaśnienia związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącego a pogarszającym się stanem zdrowia jego ojca, co skutkowało brakiem ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wydanej decyzji oraz zażądało oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267).
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935; dalej w skrócie "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), a przewidziane ustawą środki stosuje w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Sprawa zgodnie z wnioskiem strony skarżącej została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.
Skarga okazała się uzasadniona.
Analiza treści art. 63 ust. 1-16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 z późn. zm.) nakazuje przyjmować, że wskazane przepisy normują kwestie związane z przyznawaniem, wypłatą, waloryzacją oraz nienależnym pobieraniem świadczenia pielęgnacyjnego przyznawanego na podstawie przepisów dotychczasowych. Zatem także po wejściu w życie ustawy o świadczeniu wspierającym możliwe jest ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczas obowiązujących zasadach.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie przyjmuje, że do rozstrzygania o zasadności wniosku skarżącego należało stosować przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 roku.
Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 roku, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Dostrzegać zatem należy, że stosownie do art. 24 ust. 2 i 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
W konsekwencji na gruncie art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym przyjmować należy, że o możliwości przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego przesądza, stosownie do art. 24 ust. 2 z uwzględnieniem ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, spełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 ustawy na dzień złożenia wniosku, gdy wniosek został złożony do dnia 31 grudnia 2023 roku.
Stanowisko o tym, że powstanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego wiązać należy z datą złożenia wniosku potwierdza także treści uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 7 lipca 2023 roku o świadczeniu wspierającym. Wskazano w nim, że nowe warunki w przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego zaczną obowiązywać od dnia 1 stycznia 2024 roku i dotyczyć będą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Natomiast osoby, które nabyły lub nabędą prawo do ww. świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego.
Reguły ustalone w art. 63 ust. 1-16 ustawy o świadczeniu wspierającym są wyrazem konstytucyjnej ochrony praw nabytych.
Przy ocenie, czy wsteczne działanie przepisu nie czyni go sprzecznym z Konstytucją, należy brać pod uwagę, w zależności od rodzaju sprawy, takie zasady jak zaufanie obywateli do państwa, bezpieczeństwo i pewność obrotu, stabilność stosunków przez prawo regulowanych, ochronę praw nabytych itd. Odstępstwo od zasady nieretroakcji może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym ważne powody i gdy wynika ono wyraźnie z brzmienia ustawy. Natomiast cel ustawy w żadnym razie nie uzasadnia przyjęcia wstecznego jej działania.
Skoro z woli ustawodawcy zachowana zostaje możliwość przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach dotychczasowych, to przeciągające się postępowanie administracyjne, w kontekście regulacji prawnej przesądzającej od kiedy świadczenie pielęgnacyjne należy przyznawać, nie mogło pozbawić możliwości uzyskania tego świadczenia na zasadach dotychczasowych.
Podanie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki roztoczonej nad ojcem wpłynęło do organu w dniu 27 września 2023 roku.
Z uwagi na powyższe materialnoprawną podstawę oceny zasadności wniosku skarżącego powinny stanowić przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. oraz przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 z późn. zm.).
Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w świetle treści art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zgodnie z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Stosownie zaś do treści art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
Natomiast zgodnie z treścią art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zgodnie z prawem pominęło nieprawidłowe stanowisko Burmistrza Ś. i uwzględniło przy rozstrzyganiu sprawy zarówno wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 roku o sygnaturze K - 38/13, jak i stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, co do skutków tego wyroku dla rozstrzygania spraw o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium trafnie przeprowadziło ocenę zasadności żądania wniosku z pominięciem niekonstytucyjnego kryterium w postaci momentu powstania niepełnosprawności podopiecznego, czyli przez pryzmat przesłanek wskazanych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zaskarżona decyzja została jednak wydana z istotnym naruszeniem art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię.
Rezygnacja z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która uzasadnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, może przejawiać się w ten sposób, że opiekun zaprzestaje zarobkować, w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jak i w ten sposób, że osoba w wieku produkcyjnym, obciążona obowiązkiem alimentacyjnym, roztacza opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodzinnych i z tego względu nie podejmuje zatrudnienia.
Zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 901 z późn. zm.) usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić.
Świadczenie pielęgnacyjne, a także pomoc w postaci usług opiekuńczych, przyznawane są na wniosek zainteresowanych podmiotów. Zatem to wola zainteresowanych podmiotów (podopiecznego i opiekuna) rozstrzyga o tym, czy i o które świadczenie będą się ubiegać.
Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest tworzenie warunków dla realizacji obowiązku alimentacyjnego poprzez osobiste dostarczanie usług opiekuńczych niepełnosprawnemu członkowi rodziny. Rozważana pomoc finansowa przysługuje osobom, które zaprzestają aktywności zawodowej lub nie podejmują zatrudnienia, bo roztaczają osobistą opiekę nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny, a przez tę decyzję/opiekę tracą możność uzyskiwania dochodu z pracy zarobkowej.
Dostarczanie usług opiekuńczych stanowi warunek pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, a zatem ogranicza możność ubiegania się o pomoc w postaci usług opiekuńczych. Jednak, wbrew błędnemu stanowisku Kolegium, brak jest podstaw do tego, aby niekorzystanie z usług opiekuńczych rozpoznawać, jako negatywną przesłankę zasadności żądania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wystarczające jest stwierdzenie, że zaistniały okoliczności faktyczne w postaci "rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki". W tym zakresie konieczne jest rozpoznanie kwestii związku przyczynowo-skutkowego, tj. ustalenie czy rodzaj bądź/i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Ś..
O zwrocie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono, na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.), poprzez zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty odpowiadającej stawce minimalnej wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru w osobie radcy prawnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane są przyjmować, że:
- złożenie wniosku o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 20 października 2023 roku jest wystarczającą przesłanką kreującą obowiązek rozstrzygania kontrolowanej sprawy w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 roku,
- wiek, w którym powstała znaczna niepełnosprawność podopiecznego M. P. jest okolicznością nieistotną dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czyli treść art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, uznana za niezgodną z Konstytucją RP, nie może przesądzać o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu,
- przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego warunkuje zaistnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zakresem usług opiekuńczych dostarczanych ojcu, a stanem niepodejmowania przez skarżącego zatrudnienia.