IV SA/Po 662/25

IV SA/Po 662/25 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
II OZ 1667/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-28
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. Z. na uchwałę Rady Miejskiej Gminy Pobiedziska z dnia 17 maja 2016 r. nr XXVIII/245/2016 w sprawie chwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów rolnych Gminy Pobiedziska postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu P. Z. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 3 czerwca 2025 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę nr XXVIII/245/2016 Rady Miejskiej Gminy Pobiedziska z dnia 17 maja 2016 r., ogłoszoną w Dz.Urz. Województwa Wielkopolskiego z 2016 r. pod poz. 3704.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska Gminy Pobiedziska wnosiła o jej oddalenie. Organ jednak wskazał również, że skarga wniesiona została z uchybieniem terminu.
Pismem z dnia 22 lipca 2025 r. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z 16 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 28 października 2025 r. oddalił zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Poznaniu z 16 września 2025 r.
Zarządzeniem z dnia 29 lipca 2025 r. wezwano Skarżącego do wskazania, czy dołączone do skargi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa datowane na 21 marca 2025 r. było jedynym wezwaniem do organu planistycznego czy jeszcze w terminie późniejszym korzystał z instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. (Dz. U. z 2016 r., poz. 446) albowiem w skardze jest jeszcze mowa o wniosku z dnia 20 kwietnia 2025 r. – w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, że wezwanie wniesione w dniu 20 marca 2025 r. było jedynym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w związku z uchwałą nr XXVIII/245/2016 Rady Miejskiej i Gminy Pobiedziska z 17 maja 2016 r.
W odpowiedzi na wezwanie Skarżący wskazał, że wezwanie datowane na dzień 21 marca 2025 r. było jedynym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
W postępowaniu przed sądami administracyjnymi merytoryczne rozpoznanie skargi jest poprzedzone badaniem dopuszczalności jej wniesienia.
Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 z późn. zm. w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały, zwanej dalej "u.s.g."), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Należy wyjaśnić, że przepisami art. 2 pkt 1 oraz art. 9 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), z dniem 1 czerwca 2017 r. zniesiony został - zawarty w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym -obowiązek wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa, a przepis art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 zm., dalej zwanej w skrócie "p.p.s.a.") został uchylony oraz zmieniony został termin określony w art. 53 § 2 p.p.s.a. Jednakże na mocy art. 16 i art. 17 ust. 2 powołanej ustawy zmieniającej, zmiany te dotyczą wyłącznie aktów lub czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie tej ustawy, czyli po 1 czerwca 2017 r. Wnosząc zatem skargę na uchwałę organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego wydaną przed dniem 1 czerwca 2017 r., strona skarżąca zobowiązana jest do wyczerpania szczególnego trybu jej zaskarżenia do sądu administracyjnego, wynikającego z ww. art. 101 ust. 1 u.s.g. Z przytoczonego przepisu niewątpliwie wynika, że wezwanie do usunięcia naruszenia jest obligatoryjnym elementem skuteczności wniesienia skargi na uchwałę organu gminy.
Z powyższą regulacją koresponduje art. 52 § 4 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.), który stanowił, że w przypadku aktów innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa.
Z kolei, stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.), w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Podkreślenia również wymaga, że w uchwale z 2 kwietnia 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. znajduje zastosowanie do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOIS).
W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, iż przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi. Pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ gminy udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (termin ten wynosi trzydzieści dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie - termin ten wynosi sześćdziesiąt dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie - sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania - powinna być wniesiona skarga. Jak wynika z powyższego strona skarżąca może wnieść skargę na uchwałę organu stanowiącego gminy (podjętą przed dniem 1 czerwca 2017 r. do wojewódzkiego sądu administracyjnego w dowolnym okresie pomiędzy 1. dniem następującym po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, a 60. dniem po takim wezwaniu (maksymalnym terminem jest 30 dni po uzyskaniu odpowiedzi na wezwanie gdyby odpowiedź uzyskano wcześniej).
Analizując zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle powyższej regulacji, należy stwierdzić, że doszło do przekroczenia wskazanego powyżej ustawowego sześćdziesięciodniowego terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Mianowicie skarga z 3 czerwca 2025 r. została poprzedzona wezwaniem (doręczonym organowi 20 marca 2025 r.) do usunięcia naruszenia prawa w związku z zakwestionowaną uchwałą – co potwierdza data wpływu na tym dokumencie. Okoliczność tą potwierdził także sam Skarżący w odpowiedzi na wezwanie Sądu. Co istotne (i czego nie kwestionuje organ) na tak złożone wezwanie Skarżącemu nie udzielono odpowiedzi.
Zestawiając powyższe z treścią powyższych przepisów, nie budzi wątpliwości, że termin do złożenia skargi upływał w dniu 19 maja 2025 r. (poniedziałek). Tymczasem skarga pochodzi z 3 czerwca 2025 r. i tego też dnia została złożona w siedzibie Sądu, który następnie przekazał ją organowi. Przesądza to o uchybieniu ustawowego terminu do wniesienia skargi. WSA w Poznaniu prawomocnym postanowieniem z 16 września 2025 r. odmówił także przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Przekroczenie przez stronę przewidzianego prawem terminu do wniesienia skargi skutkuje jej odrzuceniem, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Przy czym, Sąd wskazuje, że Skarżący może ponownie wystąpić z wezwaniem Rady Miejskiej Gminy Pobiedziska do usunięcia naruszenia prawa i w przypadku niezadowalającej odpowiedzi lub jej braku ponownie wystąpić ze skargą na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania terenu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zachowując terminy wynikające z przepisu art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r., jak to Sąd wyjaśnił powyżej.
Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd – działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 oraz § 3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed zmianą ustawy p.p.s.a. obowiązującą od dnia 1 czerwca 2017 r. odrzucił skargę, jak w punkcie 1 postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd postanowił stosownie do przepisu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jak orzekł w punkcie 2 postanowienia.