IV SA/Po 662/19

IV SA/Po 662/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2019-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/
Maria Grzymisławska-Cybulska /sprawozdawca/
Monika Świerczak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1229/20 - Wyrok NSA z 2023-04-19
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 145 par. 1 pkt 5, art. 151 par. 2, art. 75, art. 79
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Roman Sukhyi po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] w całości i stwierdził, że ostateczna decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] została wydana z naruszeniem prawa i odmówił jej uchylenia z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. albowiem od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat.
Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], znak: [...] zatwierdził w oparciu o decyzję Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] projekt budowlany i udzielił E. S. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku rekreacyjnego wraz ze zmianą konstrukcji dachu na działce nr [...] położonej w obrębie [...], gm. [...] (k. 15 akt adm.).
W dniu [...] marca 2014 r. Wojewoda przekazał do Starosty [...] wniosek Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r., uzupełniony pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie poddania weryfikacji w trybie nadzwyczajnym wznowieniowym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] (k. 21 akt adm.).
Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. na podstawie art. 123, 145 § 1 pkt 5, 149 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w powyższej sprawie, gdyż uznał, iż zaistniały przesłanki do wznowienia opisanego postępowania.
Następnie organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] uchylił ostateczną decyzję własną z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] o pozwoleniu na budowę obejmującą rozbudowę i nadbudowę budynku rekreacyjnego wraz ze zmianą konstrukcji dachu, na działce nr [...] położonej w obrębie [...], gm. [...] i umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, gdyż stało się bezprzedmiotowe (k. 67 akt adm.). Odwołanie od tej decyzji z zachowaniem ustawowego terminu, wniosła E. S. zarzucając zaskarżonej decyzji błędne ustalenie stanu faktycznego jak i naruszenie interesu prawnego inwestora (k.70 akt adm.). Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] (k. 97 akt adm.). Skargę na powyższą decyzję wywiodła E. S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi E. S. na decyzję Wojewody wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1326/14 uchylił decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2014 r.(k. 104 akt adm.).W uzasadnieniu wyroku wskazano, że organ nie podjął działań zmierzających do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Analiza zgromadzonych dowodów w świetle wniosków i dokumentów nadesłanych przez stronę wskazuje, że organ administracji dysponował wyłącznie wybiórczo wybraną dokumentacją zgromadzoną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie [...] W szczególności wskazano że w toku postępowania prowadzonego przez PINB jako świadkowie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, zostali przesłuchani M. S., L. P., J. S., J. B. oraz Z. A.. Właśnie zeznania powyższych osób strona skarżąca przywołała jako dowód bezzasadności twierdzeń organu o nieprawidłowej inwentaryzacji budynku w projekcie budowlanym. Zatem strona wskazała konkretne dowody, przeprowadzone przez inny organ, na poparcie innych twierdzeń niż przyjęte przez organ i mających istotne znaczenie w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym. Zwrócono uwagę, iż wyżej wskazane osoby to m.in. projektant sporządzający inwentaryzację budynku, wykonawca robót budowlanych, geodeta sporządzający mapę dla celów projektowych, a więc osoby które przed wykonaniem zleconych im pracy musiały się udać na przedmiotową nieruchomość, a więc powinny być zorientowane w jaki sposób była zabudowana nieruchomość. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nakazał mieć na uwadze, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W uzasadnieniu wyroku podkreślono też, że przepisy k.p.a. nie hierarchizują w żadnym stopniu jakichkolwiek wniosków dowodowych, a zatem każdy dowód jaki mógłby przybliżyć organ prowadzący postępowanie ku prawdzie, powinien być przeprowadzony, chyba że przeprowadzone już postępowanie dowodowe potwierdziło okoliczności, które mają być dowiedzione wnioskami dowodowym zgłaszanymi przez stronę. Zaakcentowano, że szczególnie dotyczy to sytuacji, kiedy strona zgłasza wniosek dowodowy na istotne w sprawie okoliczności, co do których to organ administracji sformułował odmienne stanowisko. Jeśli zatem w rozpatrywanej sprawie strona podjęła działania mające na celu ochronę jej interesów i zaoferowała konkretny dowód, który miał podważyć ustalenia poczynione przez organ, to powinnością organu było przeprowadzenie tego dowodu i jego ocena. Sąd podkreślił, że okoliczności, na które miały być przeprowadzone dowody, miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ dotyczyły faktycznego wyglądu przebudowanego i rozbudowanego obiektu, a zatem okoliczności prawidłowej inwentaryzacji budynku, która to w ocenie organu była niezgodna z rzeczywistością. Wskazano, że organ nie mógł a priori uznać, że dowód wnioskowany przez stronę nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bez wcześniejszego jego przeprowadzenia. Wskazano, że dopiero analiza wszystkich dowodów pozwoli organowi na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji zebrał materiał dowodowy obejmujący m. in. uwierzytelnione kopie dokumentów z akt Prokuratury Rejonowej w [...] sygn. I Ds. [...] w sprawie działań na działkach położonych na terenie rezerwatu przyrody [...] oraz uwierzytelnione kopie dokumentów z akt [...] w [...] znak: [...], [...] w sprawie rozbudowy i nadbudowy budynku rekreacyjnego wraz ze zmianą konstrukcji dachu, na działce nr [...] położonej w obrębie [...], gm. [...]. Następnie w dniu [...] stycznia 2016 r. Starosta [...] przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem E. S. oraz świadków tj. G. S., J. B., Z. A., M. S., P. S. oraz T. S. (k.280 akt adm.). Pozostali wezwani świadkowie tj. K. G., W. M., R. W., J. S. i L. P. nie stawili się na ww. rozprawie.
Decyzją z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] organ I instancji na podstawie art. art. 104, 145 § 1 pkt 5, 151 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a. uchylił ostateczną decyzję własną z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] o pozwoleniu na budowę obejmującą rozbudowę i nadbudowę budynku rekreacyjnego wraz ze zmianą konstrukcji dachu, na działce nr [...] położonej w obrębie [...], gm. [...] i umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na ww. budowę, gdyż stało się bezprzedmiotowe (k. 313 akt adm.).
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. S. (k. 327 akt adm.).
Wojewoda decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] (k. 347 akt adm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 678/16 uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] W ocenie Sądu organ I instancji wykonał wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r. Przeprowadził ponownie postępowanie wyjaśniające, zwrócił się do PINB o nadesłanie akt sprawy oraz wskazanych przez stronę dokumentów (k.107), wezwał wszystkich świadków, przeprowadził rozprawę administracyjną (k.280). W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że faktem jest, że nie wszyscy świadkowie stawili się na rozprawie, ale organ nie może w nieskończoność wzywać świadków, którzy wcześniej nie stawili się na rozprawę administracyjną, celem przesłuchania, bowiem prowadziłoby to do przedłużania postępowania. Podkreślono, że organ I instancji wyczerpująco uzasadnił swoją decyzję, wskazał wyraźnie którym dowodom dał wiarę, a którym odmówił wiarygodności i dlaczego. Sąd wskazał, że nieprawdą jest, że świadkowie Z. A. i M. S. przyznali, że na działce nr [...] istniał murowany obiekt posiadający fundamenty, albowiem z protokołu rozprawy z dnia [...] stycznia 2016 r. wyraźnie wynika, że świadkowie ci nie widzieli takiego obiektu przed dniem [...] maja 2012 r. Co do decyzji organu II instancji, to Sąd zwrócił uwagę, że pismem z dnia [...] maja 2016 r. pełnomocnik skarżącej ponownie zwrócił się do organu o przesłuchanie świadków L. P., K. G., J. S., tymczasem brak w uzasadnieniu decyzji jakiegokolwiek odniesienia się organu II instancji do tego wniosku. Sąd podkreślił, że "powyższy zarzut w szczególności postawić należy organowi odwoławczemu, który wbrew wyraźnemu wnioskowi o przeprowadzenie dowodu, nie podjął żadnych działań w tym kierunku. Podkreślono, iż w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy pomimo sformułowania w odwołaniu wyraźnego wniosku dowodowego mającego podważyć istotne ustalenia w sprawie, nie podjął żadnych działań celem przeprowadzenia dowodu. Ponadto organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w żadnym miejscu nie odniósł się do kwestii dowodów wnioskowanych przez stronę. Takie zachowanie organu, jak wskazał Sąd, w sposób oczywisty narusza art. 78 Kpa, jak również wyrażona w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania oraz zasadę prawdy obiektywnej. Sąd nakazał organowi II instancji uzupełnienie postępowania dowodowego i przesłuchanie świadków zawnioskowanych przez pełnomocnika skarżącej w piśmie z dnia [...] maja 2016 r., i odniesie się do kwestii dowodów wnioskowanych przez stronę.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła E. S., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2918/16 oddalił tę skargę kasacyjną.
W dniu [...] lutego 2019 r. Wojewoda wezwał L. P., K. G. i J. S. na rozprawę administracyjną zaplanowaną na dzień [...] marca 2019 r. w charakterze świadka oraz E. S. wraz z pełnomocnikiem w charakterze strony. Prawidłowo wezwani L. P., K. G. i J. S. wystąpili o zmianę terminu rozprawy, po czym organ odwoławczy w dniu [...] marca 2019 r. ustalił nowy termin rozprawy administracyjnej tj. na dzień [...] kwietnia 2019 r.
Pismem z dnia [...] marca 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przekazał do organowi II instancji pełną dokumentację sprawy prowadzonej pod znakiem [...] i [...] mającą związek z przedmiotową inwestycją.
W dniu [...] kwietnia 2019 r. odbyła się rozprawa administracyjna w sprawie znak: [...] w przedmiocie odwołania z dnia [...] marca 2016 r. E. S.. Na rozprawę administracyjną skutecznie wezwani zostali: E. S., J. S., L. P., K. G.. Na rozprawie w tym dniu stawili się E. S. wraz z pełnomocnikiem oraz K. G.. Natomiast na rozprawę nie stawili się L. P. i J. S..
W dniu [...] kwietnia 2019 r. tj. w dniu następnym po przeprowadzonej rozprawie administracyjnej stawił się L. P., który był skutecznie wezwany na rozprawę administracyjną w charakterze świadka. L. P. oświadczył, że nie mógł być na rozprawie administracyjnej zaplanowanej na dzień [...] kwietnia 2019 r. z powodów osobistych i wniósł o przesłuchanie go w charakterze świadka w dniu [...] kwietnia 2019 r. Stąd Wojewoda w dniu [...] kwietnia 2019 r. przystąpił do przesłuchania tego świadka.
Z [...] świadek J. S. (na rozprawę skutecznie wezwany) pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. (doręczonym w dniu [...] kwietnia 2019 r.) oświadczył, że nie mógł przybyć na rozprawę administracyjną zaplanowaną na dzień [...] kwietnia 2019 r., ponieważ przebywał na zwolnieniu lekarskim, i że cyt. "w tej sprawie i tak nic więcej nowego nie wniesie, bo było to kilka lat temu" (k. 188 akt adm.).
W związku z powyższym, Wojewoda pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. poinformował, iż stanowisko wszystkich świadków, o których mowa w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie powyższej sprawy, znajduje się w zebranym materiale dowodowym. Kopię protokołu z przesłuchania świadka L. P. i kopię pisma świadka J. S. z dnia [...] kwietnia 2019 r. organ odwoławczy przekazał w załączeniu do skarżącej (k. 188a akt adm.).
Pismem z dnia [...] maja 2019 r. E. S. wskazała, że jej zdaniem zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jest niepełny i nie daje podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, gdyż spośród wnioskowanych przez stronę świadków tylko K. G. został przesłuchany w trybie przewidzianym przepisami k.p.a. [...] świadek L. P. przesłuchany został z wyłączeniem udziału strony, a świadek J. S. nie został przesłuchany w ogóle. Skarżąca dodatkowo wnosi o uzupełnienie materiału dowodowego o inne dokumenty zgromadzone w postępowaniu karnym.
W tych okolicznościach Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] w całości i stwierdził, że ostateczna decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] została wydana z naruszeniem prawa i odmówił jej uchylenia z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. albowiem od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat.
Uzasadniając wydaną decyzję Wojewoda wskazał, że podjęto działania zmierzające do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Starosta [...] zebrał materiał dowodowy obejmujący m. in. uwierzytelnione kopie dokumentów z akt Prokuratury Rejonowej w [...] sygn. I Ds. [...] w sprawie działań na działkach położonych na terenie rezerwatu przyrody [...] oraz uwierzytelnione kopie dokumentów z akt [...] w [...] znak: [...], [...] w sprawie rozbudowy i nadbudowy budynku rekreacyjnego wraz ze zmianą konstrukcji dachu, na działce nr [...] położonej w obrębie [...], gm. [...]. W dniu [...] listopada 2015 r. organ I instancji wezwał wyznaczonych świadków do stawienia się na rozprawie. Następnie w dniu [...] stycznia 2016 r. Starosta [...] przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem E. S. oraz świadków tj. G. S., J. B., Z. A., M. S., P. S. oraz T. S., w celu określenia wyglądu istniejącego obiektu budowlanego na działce nr [...] w [...] (w okresie do dnia [...] maja 2012 r.). Pozostali wezwani świadkowie tj. K. G., W. M., R. W., J. S. i L. P. nie stawili się na rozprawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 50 § 1 k.p.a. wskazano, że organ I instancji prawidłowo z zachowaniem zasad określonych przepisem art. 91 k.p.a. wezwał m. in. K. G., W. M., R. W., J. S. oraz L. P. do stawienia się na rozprawie administracyjnej. Natomiast zgodnie z art. 94 § 1 k.p.a. nieobecność na rozprawie stron należycie wezwanych na rozprawę nie stanowi przeszkody do jej przeprowadzenia. Wskazano, że Starosta [...] nie miał obowiązku ponownego wzywania nieobecnych świadków na rozprawę administracyjną. W ocenie Wojewody w takiej sytuacji niezbędne było przeanalizowanie oświadczeń tych osób, które wniesione zostały na etapie postępowania prowadzonego przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, czego organ I instancji dokonał.
W dalszej kolejności wskazano, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. Wojewoda przeprowadził rozprawę administracyjną zainicjowaną pismem skarżącej z dnia [...] maja 2016 r. w sprawie przesłuchania świadków L. P., K. G. i J. S.. Na tę rozprawę administracyjną skutecznie wezwani zostali: E. S., J. S., L. P., K. G.. Na rozprawę w tym dniu stawili się E. S. oraz K. G.. Natomiast na rozprawę w tym dniu nie stawili się L. P. i J. S.. Podczas przesłuchania świadek K. G. oświadczył, że (w okresie do dnia [...] maja 2012 r.) podczas przeprowadzania rutynowych działań prowadzonych do przygotowania analizy o warunkach zabudowy jako podstawy do przygotowania projektu decyzji o warunkach zabudowy dla wnioskowanej działki widział sporny obiekt. Budynek był obiektem o charakterze rekreacyjnym jednokondygnacyjnym. Wskazano, że świadek nie pamiętał z jakich materiałów był wykonany ten obiekt. Ponadto świadek wskazał, iż projekt decyzji o warunkach zabudowy przygotowywał na zlecenie Urzędu Gminy [...], który opracowany został zgodnie z wnioskowanym zamierzeniem inwestora.
W dniu [...] kwietnia 2019 r. tj. w dniu następnym po przeprowadzonej rozprawie administracyjnej w urzędzie stawił się L. P., który był skutecznie wezwany na rozprawę administracyjną w charakterze świadka. L. P. oświadczył, że nie mógł być na rozprawie administracyjnej zaplanowanej na dzień [...] kwietnia 2019 r. z powodów osobistych i wniósł o przesłuchanie go w charakterze świadka w dniu [...] kwietnia 2019 r. Stąd Wojewoda w dniu [...] kwietnia 2019 r. przystąpił do przesłuchania tego świadka.
Wojewoda wskazał, że podczas przesłuchania świadek L. P. oświadczył, że (w okresie do dnia [...] maja 2012 r.) widział sporny obiekt jeden raz na okoliczność opracowywania projektu budowlanego. Budynek był murowany. Ściany zewnętrzne nośne były z cegły ceramicznej. Prawdopodobnie te przegrody budowlane obite były deskami. Świadek nie pamiętał, czy były tam jakiekolwiek filary i o jakim kształcie konstrukcji. Konstrukcji fundamentu świadek kompletnie nie pamiętał. Z kolei dach miał konstrukcję drewnianą i prawdopodobnie był pokryty blachą. Ogólnych wymiarów obiektu świadek również nie pamiętał. Natomiast budynek, jak wskazano, na pewno był trwale związany z gruntem. Na koniec świadek wskazał, że podtrzymuje swoje wyjaśnienia składane w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...].
W dalszej kolejności Wojewoda wskazał, że świadek J. S. (na rozprawę skutecznie wezwany) pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. (doręczonym do tut. urzędu w dniu [...] kwietnia 2019 r.) oświadczył, że nie mógł przybyć na rozprawę administracyjną zaplanowaną na dzień [...] kwietnia 2019 r., ponieważ przebywał na zwolnieniu lekarskim, i że cyt. "w tej sprawie i tak nic więcej nowego nie wniesie, bo było to kilka lat temu".
Wskazano, że skoro rozprawa administracyjna jest instytucją postępowania dowodowego, a wniosek strony o przeprowadzenie rozprawy nie jest wiążący dla organu, to należy uznać, iż organ może zaniechać dalszego wzywania świadków na rozprawę, pozostając przy: zeznaniach osób, które stawiły się na rozprawę, pisemnych wyjaśnieniach J. S., jak i zeznań z przesłuchania świadka L. P.. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewoda uznał, że materiał dowodowy sprawy jest kompletny, podkreślając, że na organie spoczywa nakaz prowadzenia postępowania w sposób szybki i wnikliwy, przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków (art. 12 § 1 k.p.a.).
Podsumowując zebrane zeznania świadków Wojewoda wskazał, że są one rozbieżne. Osoby, które przed wykonaniem zleconych im pracy musiały się udać na przedmiotową nieruchomość tj. kierownik budowy - J. S. oraz geodeta sporządzający mapę dla celów projektowych - J. B. zeznali, że przedmiotowy budynek miał fundamenty, ściany murowane były z cegły, obite deskami, obiekt posiadał dach dwuspadowy obity blachą, co – jak zauważył Wojewoda - nie pokrywa się z zeznaniami niektórych pozostałych świadków tj. wykonawca robót budowlanych - M. S. oraz Z. A. nie widzieli murowanego obiektu na działce nr [...] (protokół rozprawy z dnia [...] stycznia 2016 r.), a projektant sporządzający inwentaryzację budynku - L. P. kompletnie nie pamiętał konstrukcji fundamentu budynku, choć twierdzi, że był on trwale związany z gruntem. Świadek K. G. również nie pamiętał z jakich materiałów był wykonany sporny obiekt. Z kolei P. S., R. W. oraz T. S. wskazywali, że był to obiekt obity deskami czyli obiekt drewniany, postawiony na wylewce bądź bloczkach betonowych co potwierdza się z materiałem fotograficznym Prokuratury Rejonowej wykonanym w dniu [...] lutego 2008 r., jak również materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu zakończonym postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt II Kp [...] z dnia [...] stycznia 2009 r.
Wojewoda stanął na stanowisku, że w związku z powyższym organ I instancji prawidłowo uznał, że skoro inwestor (E. S.) oświadczyła do protokołu z dnia [...] listopada 2013 r. (karta nr [...], uwierzytelniona kopia akt [...] w [...]), że taki obiekt (jak na dwóch fotografiach z akt Prokuratury karta nr [...]) istniał na działce w chwili zakupu oraz że od chwili zakupu działki do czasu rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie uzyskanej decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2012 r. nie wykonywała ona żadnych prac budowlanych, a także zeznała do protokołu z konfrontacji z dnia [...] września 2008 r. (karta nr [...]), że okazane jej zdjęcia z akt śledztwa przedstawiają budynek, który stał na jej działce nr [...], to należy stwierdzić, iż w dniu wydania pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę istniejący obiekt wyglądał tak jak przedstawiają to te fotografie. Ponadto, jak zauważył Wojewoda, z zebranego materiału dowodowego wynika, iż istniejący obiekt, który był przedmiotem rozbudowy i nadbudowy E. S. nabyła w drodze kupna od R. M.. Z zeznań z 2008 r. R. M. i E. S. złożonych w toku postępowania prowadzonego przez Prokuratora Rejonowego (sygn. 1 Ds. [...]) wynika, iż w chwili zbycia nieruchomości nr [...] w miejscowości [...] gm. [...] na rzecz E. S. na działce istniał metalowy barak postawiony na bloczkach betonowych. Obiekt ten był samowolą budowlaną, co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt II Kp [...] z dnia [...] stycznia 2009 r.
Wojewoda wskazał, że projekt budowlany zatwierdzony pozwoleniem na budowę z dnia [...] maja 2012 r. nie przedstawia stanu rzeczywistego istniejącego budynku na działce nr [...]. Rysunki inwentaryzacyjne obrazują istniejący obiekt, podlegający rozbudowie jako murowany posadowiony na ławach fundamentowych, z innym spadkiem dachu, inaczej umieszczonymi otworami okiennymi i drzwiowymi oraz innymi słupami i balustradą, niż obiekt przedstawiony na zdjęciach sporządzonych przez Prokuraturę Rejonową w dniu [...] lutego 2008 r. (karta nr [...]) oraz w dokumentacji [...] (karta nr [...]). Wojewoda zauważył, że zakładając nawet hipotetycznie, że istniejący przed wydaniem pozwolenia na budowę obiekt posiadał ławy fundamentowe, które są niewidoczne na przedstawionych zdjęciach fotograficznych, a które według części świadków istniały, to nie ulega wątpliwości, że obiekt posiadał pozostałe elementy wskazane wyżej, które ewidentnie nie pokrywały się ze sporządzoną dokumentacją inwentaryzacyjną, czego Skarżąca w żaden sposób nie podważa. Ponadto w dokumentacji projektowanej nigdzie nie wskazano, że projektowana rozbudowa dotyczy obiektu zrealizowanego bez pozwolenia na budowę. Dlatego też organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty [...], że nie można było uznać za wiarygodne zeznań świadków twierdzących, że obiekt przedstawiony na rysunkach inwentaryzacyjnych przedstawiał rzeczywisty wygląd istniejącego obiektu na działce nr [...] w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na rozbudowę i nadbudowę.
Wskazano też, że o ile rysunki inwentaryzacyjne stanowią element materiału sprawy i jako część projektu budowlanego podlegają zatwierdzeniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, o tyle organ ten nie posiada obowiązku weryfikacji, czy autor projektu sporządził go rzetelnie i zgodnie ze stanem faktycznym oraz prawnym, o ile powyższe nie jest przedmiotem zarzutów zgłaszanych w toku postępowania. W wypadku braku informacji o istnieniu obiektu budowlanego innego, niż przedstawionego w projekcie na rysunkach inwentaryzacyjnych w dodatku bez pozwolenia na budowę, organ mógł nie posiadać wiedzy, że projekt ten został sporządzony nierzetelnie, w sposób nie oddający stanu rzeczywistego. W związku z powyższym, nierzetelne sporządzenie projektu budowlanego przedstawiającego stan rzeczywisty, który nie był organowi znany przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie administracyjne, stanowiło w niniejszej sprawie podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Podkreślono, że wnioskowane dowody z przesłuchania świadków L. P., K. G. oraz J. S. (wskazane przez skarżącą w piśmie z dnia [...] maja 2016 r.) mające służyć wykazaniu, że na nieruchomości znajdował się budynek murowany, posiadający fundamenty, w żaden sposób nie przyczyniły się do udowodnienia, że budynek miał takowe fundamenty i był murowany (żaden z powołanych świadków nie pamięta fundamentów budynku, a o tym że obiekt był murowany wskazują jedynie J. S. i L. P.), a także do podważenia prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji.
Odnosząc się również do pisma E. S. z dnia [...] maja 2019 r. Wojewoda wskazał, że organ odwoławczy przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem świadków wskazanych przez Skarżącą. Zgodnie z art, 94 § 1 k.p.a. nieobecność na rozprawie stron należycie wezwanych na rozprawę nie stanowi przeszkody do jej przeprowadzenia. Wszyscy świadkowie zostali prawidłowo wezwani na rozprawę, a stanowisko dwóch nieobecnych świadków zawarte zostało w oświadczeniach z dnia [...] i [...] kwietnia 2019 r., co znajduje się w materiale dowodowym. Odnosząc się do wniosku o uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie dokumentów zgromadzonych przez organ ścigania w postępowaniu, w którym wcześniej organ pozyskał już materiał dowodowy, wskazano, że ograny I i II instancji zgromadziły niezbędny materiał dowodowy od organów ścigania, który znajduje się w aktach sprawy.
Wojewoda wskazał, że w myśl art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Niemniej w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka przedawnienia. Zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
W związku z powyższym organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...], iż decyzja tegoż organu z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] obarczona jest wadą, ponieważ została wydana na podstawie nierzetelnych dokumentów, gdyż rysunki inwentaryzacyjne w projekcie budowlanym nie przedstawiały stanu rzeczywistego.
Nadto Wojewoda stwierdził, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] doręczona została stronie w dniu [...] czerwca 2012 r., a zatem od momentu jej doręczenia upłynęło ponad 5 lat. Stąd należało uchylić decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] w całości i orzec stwierdzając, że ostateczna decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] została wydana z naruszeniem prawa oraz odmówić jej uchylenia z uwagi na okres przedawnienia - upływ pięciu lat od jej doręczenia.
Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego wywiodła E. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej stwierdzenia wydania ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2012 r. z naruszeniem prawa oraz wnosząc o zwrot kosztów postępowania. Skarżąca decyzji Wojewody zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 78 § 1, art. 79, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi zakwestionowano prawidłowość oceny dowodów, zaprezentowanej przez organ. Skarżąca ponownie podniosła, że świadkowie [...], jak i [...] potwierdzili że obiekt posiadał ławy fundamentowe i podkreśliła, że wadliwie odmówiono jej uwzględnienia dowodu z opinii biegłego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Stosownie do treści przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku.
Uprzedzając zasadnicze rozważania, należy stwierdzić że w niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego, która czyniłaby poglądy prawne wyrażone w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1326/14 oraz z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 678/16, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2918/16 nieaktualnymi.
Podkreślić należy, że Sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II FSK 1057/11 z dnia 20 października 2011 r.; LEX nr 1069805).
W wytycznych zawartych w ostatnim wydanym w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 678/16 Wojewoda został zobowiązany do uzupełnienia postępowania dowodowego i przesłuchania świadków zawnioskowanych przez pełnomocnika Skarżącej w piśmie z dnia [...] maja 2016r., oraz do odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do kwestii dowodów wnioskowanych przez stronę.
We wskazanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 678/16 piśmie (z dnia [...] maja 2016 r.) pełnomocnik Skarżącej zwrócił się do organu o przesłuchanie świadków L. P., K. G., J. S.
- jak podano – "celem wykazania, że na nieruchomości znajdował się budynek murowany, posiadający fundamenty, podlegający następnie rozbudowie i nadbudowie" (k.71 akt adm.). Wykonując zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 678/16 Wojewoda pismem z dnia [...] lutego 2019 r. wezwał do osobistego stawiennictwa w charakterze świadka na rozprawie administracyjnej zaplanowanej na dzień [...] marca 2019 r. - zawnioskowanych przez pełnomocnika Skarżącej w piśmie z dnia [...] maja 2016r. -K. G. (k.151 akt adm.), J. S. (k. 153 akt adm.) oraz L. P. (k. 155 akt adm.). Wszyscy wezwani świadkowie zostali pouczeni o sankcjach za naruszenie obowiązku osobistego stawiennictwa. Wezwanie skierowane do K. G. było dwukrotnie awizowane w dniach [...] lutego 2019 r., a następnie [...] marca 2019 r. i ostatecznie zostało zwrócone do organu w dniu [...] marca 2019 r. Wezwania adresowane do J. S. i L. P. zostały podjęte przez dorosłych domowników.
W dniu [...] marca 2019 r. do organu drogą mailową wpłynęły odrębne wnioski K. G., J. S. i L. P., którzy usprawiedliwiając swoją nieobecność w dniu [...] marca 2019 r. wnieśli o wyznaczenie nowego terminu rozprawy administracyjnej (k.178-179 akt adm.).
W tej sytuacji Wojewoda, pismem z dnia [...] marca 2019 r. - po raz drugi - wezwał do osobistego stawiennictwa w charakterze świadka na rozprawie administracyjnej zaplanowanej na dzień [...] kwietnia 2019 r. K. G. (k.168 akt adm.), J. S. (k. 172 akt adm.) oraz L. P. (k. 170 akt adm.). Wszyscy wezwani świadkowie zostali - ponownie - pouczeni o sankcjach za naruszenie obowiązku osobistego stawiennictwa. Wezwanie skierowane do K. G. było dwukrotnie wizowane: w dniach [...] marca 2019 r., a następnie [...] kwietnia 2019 r. i ostatecznie zostało zwrócone do organu w dniu [...] kwietnia 2019 r. Wezwania adresowane do J. S. i L. P. zostały podjęte przez dorosłych domowników.
Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2019 r. stawił się K. G., który pouczony o odpowiedzialności karnej zeznał, że nie pamięta z jakich materiałów był wykonany obiekt do [...] maja 2012 r. ponieważ bardziej był zainteresowany kubaturą obiektu, liczbą kondygnacji i spadkami dachu (k. 182 akt adm.).
L. P. stawił się w siedzibie organu dzień później, w dniu [...] kwietnia 2019 r. i tego dnia pouczony o odpowiedzialności karnej został przesłuchany i wskazał, że po 7 latach może podać, że budynek który widział był murowany, a ściany obite były deskami. Nie pamiętał jednak czy były tam jakieś filary i "konstrukcji fundamentów kompletnie nie pamiętał" (k.180 akt adm.). Ustosunkowując się w tym miejscu do zarzutów skargi należy wskazać, że Sąd nakazał przesłuchać wskazanych przez Skarżącą w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. świadków, ale nie nakazywał przesłuchania prowadzić w obecności Skarżącej. Jakkolwiek, na podstawie art. 79 § 1 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, i w okolicznościach badanej sprawy niewątpliwie doszło do naruszenia tego przepisu, to jednocześnie należy zauważyć, że jest to uchybienie które nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. W tym kontekście podkreślić trzeba, że nawet sama Skarżąca, jakkolwiek podnosi zarzut naruszenia art. 79 § 1 k.p.a. z uwagi na przesłuchanie L. P. pod jej nieobecność, to sama nie wiąże z tym uchybieniem żadnych konsekwencji, które miałyby mieć wpływ na wynik sprawy.
J. S. pismem sporządzonym dnia [...] kwietnia 2019 r. poinformował , że przebywa na zwolnieniu lekarskim, które w wersji elektronicznej zostało przekazane do ZUS i wyjaśnił, że "w tej sprawie i tak nic więcej nowego nie wniesie, bo było to kilka lat temu" (k. 188 akt adm.). W kwestii wykonania wytycznych Sądu należy wskazać, że - po przekazaniu sprawy Organowi wraz z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 678/16 - J. S. dwukrotnie był wzywany do stawiennictwa w celu przesłuchania w charakterze świadka. Po raz pierwszy swoją nieobecność usprawiedliwił przyczynami rodzinnymi. Po raz drugi, powołał się na chorobę udokumentowaną zwolnieniem lekarskim. Należy zwrócić uwagę, że w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. pełnomocnik Skarżącej wnosił o przesłuchanie J. S. celem wykazania, że na nieruchomości znajdował się budynek murowany, posiadający fundamenty, podlegający następnie rozbudowie i nadbudowie (k.71 akt adm.). Tymczasem, nie ulega wątpliwości, że złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, zeznania J. S., na okoliczność wykazania, że na nieruchomości znajdował się budynek murowany, posiadający fundamenty, znajdują się w aktach sprawy (k. 115 akt adm.). Jednocześnie, J. S. wskazuje, że nie posiada żadnych więcej informacji ponad te, które w aktach sprawy już się znajdują. Należy zauważyć, że w wiążącym w niniejszej sprawie, prawomocnym wyroku z dnia 12 października 2016 r. o sygn. IV SA/Po 678/16 jakkolwiek Sąd nakazał przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków, to wskazał też (właśnie w kontekście wniosku Skarżącej o przesłuchanie J. S.), że "organ nie może w nieskończoność wzywać świadków, którzy wcześniej nie stawili się na rozprawę administracyjną, celem przesłuchania, bowiem prowadziłoby to do przedłużania postępowania". Sąd wskazał też, że organ nie ma obowiązku przeprowadzania dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności wyjaśnionych w postępowaniu. Wojewoda ponowił zatem działania w celu przesłuchania J. S., który już w 2015 r. oraz w 2013 r. był wzywany do osobistego stawiennictwa i już wówczas, za każdym razem, powołując się na udokumentowaną zwolnieniem lekarskim chorobę ,usprawiedliwiał swoją nieobecność, oświadczając jednocześnie, że nie był w stanie w sprawie wnieść nic nowego, nie pamiętał szczegółów z uwagi, że minęło kilka lat, poza tym, że rozbudowa i nadbudowa zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym (k. 284 akt adm.). Mając jednak na uwadze, treść wszystkich wytycznych zawartych w wyroku z dnia 12 października 2016 r. o sygn. IV SA/Po 678/16 oraz fakt, że zeznania J. S. na okoliczność wykazania, że na nieruchomości znajdował się budynek murowany, posiadający fundamenty, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, znajdują się w aktach sprawy (k. 115 akt adm.), zasadnie zadecydował, że dalsze podejmowanie prób w tym zakresie nie jest potrzebne, bowiem stanowisko J. S. jest znane, a Skarżąca go nie kwestionuje.
Reasumując, w ocenie Sądu nie sposób zgodzić się z zarzutami skargi, co do tego, by wadliwe przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków zawnioskowanych przez pełnomocnika Skarżącej w piśmie z dnia [...] maja 2016r. uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji.
W prawomocnym wyroku z dnia 12 października 2016 r. o sygn. IV SA/Po 678/16 Sąd nakazał również organowi II instancji w uzasadnieniu decyzji odnieść się do kwestii dowodów wnioskowanych przez stronę. Te wytyczne Sądu również zostały przez Wojewodę wykonane. Pismem z dnia [...] maja 2019 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego o postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...] w przedmiocie powołania biegłego oraz opinii biegłego sądowego z dziedziny budownictwa i szacowania nieruchomości - jak wskazano – "na okoliczność prawidłowości sporządzonej dokumentacji projektowej obiektu usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości [...] oraz posadowienia budynku, roli i zadań poszczególnych uczestników procesu inwestycyjnego". Wojewoda - wprost - ustosunkował się do tego wniosku wskazując, że ograny I i II instancji zgromadziły niezbędny materiał dowodowy od organów ścigania, który znajduje się w aktach sprawy. Z tą oceną wniosku Skarżącej z dnia [...] maja 2019 r. należy się zgodzić. Po pierwsze - należy zwrócić uwagę, że nie wyjaśniono na jaką okoliczność pełnomocnik Skarżącej żąda przeprowadzenia dowodu z postanowienia w przedmiocie powołania biegłego, a o to literalnie zawnioskowano (k.190 akt adm.). Po drugie, we wniosku dowodowym wskazano, że dowód z opinii biegłego miałby zostać przeprowadzony na okoliczność prawidłowości sporządzonej dokumentacji projektowej, obiektu usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości [...], a także roli i zadań poszczególnych uczestników procesu inwestycyjnego. Tymczasem, okoliczności te, tj.: prawidłowość dokumentacji projektowej oraz rola i zadania poszczególnych uczestników procesu inwestycyjnego nie dotyczą istoty sporu w niniejszej sprawie. W kwestii posadowienia budynku należy wskazać, że w sprawie, sporne pomiędzy stronami pozostają ustalenia faktyczne, co do tego czy pozwolenie na budowę Starosty [...] dnia [...] maja 2012 r. wydane zostało z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydawania decyzji przez ten organ, ale nieznanych organowi wydającemu tę decyzję. Podkreślić należy, że istnienie ław fundamentowych budynku usytuowanego na działce nr [...], stanowi tylko - jeden z elementów - składających się na okoliczności faktyczne, które – jak wynika z akt sprawy - istniały w dniu wydawania decyzji przez Starostę [...], ale nie były znane temu organowi w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na przebudowę i rozbudowę spornego obiektu. Podkreślić, bowiem trzeba, że - jak wynika z uzasadnienia skargi - Skarżąca dąży do wykazania, że budynek zrealizowany na działce nr [...] w [...] gm. [...], jeszcze przed jego rozbudową na podstawie decyzji z dnia [...] maja 2012 r. posiadał fundamenty.
Zauważyć, jednak trzeba, że jak słusznie wskazał Wojewoda w dokumentacji projektowanej nigdzie nie wskazano, że projektowana rozbudowa dotyczy obiektu zrealizowanego bez pozwolenia na budowę (s. 9 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Ustalenia tego nie kwestionuje sama Skarżąca. Tymczasem, fakt, że wniosek o pozwolenie na rozbudowę i przebudowę dotyczył samowoli budowlanej, ponad wszelką wątpliwość stanowi istotną dla sprawy okoliczność faktyczną, która - jak jednoznacznie wynika z akt - w dniu wydawania decyzji przez Starostę [...], temu organowi nie była znana. Fakt ten potwierdziła sama Skarżąca, która [...] kwietnia 2013 r. oświadczyła, że nie posiada wiedzy czy inwestor istniejącego budynku rekreacyjnego (prawdopodobnie poprzedni właściciel) posiada dokumenty na "postawienie tego budynku" (k. 7 akt adm.). Jednocześnie też w dniu [...] listopada 2013 r. Skarżąca oświadczyła, że sama przed uzyskaniem pozwolenia na rozbudowę i przebudowę z dnia [...] maja 2012 r. nie prowadziła na działce [...] żadnych robót budowlanych (k.5 akt adm.). Jak wynika zatem z akt sprawy w 2013 r. (a więc rok po wydaniu decyzji Starosty [...]) Skarżąca - nie posiadała żadnej wiedzy - na temat tego kto pobudował sporny budynek, ani czy ewentualnie osoba ta posiada dokumenty na "postawienie tego budynku", a jednocześnie sama przed wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2012 r. nie prowadziła żadnych robót budowlanych na dz. nr [...]. Spójny wniosek wynika zatem z akt administracyjnych sprawy pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku rekreacyjnego na dz. nr [...] zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], znak: [...] oraz z materiału dowodowego załączonego do akt administracyjnych niniejszej sprawy, a mianowicie taki, że Starosta [...] wydając decyzję z dnia [...] maja 2012 r. nie wiedział o tym, że rozpatrywany przez niego wniosek dotyczy przebudowy i rozbudowy samowoli budowlanej. Tymczasem, już ustalenie, że w dokumentacji projektowanej nigdzie nie wskazano, że projektowana rozbudowa dotyczy obiektu zrealizowanego bez pozwolenia na budowę stanowi nową okoliczność, która istniała w dacie wydawania pozwolenia na rozbudowę i przebudowę spornego obiektu, ale nie była znana organowi. Podkreślić przy tym trzeba, że nie ma znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji, przy czym nie były znane organowi, który wydal decyzję (por. Kodeks postępowania administracyjnego, pod red. M. Wierzbowskiego, A. Wiktorowskiej, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 824-826).
W kwestii ustaleń faktycznych zaakceptowanych przez organy dotyczących cech konstrukcyjnych zrealizowanego budynku przed jego rozbudową należy wskazać, że jest to - tylko jeden z elementów - składających się na okoliczności faktyczne, które - jak wynika z akt sprawy - istniały w dniu wydawania decyzji przez Starostę [...], ale nie były znane temu organowi w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wywołany jednak zarzutami skargi Sąd wskazuje, że w jego ocenie, jak wynika z akt sprawy R. M. (a więc osoba, która sprzedała Skarżącej dz. nr [...]) - pouczony o odpowiedzialności karnej - zeznał, że w momencie sprzedaży na działce nr [...] nie była prowadzona żadna budowa, a posadowiony był jedynie barak, "nie było żadnych fundamentów" (k. 17 akt adm.). Również Skarżąca składając wyjaśnienia wskazała, że na dz. nr [...] "nic się nie znajdowało, za wyjątkiem metalowego baraku posadowionego na betonowych blokach" (k. 15 akt adm.). Należy podkreślić, że w akcie notarialnym z [...] lipca 2006 r. nr Rp A [...] na mocy którego Skarżąca nabyła działkę nr [...] wyraźnie wskazano, że dz. nr [...] "jest nie zabudowana" (k. 146 akt adm.). W akcie notarialnym trzykrotnie wskazano, że dz. nr [...] stanowi nieruchomość niezabudowaną (§ 1 pkt I oraz pkt II i § 3). Przed notariuszem, w dniu [...] lipca 2006 r. Skarżąca oświadczyła, że wyraża zgodę na przeniesienie na jej rzecz "własności - nie zabudowanej - nieruchomości, położonej we wsi [...], gmina [...], powiat [...], Wojewoda, stanowiącej działkę nr [...]" (k. 145 akt adm.). Nie ulega zatem wątpliwości, że ani Skarżąca, ani poprzedni właściciel nie występowali o pozwolenie na budowę obiektu, którego rozbudowy i przebudowy dotyczyła następnie decyzja z [...] maja 2012 r.
Sąd dostrzega, że Skarżąca wyjaśniała, że w istocie sprawy związane z zakupem działki nr [...] prowadził jej były mąż, stąd też nie wiedziała ona czy działka była zabudowana czy też nie. W dniu [...] kwietnia 2013 r. Skarżąca oświadczyła, że w roku 2007, domek rekreacyjny istniał (k. 8 akt adm.), podczas gdy w Prokuraturze [...] sierpnia 2008 r. zeznała ona, że na działce nic się nie znajdowało poza metalowym barakiem na betonowych bloczkach (k. 15 akt adm.). Nie ulega zatem wątpliwości, że zeznania Skarżącej pozostają niespójne z jej oświadczeniem złożonym przed notariuszem i są wewnętrznie sprzeczne, a w konsekwencji są też mało wiarygodne.
W kontekście treści aktu notarialnego z [...] lipca 2006 r. nr Rp A [...] za spójne z tym dokumentem, a zarazem wiarygodne należało uznać natomiast oświadczenie R. M. (który dokonał sprzedaży działki nr [...]) - złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej - który [...] września 2008 r. oświadczył, że w momencie sprzedaży na działce stał tylko barak, nie było żdanych fundamentów (k.17 akt adm.).
Pracownik [...] zeznał, że podczas kontroli w 2006 r. stwierdził posadowienie na działce nr [...] baraku na wylewce, albo bloczkach betonowych (k.184 akt adm.). R. W. wskazywał na istnienie "szopy drewnianej", "baraku" na nieruchomości nr [...] (k. 187 i 186 akt adm.). O pozbawionym fundamentów obiekcie stanowiącym przed [...] maja 2012 r. szopę zeznał G. S. (k.277 akt adm.).
Jak zauważył to już Sąd w wyroku z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 678/16 świadkowie S. i A. podczas rozprawy administracyjnej w dniu [...] stycznia 2016 r. zeznali, że przed dniem [...] maja 2012 r. nie widzieli spornego obiektu (k. 273 i 274 akt adm.). Sąd dostrzega, że po interwencji pełnomocnika i zgłoszonym wniosku o udostępnienie protokołu z maja 2013 r, zarówno M. S., jak i Z. A. oświadczyli też, że podtrzymują swoje wcześniej złożone zeznania, w których - jak wynika z akt sprawy - wskazywali, nie tylko, że widzieli sporny obiekt, ale również wskazywali, że posiada on fundamenty. Zasadnie więc zeznania świadków A. i S. uznano za wewnętrznie sprzeczne, a w konsekwencji są też mało wiarygodne. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów skargi należy wskazać, że jakkolwiek literalnie Wojewoda nie dał wyrazu swojej ocenie zeznań tych świadków w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, to niewątpliwie uwzględnił je rozpoznając sprawę, czego dowodzą rozważania organu na s. 8 uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Tego, że organ odmówił wiarygodności tym zeznaniom, dowodzi treść wydanego przez Wojewodę rozstrzygnięcia. Ustalenie przyczyn tego stanu rzeczy jest możliwe na podstawie akt sprawy. Szczególnie też należy zaakcentować, że oceny zeznań tych świadków dokonał już Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 12 października 2016 r. sygn. IVSA/Po 678/16. Jakkolwiek, Skarżąca z tą oceną się nie zgodziła, to Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem dnia 08 listopada 2018 r. sygn. II OSK 2918/16 oddalił jej skargę kasacyjną. Z tej też przyczyny podnoszone uchybienie nie może być uznane za mające jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.
Natomiast jedynymi osobami, które aktualnie utrzymują, że sporny obiekt przed [...] maja 2012 r. posiadał fundamenty są osoby bezpośrednio związane z procesem inwestycyjnym - a w konsekwencji też osoby dla których ustalenia prowadzonego postępowania miały najbardziej doniosłe znaczenie - tj. geodeta J. B. oraz J. S. (kierownik budowy). L. P. sporządzający inwentaryzację obiektu, [...] kwietnia 2019 r. zeznał, że "konstrukcji fundamentów kompletnie nie pamięta" (k. 186 akt adm.).
Po raz kolejny należy podkreślić, że akcentowana przez Skarżącą kwestia fundamentów spornego obiektu stanowi tylko jeden z kilku elementów stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania decyzji Starosty [...] i - niezależnie od kwestii fundamentów tego obiektu - nie ulega wątpliwości że obiekt ten posiadał elementy które ewidentnie nie pokrywały się ze sporządzoną dokumentacją inwentaryzacyjną, czego Skarżąca w żaden sposób nie podważała i nie podważa. Prawdą jest, że Skarżąca oświadczyła dnia [...] listopada 2013 r. (k. 29 akt adm.), że taki obiekt jak na dwóch fotografiach z akt Prokuratury (k. 141 akt adm.) istniał na działce w chwili zakupu oraz że od chwili zakupu działki do czasu rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie uzyskanej decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2012 r. nie wykonywała ona żadnych prac budowlanych, a także zeznała do protokołu z konfrontacji z dnia [...] września 2008 r. (k. 165 akt adm.), że okazane jej zdjęcia z akt śledztwa przedstawiają budynek, który stał na jej działce nr [...]. W sposób logiczny i znajdujący oparcie w materiale dowodowym Wojewoda wywiódł na tej podstawie, że w dniu wydania pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę istniejący obiekt wyglądał tak jak przedstawiają to te fotografie. Ponadto, jak zauważył Wojewoda, z zeznań z 2008 r. R. M. i E. S. złożonych w toku postępowania prowadzonego przez Prokuratora Rejonowego (sygn. 1 Ds. [...]) wynika, iż w chwili zbycia nieruchomości nr [...] w miejscowości [...] gm. [...] na rzecz E. S. na działce istniał metalowy barak postawiony na bloczkach betonowych. Obiekt ten był samowolą budowlaną, na co wskazano w postanowieniu Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt II Kp [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. (k.3 akt adm.).
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu Wojewoda prawidłowo ocenił materiał dowodowy, uznając na jego podstawie, że w sprawie pojawiły się nowe okoliczności, które nie były znane organowi wydającemu pozwolenia na budowę, a które istniały w dacie orzekania przez ten organ. Należy przy tym zauważyć, że polskiej procedurze administracyjnej obowiązuje zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei na podstawie art. 80 k.p.a. organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Należy zwrócić uwagę, że konstrukcja prawna zasady swobodnej oceny dowodów pozwala jedynie na twierdzenie, że organ przy ustalaniu prawdy materialnej nie jest związany jakimikolwiek przepisami prawa, które określałyby wartość poszczególnych rodzajów dowodów. Analizując materiał dowodowy, organ może wyciągać swobodne wnioski i swobodnie decydować o tym, jakie przepisy materialnego prawa zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie w sprawie ustalenia faktyczne. Ocena dowodów przez organ staje się jednak dowolną, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny dowodów. Te granice nie są jednak w żaden sposób bezpośrednio określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów rozpatrywane być musi w każdej konkretnej sprawie, przy uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji faktów i zdarzeń. Należy wreszcie wskazać i na treść art. 75 k.p.a., który wprowadza otwarty katalog dowodów i żadnemu z nich nie nadaje pierwszeństwa. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że organy uchybiły zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej niż przeprowadzona przez organy. Dokonana przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego może być, bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie organu wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Nie zasługiwały na uwzględnienie również zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. Zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 11 k.p.a. zgodnie z którym organy powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu.
Zaskarżona decyzja opisanym powyżej standardom odpowiada, a Wojewoda prawidłowo wskazał, że w myśl art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Niemniej w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka przedawnienia. Zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Prawidłowo zatem Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] w całości i stwierdził, że ostateczna decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] została wydana z naruszeniem prawa i jednocześnie odmówił jej uchylenia z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. albowiem od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat.
Mając, zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw oraz, że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, orzekł jak w sentencji.