II SA/GL 792/23

II SA/Gl 792/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik /przewodniczący/
Beata Kalaga-Gajewska
Krzysztof Nowak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1692
art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 3c, ust. 3d, ust. 16, art. 3 ust. 2, ust. 3
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2023 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 16 marca 2023 r. nr SKO IV/424/955/2023 w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. z dnia 26 stycznia 2023 roku nr [...].
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 26 stycznia 2023 r. nr[...] , Wójt Gminy L. (dalej: "organ I instancji"), na podstawie art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 3c, ust. 3d, ust. 16, art. 3 ust. 2, ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 z późn. zm.) – dalej: "u.d.w." w związku z art. 104 § 1, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (ówcześnie t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", odmówił G. P. (dalej: "strona" lub "skarżąca") przyznania dodatku węglowego.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 16 listopada 2022 r. wpłynął do organu I instancji wniosek strony o wypłatę dodatku węglowego. Strona wskazała, że mieszka w budynku, w którym głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe. Jak ustalił organ, z deklaracji z dnia 24 marca 2022 r. do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (dalej: "CEEB"), dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw wynika, że do ogrzewania domu służy kocioł na paliwo stałe opalany węglem, drewnem, pelletem lub innym rodzajem biomasy. Organ I instancji ustalił, że wniosek strony jest drugim wnioskiem z tego samego adresu tj. L. ul.[...]. Pierwszy wniosek został załatwiony pozytywnie. W oświadczeniu z dnia 12 stycznia 2023 r. strona poinformowała, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie zdołała wyodrębnić adresu dla jej lokalu. W tym samym dniu organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy i ustalił, że w budynku jednorodzinnym znajduje się jedno współdzielone źródło ciepła wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków oraz funkcjonują dwa gospodarstwa domowe. W ocenie organu I instancji znajdują się w nim dwa odrębne gospodarstwa domowe, aczkolwiek nie można wyodrębnić dwóch lokali. Pod wspólnym adresem znajdują się dwie kuchnie, jednakże są one usytuowane na parterze domu, jedno gospodarstwo domowe zajmuje pierwsze piętro, z kolei drugie gospodarstwo - 2 piętro budynku. Z oświadczenia strony wynika także, że jej mama, która tworzy jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną, z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności Z tego powodu mama strony korzysta z kuchni znajdującej się obok kuchni strony. Organ I instancji przyjął z powodu lokalizacji kuchni strony na parterze budynku, że znajduje się ona poza jej lokalem i dlatego odmówił stronie przyznania dodatku.
W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku- Białej (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy") strona wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia i wskazała, że w jej ocenie spełnia warunki do otrzymania dodatku węglowego. Jednocześnie oświadczyła, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie była w stanie wyodrębnić adresu dla zajmowanego przez nią lokalu.
Z uwagi jednak na fakt, iż strona nie podjęła próby ustalenia odrębnego adresu organ I instancji przyjął, że strona nie tylko nie udowodniła, że do końca listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania ale wskazała, że nie podejmowała w tym zakresie żadnych czynności.
Kolegium po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 16 marca 2023 r. nr SKO IV/424/955/2023, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania przed organem I instancji. Następnie przywołał brzmienie przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia. Oceniając stan faktyczny sprawy Kolegium uznało, że strona nie podjęła próby ustalenia odrębnego adresu i nie udokumentowała tego faktu i dlatego decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa w zakresie:
1) przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2022r. o dodatku węglowym:
a) art. 2 ust. 2 przez nieuwzględnienie, że skarżąca wchodzi w skład innego gospodarstwa domowego niż to, co do którego wcześniej złożono wniosek o przyznanie dodatku węglowego, pomimo że GOPS ustalił, że pod jednym adresem zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe,
b) art. 2 ust. 1 przez odmowę przyznania skarżącej dodatku węglowego pomimo spełniania warunków określonych w ustawie.
c) art. 2 ust. 3a i 3b przez ich błędne zastosowanie, pomimo tego, że skarżąca wchodzi w skład gospodarstwa domowego znajdującego w odrębnym lokalu, a ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla tego gospodarstwa nie było możliwe w terminie do 30 listopada 2022 r., zaś źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest współdzielone źródło ciepła,
d) art. 2 ust. 3c przez jego niezastosowanie pomimo zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie pozwalających na ustalenie prawa skarżącej do dodatku węglowego,
2) art. 6 k.p.a. przez uzależnienie przyznania dodatku węglowego od przedstawienia zaświadczenia o samodzielności lokalu lub kopii wniosku o wydanie takiego zaświadczenia czy wniosku o nadanie numeru porządkowego lub podjęcia innych kroków formalnych prowadzących do wyodrębnienia adresu, pomimo że ustawa o dodatku węglowym takiego wymogu nie zawiera,
3) art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z dnia 17 maja 1989r. (tj. Dz.U. z 2021r. poz. 1990) oraz § 2 pkt 8 i 10 oraz § 6 pkt 8 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz.U. z 2021r. poz. 1368) przez nieuwzględnienie, że niemożliwe było ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla lokalu skarżącej z uwagi na to, że lokal ten nie spełnia kryterium obiektu w rozumieniu tych przepisów, a tym samym nie jest prawnie możliwe ustanowienie dla niego adresu,
4) art. 7 i art. 77 k.p.a. przez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, błędne ustalenie stanu faktycznego, ustalenie okoliczności faktycznych na podstawie wybiórczej oceny materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli.
W związku z podniesionymi zarzutami wniosła o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy L.,
- zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym w trybie art. 119 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej: "p.p.s.a.". Podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko i argumentacje prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) określonego przejawu działalności administracji publicznej. Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.
W ocenie Sądu wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Kolegium z dnia 16 marca materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, a w szczególności art. 2 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego, jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Ustawodawca mocą art. 50 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967, obowiązującego od 20 września 2022 r.) w ustawie o dodatku węglowym wprowadził w art. 3 regulację odnoszącą się do sytuacji zamieszkiwania pod jednym adresem więcej niż jednego gospodarstwa domowego. Kolejną nowelizacją, obowiązującą od 3 listopada 2022 r., na podstawie art. 26 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236) rozszerzono ww. regulację o kolejne zapisy.
Stosownie do treści art. 2 ust. 9 u.d.w. wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. Wnioski o wypłatę dodatku węglowego złożone po dniu 30 listopada 2022 r. pozostawia się bez rozpoznania (ust. 10).
Zauważyć należy, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 u.d.w.).
Jak stanowi art. 2 ust. 15a u.d.w. (dodany łącznie z ust. 15b-15e do ustawy na mocy art. 50 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw - Dz.U. z 2022 r., poz. 1967), dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:
1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519);
2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:
a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140),
b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140),
c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687),
d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456);
3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).
W myśl art. 2 ust. 15b u.d.w., jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c u.d.w.). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d u.d.w.).
Jak stanowi art. 2 ust. 16 u.d.w., przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji.
Przywołane przepisy prawa określają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku węglowego. Postępowanie to wszczynane jest co do zasady na wniosek strony, ale także w niektórych przypadkach może być wszczęte z urzędu (art. 2 ust. 15f u.d.w.).
W świetle przywołanych powyżej przepisów, nie może budzić wątpliwości, że informacje podane we wniosku o przyznanie dodatku węglowego muszą zostać zweryfikowane przez organ gminy przed wypłatą dodatku węglowego (potwierdzoną informacją o przyznaniu tego dodatku kierowaną do wnioskodawcy), bądź też przed podjęciem decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego.
W orzecznictwie podkreśla się, że kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym jasno wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 210/23, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 maja 2023 r., II SA/Gl 474/23). Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe.
Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, że deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw CEEB) została złożona przez skarżącą w dnu 24 marca 2022 r. Skarżąca złożyła następnie wniosek o wypłatę dodatku węglowego w dniu 16 listopada 2022 r. W wywiadzie środowiskowym z dnia 8 grudnia 2022 r. pracownik organu I instancji stwierdził, że w budynku pod adresem L. ul. [...] znajdują się dwa gospodarstwa domowe a budynek ogrzewany jest wspólnym źródłem ciepła tj. kotłem na paliwo stałe. Z analizy akt administracyjnych wynika jednak, że brak jest w nich jakiejkolwiek dokumentacji, (rachunków, oświadczeń itp.) która pozwalałaby na weryfikację poprawności ustalenia organu I instancji w zakresie funkcjonowaniu dwóch gospodarstw domowych, co do partycypowania przez skarżącą, zamieszkałą wraz z matką w przedmiotowym budynku, w szeroko rozumianych kosztach utrzymania budynku. W wyniku ustaleń dokonanych w trakcie wywiadu środowiskowego organ I instancji uznał jednak, iż strona pomimo, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, nie spełnia warunków do otrzymania dodatku węglowego, ponieważ nie zamieszkuje w odrębnym lokalu. Kuchnia, z której korzysta strona, znajduje się na parterze, a pozostałe pokoje i łazienka na drugim piętrze. Ponadto w trakcie wywiadu strona oświadczyła (na formularzu przygotowanym przez organ I instancji), że nie została podjęta przez nią próba formalnego wyodrębnienia adresu dla jej lokalu.
Organ odwoławczy w wyniku rozpoznania odwołania strony uznał, że podstawą odmowy przyznania stronie dodatku węglowego jest fakt, że skarżąca nie podjęła działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw zamieszkujących w budynku pod adresem L. ul. [...]i dlatego uznał, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy orzekające w sprawie dokonały nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy o dodatku węglowym.
Dodatek węglowy przysługuje na gospodarstwo domowe rozumiane jako gospodarstwo umiejscowione pod tym samym adresem. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 3a u.d.w. w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania znajduje się więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. W ust. 3c do 3e ustawodawca wprowadził wyjątek od tejże zasady. Zgodnie z art. 2 ust. 3c u.d.w. w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Tak więc wyjątek ten odnosi się między innymi do sytuacji, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, gdy źródło ciepła jest współdzielone. Konieczne jest jednak faktyczne istnienie pod jednym adresem odrębnych lokali (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7269/21, LEX nr 3581314).
Zgodnie z art. 2 ust. 2 z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1048) - dalej: "u.w.l.", samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne, niż mieszkalne. Kryterium rozstrzygającym o odrębnej własności lokalu jest zatem samodzielność lokalu. Jest to jedyna przesłanka, jaką musi spełniać lokal, aby mógł stać się odrębną nieruchomością. Cechy samodzielności lokali nie zostały zdefiniowane w ustawie. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że charakteryzuje się ona tym, iż właściciel i inne osoby korzystające z lokalu mają do niego swobodny dostęp, a także tym, że korzystanie z lokalu zgodnie z jego funkcją nie wymaga korzystania z innych lokali. Nie przekreśla tej samodzielności konieczność korzystania z pomieszczeń, będących elementem nieruchomości wspólnej (por. G. Bieniek, S. Rudnicki, Nieruchomości. Problematyka prawna, Warszawa 2013 r., str. 429). Lokal posiada zatem cechę samodzielności, jeżeli funkcjonalnie nie stanowi części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny, decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami w obrębie budynku, swobodny dostęp do niego właściciela (mieszkańca) oraz możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela (mieszkańca). Nie można więc mówić o samodzielności lokalu, który pomimo wydzielenia trwałymi ścianami do pełnienia przypisanej mu funkcji wymaga korzystania z innych samodzielnych lokali. Z kolei o możliwości uznania konkretnego pomieszczenia za przynależne do konkretnego lokalu decyduje to, czy mogą z niego korzystać wyłącznie mieszkańcy określonego lokalu, czy też mieszkańcy kilku lokali. Jeżeli z pomieszczenia korzystają właściciele więcej niż jednego lokalu, wówczas jest ono elementem nieruchomości wspólnej. "Pomieszczenia tego typu jak: strychy, magazynki, piwnice, jeżeli nie staną się częścią składową lokalu mieszkalnego lub użytkowego, będą stanowić przedmiot nieruchomości wspólnej, co do zasady stanowią współwłasność właścicieli lokali, podobnie jak: klatki schodowe, windy, mury zewnętrzne, fundamenty" (por. G. Bieniek, S. Rudnicki, Nieruchomości. Problematyka prawna, Warszawa 2013 r., str. 435).
W takiej sytuacji na podstawie art. 2 ust. 3d u.d.w., a więc istnienia odrębnych gospodarstw w odrębnych lokalach pod tym samym adresem, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy dla każdego odrębnego gospodarstwa domowego z osobna w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił dodatkowo wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Procedura ta w niniejszej sprawie została zastosowana przez organ I instancji i w jej wyniku stwierdzono, że skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe w lokalu którego, część znajduje się na II piętrze, dwa pokoje i łazienka natomiast kuchnia znajduje się na parterze obok drugiej kuchni, która przynależy do drugiego gospodarstwa domowego (matki skarżącej). Jak już wcześniej Sąd zaznaczył, brak jest jednak w aktach sprawy dokumentacji potwierdzającej prowadzenie odrębnych gospodarstw domowych skarżącej i jej matki. Organ I instancji a priori uznał, że z uwagi na powyższe ustalenie dotyczące płożenia pomieszczeń w budynku skarżąca nie dysponuje odrębnym lokalem nie dokonując jednocześnie ustalenia czy możliwość korzystania z kuchni wiąże się z koniecznością korzystanie z pomieszczeń drugiego lokalu lub dostęp do niej możliwy jest bezpośrednio z korytarza lub klatki schodowej.
W odniesieniu do braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach – sama skarżąca przyznała, że nie wyodrębniła adresu jej lokalu. Takie oświadczenie skarżąca złożyła w dniu 12 stycznia 2023 r. na formularzu przygotowanym przez organ. W odpowiedzi na to oświadczenie organ I instancji zaniechał wezwać skarżącą o wykazanie, czy jego gospodarstwo domowe zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe we wskazanym wyżej terminie, ustalenie odrębnego adresu. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się bowiem, że zaistnienie tej okoliczności może być potwierdzone oświadczeniem o niemożliwości ustalenia w terminie do 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu. Pomimo braku wezwania, strona w odwołaniu złożyła oświadczenie, że cyt. "do dnia 30.11.2022 r. nie była w stanie wyodrębnić adresu lokalu, który zajmuję". Niestety oba organy orzekające w sprawie nie uwzględniły tego faktu.
Zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy podjęły działania zmierzające do sprawdzenia stanu faktycznego pod kątem ziszczenia się przesłanek określonych w art. 2 ust. 3c u.d.w., ale dokonały nieprawidłowej jego wykładni co doprowadziło w konsekwencji również do naruszenia obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji uwzględni stanowisko sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku i ponownie wyjaśni, czy skarżąca prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe i czy zajmuje samodzielny lokal. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania organ I instancji wyda decyzję zgodną z ustalonym stanem faktycznym i przepisami prawa.