IV SA/Po 656/23

IV SA/Po 656/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman
Józef Maleszewski
Tomasz Grossmann /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 35 ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 977
art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 76, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 136 § 1, art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1984
art. 1 ust. 1, art. 3
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Dz.U. 2023 poz 1752
art. 29
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewody z dnia 07 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 07 sierpnia 2023 r. nr [...] Wojewoda (dalej jako "Wojewoda" lub "organ II instancji"), po rozpoznaniu odwołania H. W., utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z 06 czerwca 2023 r. nr [...] zatwierdzającą projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę oraz rozbiórkę.
Zaskarżona decyzja Wojewody, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu 29 marca 2023 r. do Starostwa Powiatowego w P. wpłynął wniosek R. D. (zwanego dalej "Inwestorem") o udzielenie pozwolenia na budowę na działkach nr ewid. [...] i [...] w miejscowości J. (gmina S.) dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych wolnostojących oraz rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego w granicy z działkami nr ewid. [...],[...], [...] (zwaną też dalej "Inwestycją"). Do wniosku dołączono m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 3 egzemplarze projektu zagospodarowania terenu oraz 3 egzemplarze projektu architektoniczno-budowlanego.
Postanowieniem z 24 kwietnia 2023 r. Starosta P. (dalej jako "Starosta" lub "organ I instancji"), na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.b."), zobowiązał Inwestora do usunięcia wyszczególnionych nieprawidłowości w złożonej dokumentacji. W odpowiedzi Inwestor przedłożył pismo z 08 maja 2023 r. wraz z poprawionymi egzemplarzami projektów budowlanych.
Starosta pismem z 16 maja 2023 r. wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie oraz m.in. wskazał, na podstawie art. 79a k.p.a., że w przedłożonej dokumentacji nie zostały skorygowane wszystkie braki i nieprawidłowości określone w ww. postanowieniu, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W odpowiedzi Inwestor złożył dodatkowe wyjaśnienia w sprawie, które zostały uznane przez Starostę za wystarczające.
Przywołaną wyżej decyzją z 06 czerwca 2023 r. (zwaną też dalej "Decyzją PnB") Starosta zatwierdził projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił Inwestorowi pozwolenie na budowę obejmujące "budowę dwóch budynków jednorodzinnych dwulokalowych wolnostojących oraz rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego w granicy z dz. nr ewid. [...], [...], [...] w m. J., G. S. nr ewidencyjny gruntów: S.; J.; dz. [...], [...]".
Odwołanie od Decyzji PnB złożyła H. W. (dalej jako "Skarżąca"), która wniosła o uchylenie tej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na nieuregulowanie granic przedmiotowego terenu i jej (decyzji) niezgodność z wymaganiami dotyczącymi ochrony interesu publicznego i osób trzecich.
Podczas wizyty w siedzibie Urzędu Wojewódzkiego w dniu 24 lipca 2023 r. Skarżąca oświadczyła, że jej zdaniem w przedmiotowej sprawie zostały sfałszowane dokumenty geodezyjne. Ponadto oznajmiła, że nie wyraża zgody na planowaną budowę i wnosi o przedstawienie aktu notarialnego dotyczącego zakupu odnośnych działek.
W dniu 03 sierpnia 2023 r. Inwestor poprawił treść wniosku złożonego 29 marca 2023 r. oraz zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Utrzymując w mocy Decyzję PnB – przywołaną na wstępie decyzją z 07 sierpnia 2023 r. – Wojewoda, w ramach merytorycznej oceny przedmiotowego zamierzenia budowlanego, wyjaśnił, że na terenie Inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "[...]", gmina S. , przyjęty na mocy uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 6 lipca 2021 r. (dalej jako "Plan miejscowy" lub "Plan"). Działki inwestycyjne nr ewid. [...] i [...] zlokalizowane są na terenie oznaczonym symbolem 1MN/U, którego przeznaczeniem jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna lub zabudowa usługowa. Plan miejscowym w § 11 pkt 1 zezwala na lokalizację na tym terenie maksymalnie jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na działce budowlanej z dopuszczeniem realizacji w kondygnacji parteru lokali usługowych w przypadku budynków dwukondygnacyjnych. W ocenie Wojewody projektowana Inwestycja spełnia ten wymóg; podobnie jak pozostałe warunki szczegółowe, określone w § 11 Planu. Poza tym w projekcie budowlanym wskazano, że projektowane przyłącza będą wykonane według odrębnego opracowania, na warunkach określonych przez gestorów sieci. W ocenie Wojewody dokumentacja projektowa została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Ponadto Inwestor dołączył niezbędne dokumenty, wynikające z art. 30b p.b., dotyczące zgłoszonego jednocześnie wniosku o pozwolenie na rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego w granicy z działkami nr [...], [...] oraz [...].
Odnosząc się do zarzutów Skarżącej dotyczących niewykazania przez Inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, Wojewoda wyjaśnił, że w związku z nowelizacją art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. obecnie obowiązkiem inwestora nie jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale złożenie oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadaniu takiego prawa. Do wniosku o pozwolenie na budowę załączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym wskazano, że działki nr ewid. [...] i [...] stanowią własność Inwestora. Potwierdza to treść księgi wieczystej "[...]" prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. , jak również wypis z rejestru gruntów, znajdujące się w aktach. Nie ma zatem podstaw do podważenia złożonego oświadczenia. Z kolei odnośnie do zarzutu naruszenia granic nieruchomości, Wojewoda wyjaśnił, że Skarżąca jest współwłaścicielką w udziale [...] sąsiedniej działki nr [...]. Kwestie, które podnosi, nie mieszczą się w granicach kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej, a tyczą się spraw cywilnoprawnych, które winny zostać rozwiązane przez właściwe sądy powszechne. Z rysunku zagospodarowania terenu wynika, że teren Inwestycji to działki nr ewid. [...] i [...]. Projekt zagospodarowania terenu został opracowany na aktualnej mapie zasadniczej. Sama mapa do celów projektowych zawiera tak samo zaznaczoną granicę, jak na rysunku zagospodarowania terenu. Organy administracji architektoniczno-budowlanej orzekające w sprawie pozwolenia na budowę nie rozstrzygają kwestii przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami objętymi planowaną inwestycją oraz nieruchomościami sąsiednimi, lecz w tym względzie opierają się na aktualnych dokumentach geodezyjnych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które – z mocy art. 76 k.p.a. – korzystają z domniemania prawdziwości jako dokumenty urzędowe. Jeżeli przebieg granic nieruchomości, a także położenie punktów granicznych, budzą wątpliwości strony, to należy skorzystać z procedur dotyczących rozgraniczenia nieruchomości lub w zakresie wznowienia znaków granicznych. Na marginesie organ II instancji wyjaśnił, że powołane przez Skarżącą w odwołaniu pisma, tj. akt notarialny nr rep. [...] Państwowego Biura Notarialnego w P. z 21 listopada 1958 r. oraz postanowienie Sądu Rejonowego dla Miasta P. (sygn. akt J. wyk. [...]) nie zostały załączone do materiału dowodowego w sprawie, tym samym nie mogą być przedmiotem analizy organu odwoławczego. Z kolei odnosząc się do wskazanej przez Skarżącą sygnatury akt [...], Wojewoda wyjaśnił, że z informacji uzyskanych z Urzędu Miasta i Gminy S. wynika, że akta te dotyczyły prowadzonego postępowania ws. wydania warunków zabudowy dla działek nr [...] i [...]. Nie mają one jednak znaczenia w sprawie, gdyż 04 września 2021 r. wszedł w życie Plan miejscowy, na podstawie którego zostało wydane pozwolenie na budowę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję Wojewody, H. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, z uwagi na "nieuregulowanie granic przedmiotowego terenu" oraz "jej niezgodność z wymaganiami dotyczącymi ochrony interesu publicznego i osób trzecich", a także o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu skargi jej autorka podniosła, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, bowiem istnieje rozbieżność między powierzchnią terenu wskazaną przez Inwestora we wniosku (4200 m2), a rzeczywistą, określoną w księdze wieczystej (3580 m2). Ponadto zarzuciła, że decyzja narusza jej "prawo własności oraz prawo do terenu, a także linie rozgraniczające inwestycję". Zgodnie bowiem z aktem notarialnym z [...] r. i postanowieniem Sądu Rejonowego dla Miasta P. z [...] r. oraz planem podziału nieruchomości (działki), należy ona do Skarżącej. Ponadto autorka skargi podkreśliła, że przed Starostą w sprawie [...] toczyło się postępowanie z wniosku Skarżącej związane z rozgraniczeniem tej nieruchomości, które to postępowanie – według Skarżącej – do dnia dzisiejszego się nie zakończyło, a sprawa granic tejże działki nie została ustalona. W podsumowaniu skargi jej autorka stwierdziła, że zabudowa działki nr [...] w miejscowości J. przy ul. [...] nie powinna mieć miejsca, z uwagi na nieuregulowany stan prawny.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 07 listopada 2023 r. o sygn. akt IV SPP/Po [...] przyznane zostało Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 12 grudnia 2023 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.COVID-19"), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r., o czym strony zostały powiadomione pismami z 15 grudnia 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć zasadniczo z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Na wstępie wypada zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15 zzs4 ust. 1 u.COVID-19 w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm., w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej była w niniejszej sprawie decyzja Wojewody z 07 sierpnia 2023 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty P. z 06 czerwca 2023 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno- budowlanego i udzieleniu R. D. pozwolenia na budowę na działkach nr ewid. [...] i [...] (m. J., gm. S.) dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych wolnostojących oraz na rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego w granicy z działkami nr ewid. [...], [...], [...] ("Decyzja PnB").
Od razu wypada zaznaczyć, że wniosek Inwestora z 29 marca 2023 r. w pierwotnym brzmieniu obejmował jeszcze zamiar budowy 4 zbiorników bezodpływowych – co błędnie nie zostało uwzględnione przy rozstrzyganiu tego wniosku Decyzją PnB przez organ I instancji. Uchybienie to zostało jednak sanowane w postępowaniu odwoławczym, a to w związku z dokonaną przez Inwestora w dniu 03 sierpnia 2023 r. korektą wniosku, polegającą na wykreśleniu zeń ww. części zamierzenia budowlanego (k. 1v. akt adm. I inst.). Ubocznie wypada zauważyć, że zbędna już wzmianka o ww. zbiornikach ("szambach") pozostała nadal w Informacji BIOZ załączonej do projektu budowlanego (s. 2 Informacji).
Materialnoprawną podstawę decyzji zapadłych w kontrolowanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm.; w skrócie "p.b.").
W myśl art. 35 ust. 1 tej ustawy – w brzmieniu, jakie obowiązywało w okresie wydawania kontrolowanych decyzji – "Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:
a) [uchylona],
b) [uchylona],
c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,
d) [uchylona];
3a) dołączenie:
a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie:
a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 – w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane – w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru;
4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie:
a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane – w przypadku osób wpisanych do tego rejestru.
5) [uchylony]".
Ponadto, w myśl art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b., pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – przy czym pod tym ostatnim pojęciem rozumie się "tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych" (art. 3 pkt 11 p.b.).
Zarazem art. 35 ust. 4 p.b. stanowi, że w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 p.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W kontrolowanej sprawie zarówno Starosta, który wydał Decyzję PnB, jak i Wojewoda, który utrzymał ją w mocy, zgodnie uznali, że cytowany art. 35 ust. 4 p.b. znajdował zastosowanie w tej sprawie, jako że zdaniem tych organów spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące udzielenie wnioskowanego pozwolenia na budowę.
W ocenie Sądu takie stanowisko organów jawi się jako co najmniej przedwczesne, jeśli idzie o ocenę dochowania, wymaganej w świetle art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b., zgodności projektowanego zamierzenia budowlanego z ustaleniami obowiązującego na terenie Inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (w skrócie "m.p.z.p.") – tj. z postanowieniami uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 6 lipca 2021 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]", gmina S. (Dz. Urz. Woj. W.. poz. [...]; w skrócie "Plan miejscowy" lub "Plan") – w zakresie zaopatrzenia Inwestycji w wodę oraz odprowadzenia z niej ścieków.
Kwestie te zostały unormowane w § 31 ust. 2 pkt 7 i 8 Planu, w myśl których w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy infrastruktury technicznej wprowadzono m.in. następujące ustalenia:
"7) w zakresie zaopatrzenia w wodę ustala się:
a) zaopatrzenie w wodę z sieci wodociągowych, zgodnie z ustaleniami przepisów odrębnych,
b) dopuszczenie realizacji hydrantów przeciwpożarowych;
8) w zakresie odprowadzania ścieków bytowych i przemysłowych ustala się:
a) odprowadzanie ścieków bytowych oraz przemysłowych do sieci kanalizacji sanitarnej, zgodnie z ustaleniami przepisów odrębnych,
b) do czasu wybudowania sieci kanalizacji sanitarnej dopuszczenie odprowadzenia ścieków bytowych i przemysłowych, zgodnie z ustaleniami przepisów odrębnych,
c) dopuszczenie realizacji lokalnych przepompowni ścieków bytowych".
W ocenie Sądu, w świetle cytowanych postanowień Planu miejscowego inwestor ubiegający się o uzyskanie pozwolenia na budowę dla inwestycji mieszkaniowej, powinien w szczególności wykazać możliwość zapewnienia dla tej inwestycji zaopatrzenia w wodę z sieci wodociągowej (zob. § 31 ust. 2 pkt 7 lit. a Planu) oraz odprowadzania ścieków bytowych do sieci kanalizacji sanitarnej (ewentualnie, do czasu wybudowania sieci kanalizacji sanitarnej – możliwość odprowadzania ścieków bytowych w inny sposób, zgodny z ustaleniami przepisów odrębnych – zob. § 31 ust. 2 pkt 8 lit. a ew. lit. b Planu – co wszakże w kontrolowanej sprawie nie mogło mieć miejsca, a to wobec wyraźnej rezygnacji przez Inwestora z budowy pierwotnie zaplanowanych zbiorników bezodpływowych).
Taka wykładnia analizowanych postanowień Planu miejscowego jawi się tym bardziej jako uprawniona, jeśli się zważy, że w przypadku braku m.p.z.p. inwestor już na etapie ubiegania się o wymagane wówczas ustalenie warunków zabudowy – w trybie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977; w skrócie "u.p.z.p.") – musiałby wykazać, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanego zamierzenia budowlanego (zob. art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p.).
W kontrolowanej sprawie Inwestor – jak dotychczas – nie wykazał w sposób przekonujący i dostatecznie wiarygodny możliwości zapewnienia dla projektowanej Inwestycji (budynków) zaopatrzenia w wodę z sieci wodociągowej oraz odprowadzania ścieków bytowych do sieci kanalizacji sanitarnej. Przeciwnie, z załączonej do projektu budowlanego opinii A. S.A. z siedzibą w P. z 20 kwietnia 2023 r. (pismo nr [...]) jasno wynika, że istniejące uzbrojenie wodociągowe i istniejące uzbrojenie kanalizacji sanitarnej są niewystarczające dla, odpowiednio, zaopatrzenia w wodę przedmiotowych budynków i dla odprowadzenia z nich ścieków oraz że budowa brakujących odcinków sieci wodociągowej i kanalizacyjnej nie została ujęta w aktualnie obowiązującym Wieloletnim Planie Rozwoju i Modernizacji Urządzeń Wodociągowych i Urządzeń Kanalizacyjnych A. S.A. na lata 2023-2026. Wprawdzie w opinii tej zastrzeżono, że istnieje możliwość realizacji brakującej sieci wodociągowej (o średnicy DN 150 i długości ok. 250 m) oraz kanalizacji sanitarnej (o średnicy DN 200 i długości ok. 70 m) własnym staraniem i na własny koszt przez zainteresowanych podłączeniem inwestorów, ale w kontrolowanej sprawie Inwestor w żaden sposób nie wykazał, ani nawet nie uprawdopodobnił, że wykonanie takiego uzbrojenia będzie rzeczywiście możliwe. Tymczasem, mając na uwadze zastrzeżony w cytowanej opinii A. -u warunek, że sieci wodociągowa i kanalizacji sanitarnej winny przebiegać w wydzielonym geodezyjnie pasie drogowym, a także wskazanie, że brakujące odcinki sieci dotyczą przede wszystkim ulic [...] i [...], należało przynajmniej oczekiwać przedstawienia przez Inwestora stosownego zapewnienia właściwego zarządcy drogi o możliwości wykonania brakujących odcinków sieci w zarządzanych przez niego pasach drogowych – czego dotychczas Inwestor nie uczynił i o co go organ architektoniczno-budowlany, błędnie, nie wzywał.
W rezultacie, zdaniem Sądu, dotychczas zebrany w sprawie przez organy obu instancji materiał dowodowy nie daje dostatecznych podstaw do stwierdzenia zgodności projektowanego zamierzenia budowlanego (ściślej: dotyczącego go projektu budowlanego) z obowiązującym Planem miejscowym w zakresie wymagań dotyczących zapewnienia możliwości zaopatrzenia projektowanych budynków w wodę i odprowadzania z nich ścieków. Organ II instancji, oceniając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że dokumentacja projektowa jest zgodna z "zapisami" Planu miejscowego, niezasadnie ograniczył się w swych rozważaniach tylko do analizy wymagań zawartych w § 11 Planu – której to analizy wynik, zaznaczmy, nie budzi istotnych zastrzeżeń Sądu – pomijając zupełnie wymogi z § 31 ust. 2 pkt 7 i 8 Planu. W ten sposób dopuścił się naruszenia nie tylko przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 136 § 1 k.p.a.), ale także, w konsekwencji, prawa materialnego – przez co najmniej przedwczesne stwierdzenie zgodności zatwierdzanego projektu z (wszystkimi) ustaleniami obowiązującego Planu miejscowego (art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b.).
Z tych powodów – dostrzeżonych przez Sąd z urzędu – zaskarżona decyzja nie mogła się ostać obrocie prawnym.
Odnosząc się zaś do zarzutów skargi kwestionujących prawo Inwestora do dysponowania przedmiotową nieruchomością (obejmującą działki ewidencyjne nr [...] i [...]) na cele budowlane, należy wyjaśnić, że właściwym, i w zasadzie jedynym, dokumentem potwierdzającym dysponowanie przez dany podmiot prawem własności do nieruchomości posiadającej księgę wieczystą jest odpis z tej księgi. To bowiem właśnie księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości – o czym expressis verbis stanowi art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 1984; w skrócie "u.k.w.h.") – i w konsekwencji to one stanowią urzędowy rejestr praw rzeczowych na nieruchomości (zob. E. Bałan-Gonciarz [w:] E. Bałan-Gonciarz, H. Ciepła, Ustawa o księgach wieczystych i hipotece, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 1). Powyższy wniosek znajduje dodatkowe oparcie w treści art. 3 u.k.w.h., który ustanawia dwa komplementarne domniemania prawne: że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (ust. 1) oraz że prawo wykreślone nie istnieje (ust. 2). Domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem prawnym obejmuje dane ujawnione w działach II-IV księgi wieczystej, a więc w szczególności określenie podmiotu, któremu przysługuje prawo wpisane w księdze wieczystej. Spory na tym tle stanowią zaś niewątpliwie sprawę cywilną, do której rozpoznawania i rozstrzygania, w braku regulacji szczególnych, powołane są sądy powszechne [zob. art. 2 § 1 i 3 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, z późn. zm.)]. W konsekwencji organ administracji publicznej w toku prowadzonego przez siebie postępowania w indywidualnej sprawie administracyjnej nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń sprzecznych ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej, które doprowadziłyby w rezultacie do obalenia domniemania ustanowionego w art. 3 ust. 1 u.k.w.h. Potwierdza to orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – które niniejszy skład orzekający w pełni podziela – zgodnie z którym zasada wyrażona w art. 3 u.k.w.h. wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym dotyczącą prawidłowości treści wpisów prawa (własności, użytkowania wieczystego itd.) w księgach wieczystych (por. np. wyrok NSA z 09.12.2014 r., II OSK 1226/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA", i tam przywołane dalsze orzeczenia NSA).
W aktach administracyjnych kontrolowanej sprawy brak jest wypisu z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości (działek nr [...] i [...]). Jednakże z zalegającej w tych aktach kopii decyzji podziałowej z 27 grudnia 2022 r. (znak: [...]; k. 7 akt adm. I inst.) wynika, że dla ww. działek prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...] (a nie, jak omyłkowo podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji: "[...]"). W świetle zaś danych zawartych w ogólnodostępnym systemie Elektronicznych Ksiąg Wieczystych (pod internetowym adresem [...]_ogol/menu.do) nie ulega wątpliwości, że właścicielem tej nieruchomości (ww. działek) jest R. D., co też trafnie potwierdził Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Z powyższych względów zarzuty Skarżącej dotyczące rzekomego nielegitymowania się przez Inwestora wymaganym prawem do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane należy uznać za chybione.
Ustosunkowując się z kolei do zgłoszonych w skardze obiekcji co do prawidłowości przebiegu linii rozgraniczających teren Inwestycji (oddzielających także, jak można rozumieć, nieruchomość Inwestora od nieruchomości stanowiącej współwłasność Skarżącej – działki nr [...]), trzeba wyjaśnić, że ustalanie przebiegu spornej granicy pomiędzy nieruchomościami regulują przepisy art. 29 i nast. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 1752, z późn. zm.; w skrócie "p.g.k."), których stosowanie leży w kompetencjach organów Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, geodetów oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądów powszechnych. Natomiast organy administracji architektoniczno-budowlanej (ani organy nadzoru budowlanego) nie są upoważnione – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, które niniejszy skład orzekający w pełni podziela – do badania przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami, bądź dokonywania oceny, czy w danym przypadku jest konieczne przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego. Organy orzekające w sprawie pozwolenia na budowę nie rozstrzygają bowiem władczo kwestii przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami objętymi planowaną inwestycją oraz nieruchomościami sąsiednimi, lecz w tym względzie opierają się na aktualnych dokumentach geodezyjnych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które – z mocy art. 76 k.p.a. – korzystają z domniemania prawdziwości jako dokumenty urzędowe (zob. wyrok WSA z 24.04.2018 r., II SA/Kr 268/18, CBOSA). Ewentualne wątpliwości stron w tym zakresie nie mogą stanowić przeszkody w wydaniu pozwolenia na budowę, ani przesłanki do wstrzymania takiego postępowania – chyba że toczy się postępowanie rozgraniczeniowe, którego wynik mógłby podważyć złożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (zob. wyroki NSA: z 25.01.2013 r., II OSK 1750/11; z 27.09.2016 r., II OSK 300/16; z 28.03.2017 r., II OSK 1969/15; por. też wyrok NSA z 09.04.2013 r., II OSK 2285/11; wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).
W związku z tym ostatnim zastrzeżeniem trzeba zauważyć, że Skarżąca podniosła w skardze, iż: "przed Starostą P. w sprawie [...] toczyło się postępowanie z mojego wniosku związane z rozgraniczeniem tej nieruchomości. Postępowanie to, według mnie, do dnia dzisiejszego się nie zakończyło, a sprawa granic tejże działki nie została ustalona".
Wobec tego Wojewoda, w ramach ponownie prowadzonego postępowania po uprawomocnieniu się nin. wyroku, wyjaśni także i tę okoliczność – czy mianowicie nadal toczy się wskazane przez Skarżącą postępowanie rozgraniczeniowe, a jeśli tak, to czy jego wynik rzeczywiście może mieć wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Mając wszystko to na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji, tj. w całości uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.