Orzeczenie · 2025-10-16

IV SA/PO 647/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-10-16
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyprawo własnościsłużebność przesyłupostępowanie administracyjneodmowa wszczęcia postępowaniakabel energetycznynieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę T. Sp.k. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego (WWINB), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie legalności przebiegu kabla energetycznego przez działkę J. J. PINB pierwotnie odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa dotyczy ochrony prawa własności, która leży w gestii sądów cywilnych, a nie organów nadzoru budowlanego, i nie stwierdził naruszeń prawa budowlanego. WWINB uchylił to postanowienie, wskazując, że PINB dokonał merytorycznej oceny wniosku, co jest niedopuszczalne w trybie odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. Sąd administracyjny oddalił skargę T. Sp.k., podzielając stanowisko WWINB, że organ I instancji nieprawidłowo zastosował art. 61a k.p.a., wkraczając w merytoryczną ocenę sprawy, zamiast ograniczyć się do oceny formalnych przesłanek do wszczęcia postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 61a k.p.a. w kontekście odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, zwłaszcza gdy sprawa ma potencjalne aspekty cywilnoprawne.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania przez organ nadzoru budowlanego, ale zasady interpretacji art. 61a k.p.a. są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ nadzoru budowlanego może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a., dokonując merytorycznej oceny wniosku dotyczącego legalności przebiegu infrastruktury technicznej przez prywatną działkę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a., jeśli dokonuje merytorycznej oceny wniosku, zamiast ograniczyć się do oceny formalnych przesłanek uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że organ I instancji, odmawiając wszczęcia postępowania, dokonał niedozwolonej, częściowej merytorycznej weryfikacji wniosku, wykraczając poza zakres dopuszczalnej oceny w ramach art. 61a § 1 k.p.a. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania ma charakter formalny, a nie merytoryczny.

Czy sprawa dotycząca przebiegu kabla energetycznego przez prywatną działkę bez zgody właściciela leży w kompetencjach organów nadzoru budowlanego, czy też sądów cywilnych?

Odpowiedź sądu

Organ nadzoru budowlanego powinien rozpatrzyć sprawę w trybie skargowym i poinformować o stwierdzonych naruszeniach prawa budowlanego lub przesłankach do wszczęcia postępowania z urzędu, nawet jeśli sprawa ma również aspekty cywilnoprawne dotyczące ochrony własności.

Uzasadnienie

WWINB wskazał, że PINB powinien rozpatrzyć podanie J. J. w trybie skargowym, poinformować o podjętych działaniach i ewentualnych naruszeniach prawa budowlanego, zamiast odmawiać wszczęcia postępowania z powodu domniemanej przynależności sprawy do drogi cywilnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę T. Sp.k. na postanowienie WWINB z dnia 09.05.2025 r., które uchyliło postanowienie PINB z dnia 24.03.2025 r. odmawiające wszczęcia postępowania.

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przesłanki te muszą być oczywiste i nie wymagać postępowania wyjaśniającego.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd dokonuje kontroli legalności z urzędu.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa rozpoznana w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 61 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 29a

Ustawa - Prawo budowlane

Dotyczy wykonania przyłącza elektroenergetycznego.

p.b. art. 53a

Ustawa - Prawo budowlane

Dotyczy wszczynania postępowania z urzędu w sprawie robót budowlanych z naruszeniem ustawy.

p.b. art. 48

Ustawa - Prawo budowlane

p.b. art. 51

Ustawa - Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ I instancji dokonał merytorycznej oceny wniosku, wykraczając poza ramy art. 61a k.p.a., który dopuszcza odmowę wszczęcia postępowania tylko z przyczyn formalnych, oczywistych i niedających się usunąć. • Organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego, że sprawa dotyczy wyłącznie prawa cywilnego i nie powinna być rozpatrywana przez organ nadzoru budowlanego, została odrzucona w kontekście proceduralnym. • Argumentacja organu I instancji o braku naruszeń prawa budowlanego została uznana za merytoryczną ocenę wniosku, niedopuszczalną w trybie odmowy wszczęcia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja odmowy wszczęcia postępowania jest aktem formalnym, a nie merytorycznym. • Odmowa wszczęcia postępowania jest dopuszczalna wyłącznie z powodu oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia już po wstępnej analizie wniosku. • Jeżeli organ zaczyna oceniać, czy żądanie jest zasadne według przepisów prawa materialnego, to de facto wchodzi w rozpoznanie merytoryczne, do czego tryb odmowy wszczęcia nie jest przeznaczony.

Skład orzekający

Donata Starosta

przewodniczący

Maciej Busz

sprawozdawca

Monika Świerczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 61a k.p.a. w kontekście odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, zwłaszcza gdy sprawa ma potencjalne aspekty cywilnoprawne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania przez organ nadzoru budowlanego, ale zasady interpretacji art. 61a k.p.a. są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje subtelne różnice między postępowaniem administracyjnym a cywilnym oraz prawidłowe stosowanie procedury administracyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania? Sąd wyjaśnia granice art. 61a k.p.a.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst