IV SA/Po 647/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Lesznie dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że przebieg drogi wewnętrznej nie narusza prawa własności skarżących.
Skarżący A. T. i P. T. zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej w Lesznie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując przebieg drogi wewnętrznej przez ich nieruchomość. Zarzucali naruszenie prawa własności i przekroczenie władztwa planistycznego. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną, stwierdzając, że planowanie przestrzenne nie narusza prawa własności, a przyjęte rozwiązania komunikacyjne są racjonalne i zgodne z prawem.
Skarżący A. T. i P. T. wnieśli skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Lesznie z dnia 13 maja 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy Antonińskiej. Skargą objęto część uchwały dotyczącą nieruchomości skarżących, w szczególności przebieg drogi wewnętrznej oznaczonej symbolem 9KDW na działce nr 458/2. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności uchwały, zarzucając naruszenie konstytucyjnych praw własności oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując na nieracjonalną ingerencję w ich prawo własności i przekroczenie władztwa planistycznego. Argumentowali, że droga wewnętrzna powinna zostać przeniesiona na działkę sąsiednią należącą do Miasta Leszna. Rada Miejska Leszna wniosła o oddalenie skargi, podkreślając, że kształtowanie polityki przestrzennej należy do kompetencji gminy, a przyjęty plan uwzględnia interes publiczny i prywatny, zapewniając spójny układ komunikacyjny dla nowego osiedla. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za niedopuszczalną, stwierdzając, że uchwalony plan nie narusza prawa własności skarżących ani nie stanowi przekroczenia władztwa planistycznego. Sąd podkreślił, że zapewnienie dostępu do drogi publicznej poprzez drogę wewnętrzną jest zgodne z prawem, a przyjęte rozwiązania komunikacyjne są racjonalne i proporcjonalne, uwzględniając potrzeby całego osiedla oraz interes publiczny. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przebieg drogi wewnętrznej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który zapewnia dostęp do drogi publicznej dla działek budowlanych, nie stanowi przekroczenia władztwa planistycznego, jeśli jest racjonalny i uwzględnia interes publiczny oraz prywatny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapewnienie dostępu do drogi publicznej poprzez drogę wewnętrzną jest zgodne z prawem i nie narusza prawa własności. Przyjęte rozwiązania komunikacyjne były racjonalne, spójne dla całego osiedla i uwzględniały interes publiczny (np. dostęp służb ratunkowych, przestrzeń rekreacyjna).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (32)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
u.p.z.p. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Gmina, w celu kształtowania ładu przestrzennego, określa w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenie terenów, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy.
u.p.z.p. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Władztwo planistyczne obejmuje możliwość ustalenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości.
u.p.z.p. art. 14 § 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego.
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
u.p.z.p. art. 93 § 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zapewnienie dostępu do drogi publicznej jest warunkiem skuteczności ewidencyjnego podziału nieruchomości.
u.p.z.p. art. 99
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zapewnienie dostępu do drogi publicznej jest warunkiem skuteczności ewidencyjnego podziału nieruchomości.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi jako niezasadnej.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
u.g.n. art. 93 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Zapewnienie dostępu do drogi publicznej jest warunkiem skuteczności ewidencyjnego podziału nieruchomości.
u.g.n. art. 99
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Zapewnienie dostępu do drogi publicznej jest warunkiem skuteczności ewidencyjnego podziału nieruchomości.
Pomocnicze
u.s.g. art. 101 § 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 94 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 94 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.p.z.p. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Procedura sporządzania planu miejscowego.
u.p.z.p. art. 17 § 6
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uzgodnienia i opinie wymagane przy sporządzaniu planu.
u.p.z.p. art. 17 § 9
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wyłożenie projektu planu do publicznego wglądu.
u.p.z.p. art. 17 § 12
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rozpatrzenie uwag do projektu planu.
u.p.z.p. art. 2 § 14
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja 'dostępu do drogi publicznej'.
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
5
P.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
5a
P.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.g.n. art. 17 § 6
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
lit. a, lit. b, pkt 9, pkt 12
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyjęty w planie przebieg drogi wewnętrznej jest racjonalny i zgodny z prawem. Planowanie przestrzenne nie stanowi dowolnej ingerencji w prawo własności. Zapewnienie dostępu do drogi publicznej poprzez drogę wewnętrzną jest dopuszczalne prawnie. Przyjęte rozwiązania komunikacyjne uwzględniają interes publiczny i prywatny. Propozycja skarżących zaburza całościowe rozwiązania urbanistyczne osiedla.
Odrzucone argumenty
Naruszenie konstytucyjnego prawa własności poprzez niezastosowanie art. 2, 21, 31, 64 Konstytucji RP. Naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niewłaściwe ich zastosowanie. Przekroczenie władztwa planistycznego przez gminę. Nieracjonalna ingerencja w prawo własności skarżących. Droga wewnętrzna nie jest niezbędna komunikacyjnie i powinna zostać przeniesiona na działkę miejską.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie podzielenia zapatrywań skarżących, co do tego, że postanowienia dotyczące obsługi komunikacyjnej działek budowlanych możliwych do wydzielenia w obszarze oznaczonym symbolem 17MN poprzez drogę wewnętrzną urządzoną na nieruchomości skarżących można wiązać z nieuzasadnioną ingerencją w prawo własności do nieruchomości. Korzystanie z jednoznacznych możliwości ustawowych nie nosi znamion dowolnej ingerencji w prawo własności. Władztwo planistyczne obejmuje możność ustalenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości. Propozycja skarżących zaburza całościowe rozwiązania urbanistyczne dotyczące przyjętego układu drogowego, tworzy zbędny wyjątek w postaci drogi ślepej.
Skład orzekający
Maria Grzymisławska-Cybulska
przewodniczący
Józef Maleszewski
sędzia
Sebastian Michalski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego, władztwa planistycznego gminy oraz ochrony prawa własności w kontekście miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z przebiegiem drogi wewnętrznej na nieruchomości prywatnej w ramach nowego osiedla mieszkaniowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest częstym problemem dla właścicieli nieruchomości.
“Droga przez czyjś ogród? Sąd rozstrzyga spór o planowanie przestrzenne i prawo własności.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 647/21 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2021-10-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Józef Maleszewski Maria Grzymisławska-Cybulska /przewodniczący/ Sebastian Michalski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Prawo miejscowe Sygn. powiązane II OSK 320/22 - Wyrok NSA z 2023-05-16 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 119 pkt 2 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 713 art. 101 ust. 1 ust. 4 art. 94 ust. 1 ust. 2 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Dz.U. 2021 poz 741 art. 2 pkt 14 art. 3 ust. 1 art. 6 ust. 1 art. 14 ust. 8 art. 28 ust. 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j. Dz.U. 2020 poz 1990 art. 93 ust. 3 art. 99 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Dz.U. 2020 poz 293 art. 17 pkt 6 lit. a lit. b pkt 9 pkt 12 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j. Dz.U. 2018 poz 1945 art. 17 pkt 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2021 r. sprawy ze skargi A. T., P. T. na uchwałę Rady Miejskiej w Lesznie z dnia 13 maja 2021 r. nr XXXVIII/505/2021 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy Antonińskiej w Lesznie oddala skargę w całości. Uzasadnienie P. T. i A. T., na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, wystąpili do sądu administracyjnego ze skargą na uchwałę Rady Miejskiej Leszna nr XXXVIII/505/2021 z dnia 13 maja 2021 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy Antonińskiej. Skargą została objęta części Uchwały dotycząca nieruchomości stanowiącej własność skarżących w zakresie przebiegu drogi wewnętrznej oznaczonej symbolem 9KDW mającej powstać na działce nr 458/2 i oznaczonej symbolem 71MN. Skarżący zażądali stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonej części podnosząc zarzut naruszenia: - art. 2, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do naruszenia konstytucyjnego prawa własności, - art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 1 Protokołu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, co doprowadziło do przekroczenia władztwa planistycznego, - art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 6 ust. 1 i ust. 2, art. 20 ust. 1 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i brak wyważenia interesu prywatnego i interesu publicznego, co doprowadziło do nieracjonalnej ingerencji w prawo własności skarżących oraz skutkowało przekroczeniem granic władztwa planistycznego. Skarżący wyjaśnili, że w toku postępowania w ramach uwag, wniosków i zastrzeżeń do projektu planu oraz składając koncepcję zmian na mapie sporządzonej przez geodetę wskazywali na potrzebę zmiany lokalizacji drogi wewnętrznej 9KDW wytyczonej na nieruchomości stanowiącej ich własność (działka nr [...]) poprzez jej przeniesienie na działkę sąsiednią nr [...] należącą do Miasta Leszna. Finalnie uwagi skarżących nie zostały uwzględnione. Przebieg drogi wewnętrznej 9KDW został ustalony nieracjonalnie. Istotnie ogranicza przydatność inwestycyjną nieruchomości skarżących. Pozbawione ekonomicznego uzasadnienia jest wytyczanie drogi wewnętrznej o powierzchni ponad 1000m˛. Przeprowadzenie drogi wewnętrznej przez działkę skarżących nie jest niezbędne dla zapewnienia ciągłości ciągów komunikacyjnych. Działka skarżących oznaczona w planie symbolem [...] posiada dostęp do dróg publicznych z trzech stron. Nie ma potrzeby przeprowadzania drogi wewnętrzne w taki sposób, jak określony w Uchwale. Nie ma żadnych przeszkód, aby droga wewnętrzna została przeniesiona na działkę sąsiednią Miasta Leszna bez ingerencji w prawo własności skarżących. Prowadzenie drogi wewnętrznej przez teren prywatny nie gwarantuje, że dojdzie do realizacji zamierzonego w planie skutku w postaci budowy drogi. Prywatnego gruntu, nawet przeznaczonego w planie pod drogę wewnętrzną nie można wywłaszczyć, co oznacza brak możliwości przymuszenia właściciela do realizacji inwestycji w postaci drogi wewnętrznej. Rada Miejska Leszna, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła o oddalenie skargi w całości. Skarżony organ wskazał, że kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do władczej kompetencji gminy. Gmina samodzielnie ustala przeznaczenie terenów. O przekroczeniu władztwa planistycznego można mówić wtedy, gdy działanie gminy jest dowolne i nieuzasadnione. Planowanie przestrzenne nie miałoby sensu, gdyby ograniczało się do terenów będących własnością podmiotów publicznoprawnych lub uzależnione byłoby od zgody lub żądań właścicieli kierujących się interesem indywidualnym. Przebieg drogi 9KDW został ustalony w sposób racjonalny z prawidłowym wyważeniem interesu prywatnego i interesu publicznego. Układ komunikacyjny dla zupełnie nowego 40-hektarowego osiedla mieszkaniowego, na działkach należących do kilkunastu właścicieli, ma umożliwiać racjonalny dostęp do wszystkich nowych działek budowlanych. Układ ten ma służyć mieszkańcom i zapewniać bezpieczny dostęp służbom ratunkowym i porządkowym z obydwu stron ulicy. W taki jednolity sposób zaplanowano układ drogowy na przedmiotowym terenie. Organ kierował się tym, aby zapewnić spójny układ drogowy w zakresie dróg publicznych, jak i wewnętrznych. Drogi zaplanowano w sposób symetryczny, o szerokości właściwej, aby zabezpieczyć dostęp służbom ratunkowym unikając tzw. dróg ślepych. Droga 9KDW ma służyć obsłudze działek budowlanych, które powstaną na terenie 17MN (działka skarżących nr [...]). Dzięki wytyczeniu drogi wewnętrznej skarżący mogą wydzielić z działki [...] dodatkowe dwie działki budowlane. Brak wytyczenia drogi wewnętrznej skutkowałby koniecznością wydzielenia podłużnych działek budowlanych o większej powierzchni w maksymalnej ilości pięciu zamiast obecnie dopuszczalnych siedmiu. Zaplanowana droga wewnętrzna oddziela teren prywatnych działek budowlanych (mieszkaniowych) od terenu publicznego (ZP), zaplanowanego jako miejsce spotkań i integracji mieszkańców, który może generować różnego rodzaju uciążliwości dla najbliższych sąsiadów. Organ uwzględnił, że brak odpowiedniego oddzielania terenów publicznych parków od prywatnych działek mieszkaniowych jest zwykle źródłem konfliktów i niezadowolenia mieszkańców graniczących z tymi terenami. Droga 9KDW to droga wewnętrzna należąca do właściciela lub właścicieli wydzielonych przyległych działek, nie zaś droga publiczna. Właściciel nie będzie pozbawiony prawa własności i ma możliwość zbycia drogi przyszłym nabywcom działek budowlanych. Skarżący złożyli dwie uwagi w toku procedury uchwalania planu. Uwaga dotycząca przeniesienia drogi wewnętrznej 9KDW na działkę należącą do Miasta Leszna została wycofana (pismo z dnia [...] lutego 2021 roku). Kolejna uwag dotyczyła zmiany lokalizacji drogi wewnętrznej zgodnie z przedłożoną koncepcją. Skarżący zaproponowali całkowite usunięcie drogi 9KDW i zastąpienie jej tzw. sięgaczem drogowym. Uwaga nie została uwzględniona. Proponowana koncepcja niekorzystnie wpływa na ład przestrzenny nowego osiedla mieszkaniowego. W planie został przyjęty jednolity sposób wyznaczania dróg wewnętrznych dla terenów objętych planem. Taki sam sposób ustalenia drogi wewnętrznej przyjęty został dla terenu 11MN z drogą 6KDW, położoną na północ od terenu ZP. Zarówno droga 9KDW, jak i droga 6KDW zostały ustalone, jako drogi wewnętrzne z działek prywatnych. Są one konieczne wyłącznie dla obsługi terenów 17MN oraz 11MN i nie stanowią dla osiedla podstawowego układu drogowego. Nieracjonalnym i niegospodarnym byłoby nadawać im charakter drogi publicznej. Teren ZP ma obsługę z dróg publicznych 5KD-D i 6KD-D. Zaplanowanie drogi 9KDW na terenie miejskim ZP oraz potraktowanie w sposób tożsamy właścicieli terenu 11MN (droga 6KDW) znacznie uszczupliłoby powierzchnię i kształt działki. Działka [...] (teren ZP) jest jedynym (poza działkami drogowymi) umiejscowionym centralnie względem osiedla terenem miejskim, na którym można zorganizować przestrzeń wspólną integrującą mieszkańców osiedla. Uszczuplenie obszaru ZP o dwie drogi pomniejszyłoby jego powierzchnie z 5500m˛ do 3500m˛ (28m szerokości), co dla nowego 40-hektarowego osiedla jest zdecydowanie za małym terenem rekreacyjno-wypoczynkowym, a więc rozwiązaniem niekorzystnym w świetle zasad racjonalnego planowania przestrzeni przyszłego osiedla mieszkaniowego. Sięgacz jest rozwiązaniem niewłaściwym ze względu na dostęp dla służb ratunkowych lub porządkowych. Propozycja zaburza całościowe rozwiązania komunikacyjne układu drogowego zaplanowanego na nowym osiedlu, tworzy zbędny wyjątek w postaci drogi ślepej. Wydzielone działki budowlane stykałyby się bezpośrednio z terenem zieleni urządzonej. Zaproponowany dojazd sięgaczem do dwóch działek przylegających bezpośrednio do terenu zieleni (ZP) jest rozwiązaniem niewłaściwym, gdyż nie zapewnia bezpiecznego wjazdu z uwagi na niewielkie promienie skrętu. Skarżący dążą do maksymalnej intensyfikacji zabudowy terenu stanowiącego ich własność (17MN). Prawdopodobnie sądzą, że poprzez zaproponowany przebieg drogi wewnętrznej (sięgacz) będą mogli wydzielić osiem działek budowlanych. Tymczasem w przyjętym w Uchwale rozwiązaniu maksymalna ilość potencjalnych, nowych działek budowlanych wyniesie siedem. Jednak biorąc pod uwagę przyjętą w planie minimalną powierzchnię nowych działek budowlanych proponowane przez skarżących rozwiązanie przyniesie taki sam efekt, co do ilości wydzielonych działek. Przebieg drogi wewnętrznej 9KDW w granicy działek skarżących jest rozwiązaniem najbardziej optymalnym. Pozwala na równomierną intensyfikację zabudowy. Wszyscy prywatni właściciele działek sąsiednich zostali potraktowani w taki sam sposób. Ustalenie przebiegu ciągów komunikacyjnych w postaci dróg wewnętrznych jest sprawiedliwie i proporcjonalne. Przedstawiona powyżej argumentacja stron została rozwinięta w toku postępowania sądowego przez pełnomocnika skarżących (pismo z dnia [...] września 2021 roku) oraz pełnomocnika organu (pismo z dnia [...] października 2021 roku). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Niniejsza sprawa, zgodnie z wnioskiem skarżących oraz przy braku sprzeciwu organu, została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej Leszna nr XXXVIII/505/2021 z dnia 13 maja 2021 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy Antonińskiej opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 24 maja 2021 roku pod pozycją 4196. Uchwała weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia (§ 25 Uchwały), nadal obowiązuje oraz nie była nowelizowana. Zaskarżona Uchwała, jako podjęta w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, co zostało expressis verbis przesądzone przez ustawodawcę w art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 741 z późn. zm.; dalej w skrócie u.p.z.p.). W myśl przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713 z późn. zm.; dalej w skrócie u.s.g.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Zatem stwierdzenie przez sąd administracyjny, że zaskarżona Uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego otwiera dopiero możność merytorycznego rozpoznania skargi oraz ewentualnego stosowania środków sądowoadministracyjnych określonych w art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 4 oraz art. 94 ust. 1 i 2 u.s.g. Warunek posiadania interesu prawnego do kwestionowania w/w Uchwały jest spełniony. Skarżący posiadają bowiem prawo rzeczowe (własność) do nieruchomości objętej uchwałą Rady Miejskiej Leszna nr XXXVIII/505/2021 z dnia 13 maja 2021 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy Antonińskiej. Uchwała określa przeznaczenie gruntów należących do skarżących na teren drogi wewnętrznej oznaczonej symbolem 9KDW oraz teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonej symbolem 17MN. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania, w granicach zaskarżenia oraz własnej kognicji. Oceny, czy uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem nieważności na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., dokonuje się na gruncie art. 28 ust. 1 u.p.z.p., w myśl którego naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. W skardze nie podnoszono, a Sąd nie ujawnił z urzędu, aby zaskarżona Uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem trybu jej sporządzania, czy też naruszeniem właściwości organów w tym zakresie. Uchwałą Nr VI/81/2019 z dnia 28 lutego 2019 roku Rada Miejska Leszna postanowiła przystąpić do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie ulicy Antonińskiej. Prezydent Miasta Leszna, działając w trybie art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 z późn. zm.), ogłosił o przystąpieniu do sporządzania planu i możliwości składania wniosków i uwag (obwieszczenie z dnia 13 marca 2019 roku). Następnie, w trybie art. 17 pkt 2 powołanej ustawy, Prezydent Miasta Leszna zawiadomił właściwe instytucje i organy o przystąpieniu do sporządzania planu (zawiadomienie z dnia 1 kwietnia 2019 roku wraz z rozdzielnikiem i dowodami doręczeń). Po ogłoszeniu zebrano wnioski (wykaz wniosków do projektu planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy Antonińskiej w Lesznie). Pismami z dnia [...] kwietnia 2019 roku oraz z dnia [...] kwietnia 2019 roku odpowiednio Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lesznie uzgodnili zakres i stopień szczegółowości informacji wymaganych dla prognozy oddziaływania na środowisko projektu planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy Antonińskiej w Lesznie. Po sporządzeniu projektu planu oraz związanej z nim prognozy skutków finansowych został on przesłany, wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, do zaopiniowania oraz uzgodnienia z podmiotom wymienionymi w art. 17 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm.). Uzgodnienia i opinie zostały zebrane w aktach i uwzględnione. Na mocy obwieszczenia z dnia 13 stycznia 2021 roku Prezydent Miasta Leszna działając na podstawie art. 17 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm.) ogłosił o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu oraz o organizacji publicznej dyskusji nad przyjętymi w projekcie rozwiązaniami. Dnia 2 lutego 2021 roku przeprowadzono dyskusję publiczną nad rozwiązaniami przyjętymi w projekcie planu (protokół z przeprowadzenia dyskusji wraz z listą obecności). Następnie w dniu 26 marca 2021 roku, w trybie art. 17 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm.) rozpatrzone zostały uwagi do projektu planu (wykaz uwag wraz z rozstrzygnięciami). Projektu planu został przedstawiony Radzie Miejskiej Leszna. Po stwierdzeniu, że ustalenia przyjęte w projekcie nie naruszają ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Leszna z dnia 26 kwietnia 2018 roku Rada Miejska Leszna w dniu 13 maja 2021 roku podjęła uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy Antonińskiej. Załącznik nr 2 do Uchwały stanowią rozstrzygnięcia Rady Miejskiej Leszna o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd nie ujawnił żadnych podstaw uzasadniających ocenę, że ustalenia przyjęte w Uchwale w odniesieniu do gruntów należących do skarżących, a stanowiących działkę nr [...] (obszar oznaczony symbolem 17 MN oraz symbolem 9KDW), zostały dokonane z nadużyciem władztwa planistycznego. Sąd nie podzielenia zapatrywań skarżących, co do tego, że postanowienia dotyczące obsługi komunikacyjnej działek budowlanych możliwych do wydzielenia w obszarze oznaczonym symbolem 17MN poprzez drogę wewnętrzną urządzoną na nieruchomości skarżących można wiązać z nieuzasadnioną ingerencją w prawo własności do nieruchomości. Na mocy kwestionowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka należąca do skarżących została przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Akceptując zmianę przeznaczenia gruntu skarżący domagają się jednak, aby Gmina utworzyła na gruncie należącym do jednostki samorządu terytorialnego drogę publiczną, która zapewni bezpośredni dostęp do drogi publicznej wszystkim działkom budowlanym możliwym do wydzielenia z obszaru [...] Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 2 pkt 14 u.p.z.p. poprzez "dostęp do drogi publicznej" należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Zapewnienie dostępu do drogi publicznej jest ustawowym warunkiem skuteczność ewidencyjnego podziału nieruchomości, który został jednoznacznie zapisany w treści art. 93 ust. 3 oraz art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 z późn. zm.). Powyższe prowadzi do jednoznacznych wniosków, że skarżony organ skorzystał ustawowych regulacji prawnych i wybrał jedną z trzech dopuszczalnych ustawowo form zapewnienia dostępu do drogi publicznej działkom budowlanym, które skarżący mogą wydzielić z obszaru 17MN. Korzystanie z jednoznacznych możliwości ustawowych nie nosi znamion dowolnej ingerencji w prawo własności. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania zgodności z Konstytucją RP zastosowanych przepisów ustawowych. Domaganie się utworzenia obsługi komunikacyjnej gruntów skarżących (działka nr [...]) w postaci utworzenia kolejnej drogi publicznej urządzonej w obszarze ZP (działka nr [...]) nie dowodzi naruszenia ustawowych granic władztwa planistycznego. Postanowienia skarżonego planu przewidujące obsługę działek budowlanych w obszarze 17MN poprzez drogę wewnętrzną 9KDW nie stanowią o niewłaściwym wyważeniu interesu prywatnego i publicznego. Analiza dokumentacji planistycznej ujawnia, że obszar dla którego sporządzony został plan miejscowy zajmuje powierzchnię 39,5ha. Obejmuje on wyłącznie tereny niezainwestowane oraz niezabudowane, zajęte przez użytkowane pola uprawne. Nieruchomości zlokalizowane w obszarze objętym planem w zdecydowanej większości (około 82 %, ponad 32,2019ha) stanowią własnością prywatną. Do Skarbu Państwa należy niecałe 8 % terenu (3,2076ha - Skarb Państwa we władaniu PKP). Własność miasta Leszna to ponad 10 % obszaru objętego planem (4,136ha). W obszarze objętym planem dominują grunty przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Wyznaczonych zostało 28 zupełnie nowych terenów MN o łącznej powierzchni 26ha (66% całego obszaru). Drugą kategorię pod względem zajmowanej powierzchni stanowią tereny zabudowy usługowej (U) o powierzchni 1,3ha. Ostatnia kategoria terenów pod zabudowę (1,2ha) to tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej (MN/U). Teren dróg publicznych obejmuje obszar 7,4257ha. Całkowita powierzchnia terenów do wykupu pod drogi publiczne i ciągi piesze publiczne wynosi ponad 5ha. Szacowany koszt realizacji dróg i ciągów publicznych obciążający jednostkę samorządu terytorialnego to prawie 30 milionów złotych. Tymczasem powierzchnia terenów dróg wewnętrznych to 2,6766ha. Sieć dróg publicznych planowanego 40-hektarowego osiedla została zaplanowana w ten sposób, że obszar oznaczony symbolem 17 MN (działka nr [...]) posiada dostęp do drogi publicznej z trzech stron (obszary oznaczone 5KD-D, 6KD-D oraz 5KD-L). Jedynie dwie (według organu i według skarżących) spośród możliwych do wydzielenia działek budowlanych w obszarze 17 MN nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Z powyższych względów Sąd doszedł do przekonania, że twierdzenia skargi o naruszeniu prawa własności niewłaściwym wyważeniem interesu prywatnego i publicznego nie znajdują żadnego potwierdzenia w okolicznościach kontrolowanej sprawy. Skarżony organ trafnie podkreśla, że teren ZP ma obsługę z dróg publicznych 5KD-D i 6KD-D, a uszczuplenie obszaru ZP o dwie drogi publiczne pomniejszyłoby jego powierzchnię z 5500m˛ do 3500m˛ (28m szerokości), co dla nowego 40-hektarowego osiedla jest zdecydowanie za małym terenem rekreacyjno-wypoczynkowym. Niewątpliwie uwzględnienie żądania skarżący byłoby równoważne z przyjęcie rozwiązania, które w zakresie wyważenia interesu prywatnego i publicznego stawia ich w korzystniejszej sytuacji niż pozostałych prywatnych właścicieli, których grunty znajdują się w obszarze objętym kwestionowanym planem. Argumentacja strony skarżącej, że poprowadzenie drogi wewnętrznej o symbolu 9KDW w sposób opisany w planie w sposób nieuzasadniony ogranicza możliwości gospodarczego wykorzystania ich nieruchomości, bo ustalony przebieg drogi wewnętrznej o symbolu 9KDW "w żadnym razie nie jest niezbędny komunikacyjnie", nie stanowi o działaniu z przekroczeniem kompetencji władztwa planistycznego. Dla przyjęcia stanowiska o dowolnej i nieproporcjonalnej ingerencji w prawo własności do nieruchomości niewystarczające jest stwierdzenie, że dostęp do drogi publicznej dla dwóch działek z obszaru 17MN za pośrednictwem tzw. sięgacza oznaczonego symbolem 9KDW jest rozwiązaniem dopuszczalnym prawnie i oczekiwany przez właściciela gruntu. W okolicznościach kontrolowanej spraw Rada Miejska Leszna działał z poszanowaniem konstytucyjnego standardu, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa - art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.). Władztwo planistyczne obejmuje możność ustalenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.). Przypisana gminie kompetencja wiąże się z tym, że jednostka samorządu terytorialnego samodzielne rozstrzyga o przeznaczeniu terenów, rozmieszczeniu inwestycji celu publicznego oraz określeniu sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy (art. 3 ust. 1 u.p.z.p.). Skoro władztwo planistyczne jest kompetencją gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami kształtowania polityki przestrzennej, to wybór jednej z dopuszczalnych prawnie możliwości ukształtowania dróg wewnętrznych i jego jednolite stosowanie w całym obszarze objętym planem nie stanowi o naruszeniu prawa, a tym bardziej o działaniu podjętym z istotnym naruszeniem prawa, które aktualizuje konieczność stwierdzenia nieważności rozwiązań przyjętych w akcie prawodawczym w odniesieniu do jednego przypadku drogi wewnętrznej 9KDW w obszarze 17MN. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że dowód działania z przekroczeniem granic władztwa planistycznego musi odnosić się do przyjętej przez Radę Miejską Leszna koncepcji urbanistycznej 40-hektarowego osiedla, którego część stanowi działka nr [...] należąca do skarżących. Ocena dokonana w tym zakresie przez Sąd jest w całości zbieżna z argumentacją podnoszą przez skarżony organ. Rozwiązania komunikacyjne w zakresie układu dróg wewnętrznych zostały przyjęte w sposób jednolity dla całego osiedla. Propozycja skarżących zaburza całościowe rozwiązania urbanistyczne dotyczące przyjętego układu drogowego, tworzy zbędny wyjątek w postaci drogi ślepej. Zaproponowany dojazd tzw. sięgaczem do dwóch działek przylegających bezpośrednio do terenu zieleni (ZP) jest rozwiązaniem niewłaściwym ze względu na dostęp dla służb ratunkowych lub porządkowych, gdyż nie zapewnia bezpiecznego wjazdu/wyjazdu z uwagi na niewielkie promienie skrętu. Działki budowlane wydzielone z obszaru 17 MN stykałyby się bezpośrednio z terenem zieleni urządzonej (ZP). Natomiast przyjęte w planie rozwiązanie w zakresie drogi wewnętrznej 9KDW prowadzi do oddziela terenu prywatnych działek budowlanych (mieszkaniowych) od terenu publicznego (ZP), który zaplanowany jako miejsce spotkań i integracji mieszkańców może generować różnego rodzaju uciążliwości dla najbliższych sąsiadów. W ocenie Sądu skarżony organ błędnie przyjmuje, że zawarta w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 roku uwaga dotycząca przeniesienia drogi wewnętrznej 9KDW na działkę należącą do Miasta Leszna została wycofana. W ocenie Sądu z treści pisma z dnia [...] lutego 2021 roku wynika, że właściciele działki nr [...] wycofali zastrzeżenia do projektu planu miejscowego "za wyjątkiem uwag dotyczących zamiany lokalizacji wytyczonej drogi oznaczonej nr 9KDW". Wycofanie zastrzeżeń dotyczyło przeniesienia terenu oznaczonego symbolem 17MN z pkt 7 ppkt c) do pkt 7 ppkt a), czyli zakwalifikowania obszaru 17MN do obszarów, gdzie powierzchnia nowo wydzielonej działki budowlanej będzie nie mniejsza niż 700m˛. Z treści skargi skierowanej do Sądu wynika bowiem, że skarżący podtrzymują oczekiwanie zgłaszane w toku procedowania projektu planu, a dotyczące "przeniesienia drogi oznaczonej 9KDW na działkę sąsiednią należącą do miasta Leszna nr [...]. Powyższa niewłaściwa ocena skarżonego organu wymagała zbadania na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Z powodów wskazanych już powyżej Sąd doszedł jednak do przekonania, że opisane nieprawidłowe odczytanie intencji skarżących pozostaje bez wpływu na zasadność zarzutów podnoszonych w skardze. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił wniesioną w niniejszej sprawie skargę, jako niezasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI