IV SA/Po 491/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na postanowienie odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych, uznając niespełnienie warunków dotyczących odległości od działki budowlanej i drogi publicznej.
Skarżąca P. P. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Starosty o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego. Głównym powodem odmowy było niespełnienie przez działkę warunków określonych w art. 7 ust. 2a pkt 2 i 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dotyczących odległości od działki budowlanej i drogi publicznej. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Sprawa dotyczyła skargi P. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Starosty G. o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ I instancji odmówił uzgodnienia, wskazując na niespełnienie przez działkę warunków z art. 7 ust. 2a pkt 2 i 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Działka zawierała grunty orne klasy IIIa, które podlegają szczególnej ochronie. Starosta uznał, że inwestycja nie może być pogodzona z rolniczym charakterem gruntu, ponieważ nie zostały spełnione wymogi dotyczące odległości od działki budowlanej (ponad 50 m) i drogi publicznej (58 m, a w przypadku innej drogi 222 m). Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że sąsiednie działki mają przeznaczenie budowlane i że działka znajduje się w odległości mniejszej niż 50 m od drogi publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że pojęcie 'działki budowlanej' w kontekście art. 7 ust. 2a pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych odnosi się do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, które wymagają faktycznego zabudowania działki, a nie tylko jej przeznaczenia w planie miejscowym. Ponadto, sąd potwierdził, że droga 'Osiedle L.' nie jest drogą publiczną, a najbliższa droga publiczna znajduje się w odległości 222 m od terenu inwestycji. Wobec niespełnienia kluczowych warunków, sąd uznał odmowę uzgodnienia za zasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, warunek ten nie jest spełniony, ponieważ pojęcie 'działki budowlanej' w rozumieniu art. 7 ust. 2a pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych odnosi się do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, które wymagają faktycznego zabudowania działki, a nie tylko jej przeznaczenia w planie miejscowym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustawa o gospodarce nieruchomościami definiuje działkę budowlaną jako zabudowaną działkę gruntu, której cechy umożliwiają prawidłowe korzystanie z budynków. Samo przeznaczenie w planie miejscowym nie jest wystarczające.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.o.g.r.l. art. 7 § ust. 2a
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Określa warunki, które muszą być spełnione łącznie, aby grunty rolne klas I-III mogły być przeznaczone na cele nierolnicze i nieleśne bez zgody ministra rozwoju wsi. Kluczowe są warunki dotyczące odległości od działki budowlanej (pkt 2) i drogi publicznej (pkt 3).
u.g.n. art. 4 § pkt 3a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definicja działki budowlanej, która jest kluczowa dla interpretacji art. 7 ust. 2a pkt 2 u.o.g.r.l. Wymaga faktycznego zabudowania działki.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 2 § pkt 12
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja działki budowlanej w kontekście planowania przestrzennego.
u.d.p. art. 1
Ustawa o drogach publicznych
Definicja drogi publicznej.
u.d.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Kategorie dróg publicznych.
u.d.p. art. 2a § ust. 2
Ustawa o drogach publicznych
Własność dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych.
p.g.k. art. 21 § ust. 2
Prawo geodezyjne i kartograficzne
Znaczenie danych z ewidencji gruntów i budynków.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie warunku odległości od działki budowlanej (art. 7 ust. 2a pkt 2 u.o.g.r.l.) z uwagi na brak faktycznego zabudowania sąsiednich działek. Niespełnienie warunku odległości od drogi publicznej (art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l.) z uwagi na odległość 222 m od najbliższej drogi publicznej oraz brak statusu drogi publicznej dla drogi 'Osiedle L.'. Prawidłowa interpretacja pojęcia 'działki budowlanej' zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami. Prawidłowa identyfikacja drogi publicznej i jej odległości od terenu inwestycji.
Odrzucone argumenty
Twierdzenie skarżącej, że sąsiednie działki mają przeznaczenie budowlane i spełniają warunek z art. 7 ust. 2a pkt 2 u.o.g.r.l. Twierdzenie skarżącej, że działka znajduje się w odległości mniejszej niż 50 m od drogi publicznej. Zarzut naruszenia przepisów postępowania przez zaniechanie ustalenia przeznaczenia wszystkich nieruchomości graniczących z działką inwestycyjną.
Godne uwagi sformułowania
działką budowlaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie wystarcza sam fakt przeznaczenia jej pod zabudowę (choćby nawet w planie miejscowym), lecz konieczne jest jeszcze jej faktyczne zabudowanie cały obszar (grunt rolny), którego przeznaczenie ma zostać zmienione w wyniku wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy, powinien znajdować się w odległości nie większej niż 50 m od drogi publicznej działka drogowa nr [...] stanowi współwłasność osób fizycznych, co już w kontekście regulacji art. 2a ust. 2 u.d.p. wyklucza możliwość, aby była to droga publiczna
Skład orzekający
Józef Maleszewski
przewodniczący
Tomasz Grossmann
sprawozdawca
Sebastian Michalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'działki budowlanej' w kontekście ochrony gruntów rolnych oraz definicji drogi publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych warunków określonych w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony gruntów rolnych i zasad wydawania decyzji o warunkach zabudowy, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.
“Czy budowa domu na działce rolnej jest możliwa? Sąd wyjaśnia kluczowe warunki odległości od drogi i zabudowy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 491/23 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-10-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Józef Maleszewski /przewodniczący/ Sebastian Michalski Tomasz Grossmann /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2409 art. 7 ust. 2a pkt 2 i 3 Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t. j.) Dz.U. 2023 poz 344 art. 4 pkt 3a Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.) Dz.U. 2023 poz 645 art. 2 ust. 1, art. 2a Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.) Dz.U. 2021 poz 1990 art. 21 ust. 2 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 134, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 05 października 2023 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia, w zakresie ochrony gruntów rolnych, projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę w całości. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z 30 maja 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu zażalenia P. P., utrzymało w mocy postanowienie Starosty G. z 26 lipca 2022 r. nr [...] o odmowie uzgodnienia, w zakresie ochrony gruntów rolnych, przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy. Zaskarżone postanowienie SKO zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Pismem z 15 lipca 2022 r. Wójt Gminy G. zwrócił się do Starosty G. o uzgodnienie w zakresie ochrony gruntów rolnych projektu decyzji o warunkach zabudowy nr [...] dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w miejscowości G., gmina G. (zwanego dalej "projektem Decyzji WZ"). Przywołanym wyżej postanowieniem z 26 lipca 2022 r. Starosta G. (dalej jako "Starosta" lub "organ I instancji") odmówił "uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych przedłożonego projektu decyzji Wójta Gminy G. nr [...] z dnia 15.07.2022 r. sporządzonego przez mgr inż. arch. F. K., ustalający na rzecz P. P., warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w ramach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zlokalizowanej na terenie położonym w miejscowości G., gm. G., na działce nr [...], arkusz mapy 3, w granicach określonych na załączniku graficznym, określonej szczegółowo w projekcie decyzji". W uzasadnieniu tego postanowienia Starosta – przytoczywszy treść art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1326, z późn. zm.; w skrócie "u.o.g.r.l."), art. 53 ust. 4, art. 61 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503; w skrócie "u.p.z.p.") oraz art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899, z późn. zm., w skrócie "u.g.n.") – wyjaśnił, że w oparciu o dane ewidencyjne i geodezyjno-kartograficzne ustalono, że w skład przedmiotowej działki nr [...] wchodzą grunty orne klasy IIIa o powierzchni 0,4426 ha oraz grunty pod rowami klasy IIIa o powierzchni 0,0095 ha – tj. grunty wysokiej jakości podlegające szczególnej ochronie z mocy art. 2 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 u.o.g.r.l. Z uzasadnienia projektu Decyzji WZ wynika, że dla przedmiotowej działki nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (w skrócie "m.p.z.p."). Część terenu stanowią grunty orne klasy IIIa, które nie zostały również objęte zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne przy sporządzaniu planów miejscowych, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Przedmiotowa inwestycja będzie realizowana w ramach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, więc grunty klasy IIIa zmienią swoje przeznaczenie z rolniczego na nierolne. Przy sporządzaniu analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania działki ustalono, że stanowi ona wraz z przyległymi terenami zwarty obszar użytkowany rolniczo, położony w otwartej przestrzeni produkcyjnej. Inwestycji nie da się pogodzić z rolnym charakterem gruntu. Przytoczywszy treść art. 7 ust. 2a (w zw. z art. 4 pkt 29 i 30) u.o.g.r.l., organ I instancji podkreślił, że: - został spełniony warunek dotyczący zwartej zabudowy z art. 7 ust. 2a pkt 1 u.o.g.r.l.; - nie został spełniony warunek z art. 7 ust. 2a pkt 2 u.o.g.r.l., gdyż kontur użytków rolnych klas I-III (tu: RIIIa), na którym też będzie planowana inwestycja, jest położony w odległości większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej; - nie został spełniony warunek z art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l., gdyż planowana inwestycja usytuowana będzie na gruntach chronionych oddalonych o więcej niż 50 m od drogi publicznej. W wyznaczonym bowiem na mapie załączonej do projektu Decyzji WZ pasie o długości 50 m od drogi publicznej zawiera się tylko fragment działki nr [...], a całkowita odległość gruntów chronionych od drogi publicznej wynosi 58 m, przy czym cały obszar, którego przeznaczenie ma zostać zmienione, powinien znajdować się w odległości nie większej niż 50 m od drogi publicznej; - został spełniony warunek z art. 7 ust. 2a pkt 4 u.o.g.r.l., gdyż objęte ochroną grunty klasy IIIa na przedmiotowej działce mają powierzchnię 0,4521 ha, a więc nie przekraczają dopuszczonego ustawą obszaru 0,5 ha. W konkluzji Starosta stwierdził, że analiza stanu faktycznego i prawnego prowadzi do wniosku, że zamiar inwestycyjny polegający na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie będzie realizowany w ramach siedliska, co doprowadzi do zaprzestania rolniczego użytkowania przedmiotowej działki. Nie zostały zaś spełnione 2 z 4 koniecznych warunków, które zgodnie z art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. należało zrealizować, aby możliwa była zmiana przeznaczenia gruntów chronionych bez konieczności uchwalenia m.p.z.p. W zażaleniu na opisane postanowienie organu I instancji P. P. (dalej jako "Skarżąca") podniosła, że nie zgadza się z ustaleniem, iż przedmiotowa działka stanowi wraz z przyległymi terenami zwarty obszar użytkowany rolniczo w otwartej przestrzeni produkcyjnej, "ponieważ obok tej działki jest uchwalony miejscowy plan zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na kilkadziesiąt działek". Zabudowa ta jest również na gruncie klasy III. W ocenie Skarżącej spełnia ona łącznie wszystkie punkty z art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., gdyż inwestycja będzie w odległości mniejszej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej i działka jest położona od razu przy drodze publicznej, a więc mniej niż 50 m [od niej]. Utrzymując w mocy postanowienie Starosty z 26 lipca 2022 r. – przywołanym na wstępie postanowieniem z 30 maja 2023 r. – SKO stwierdziło w uzasadnieniu, że Starosta słusznie odmówił uzgodnienia projektu Decyzji WZ, wobec niespełnienia warunków z art. 7 ust. 2a pkt 2 i 3 u.o.g.r.l. Odnosząc się zaś do zarzutów zażalenia organ II instancji wskazał, że w obowiązującym stanie prawnym "słuszne jest odniesienie do całej działki, na której ma być zlokalizowana przedmiotowa inwestycja". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisane postanowienie SKO, P. P., reprezentowana przez ad C. – zarzuciwszy naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. – polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i zaniechaniu ustalenia przeznaczenia wszystkich nieruchomości graniczących bezpośrednio z nieruchomością dz. nr [...] położoną w m. G. ; 2) art. 7 ust. 2a pkt 2 u.o.g.r.l. – przez błędne jego zastosowanie, gdyż nieruchomości bezpośrednio graniczące z dz. nr [...] (dz. nr [...] i [...]) mają przeznaczenie budowlane (w obowiązującym m.p.z.p. są przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną), 3) art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l. – przez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż w odległości nie większej niż 50 m od dz. nr [...] znajduje się droga publiczna – wniosła o: (1) wyznaczenie rozprawy; (2) przeprowadzenie dowodu z dokumentów: (a) pisma Wójta Gminy G. z 10.07.2023 r. znak: [...], celem wykazania faktu, iż dz. nr [...] i [...] bezpośrednio graniczące z dz. nr [...] mają przeznaczenie budowlane (teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej); (b) wydruku mapy ze strony [...] celem wykazania faktu, że dz. nr [...] położona jest w odległości nie większej niż 50 m od drogi publicznej; (3) [uchylenie] zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji i przekazanie temu organowi sprawy "do dalszego prowadzenia"; (4) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz kwoty 17 zł uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi jej autorka nie zgodziła się ze stanowiskiem organów, że w tej sprawie nie zostały spełnione warunki z art. 7 ust. 2a pkt 2 i 3 u.o.g.r.l. – podnosząc, że: - działka nr [...] sąsiaduje bezpośrednio z działkami nr [...] i [...], które – zgodnie z informacją wynikającą z ww. pisma Wójta z 10.07.2023 r. – znajdują się na terenie objętym m.p.z.p. i przeznaczonym w nim pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Należy więc uznać, że działki nr [...] i [...] mają przeznaczenie budowlane, a zatem został spełniony warunek z art. 7 ust. 2a pkt 2 u.o.g.r.l.; - zgodnie z treścią ww. mapy dostępnej pod adresem [...] na kolor żółty zostały oznaczone drogi gminne. A z treści tej mapy wynika, że na taki kolor zaznaczona jest droga "osiedle L. " w G. , która znajduje się w odległości mniejszej niż 50 m od działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając argumenty zawarte w skardze za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a."). Przystępując do rozpoznania sprawy w ww. trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (pkt 2 ab initio) – a takim jest niewątpliwie postanowienie "uzgadniające" (tu ściślej: odmawiające uzgodnienia) wydane na podstawie art. 106 § 5 k.p.a., co wprost wynika z treści tego przepisu. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej było w niniejszym postępowaniu postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 30 maja 2023 r. ([...]), utrzymujące w mocy postanowienie Starosty G. z 26 lipca 2022 r. ([...]) odmawiające uzgodnienia, w zakresie ochrony gruntów rolnych, przedłożonego przez Wójta Gminy G. projektu decyzji ([...]) ustalającej na rzecz P. P. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Materialnoprawną podstawę obu zaskarżonych postanowień stanowił przede wszystkim przepis art. 7 ust. 2a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2409; w skrócie "u.o.g.r.l."), który w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania kwestionowanych postanowień głosił, że: "Nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli grunty te spełniają łącznie następujące warunki: 1) co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawiera się w obszarze zwartej zabudowy; 2) położone są w odległości nie większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 oraz z 2022 r. poz. 1846); 3) położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1693, 1768 i 1783); 4) ich powierzchnia nie przekracza 0,5 ha, bez względu na to, czy stanowią jedną całość, czy stanowią kilka odrębnych części." W kontrolowanej sprawie było niesporne, że w odniesieniu do planowanej inwestycji spełnione zostały warunki określone w punktach 1 i 4 cytowanego art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. W konsekwencji spór w tej sprawie ogniskował się wokół kwestii, czy doszło w tym przypadku do wypełnienia również warunków przewidzianych w punktach 2 i 3 cytowanego przepisu (jak to twierdziła Skarżąca), czy jednak nie (jak uznały organy obu instancji). Jest to pytanie o tyle istotne, że brak spełnienia choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. uniemożliwiał zastosowanie wprowadzonego tą regulacją wyjątku od zasady statuowanej w art. 7 ust. 2 u.o.g.r.l. W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie prawidłowe jest stanowisko organów, a to z następujących względów. Ad art. 7 ust. 2a pkt 2 u.o.g.r.l. – odległość od działki budowlanej Wypada zauważyć, że w polskim systemie prawa nie ma jednej definicji legalnej pojęcia "działki budowlanej". Przykładowo, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977; w skrócie "u.p.z.p.") "działką budowlaną" jest nieruchomość gruntowa lub działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego (art. 2 pkt 12 u.p.z.p.). I to właśnie do takiego sposobu rozumienia pojęcia "działki budowlanej" zdaje się nawiązywać strona skarżąca, gdy podnosi w skardze, że przedmiotowa działka nr [...] bezpośrednio graniczy z działkami nr [...] i [...], które "mają przeznaczenie budowlane" (gdyż w obowiązującym planie miejscowym zostały przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną), co w ocenie autorki skargi ma wystarczać do uznania, że został spełniony warunek wynikający z art. 7 ust. 2a pkt 2 u.o.g.r.l. Najwyraźniej uszło jednak uwagi strony skarżącej, że ww. przepis expressis verbis odsyła do pojęcia działki budowlanej "w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami" (Dz. U. z 2023 r. poz. 344; w skrócie "u.g.n."). W myśl zaś art. 4 pkt 3a tej ustawy, ilekroć jest w niej mowa o działce budowlanej, to "należy przez to rozumieć zabudowaną działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce". A zatem do uznania danej działki za "działkę budowlaną" w rozumieniu przepisów u.g.n. nie wystarcza sam fakt przeznaczenia jej pod zabudowę (choćby nawet w planie miejscowym), lecz konieczne jest jeszcze jej faktyczne zabudowanie. Tymczasem wskazywane przez Skarżącą działki gruntu (nr [...] i [...]) takiego warunku nie spełniają. Ani bowiem z materiałów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy, ani z dowodów zaoferowanych przez Skarżącą nie wynika, aby ww. działki zostały już zabudowane. Przeciwnie, wszystkie te materiały i dowody pokazują, że działki nr [...] i [...] są nadal tylko "przeznaczone pod zabudowę" w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zarazem Skarżąca nie zakwestionowała ustaleń organu I instancji (zob. załącznik mapowy do projektu Decyzji WZ), że teren planowanej inwestycji jest położony w odległości większej niż 50 m – bo w odległości 71 m – od granicy najbliższej działki zabudowanej, jaką jest działka nr [...] (podobnie: działka nr [...]). Zatem to nie organy dopuściły się zarzucanego w pkt 2 skargi niewłaściwego zastosowania art. 7a ust. 2a pkt 2 u.o.g.r.l., lecz to pełnomocnik Skarżącej błędnie ów przepis wyłożył – naruszając jedną z podstawowych dyrektyw wykładni językowej, określaną mianem "zakazu wykładni per non est". W konsekwencji niezasadny okazał się również zarzut z pkt 1 petitum skargi – dotyczący rzekomego naruszenia przez organy przepisów postępowania, które miało polegać na "zaniechaniu ustalenia przeznaczenia wszystkich nieruchomości" graniczących z inwestowaną działką nr [...] – gdyż w świetle analizowanego art. 7 ust. 2a pkt 2 u.o.g.r.l., to nie przeznaczenie pobliskich nieruchomości ma znaczenie, lecz ich faktyczne zabudowanie. Ad art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l. – odległość od drogi publicznej. "Droga publiczną" w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 poz. 645; w skrócie "u.d.p.") – do której wprost odsyła art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l. – jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 u.d.p.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.p. pojęcie to obejmuje następujące kategorie dróg: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne. W myśl art. 2a u.d.p. drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa (ust. 1), a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy (ust. 2). Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko, zgodnie z którym warunek określony w art. 7 ust. 2 pkt 3 u.o.g.r.l. musi być rozumiany w ten sposób, że wskazanej w tym przepisie odległości "nie większej niż 50 m od drogi publicznej" nie należy mierzyć tylko do granicy inwestowanej działki rolnej, lecz że cała ta działka musi się mieścić w tej odległości. Gdyby bowiem ustawodawca pragnął, aby 50-metrowa odległość, o której mowa w analizowanym przepisie, mierzona była od granicy danej działki rolnej (tak jak np. zażyczył sobie w art. 7 ust. 2a pkt 2 u.o.g.r.l., mówiąc o mierzeniu odległości działki rolnej "od granicy" działki budowlanej), to w treści art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l. zawarłby takie właśnie sformułowanie. "Skoro jednak brak jest wskazania, iż odległość do drogi publicznej należy mierzyć od drogi publicznej do granicy działki rolnej, to należy przyjąć, że odległość ta nie może być przekroczona w przypadku całej długości działki" (zob. wyrok WSA z 16.05.2019 r., II SA/Sz 114/19; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"). Innymi słowy, skoro statuując przesłankę z art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l. ustawodawca posługuje się sformułowaniem "grunty położone są w odległości nie większej niż 50 m od drogi publicznej", to należy przyjąć, że odległość ta nie może być przekroczona w przypadku całej działki. Cały więc obszar (grunt rolny), którego przeznaczenie ma zostać zmienione w wyniku wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy, powinien znajdować się w odległości nie większej niż 50 m od drogi publicznej. To "grunt" ma być położony w tej odległości, a nie tylko jego linia graniczna (por. wyrok NSA z 16.07.2019 r., II OSK 2257/17; por. też wyroki WSA: z 09.02.2022 r., IV SA/Po 1044/21; z 12.01.2022 r., II SA/Łd 515/21; z 13.10.2021 r., II SA/Gd 325/21; z 24.11.2020 r., II SA/Bd 634/20; z 14.10.2020 r., II SA/Bd 633/20; z 16.05.2019 r., II SA/Sz 114/19; z 31.08.2020 r., IV SA/Wa 2191/19; z 23.10.2020 r., IV SA/Po 382/20; z 01.06.2017 r., IV SA/Po 265/17; wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA). Zdaniem Skarżącej ww. warunek został spełniony, gdyż wymaganą przez art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l. odległość 50 m należy mierzyć od drogi o nazwie "Osiedle L. ", która – według strony skarżącej – jest drogą publiczną. Swe twierdzenie autorka skargi opiera przy tym na spostrzeżeniu, że: "Zgodnie z treścią mapy znajdującej się na stronie BIP Gminy G. pod adresem [...]/ na kolor żółty zostały oznaczone drogi gminne. Z treści mapy wynika, że na kolor żółty zaznaczona jest droga «osiedle L. » w G. , która znajduje się w odległości mniejszej niż 50 m od działki nr [...]". Stanowisko strony skarżącej nie zasługuje na akceptację. Po pierwsze, jak wynika z niewadliwych w tej mierze ustaleń organu I instancji, odległość inwestowanego terenu (działki nr [...]) od drogi "Osiedle L. " (tj. działki drogowej nr [...], błędnie uznanej w uzasadnieniu decyzji Starosty za drogę publiczną, o czym niżej) – liczona według ww. zasad wynikających z art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l. – wynosi nie 50 m, lecz więcej, bo 58 m. Już to nie pozwalałoby przyjąć, że spełniony został warunek przewidziany w ww. przepisie. Po drugie – co istotniejsze – z zalegającego w aktach administracyjnych sprawy wypisu z ewidencji gruntów wynika, że działka drogowa nr [...] stanowi współwłasność osób fizycznych, co już w kontekście regulacji art. 2a ust. 2 u.d.p. wyklucza możliwość, aby była to droga publiczna. Należy przy tym zauważyć, że w świetle art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990, z późn. zm.; w skrócie "p.g.k.") to właśnie dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków – a nie np. ujęte na mapach poglądowych opublikowanych w BIP-ie – stanowią podstawę "planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych". W konsekwencji, opierając się wprost na materiałach zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy, należy stwierdzić, że drogą publiczną położoną najbliżej terenu inwestycji jest działka nr [...] (zob. zalegający w aktach wypis z ewidencji gruntów dla tej działki, w którym jako "władający" został wskazany "Rejon Dróg Publicznych" w G.), przy czym – jak wynika z załącznika mapowego do projektu Decyzji WZ – odległość od tej drogi publicznej, liczona według zasad wynikających z art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l. (czyli, jak podano na ww. mapie: "do końca terenu objętego inwestycją"), wynosi aż 222 m. Wobec powyższego należy stwierdzić, że w kontrolowanej sprawie nie został spełniony także warunek określony w art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l., zaś podniesiony w skardze (w pkt 3 jej petitum) zarzut naruszenia tego przepisu przez jego niewłaściwe zastosowanie nie zasługiwał na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, organy obu instancji zasadnie odmówiły uzgodnienia projektu Decyzji WZ w zakresie ochrony gruntów rolnych. Ponadto Sąd, działając na podstawie art. 134 p.p.s.a., nie stwierdził również naruszenia innych, niż zarzucane w skardze, przepisów postępowania i prawa materialnego, które mogłyby skutkować koniecznością wyeliminowania zaskarżonych postanowień z obrotu prawnego. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI