IV SA/Po 632/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, która umorzyła postępowanie dyscyplinarne wobec doktoranta, uznając, że organ odwoławczy przekroczył swoje kompetencje proceduralne.
Skarżący K. S. zaskarżył orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, która umorzyła postępowanie dyscyplinarne dotyczące zarzutu uchybienia godności doktoranta. Sąd uznał, że organ odwoławczy, uchylając orzeczenie pierwszej instancji i umarzając postępowanie, działał z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie miał uprawnień do wydania takiego rozstrzygnięcia w świetle przepisów rozporządzenia regulującego postępowanie dyscyplinarne.
Sprawa dotyczyła skargi K. S. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, która uchyliła orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej pierwszej instancji i umorzyła postępowanie dyscyplinarne. Komisja pierwszej instancji uznała doktoranta winnym zarzucanego mu czynu uchybiającego godności doktoranta, polegającego na próbie wymuszenia zmiany rozstrzygnięcia Rady Doktorantów dotyczącego wyboru członków Rady Naukowej Dyscypliny. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna umorzyła postępowanie, argumentując, że doktorant utracił status doktoranta po wydaniu orzeczenia pierwszej instancji, co uniemożliwia kontynuowanie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził jednak nieważność orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, uznając, że organ ten rażąco naruszył prawo. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami rozporządzenia, Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna nie miała uprawnień do umorzenia postępowania w takiej sytuacji, a jedynie mogła uchylić orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd podkreślił, że mimo wystąpienia podstaw do umorzenia, organ odwoławczy nie mógł samodzielnie wydać takiego rozstrzygnięcia, co stanowiło rażące naruszenie prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna nie ma takiego prawa. Choć utrata statusu doktoranta może stanowić podstawę do umorzenia postępowania, organ odwoławczy nie może samodzielnie wydać takiego rozstrzygnięcia, a jedynie uchylić orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozporządzenie regulujące postępowanie dyscyplinarne wobec studentów określa zamknięty katalog rozstrzygnięć, jakie może wydać odwoławcza komisja dyscyplinarna. Umorzenie postępowania nie znajduje się w tym katalogu jako samodzielne rozstrzygnięcie organu odwoławczego, nawet jeśli istnieją ku temu przesłanki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (8)
Główne
p.s.w.n. art. 322 § 1
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Doktorant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za naruszenie przepisów obowiązujących w uczelni oraz za czyn uchybiający godności doktoranta.
rozporządzenie art. 29 § 1
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec studentów oraz sposobu wykonania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia
Określa zamknięty katalog rozstrzygnięć, jakie może wydać odwoławcza komisja dyscyplinarna (utrzymanie, uchylenie i rozstrzygnięcie co do istoty, uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania).
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Pomocnicze
p.s.w.n. art. 320
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Do postępowania dyscyplinarnego wobec doktorantów stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
k.p.k. art. 437
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stosowanie przepisów § 1 art. 145 w sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu niż uregulowane w K.p.a. i przepisach o postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Nieważność decyzji administracyjnej wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przekroczyła swoje kompetencje proceduralne, wydając orzeczenie o umorzeniu postępowania, które nie było przewidziane w katalogu rozstrzygnięć dopuszczalnych dla organu odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna nie miała możliwości wydania takiego orzeczenia. rozstrzygnięcie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej zapadło z rażącym naruszeniem prawa.
Skład orzekający
Izabela Bąk-Marciniak
przewodniczący
Monika Świerczak
sprawozdawca
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kompetencji organów dyscyplinarnych w szkołach wyższych, w szczególności w zakresie rozstrzygania odwołań od orzeczeń komisji dyscyplinarnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu dyscyplinarnym wobec doktorantów, gdzie organ odwoławczy przekroczył swoje uprawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty procedury administracyjnej, nawet w sprawach dyscyplinarnych. Pokazuje, że błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności orzeczenia, niezależnie od merytorycznej oceny sprawy.
“Błąd proceduralny zniweczył postępowanie dyscyplinarne wobec doktoranta.”
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 632/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-12-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-08-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Monika Świerczak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów Sygn. powiązane III OZ 303/25 - Postanowienie NSA z 2025-06-12 Skarżony organ Inne Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi K. S. na orzeczenie Odwołaczej Komisji Dyscyplinarnej z dnia 15 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego orzeczenia; 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej na rzecz skarżącego K. S. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna (dalej jako: "Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna", "organ II instancji") po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15.05.2024 r. odwołania mgr K. S. (dalej także jako: "Skarżący") od orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej (dalej jako: " Komisja Dyscyplinarna", "organ I instancji") z dnia 27.04.2022 r. ([...]), działając na podstawie art. 322 ust. 1 w zw. z art. 320 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r, - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2023 r. poz. 742, ze zm. dalej jako: p.s.w.n.) w zw. z art. 437 ustawy - Kodeks postępowania karnego uchyliła zaskarżone orzeczenie organu I instancji w całości i umorzyła postępowanie. Orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej w którym wymierzono uznano Skarżącego winnym zarzucanego mu czynu i wymierzono karę nagany z ostrzeżeniem, zapadło z wniosku Rzecznika Dyscyplinarnego z dnia 4.11.2020 r. o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i o ukaranie obwinionego doktoranta mgr K. S. przy udziale: Rzecznika Dyscyplinarnego – dr J. O. oraz Skarżącego jako Obwinionego. Organ I instancji uznał Skarżącego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu uchybiającego godności doktoranta, polegającego na tym, że w dniu 22 lipca 2020 r. bez podstawy prawnej, w sposób nieetyczny i niegodny doktoranta próbował wymóc na Przewodniczącym Rady Doktorantów mgr A. R. zmianę rozstrzygnięcia podjętego przez Radę Doktorantów w zakresie przedstawienia członków do Rady Naukowej Dyscypliny w poszerzonym składzie i za ten czyn wymierzył Skarżącemu karę nagany z ostrzeżeniem. W swoim uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że Doktorant mgr K. S. zgłosił swoją kandydaturę w wyborach na członka Rady Naukowej Dyscypliny w poszerzonym składzie (powoływanej na potrzeby wyboru kandydata na Dziekana Wydziału Prawa i Administracji), prowadzonych przez Radę Doktorantów. W wyborach tych nikt z głosujących nie poparł jego kandydatury i uzyskał on jedynie 5 głosów przeciwnych. W związku z powyższym, stwierdzono brak jego wyboru oraz wybór innych kandydatów którzy uzyskali większość głosów. Po wymianie korespondencji mailowej między Obwinionym a członkami Rady Doktorantów, w której Obwiniony zażądał przedstawienia informacji glosowania, mgr K. S. w dniu 22 lipca 2020 r do mgr A. R. (przewodniczącego Rady Doktorantów) skierował pismo, w którym stwierdził m.in.: " jeżeli mamy do czynienia z przyjaznym środowiskiem doktorantów, to proszę porozumieć się między sobą i wpisać mnie do grona osób wybranych (wymieniając jakiegoś kandydata?) w sposób dobrowolny i polubowny. Polubowne załatwienie przedmiotowej sprawy doprowadzi do zaspokojenia moich ewentualnych przyszłych roszczeń i spowoduje jej zakończenie. " Wyartykułowane w powyższym mailu żądanie mgr. K. S. nie zostało spełnione. W tej sytuacji Rada Doktorantów pismem z dnia 28 lipca 2020 r. zgłosiła do Kierownika Studiów Doktoranckich wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec Autora powyższego wezwania. Zarówno sam fakt wysłania przez Obwinionego wyżej omawianego maila z dnia 20 lipca 2020 r., jak i jego treść nie były sporne między stronami. Na rozprawie w dniu 27.04.2022 r. stawił się (w trybie online) Obwiniony - mgr K. S., który nie przyznał się do zarzucanego mu czynu i złożył wyjaśnienia w sprawie. Komisja Dyscyplinarna wskazała w swoim orzeczeniu, że zgodnie z art. 322 Ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce doktorant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną przed komisją dyscyplinarną za naruszenie przepisów obowiązujących w uczelni oraz za czyny uchybiające godności doktoranta. Czyn zarzucany Obwinionemu polegał na skierowaniu do Przewodniczącego Rady Doktorantów - mgr. A. R. żądania zgłoszenia go jako członka Rady Naukowej Dyscypliny w poszerzonym składzie, mimo braku poparcia jego kandydatury w przeprowadzonych wcześniej wyborach. Odbyć się to miało kosztem usunięcia osoby wyłonionej w tych wyborach. Zdaniem Komisji Dyscyplinarnej zarzucony Skarżącemu czyn należy zakwalifikować jako popełnione umyślnie podżeganie do wymiany kandydatów do Rady Naukowej Dyscypliny, przy jednoczesnym wysuwaniu groźby wobec członków Rady Doktorantów roszczeń wynikających z rzekomego naruszenia dóbr osobistych obwinionego. Komisja Dyscyplinarna wskazała w swoim uzasadnieniu, że Skarżcy podnosił brak swojej winy ponadto orzekła, że przedmiotem postępowania dyscyplinarnego nie była analiza prawidłowości procedury wyboru kandydatów do Rady Naukowej Dyscypliny przeprowadzonej przez Radę Doktorantów. Nawet jeśli procedura była obarczona jakimiś wadami, co nie zostało dowiedzione w żadnym postępowaniu, to żądanie "wymiany kandydata" wady by te pogłębiło, a nie doprowadziło do zgodności z prawem. Komisja wątek wyborów podjęła tylko w kontekście rozważania podnoszonej przez Obwinionego ewentualności, że celem jego działania było doprowadzenie do stanu zgodności z prawem, a sformułowania zawarte w piśmie z 22.07.2020 r. stanowiły wezwanie do rokowań nad usunięciem wad przeprowadzonych przez radę Doktorantów wyborów. W ocenie Komisji Dyscyplinarnej żądanie zawarte w emailu z 22.07.2020 r. nie mogło oznaczać wezwania do podjęcia jakichkolwiek legalnych działań, które zmierzać miały do zmiany składu kandydatów do Rady Naukowej Dyscypliny. Nie istnieje żadna procedura, która mogłaby zostać wszczęta w tym trybie. Komisja Dyscyplinarna nie dostrzegł też żadnych legalnych działań, które mógłby podjąć Przewodniczący Rady Doktorantów pod wpływem tego pisma. Obwiniony nie wskazał także do jakich to legalnych czynności wzywał w przedmiotowym mailu. Zaznaczyć należy, że gdy w postępowaniu wyjaśniającym Rzecznik Dyscyplinarny zadał pytanie o tę okoliczność, Obwiniony odmówił udzielenia odpowiedzi, zasłaniając się dobrem innego postępowania. Komisja Dyscyplinarna nie przyjęła za wiarygodne wyjaśnień złożonych przez Obwinionego w postępowaniu wyjaśniającym, iż pismo z 22.07.2020 r. woli Obwinionego co do naprawy błędów w toku wyborów. Zdaniem Komisji Dyscyplinarnej wobec jednoznacznych wyników przeprowadzonych wyborów nie było żadnego pola do negocjacji nad sytuacją mgr. S. jako potencjalnego kandydata do Rady Naukowej Dyscypliny. W ocenie Komisji Dyscyplinarnej Skarżcy nie uzyskał poparcia głosujących i nie można było zgłosić go jako członka tego organu. Organ I instancji w swoim orzeczeniu wskazał, że Skarżący powołał także szereg dalszych twierdzeń, w szczególności, że jego intencją miała być próba poznania prawdy oraz przyjacielskiego rozwiązania problemu, czego wyrazem ma być treść wiadomości mailowej będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Podniósł także, że w jego ocenie indywidualnych intencji nie można stwierdzić na podstawie subiektywnych uczuć osób postronnych. Wyjaśnił, że motywem jego postępowania były niepraworządne działania ze strony Rady Doktorantów. Wywodził także, że głosy "przeciw" są głosami ważnymi, a osoba, która uzyskała najwięcej głosów powinna wygrać, a zatem został on wybrany na członka Rady Naukowej w poszerzonym składzie W ocenie Komisji Dyscyplinarnej na winę Obwinionego wskazywały zeznania świadków mgr. A. R. i mgr. H. Z. złożone na rozprawie dnia 27.04.2022 r. Organ I instancji uznał, że treść pisma mgr. K. S. z dnia 22.07.2020 r. zawiera wezwanie do działań sprzecznych z demokratyczną procedurą wyboru kandydatów do Rady Naukowej Dyscypliny, polegających na wymuszeniu rezygnacji osoby, która uzyskała większe poparcie od Obwinionego i zgłoszenia zamiast niej mgr. K. S.. Czyn ten stanowi próbę wymuszenia zmiany wyników wyborów do poszerzonej Rady Naukowej w sposób niezgodny z wewnętrznymi aktami regulującymi funkcjonowanie Samorządu studentów [...]. Komisja Dyscyplinarna uznała także, że Skarżcy do wymuszenia działań na swoją rzecz stosował groźbę prowadzenia wobec członków postępowań przed organami państwa związanymi z przysługującymi mu rzekomo wobec nich roszczeniami. W ocenie Komisji Dyscyplinarnej Skarżcy odnośnie swoich rzekomych roszczeń sformułował w tym celu niezgodne z prawdą twierdzenie, jakoby brak wyboru do Rady Naukowej Dyscypliny stanowił naruszenie jego dóbr osobistych. Przecież uczestnictwo w demokratycznej procedurze wyborów wiąże się z ryzykiem nieuzyskania głosów wymaganych do zwycięstwa. W przedmiotowej sprawie Obwiniony w sposób nie budzący wątpliwości nie uzyskał poparcia głosujących . W myśl art. 322 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce czyn Obwinionego mgr K. S. został przez Komisję Dyscyplinarną uznany za uchybienie godności doktoranta. Nadto Komisja Dyscyplinarna wskazała, że skoro godność doktoranta wiąże się z jego zdolnością do dochowania wierności ślubowaniu, to doktorant zgodnie z § 135 Statutu [...] jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania, które obejmuje m.in. szacunek dla praw zwierzchności akademickiej oraz respektowanie dorobku, tradycji i obyczajów uniwersytetu; kierowanie się dobrem akademickiej wspólnoty, zgodnie z zasadami etyki. Zwrócić należy także uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że status doktoranta, to nie tylko wysoki poziom wiedzy i umiejętności, ale także w równym stopniu wysoki ponad przeciętny poziom etycznych zachowań stanowiący wzór zachowania dla innych osób. Od potencjalnych kandydatów na doktorantów, którzy w przyszłości z założenia stanowić mają zaplecze intelektualne i etyczne społeczeństwa, oczekiwać należy szczególnie jednoznacznie etycznych zachowań i żadne powody nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla zachowań naruszających prawo i podważających wiarygodność i uczciwość kandydatów do nadania stopnia naukowego doktora, a tym samym wpływać na zastosowanie łagodniejszej kary dyscyplinarnej ( wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 lutego 2011, IV SA/GL 474, Lex nr 1272260). Zdaniem Komisji Dyscyplinarnej uchybienie godności doktoranta nastąpiło także poprzez sprzeniewierzenie się ślubowaniu doktoranta. W tej sytuacji kara nagany z ostrzeżeniem, o którą wnioskował Rzecznik Dyscyplinarny zdaniem Komisji Dyscyplinarnej jest adekwatna zarówno co do winy Obwinionego, jak i stopnia społecznej szkodliwości jego czynu. Stopień winy Obwinionego działającego w zamiarze bezpośrednim był znaczny, a stopień społecznej szkodliwości jego czynu istotny. W takiej sytuacji, w ocenie organu I instancji, zachowanie Skarżcego musiało spotkać się z reakcją Uczelni reprezentowaną przez Komisję Dyscyplinarną. Komisja Dyscyplinarna wymierzyła zatem karę nagany (podstawa prawna art. 308 pkt 2 Ustawy) uznając, że w zaistniałej sytuacji kara ta najbardziej odpowiada znaczeniu czynu dokonanego przez Obwinionego. Nie jest to w tej sytuacji kara ani zbyt pobłażliwa, ani zbyt surowa. Po wniesieniu przez Skarżącego w dniu 13.06.2022 r. odwołania od powyższego orzeczenia, gdzie zarzucił orzeczeniu liczne uchybienia oraz odwołania uzupełniającego z 09.03.2023 r. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna uchyliła zaskarżone orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej z dnia 27.04.2022 r. ([...]) w całości i umarzyła postępowanie dyscyplinarne. W swoim uzasadnieniu Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna wskazała, że godnie z art. 322 ust. 1 p.s.w.n., doktorant podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie przepisów obowiązujących w podmiocie prowadzącym szkołę doktorską oraz za czyn uchybiający godności doktoranta. Oznacza to, że odpowiedzialność dyscyplinarna może dotyczyć jedynie osoby będącej w chwili orzekania doktorantem danej uczelni. Ani przepisy dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej doktorantów, ani stosowane do nich odpowiednio przepisy o odpowiedzialności dyscyplinarnej studentów nie zawierają bowiem regulacji analogicznej do art. 275 ust. 2 p.s.w.n., która odnosi się wyłącznie do odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich. Ostatni przywołany przepis przewiduje, że ustanie zatrudnienia w uczelni nie wyłącza odpowiedzialności dyscyplinarnej za przewinienie dyscyplinarne popełnione w trakcie tego zatrudnienia. Brak takiej normy prawnej w przypadku doktorantów (jak również studentów) uniemożliwia kontynuowanie postępowania dyscyplinarnego zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji wobec osoby, która utraciła status doktoranta. Okoliczność tę komisja dyscyplinarna bierze pod uwagę z urzędu, umarzając postępowanie dyscyplinarne (por. P. Wojciechowski, uwaga nr 13 w komentarzu do art. 307 p.s.w.n., Komentarz, red. J. Woźnicki, Lex). W sytuacji gdy obwiniony przestał być doktorantem już po wydaniu orzeczenia przez uczelnianą komisję dyscyplinarną, ale przed rozpoznaniem odwołania od jej orzeczenia przez odwoławczą komisję dyscyplinarną, konieczne jest - poza umorzeniem postępowania dyscyplinarnego - również uchylenie orzeczenia wydanego w pierwszej instancji (art. 320 p.s.w.n. w związku z art. 437 ustawy - Kodeks postępowania karnego. Należało w związku z tym zauważyć, że decyzją Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia 22.03.2023 r., nr [...], mgr K. S. został skreślony z listy uczestników studiów doktoranckich Wydziału Prawa i Administracji [...]. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy w drugiej instancji decyzją Prorektora [...] z dnia 04.09.2023 r., nr [...] Wobec ostateczności decyzji o skreśleniu z listy doktorantów, mgr K. S. przestał być osobą zdolną do ponoszenia odpowiedzialności dyscyplinarnej jako doktorant. Uzasadniało to uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej z dnia 27.04.2022 r. ([...]) i umorzenie postępowania dyscyplinarnego. Na przedmiotową decyzję Skarżący pismem z dnia 2 lipca 2024 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P., uzupełnioną następnie pismami procesowymi z dnia 3 lipca 2024 r., 12 września 2024 r.,16 września 2024 r., zaskarżając ją w części dotyczącej umorzenia postępowania, jednocześnie wniósł o jego uniewinnienie od zarzutu względnie o umorzenie postępowania w trybie art. 414 § 1 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 4 kpk. W uzasadnieniu Skarżący podniósł między innymi, że podtrzymuje argumentację i stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji Komisji Dyscyplinarnej i zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów zawartych w odwołaniu. W skardze wskazał, że Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna powinna skupić się jedynie na wniosku Skarżącego o uniewinnienie, a na umorzenie postępowania był w ocenie skarżącego czas przed dopuszczeniem obwinionego do udziału w rozprawie jawnej. Skarżący wskazał, że rozstrzygając na korzyść obwinionego, uniewinnić można zawsze, nawet po skreśleniu z listy doktorantów. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że odbiera to postępowanie jako próbę zastraszania, poniżania i nękania w celu wycofania legalnie złożonego protestu wyborczego. Ponadto orzeczenie o umorzeniu postępowania było celowo przeciągane bez żadnego większego powodu i zostało wydane przez niewłaściwy skład, w którym brakowało osoby orzekającej z wydziału Prawa i Administracji. Skarżący skierował do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego szereg pism procesowych w których m.in. uzasadniał swoje stanowisko w sprawie. Pisma procesowe z 5,7,8,19 i 21 października 2004 r, będące odpowiedzią na pisma organu z 20 i 27 września 2024r., wniosek skarżącego z 22 października 2024 r. o unieważnienie postępowania, pismo procesowe z 22 października 2024 r. o sprostowanie oczywistej omyłki w zaskarżonym orzeczeniu, pismo z dnia 24 października 2024r. – uzupełnienie wniosku skarżącego, dotyczący umorzenia, pismo procesowe z 30 października 2024 r., wniosek skarżącego z 11 listopada 2024 r. o odroczenie rozprawy, pismo procesowe z 7 listopada 2024 r., pisma procesowe z 16,18 ,19 i 25 listopada 2024 r., wniosek dowodowy z 16 listopada 2024 r. W odpowiedzi na skargę z 14 sierpnia 2024 r. organ wniósł o oddalenie skargi w całości, rozpoznanie sprawy także pod nieobecność Organu lub jego pełnomocnika oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Organ swoje stanowisko zawarł w szerokim uzasadnieniu odpowiedzi na skargę oraz pismach procesowych z dnia 20 i 27 września 2024 r. i 12 listopada 2024 r. będącymi odpowiedzią na pisma Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259, ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, która w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), jest dokonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują kontrolę sądową, i stosują środki określone w tych przepisach, co wynika z art. 3 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 318 p.s.w.n. od prawomocnego orzeczenia odwoławczej komisji dyscyplinarnej służy skarga do sądu administracyjnego. Przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości, zgodności z prawem zapadłego w tym postępowaniu orzeczenia. Zgodnie z art. 145 § 2 p.p.s.a. w sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisy § 1 art. 145 p.p.s.a. stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie w którym wydano zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważna jest decyzja administracyjna wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem niniejszego postępowania było orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, która działając na podstawie art. 322 ust 1 w zw. z art. 320 p.s.w.n. w zw. z art. 437 k.p.k. uchyliła zaskarżone orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej w całości i umorzyła postępowanie. Dokonana przez Sąd zgodnie z powołanymi wyżej kryteriami kontrola legalności zaskarżonego do tut. Sądu orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej wykazała, że jest ono dotknięte sankcją nieważności ponieważ wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Skargę więc należało uznać za zasadną. W tym miejscu wskazać należy, że odniesieniu do spraw dyscyplinarnych wobec doktorantów, mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, rozporządzenie z 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec studentów a także sposobu wykonania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia ( Dz.U. z 2018 r. poz. 1882 dalej jako: " rozporządzenie") oraz ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeksu postępowania karnego ( Dz.U. z 2024 r. poz.37 dalej jako k.p.k. ). Prawną podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej doktoranta stanowi art. 322 ust. 1 p.s.w.n. przewidujący odpowiedzialność dyscyplinarną za naruszenie przepisów obowiązujących w podmiocie prowadzącym szkołę doktorską oraz czyn uchybiający godności doktoranta. Do odpowiedzialności dyscyplinarnej doktorantów stosuje się odpowiednio przepisy art. 307 ust. 2, art. 308-320 oraz przepisy wydane na podstawie art. 321 p.s.w.n. Komisja dyscyplinarna rozstrzygająca sprawę doktoranta orzeka w składzie złożonym z przewodniczącego składu orzekającego, którym jest nauczyciel akademicki albo pracownik naukowy, oraz w równej liczbie z doktorantów i nauczycieli akademickich albo pracowników naukowych (art. 322 ust. 2 s p.s.w.n.). Zgodnie z art. 320 p.s.w.n. do postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego wobec studentów, z wyjątkiem postępowania przed sądem koleżeńskim, w sprawach nieuregulowanych w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, z wyłączeniem art. 82. Jak wynika z treści przywołanej powyżej normy, podstawowe znaczenie w sprawie odpowiedzialności dyscyplinarnej doktorantów maja przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a kodeks postępowania karnego znajduje zastosowanie, gdy dana kwestia nie jest uregulowana w przepisach tej ustawy. Należy zgodzić się z ugruntowanym już poglądem doktryny, że "odpowiednie stosowanie" Kodeksu postępowania karnego nie ma zastosowania także, gdy określone kwestie zostały uregulowane w wydanym na podstawie art. 321 p.s.w.n. rozporządzeniu w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia. Zakres upoważnienia ustawowego wskazuje, że kwestie proceduralne co do postępowania dyscyplinarnego mogą być uregulowane w rozporządzeniu. W tym miejscu zaznaczyć należy, że katalog orzeczeń wydawanych przez odwoławczą komisji dyscyplinarną określa § 29 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem odwoławcza komisja dyscyplinarna: 1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie komisji dyscyplinarnej albo 2) uchyla zaskarżone orzeczenie komisji dyscyplinarnej w całości albo w części i wydaje w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, albo 3) uchyla zaskarżone orzeczenie komisji dyscyplinarnej w całości i przekazuje sprawę komisji dyscyplinarnej do ponownego rozpoznania. 2. Jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego, odwoławcza komisja dyscyplinarna uchyla orzeczenie komisji dyscyplinarnej w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania przez inny skład orzekający komisji dyscyplinarnej, od której orzeczenia złożono odwołanie. Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że sentencja orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej zawiera nieodpowiadające procedurze rozstrzygnięcie. W § 29 ust.1 cytowanego rozporządzenia wyraźnie zawarto zamknięty katalog rozstrzygnięć, jakie mogą zapaść przed organem odwoławczym na skutek rozpatrzenia odwołania. Tymczasem Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna uchyliła zaskarżone orzeczenie w całość i umorzyła postępowanie dyscyplinarne. Tym samym w ocenie Sądu rozstrzygnięcie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej zapadło z rażącym naruszeniem prawa. Należało bowiem przyjąć, że pomimo wystąpienia w ocenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej bezwzględnej podstawy do umorzenia postępowania ( skreślenie Skarżącego z listy doktorantów po wniesieniu odwołania, ale przed wydaniem orzeczenia przez organ II instancji, co uniemożliwiło w ocenie organu II instancji kontynuowanie postępowania dyscyplinarnego zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji wobec osoby, która utraciła status doktoranta i sprawa podlegała umorzeniu postępowania z urzędu ), to w świetle art. 29 § 1 rozporządzenia Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna nie miała możliwości wydania takiego orzeczenia. Ustawodawca nie przewidział bowiem szerszej możliwości rozstrzygnięć przez odwoławczą komisje dyscyplinarną, choćby analogicznie do powołanego w zaskarżonym orzeczeniu art. 437 k.p.k. Uznając, że w sprawie zaistniały podstawy do umorzenia postępowania działanie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej powinno polegać jedynie na uchyleniu zaskarżonego orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Bowiem to w gestii Komisji Dyscyplinarnej zgodnie z dyspozycją § 22 ust. 3 pozostaje umorzenie postępowania dyscyplinarnego, nawet pomimo tego, że w jego toku w nastąpić może jedynie opisanie negatywnej przesłanki dyscyplinarnej z § 17 ust.1. k.p.k. W tym stanie rzeczy na skutek ujawnionego i opisanego powyżej rażącego naruszenia prawa Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego orzeczenia. Wobec dostrzeżonych podstaw do stwierdzenia nieważności, niemożliwa jest na obecnym etapie ocena zarzutów skargi. W wyniku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przez Sąd, organ ten będzie zobowiązany ponownie rozpoznać sprawę zgodnie ze wskazanymi powyżej przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego orzeczenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI