IV SA/Po 630/20

IV SA/Po 630/20 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-01-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-05-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Maciej Busz
Maria Grzymisławska-Cybulska /sprawozdawca/
Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 5330/21 - Wyrok NSA z 2025-02-11
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 701
art. 2 pkt 6 lit. c
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi K. P. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zaprzestania zbierania odpadów oddala skargę w całości
Uzasadnienie
Zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] marca 2020 roku, nr [...], [...] Wojewódzkie Inspektora Ochrony Środowiska nakazał K. P. zaprzestanie zbierania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym bez wymaganego zezwolenia na zbieranie odpadów.
Powyższe zarządzenie pokontrolne wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W związku z wpłynięciem do [...] Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. wniosku dotyczącego składowania pryzm z podłożem po pieczarce białej w gospodarstwie rolnym z siedzibą przy ul. [...], [...], Inspekcja Ochrony Środowiska przeprowadziła kontrolę.
Podczas oględzin w dniu [...] stycznia 2020 roku ustalono, że K. P. prowadzi gospodarstwo rolne z siedzibą w miejscowości C. przy ul. [...], a nadto, że dzierżawi on na działki o nr ewid.[...], [...] oraz [...] (obręb C. W. ) o łącznej powierzchni [...] ha, oraz działki o nr ewid.[...] i [...] położone w miejscowości C.. K. P. użyczono nadto grunt części działki o nr ewid.[...] położonej w miejscowości C.. K. P. zajmuje się m.in. uprawą boczniaków w ramach działalności wytwórczej w rolnictwie (dział specjalny). Ustalono, że boczniaki uprawiane są w [...] namiotach foliowych oraz w części budynku zlokalizowanych na działce o nr ewid.[...] w miejscowości C. będącej własnością K. P.. W czasie kontroli K. P. dokonywał zmian podłoża w prowadzonej uprawie boczniaków – zużyte podłoże wyjmowane było z folii, przewożone ciągnikiem z przyczepą na działkę numer [...] (obręb C. W. .) i magazynowane było w postaci pryzm. Ustalono, że na działce nr [...] znajdowały się dwie pryzmy zmagazynowanego zużytego podłoża po uprawie boczniaków, czyli poza miejscem wytworzenia, w miejscu na ten cel nieprzeznaczony.
W dniu [...] stycznia 2020 roku przeprowadzono ponowne oględziny działki o nr ewid.[...] (obręb C. ), podczas których ustalono, że znajdowały się na niej dwie pryzmy zmagazynowanego podłoża, bez folii oraz, że jedna z pryzm miała zróżnicowaną wysokość ze względu na szczeliny powstające przy tworzeniu hałdy. Dokonano pomiaru hałd.
Te ustalenia doprowadziły do organ do wniosku, że na terenie działki o nr ewid.[...] (obręb C. W. ) K. P. zbierał odpad w postaci zużytego podłoża po uprawie boczniaków bez wymaganego zezwolenia.
Organ ustalił, że K. P. zakupuje gotowe podłoże w folii do uprawy boczniaków, a w wyniku prowadzonej uprawy boczniaków powstaje odpad – zużyte podłoże.
W Protokole kontrolnym z dnia [...] lutego 2020 roku, nr [...], sporządzonym przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wskazano dwa naruszenia, tj. (1) zbieranie odpadów – zużytego podłoża po uprawie boczniaków bez wymaganego zezwolenia na działce o nr ewid.[...], obręb C. W., a to na podstawie art. 41 ustawy z dnia 14 grudnia 2020 roku o odpadach (t.j. Dz.U. z 2019 r., poza. 701 z późn. zm.), oraz (2) magazynowanie odpadu (zużyte podłoże po uprawie boczniaków) w miejscu na ten cel nieprzeznaczony na działce numer [...] (obręb C. W. ), a to na podstawie art. 25 ustawy z dnia 14 grudnia 2020 roku o odpadach (t.j. Dz.U. z 2019 r., poza. 701 z późn. zm.) (s. 5 protokołu kontroli nr [...]). W. P. – żona K. P., odmówiła podpisania protokołu.
Zastrzeżenia do wskazanego powyżej protokołu kontroli z dnia [...] lutego 2020 roku, nr [...], złożył sam K. P., wskazując, że protokół został sporządzony nierzetelnie, znajduje się w nim wiele nieścisłości oraz nieprawidłowości i domniemań. Zdaniem K. P. słoma znajdująca się na pryzmach nie stanowi zagrożenia dla środowiska naturalnego, a możliwe jest, na podstawie przyszłych badań, że stanowi ona środek poprawiający żyzność gleby całkowicie nieszkodliwy dla środowiska.
W dniu [...] marca 2020 [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska sformułował odpowiedź na wskazane wyżej zastrzeżenia i potrzymał tym samym własne ustalenia z kontroli, po czym w dniu [...] marca 2020 roku wydał skarżone zarządzenie pokontrolne.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. K. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2020 roku, nr [...]. W uzasadnieniu złożonej skargi, K. P. zakwestionował ustalenia organu, jakoby zbierał odpady, o czym mowa w zaskarżonym akcie. Skarżący wyjaśnił, że prowadzi gospodarstwo rolne, na potrzeby którego na jednej z działek składuje zużyte podłoże po uprawie boczniaków. Skarżący wyjaśnił, że zużyte podłoże boczniakowe stanowi dobry materiał nawozowy i jest wykorzystywane jako nawóz roślinny w uprawie ziemniaków, buraków oraz zbóż, a nadto wykorzystywane jest przy produkcji rozsad warzyw i kwiatów. Skarżący podkreślił, że zalecane terminy stosowania kompostu to wczesna wiosna i jesień. Tymczasem, podczas przeprowadzonej w dniach od [...] stycznia 2020 r. do [...] lutego 2020 r. kontroli nie sprawdzono składu zużytych podkładów, które – jak podkreślił Skarżący – są w 100 % naturalne.
Skarżący sformułował naruszenia przepisów formalnoprawnych, tj. art. 7 w zw. z art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2020 r., poz. 256) poprzez brak wszechmocnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy pod kątem tego, czy skład zużytego podłożona po produkcji boczniaka uzasadnia zakwalifikowanie go jako odpad oraz faktycznej objętości zużytego podłoża po produkcji.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego z dnia [...] marca 2020 roku oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Pismem z dnia [...] maja 2020 roku [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi.
Organ wskazał, że w czasie kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] stycznia 2020 roku do [...] lutego 2020 roku stwierdzono, że na działce o nr ewid.[...], obręb C. W., w dwóch pryzmach magazynowane były odpady w postaci zużytego podłoża po uprawie boczniaków. Ustalono, że wyżej wskazane odpady pochodzą z uprawy boczniaków prowadzonej przez K. P. na działce o nr ewid.[...], obręb C. Z.. K. P. nie przedstawił zezwolenia na zbieranie odpadów na działce o nr ewid.[...], obręb C. W., za czym stwierdzono, że zbiera on odpady w postaci zużytego podłoża po uprawie boczniaków bez wymaganego zezwolenia poza miejscem wytwarzania (działka o nr ewid.[...], obręb C. Z.).
Pismem z dnia [...] maja 2020 roku [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi.
Organ wskazał, że w czasie kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] stycznia 2020 roku do [...] lutego 2020 roku stwierdzono, że na działce o nr ewid.[...], obręb C. W., w dwóch pryzmach magazynowane były odpady w postaci zużytego podłoża po uprawie boczniaków. Ustalono, że wyżej wskazane odpady pochodzą z uprawy boczniaków prowadzonej przez K. P. na działce o nr ewid.[...], obręb C. Z.. K. P. nie przedstawił zezwolenia na zbieranie odpadów na działce o nr ewid.[...], obręb C. W., za czym stwierdzono, że zbiera on odpady w postaci zużytego podłoża po uprawie boczniaków bez wymaganego zezwolenia poza miejscem wytwarzania (działka o nr ewid.[...], obręb C. Z.).
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (k. 43 akt sąd.), o co w tirecie drugim skardze wniósł skarżący.
Skarżący nadesłał do akt sprawy odpowiedź prof. dr hab. S. z Katedry warzywnictwa Uniwersytetu Przyrodniczego w [...], który stanął na stanowisku, że podłoże po uprawie boczniaka to słoma o średnim stopniu degradacji biologicznej, przerośnięta grzędkami grzybni. Wskazano też, że podłoże po uprawie bocznika to biomasa, która może być wykorzystywana do rekultywacji i wzbogacania gleby w materię organiczną oraz że podłoże po uprawie boczniaka można wykorzystać w uprawach rolniczych i ogrodniczych jako wolno działający nawóz organiczny. Dodano, że składowane podłoże po uprawie boczniaka nie stanowi zagrożenia przyrodniczego ani dla człowieka, nie ma wycieków spod pryzm składowanego podłoża zawierających azot w postaci umożliwiającej przedostanie się do gleby, a tym samym wód gruntowych. Azot wiązany jest w struktury białkowe w strzępkach grzyba. Podłoże ulega powolnej degradacji i składniki mineralne uwalniane są bardzo wolno w ciągu 2-3 lat (k. 56 akt sąd.).
W odpowiedzi na powyższe stanowisko, Organ wskazał, że nie rozstrzyga ono czy zużyte podłoże po uprawie boczniaka jest odpadem w rozumieniu przepisów ochrony środowiska. Podkreślono, że podczas kontroli ustalono, że K. P. zakupuje z zewnątrz podłoże zaszczepione grzybnią w postaci balotów zapakowanych w folię. Podkreślono, że w trakcie kontroli nie przedstawiono faktur, ani żadnych innych dokumentów pozwalających stwierdzić skąd pochodzi podłoże, z jakich materiałów się składa oraz w wyniku jakiego procesu powstało. Stwierdzono, że po zakończeniu uprawy zużyte podłoże wyjmowane jest z folii, a następnie przewożone na inną działkę i tam magazynowane w postaci pryzm. WIOŚ wyjaśnił, że nie stwierdził, że odpad w postaci podłoża po uprawie boczniaków ma niekorzystny wpływ na środowisko, ale że nie może być wykorzystywane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem (k.65 akt sąd.).
Pismem z dnia [...] października 2020 r. K. P. ponowił swoje stanowisko, że zużyte podłoże po boczniakach stanowi biomasę w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o odpadach. Skarżący nadesłał też informację producenta podłoża do uprawy boczniaków, który oświadczył, że podłoże składa się ze słomy, wody, węglanu wapnia (kredy pastewnej naturalnie mielonej) oraz grzybni ziarnistej boczniaka (k.89 akt sąd.).
Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. swój udział w postępowaniu zgłosił pełnomocnik zawodowy Skarżącego składając do akt pełnomocnictwo i podnosząc, że Skarżący w okresie od [...] stycznia do [...] stycznia 2020 r. nie brał udziału w postępowaniu gdyż przebywał w szpitalu w związku z przebytym udarem, a w takcie postępowania kontrolnego Skarżącego reprezentowała żona. Wskazano, że zona Skarżącego nie miała świadomości co do inicjatywy dowodowej, a ponadto znajdowała się w trudnej sytuacji życiowej, gdyż nie była pewna co do stanu zdrowia Skarżącego i pozostała sama na gospodarstwie. Wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej.
W odpowiedzi na pismo pełnomocnika Skarżącego, organ wskazał, że Skarżący udzielił swojej zonie pełnomocnictwa do "udzielania wyjaśnień i reprezentowania podczas kontroli IOŚ"., oraz ze pełnomocnictwo to znajduje się w aktach sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zarządzeniem nr 26/20 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-Cov-2 w związku z objęciem miasta Poznania obszarem należącym do strefy czerwonej oraz w zw. z Zarządzeniem nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, sprawa niniejsza została przez Przewodniczącego Wydziału skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374).W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda Strony na rozpoznanie w tym trybie nie jest zatem konieczna. Przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w tym przypadku jest uzależnione od uznania, że rozprawa mogłaby wywołać nadmierne zagrożenie dla życia i zdrowia osób w niej uczestniczących. Mając na uwadze, że Miasto Poznań, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte tzw. obszarem czerwonym przesłanka powyższa została spełniona. Powyższe stanowisko jest zgodne z poglądem zawartym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020 r., wydanej w sprawie o sygn. akt II OPS 6/19, zgodnie z którą przepis art. art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325 – dalej jako: "p.p.s.a."). Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.
W następnej kolejności, odnosząc się do wniosku dowodowego pełnomocnika Skarżącego o przeprowadzenie dowodu z karty informacyjnej z leczenia szpitalnego na okoliczność hospitalizacji Skarżącego, Sąd wskazuje, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma jedynie uzupełniający charakter, na co wskazuje w sposób jednoznaczny brzmienie przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a., w myśl którego Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić - dowody uzupełniające - z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W okolicznościach badanej sprawy fakt choroby i hospitalizacji Skarżącego w trakcie kontroli pozostaje bezsporny, w związku z czym nie zaistniały w sprawie wątpliwości tego rodzaju, które uzasadniałyby przeprowadzenie dowodu z karty leczenia szpitalnego.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest zarządzenie pokontrolne Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2019 r. wydane na postawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2019, poz. 1355 – dalej jako: "uIOŚ"). Zgodnie z tym przepisem, na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. W myśl zaś art. 12 ust. 2 uIOŚ, kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Należy dodać, że niepoinformowanie w wyznaczonym terminie organu Inspekcji Ochrony Środowiska o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych lub poinformowanie niezgodnie z prawdą organ Inspekcji Ochrony Środowiska o wykonaniu zarządzeń pokontrolnych stanowi wykroczenie zagrożone karą aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny (art. 31a uIOŚ).
W orzecznictwie przyjęto, że zarządzenie pokontrolne wydawane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 uIOŚ może być zaskarżone do sądu administracyjnego jako inny akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Władczy charakter zarządzenia przejawia się tu w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 uIOŚ, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a uIOŚ (por. wyrok NSA z dnia [...] czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK [...], ONSAiWSA 2010, Nr [...], poz. 86). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że ów władczy charakter zarządzeń pokontrolnych jest ograniczony do wskazanych wyżej obowiązków informacyjnych z art. 12 ust. 2 uIOŚ. W szczególności zarządzenia te nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne (por. np. T. [...], "Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska"; ZNSA [...], s. 93). Wynika z tego m. in., że strona może nie zgodzić się z zarządzeniami pokontrolnymi i poinformować o tym organ. Jeżeli strona uczyni to w terminie określonym w zarządzeniu pokontrolnym, nie poniesienie odpowiedzialności z art. 31a uIOŚ. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska (albo innej osoby fizycznej) – por. np. wyrok NSA z [...] stycznia 2017 r., II OSK [...] - CBOSA.
Sąd rozpoznając skargę na zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 uIOŚ bada przede wszystkim, czy:
1) kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ;
2) treść zarządzeń koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli;
3) a także, czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.
Istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół zasadności stosowania przepisów z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2019, poz. 701 – dalej jako: : "ustawa o odpadach") do zużytego podłoża po uprawie boczniaków. Skarżący podnosi, że zużyte podłoże stanowi biomasę w rozumieniu art. 2 pkt 6 lit. c ustawy o odpadach, dlatego przepisy tej ustawy nie znajdują w sprawie zastosowania. W ocenie WIOŚ zużyte podłoże nie może być wykorzystywane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, a to oznacza że jest odpadem i w konsekwencji w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o odpadach. Zgodzić należało się ze stanowiskiem organu.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że na podstawie art. 2 pkt 6 lit. c ustawy o odpadach przepisów ustawy nie stosuje się do biomasy w postaci: "niebędących niebezpiecznymi, naturalnych substancji pochodzących z produkcji rolniczej lub leśne - wykorzystywanej w rolnictwie, leśnictwie lub do produkcji energii z takiej biomasy za pomocą procesów lub metod, które nie są szkodliwe dla środowiska ani nie stanowią zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi". Podkreślić trzeba, że przepis ten, w cytowanym zakresie, stanowi literalne powtórzenie Artykułu 2 ust. 1 lit. f Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.U.UE.L 2008.312.3 – dalej jako: "Dyrektywa 2008/98/WE"). Przepis ten stanowi bowiem, że z zakresu zastosowania Dyrektywy 2008/98/WE wyłączone są naturalne niebędące niebezpiecznymi substancje pochodzące z produkcji rolniczej lub leśnej, które są wykorzystywane w rolnictwie, leśnictwie lub do produkcji energii z takiej biomasy za pomocą procesów lub metod, które nie są szkodliwe dla środowiska ani nie stanowią zagrożenia dla zdrowia ludzkiego. Rozpoznając badaną sprawę z uwzględnieniem argumentacji skargi nie można jednak było pominąć faktu, że w przypadku zużytego podłoża do hodowli grzybów, której dotyczy ta sprawa, chodzi o odpady w rozumieniu Dyrektywy2008/98/WE oraz ustawy o odpadach. Z tym jednak zastrzeżeniem, że w ocenie Skarżącego, odpady te podlegają wyłączeniu z zakresu zastosowania ustawy o odpadach. Zauważyć trzeba, że za tym, że substancje wymienione w art. 2 ustawy o odpadach są odpadami, przemawia argument z zakresu logiki elementarnej, ponieważ stwierdzenie, że przepisów ustawy o odpadach nie stosuje się do tego, co odpadem nie jest, byłoby pozbawione sensu (por. D. Danecka, W. Radecki, Ustawa o odpadach. Komentarz, Wyd/El 2020). W doktrynie zauważa się przy tym słusznie, że przyjęta przez ustawodawcę zasada wyłączenia z reżimu ustawy o odpadach określonych substancji lub przedmiotów wiąże się z tym, że kwestie związane z tymi przedmiotami lub substancjami są regulowane w odrębnych przepisach (por. B. Rakoczy, Ustawa o odpadach. Komentarz, Wyd/El 2013). Sąd sprawę niniejszą rozpoznający poglądy te podziela i zauważa, że znajdują one oparcie w judykaturze Trybunału Sprawiedliwości, który wskazuje, że odpady można wyłączyć z zakresu zastosowania dyrektywy, ale tylko pod pewnym warunkiem (na co uwagę zwraca powołany powyżej autor komentarza – prof. B. Rakoczy). Dla wskazanych w Artykule 2 ust. 1 lit. f Dyrektywy 2008/98/WE odpadów nie obowiązuje Dyrektywa 2008/98/WE zgodnie z odstępstwem - o ile - obowiązują dla nich już inne przepisy prawne. Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości "to zależy więc od tego czy istnieją odpowiednie inne przepisy prawne dotyczące odpadów" (por. wyrok TS z dnia 8 września 2005 r. sygn. C-416/02) .
Wobec powyższego nie ma racji Skarżący, co do tego, że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy o odpadach, z uwagi na brzmienie art. 2 pkt 6 lit. c ustawy o odpadach. Należy, bowiem zwrócić uwagę na brak innych przepisów, które do wskazanych odpadów miałyby znajdować zastosowanie.
W okolicznościach badanej sprawy należy zwrócić uwagę na to, że jak sam Skarżący przyznał w złożonym toku postępowania kontrolnego "Oświadczeniu" (zał. nr [...] v. do protokołu kontroli), że do czasu kontroli podłoże po uprawie boczniaków nie było wywożone na pola. W aktach znajduje się też inne pismo Skarżącego (Pt. "Wyjaśnienie" (zał. nr [...] do protokołu kontroli), w którym podnosi on, że zwracał się do biogazowi oraz kompostowni, które "odmówiły przyjęcia odpadu" albo "nie odbierają odpadu z innych gmin". W zestawieniu zatem z definicją odpadu w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy o odpadach, w myśl której przez odpad rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany, okoliczności podnoszone przez Skarżącego (próby pozbycia się zużytego podłoża po uprawie boczniaków), pozostają spójne z przedstawionymi powyżej wywodami oraz z wnioskami organu, co do tego, że podłoże po uprawie boczniaków stanowi odpad.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, że Sąd nie przesądza i nie rozstrzyga w tej sprawie kwestii dopuszczalności wykorzystania zużytego podłoża po boczniakach, ale nawet gdyby przyjąć argumentację skargi, to w rozumieniu ustawy o odpadach zużyte podłoże po boczniakach stanowi odpad. Ten wniosek potwierdza brzmienie Dyrektywy 2008/98/WE, zgodnie z którą proces obróbki na powierzchni ziemi przynoszącej korzyści w rolnictwie lub poprawę środowiska jest traktowany jako proces odzysku (Załącznik nr II, R 10). Pojęcie odzysku zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 14 ustawy o odpadach i zgodnie z tą definicją jest to jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce. Należy też zauważyć, że przepisy wykonawcze do ustawy o odpadach, tj. rozporządzenie Ministra Środowiska z 20 stycznia 2015 r. w sprawie odzysku R10 określają warunki odzysku w procesie odzysku R10 (Dz.U. z 2015, poz. 132) wymienia "odpady zawierające duże ilości substancji organicznej, z wyłączeniem osadów ściekowych", opisując odpad o kodzie ex 02 01 99 "grzybnia pochodząca z hodowli pieczarek" (pkt [...] załącznika do rozporządzenia). Należy zaakcentować, że grzybnia pochodząca z hodowli pieczarek - stanowi odpad - dopuszczony do odzysku w procesie R10. Brak stosownego uregulowania dotyczącego grzybni pochodzącej z hodowli boczniaków wskazuje, że jest to odpad, który nie został dopuszczony do odzysku w procesie R10.
Abstrahując zatem od okoliczności tej konkretnej sprawy, proces wykorzystywania zużytego podłoża po uprawie boczniaków stanowiłby proces odzysku, ponieważ realizowałby schemat wskazany w Dyrektywie 2008/98/WE. Jakkolwiek proces odzysku R10 wymienia podłoże po uprawie pieczarek, to nie sposób przyjąć, że proces analogiczny dotyczący wykorzystania podłoża po uprawie boczniaków nie podlegałby uregulowaniom ustawy o odpadach, w szczególności w sytuacji gdy nie istnieją odpowiednie inne przepisy prawne dotyczące tych odpadów.
Odnosząc się do akcentowanej przez pełnomocnika Skarżącego kwestii braku udziału Skarżącego w postępowaniu kontrolnym należy zwrócić uwagę na dwie kwestie. W aktach administracyjnych znajduje się udzielone przez Skarżącego jego małżonce stosowne pełnomocnictwo do składania wyjaśnień i reprezentowania Skarżącego podczas kontroli IOŚ (zał. nr [...] do protokołu kontroli). Po drugie – w aktach znajdują się – również stanowiące załącznik do protokołu kontroli - pisma samego Skarżącego, w których przedstawia on swoje stanowisko (zał. nr 37 i 7v. do protokołu kontroli).
Stwierdzając zatem, że ustalenia faktyczne w sprawie - niezbędne - do wydania rozstrzygnięcia są zupełne i niekwestionowane oraz, że znajdują one oparcie w przedstawionym materiale dowodowym a zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw oraz, że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, orzekł jak w sentencji.