IV SA/PO 626/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-10-02
NSAochrona środowiskaWysokawsa
odpady komunalnerecyklingkara pieniężnaochrona środowiskaustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachsprawozdawczośćodpowiedzialność administracyjnaWSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki R. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych.

Spółka R. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy karę pieniężną za nieosiągnięcie w 2021 roku wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych. Skarżąca argumentowała, że poziomy recyklingu powinny być ustalone indywidualnie, a nie na podstawie danych z instalacji. Sąd uznał, że obowiązek wykazania osiągniętych poziomów recyklingu spoczywa na przedsiębiorcy odbierającym odpady, a dane te powinny pochodzić z jego rocznego sprawozdania, a nie z informacji od instalacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę spółki R. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakładającą na spółkę karę pieniężną za nieosiągnięcie w 2021 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie poziomów recyklingu na podstawie danych z instalacji, zamiast indywidualnych pomiarów. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, to przedsiębiorca odbierający odpady komunalne jest zobowiązany do wykazania osiągniętych poziomów recyklingu w swoim rocznym sprawozdaniu. Sąd wskazał, że spółka nie wykazała, iż dane zawarte w jej sprawozdaniu były nierzetelne, ani nie przedstawiła alternatywnych, indywidualnych danych potwierdzających osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu. Podkreślono, że obowiązek ten spoczywa na profesjonalnym podmiocie, który powinien tak organizować swoją działalność, aby spełnić wymogi prawne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Obowiązek wykazania osiągniętego poziomu recyklingu spoczywa na przedsiębiorcy odbierającym odpady komunalne, a dane te powinny pochodzić z jego rocznego sprawozdania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 9n ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przedsiębiorca jest zobowiązany do zamieszczenia w rocznym sprawozdaniu informacji o osiągniętym poziomie recyklingu. Kwestionując dane ze sprawozdania, spółka nie wykazała ich nierzetelności ani nie przedstawiła alternatywnych, indywidualnych danych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.c.p.g. art. 9g § pkt 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Podmiot odbierający odpady komunalne jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.

u.c.p.g. art. 9x § ust. 2 pkt 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne podlega karze pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.

u.c.p.g. art. 9n § ust. 4

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Podmiot odbierający odpady komunalne jest obowiązany zamieścić w rocznym sprawozdaniu informacje o osiągniętym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

Pomocnicze

u.c.p.g. art. 9oa § ust. 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Reguluje obowiązek podmiotu prowadzącego instalację komunalną przekazywania przedsiębiorcy odbierającemu odpady informacji o odpadach poddanych recyklingowi, przygotowaniu do ponownego użycia lub odzyskowi.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.ś. art. 290 § ust. 2

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie indywidualnych poziomów recyklingu. Zarzut przyjęcia poziomów recyklingu na podstawie danych z instalacji, a nie indywidualnych pomiarów. Zarzut nieustalenia, czy skarżąca uczyniła wszystko, czego można było od niej rozsądnie wymagać, aby nie doszło do naruszenia art. 9g u.c.p.g.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że argumentacja Skarżącej sprowadza się w istocie do kwestionowania zgromadzonego przez organy materiału dowodowego. Kwestionując tę wielkość, Skarżąca w istocie podważa więc rzetelność sprawozdania złożonego przez siebie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 lipca 2025 r., sygn. akt: III OSK 2986/23 jednoznacznie wskazał, że to nie organy, lecz przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości ma obowiązek podania rzetelnych danych w sprawozdaniu. Podmiot taki jak skarżąca spółka, co do zasady, zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miała możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, czy osiągnie w danym roku wymagany poziom recyklingu.

Skład orzekający

Józef Maleszewski

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Grossmann

sędzia

Sebastian Michalski

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności przedsiębiorcy odbierającego odpady za nieosiągnięcie poziomów recyklingu i obowiązek wykazania tych poziomów w rocznym sprawozdaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z gospodarką odpadami komunalnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i odpowiedzialności przedsiębiorców za gospodarkę odpadami, co jest istotne dla branży i może być interesujące dla szerszego grona odbiorców zainteresowanych ekologią.

Czy można uniknąć kary za brak recyklingu, powołując się na dane z instalacji? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 626/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-10-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski /przewodniczący sprawozdawca/
Sebastian Michalski
Tomasz Grossmann
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 października 2025 r. sprawy ze skargi R. sp. z o. o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z 17 kwietnia 2025 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako SKO lub Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania spółki pod firmą R. sp. z o.o. z siedzibą w P. (zwanej też dalej "Skarżącą" lub "Spółką"), utrzymało w mocy decyzję Zarządu Komunalnego Związku Gmin Regionu [...] z dnia 18 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Zaskarżona decyzja SKO, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Przywołaną wyżej decyzją z 18 grudnia 2024 r. Zarząd Komunalnego Związku Gmin Regionu [...] (dalej jako: organ I instancji) nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł za nieosiągnięcie w 2021 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, dotyczącą gminy [...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka, zarzucając jej naruszenie:
1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: k.p.a) w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu, jakie poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z frakcji papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła (dalej jako "poziomy recyklingu") skarżąca faktycznie uzyskała;
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie poziomów recyklingu dla skarżącej na podstawie wartości wskazywanych przez instalację dla każdego podmiotu dostarczającego odpady komunalne, podczas gdy poziomy recyklingu powinny zostać ustalone indywidualnie dla skarżącej i dopiero one powinny być podstawą do ustalenia, czy skarżąca poziomy recyklingu uzyskała i czy należy nałożyć na nią karę za ich nieosiągnięcie;
3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu, czy skarżąca uczyniła wszystko, czego można od niej rozsądnie wymagać, aby do naruszenia art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 399 z późn. zm., dalej jako: u.c.p.g.) nie doszło.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazaną na wstępie decyzją z dnia 17 kwietnia 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ II instancji, przytoczywszy treść przepisów m.in.: art. 3b, art. 9e, 9g pkt 1, 9n, 9x ust. 2 i ust. 3 u.c.p.g., wyjaśnił w uzasadnieniu, że Spółka uzyskała poziom recyklingu 3,44 %, w stosunku do wymaganego poziomu 20% za 2021 rok. Obliczona łączna masa brakujących odpadów do osiągnięcia wymaganego poziomu wyniosła 1,4210 Mg, tj. 1,7160 Mg (potrzebna masa) – 0,2950 Mg (przekazana masa). Iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (dalej w skrócie "p.o.ś."), i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu, wyniósł [...] zł.
Następnie, odnosząc się do zarzutów odwołania, SKO stwierdziło, że Skarżąca otrzymała z instalacji informacje – ustalone indywidualnie w sposób wskazany przez ustawodawcę – o masie odpadów komunalnych poddanych recyklingowi, przygotowanych do ponownego użycia oraz poddanych odzyskowi. Skarżąca ma obowiązek umieścić te dane w sprawozdaniu, które nie stanowi jej oświadczenia wiedzy, gdyż Skarżąca podaje dane w sposób zgodny z ustawą. SKO wskazało, że dane przyjęte do obliczeń nałożonej kary zawarte zostały w sprawozdaniu Skarżącej, zaś badanie osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu odbywa się na podstawie tego sprawozdania.
Dalej organ odwoławczy argumentował, że skarżąca nie podjęła czynności, których można było od niej rozsądnie wymagać, by nie doszło do naruszenia art. 9g u.p.c.g. Zdaniem SKO skarżąca, jako podmiot profesjonalny, miała obowiązek znać przepisy prawne oraz wykonać ciążące na niej obowiązki związane z odbieraniem odpadów, odpowiednio organizując swoją działalność. Jako profesjonalista w branży Spółka musi być świadoma konsekwencji niedochowania poziomów recyklingu i tak konstruować umowy, by zapewnić sobie możliwość zachowania poziomów recyklingu. Ponadto organ II instancji rozważył możliwość zastosowania wobec Skarżącej art. 189f § 1 i 2 k.p.a, dochodząc do wniosku, że Skarżąca nie spełniła przesłanek do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, albowiem nie zaprzestała naruszania prawa, waga naruszenia nie jest znikoma, ani nie jest możliwe usunięcie naruszenia prawa.
Skargę na powyższą decyzję wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie:
1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu, jakie poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z frakcji papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła (dalej jako "poziomy recyklingu") skarżąca faktycznie i indywidualnie uzyskała;
4. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie poziomów recyklingu dla skarżącej na podstawie wartości wskazywanych przez instalację dla każdego podmiotu dostarczającego odpady komunalne, podczas gdy poziomy recyklingu powinny zostać ustalone indywidualnie dla skarżącej i dopiero one powinny być podstawą do ustalenia, czy skarżąca poziomy recyklingu uzyskała i czy należy na nią nałożyć karę za ich nieosiągnięcie;
5. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu, czy skarżąca uczyniła wszystko, czego można od niej rozsądnie wymagać, aby do naruszenia art. 9g u.p.c.g. nie doszło;
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że przedmiotowa kara została nałożona w związku z nieosiągnięciem przez nią poziomów recyklingu w roku 2021, a organ ustalił poziomy recyklingu na podstawie sprawozdania, które skarżąca złożyła zgodnie z art. 9n ust. 4 u.p.c.g.
Skarżąca podniosła, że aby ustalić, czy dopuściła się ona deliktu administracyjnego wskazanego w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.p.c.g., organ powinien ustalić jakie poziomy recyklingu skarżąca w roku 2021 uzyskała. Dane ze sprawozdania przekazanego przez skarżącą na podstawie art. 9n ust. 4 u.p.c.g. nie mogą stanowić podstawy do ustalenia poziomów recyklingu. Wynika to - zdaniem skarżącej - z następujących okoliczności:
1. instalacja przekazała skarżącej informacje o uzyskanych poziomach recyklingu na podstawie art. 9oa ust. 3 u.p.c.g.,
6. zgodnie z art. 9oa ust. 3 u.p.c.g. instalacja określa poziom recyklingu jako iloczyn średniego procentowego wskaźnika osiągniętego w danej instalacji, odpowiednio dla: 1) recyklingu, lub 2) przygotowania do ponownego użycia, lub 3) odzysku - oraz łącznej masy odpadów komunalnych przekazanych przez gminę,
7. tym samym informacja przekazana przez instalację zgodnie z art. 9oa ust. 3 u.p.c.g. opiera się na średnim wskaźniku, a nie na pomiarze indywidualnym,
8. wypełniając obowiązek wskazany w art. 9n ust. 4 u.p.c.g. skarżąca podała w sprawozdaniu dane, w oparciu o dane które uzyskała od instalacji na podstawie art. 9oa ust. 3 u.p.c.g.,
9. nadal więc informacje zawarte w sprawozdaniu skarżącej opierają się na średnim wskaźniku ustalonym przez instalacje, a nie na pomiarze indywidualnym odpadów dostarczanych do instalacji przez skarżącą.
Zdaniem skarżącej w tym stanie rzeczy organ administracyjny nie może wymierzyć kary na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.p.c.g., gdyż poziomy recyklingu zawarte w sprawozdaniu, zostały podane w oparciu o informacje z instalacji na podstawie art. 9oa ust. 3 u.p.c.g. Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.p.c.g. organ powinien odnosić się do obowiązku wynikającego z art. 9g u.p.c.g., który posługuje się zwrotem "przez siebie", co oznacza, że organ powinien opierać się na pomiarach indywidualnych poziomów recyklingu osiągniętych przez skarżącą, a nie na poziomach podanych przez instalacje w oparciu o art. 9oa ust. 3 u.p.c.g.
Ponadto skarżąca argumentowała, że nie ma innych źródeł wiedzy o poziomach recyklingu oprócz tych, które uzyskuje od instalacji zgodnie z art. 9oa ust. 3 u.p.c.g., a także nie może samodzielnie mierzyć poziomów recyklingu, ponieważ nie zbiera odpadów i nie dokonuje żadnego ich wstępnego sortowania. Jak wyjaśniła skarżąca, jej obowiązkiem jest jedynie odebranie odpadów od właścicieli nieruchomości i ich transport do instalacji (co wynika wprost z art. 9g u.p.c.g.). Ponadto skarżąca nie składa oświadczenia względem wartości poziomów recyklingu wskazywanych w sprawozdaniu (art. 9n ust. 4 u.p.c.g.), aby były to wartości, które ona sama osiągnęła.
Zdaniem skarżącej organ powinien ustalić poziomy recyklingu niezależnie od tego, co zostało podane w sprawozdaniu, gdyż dane ze sprawozdania są danymi podawanymi przez instalacje (art. 9oa ust. 3 u.p.c.g. i art. 9n ust. 4 u.p.c.g.) Organ wymierzając karę powinien ustalić poziomy recyklingu w oparciu o wartości faktycznie uzyskane przez skarżącą (art. 9g u.p.c.g.), a nie wartości przekazane skarżącej przez instalacje i podane przez skarżącą w sprawozdaniu.
Dalej skarżąca argumentowała, że odpowiedzialność administracyjna nałożona mocą art. 9g u.p.c.g. na podmiot odbierający odpady, ma charakter represyjny. Wniosek ten uzasadniony jest faktem, że za naruszenie obowiązku wskazanego w art. 9g u.p.c.g. przewidziana jest kara administracyjna o jakiej mowa w art. 9x ust. 2 u.p.c.g. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego ukształtował się kierunek interpretacyjny przyjmujący, że represyjny charakter odpowiedzialności administracyjnej wymaga przyjęcia tzw. obiektywnej koncepcji odpowiedzialności administracyjnej. Koncepcja ta nakazuje przyjąć, że represyjna odpowiedzialność administracyjna nie jest odpowiedzialnością absolutną, tzn. że naruszający przepisy może zwolnić się od odpowiedzialności. Można to zrobić jeżeli podmiot wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić (por. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lipca 2002 r. sygn. akt SK 12/01). Jednocześnie, zdaniem skarżącej, wykazanie należy rozumieć szeroko, a więc także powinno objąć to, co organ administracyjny może i powinien ustalić w ramach postępowania administracyjnego. Skoro poziomy recyklingu nie są ustalane na podstawie odpadów odebranych tylko i wyłącznie przez skarżącą, ale na podstawie średnich wartości uzyskanych od instalacji, trudno - zdaniem spółki - mówić o jakiejkolwiek odpowiedzialności skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
W wyniku tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu, a zatem brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 kwietnia 2025 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Komunalnego Związku Gmin Regionu [...] z dnia 18 grudnia 2024 r. nr [...] określającą skarżącej wysokość kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2021 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, dotyczącej gminy [...] w kwocie [...]zł.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, na czele z jej art. 9x ust. 2 pkt 1. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Karę, o której mowa w cytowanym przepisie, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (w skrócie "p.o.ś."), i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 u.c.p.g.).
Wspomnianymi przepisami wydanymi na podstawie art. 290 ust. 2 p.o.ś. są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. poz. 2490; dalej jako "rozporządzenie RM"), przy czym wysokość stawek opłat za korzystanie ze środowiska w 2021 r. została określona w Obwieszczeniu Ministra Klimatu z dnia 9 września 2020 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2021 (M.P. z 2020 r. poz. 961).
Stosownie do art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. W świetle art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. poziom ten wynosił - za rok 2021 - "co najmniej 20% wagowo".
Co w kontrolowanej sprawie szczególnie istotne - w kontekście zarzutów skargi - poziom osiągniętego recyklingu w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych ustalany jest na podstawie sprawozdań składanych przez podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości stosownie do art. 9n ust. 4 u.c.p.g. W myśl bowiem tego przepisu: "Podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany zamieścić w rocznym sprawozdaniu także informacje o osiągniętym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, poziomie ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz poziomie składowania".
W niniejszej sprawie Skarżąca, powołując się na przepis art. 9oa ust. 3 u.c.p.g. - odnoszący się do spoczywającego na podmiocie prowadzącym instalację komunalną obowiązku przekazywania przedsiębiorcy odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości m.in. informacji o odpadach przekazanych ww. podmiotowi przez tego przedsiębiorcę, które poddał procesowi przygotowania do ponownego użycia i recyklingu - argumentowała, że ww. przepis daje możliwość podmiotowi prowadzącemu instalację przekazywania informacji o średnich poziomach recyklingu uzyskanych przez instalację. I Spółka - jak stwierdziła - taką właśnie informację ujęła w sprawozdaniu za 2021 r. Wobec tego, zdaniem Skarżącej, kara została na nią nałożona bezpodstawnie, jako że na podstawie wartości średnich ustalonych dla instalacji (art. 9oa u.c.p.g.), a nie indywidualnie dla Skarżącej (art. 9g u.c.p.g.).
Zdaniem Sądu argumentacja Skarżącej sprowadza się w istocie do kwestionowania zgromadzonego przez organy materiału dowodowego. W związku z tym wypada podkreślić, że przyjęta przez organy wielkość osiągniętego przez Spółkę w 2021 r. poziomu recyklingu wynika wprost ze sporządzonego przez Spółkę sprawozdania rocznego. Kwestionując tę wielkość, Skarżąca w istocie podważa więc rzetelność sprawozdania złożonego przez siebie, jako przez podmiot odbierający odpady komunalne, za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (art. 9n ust. 1 i 7 u.c.p.g.) - w którym to sprawozdaniu, zgodnie z cytowanym wyżej art. 9n ust. 4 u.c.p.g., powinna się m.in. znaleźć informacja o osiągniętym przez podmiot odbierający odpady komunalne poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (nie zaś o poziomie podanym przez podmiot prowadzący instalację komunalną). Abstrahując w tym miejscu od faktu, że przekazanie nierzetelnego sprawozdania jest deliktem administracyjnym, zagrożonym kara pieniężną (zob. art. 9x ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.), wypada zauważyć, że w kontrolowanej sprawie Spółka nie wskazała innej - jej zdaniem "faktycznej" - wartości osiągniętego poziomu recyklingu, ograniczając się do kwestionowania zasadności sięgania w tej mierze przez organ po dane z ww. sprawozdania oraz oczekując od organu, że ten, w drodze jakichś innych, bliżej przez Skarżącą niesprecyzowanych, czynności wyjaśniających we własnym zakresie ustali, jakie poziomy recyklingu Skarżąca faktycznie uzyskała (wyrok WSA w Poznaniu z 31.08.2023 r., IV SA/Po 427/23, CBOSA).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 lipca 2025 r., sygn. akt: III OSK 2986/23 jednoznacznie wskazał, że to nie organy, lecz przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości ma obowiązek podania rzetelnych danych w sprawozdaniu, w tym informacji pozwalających ustalić osiągnięty w roku poziom recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.
Poza tym Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 7 czerwca 2023 r. o sygn. akt IV SA/Po 249/23 (CBOSA), w myśl którego do "zadań instalacji nie należy ustalanie poziomów recyklingu, jest to obowiązkiem Strony z którego musi ona wywiązać się w złożonym sprawozdaniu rocznym. Instalacja komunalna ma obowiązek dostarczenia podmiotom odbierającym odpady informacji o masie odpadów komunalnych poddanych recyklingowi, przygotowanych do ponownego użycia oraz poddanych odzyskowi. Obowiązek sprawozdawczy spółki, o którym mowa w art. 9n u.c.p.g. dotyczy jej danych, które zobligowana była gromadzić. Przyjęcie niczym nie uwiarygodnionych twierdzeń spółki, że opierała się w swoich sprawozdaniach na danych z instalacji nie odpowiada systemowej konstrukcji sprawozdań składanych przez poszczególnych uczestników «obrotu» odpadami komunalnymi zawartej w Rozdziale 4b u.c.p.g. Skarżąca kwestionując w istocie dane podane przez siebie w sprawozdaniu i domagając się przyjęcia «wartości ustalonych indywidualnie dla skarżącej« nie wskazuje żadnych dowodów na to, iż powyższe dane nie były prawdziwe, a faktyczny poziom recyklingu przekroczył wymagany poziom. (...) Podmiot taki jak skarżąca spółka, co do zasady, zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miała możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu. Spółka podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Obowiązek zapewnienia poziomu recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swoje przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Spółka jako profesjonalista w branży i spełniająca wymogi co do posiadania wpisu do rejestru działalności regulowanej w zakresie odpadów komunalnych, powinna miarkować wystąpienie konsekwencji wynikających z ustawy za niedochowanie poziomów recyklingu. W celu zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów, niewątpliwie powinna w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania poziomu recyklingu określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 3b ust. 2 i art. 3c ust. 2 u.c.p.g." (por. też wyrok WSA z 16 marca 2022 r., IV SA/Po 69/22, CBOSA).
Ponadto wskazać należy, że akcentowana przez Skarżącą treść art. 9g u.c.p.g. w istocie tylko potwierdza niezasadność prezentowanego przez nią stanowiska. Z przepisu tego bowiem expressis verbis wynika, że podmiot odbierający odpady komunalne jest obowiązany do osiągnięcia określonych poziomów recyklingu "w odniesieniu do masy odebranych przez siebie opadów". I to w kontekście tego właśnie przepisu, zgodnie z wymogami wykładni systemowej, należy także odczytywać przedmiot obowiązku sprawozdawczego ustanowionego w art. 9n ust. 4 u.c.p.g. - jako dotyczący poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych osiągniętego przez dany podmiot odbierający odpady, a nie średnio przez instalację (wyrok WSA w Poznaniu z 31.08.2023 r., IV SA/Po 427/23, CBOSA).
W toku postępowania nie doszło też do naruszenia przepisów proceduralnych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organy obu instancji (przede wszystkim zaś organ I instancji) należycie ustaliły istotne w tej sprawie okoliczności faktyczne kierując się zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - w szczególności w sposób uprawniony opierając się na danych zaczerpniętych z obligatoryjnych sprawozdań Spółki złożonych za pośrednictwem BDO - a poczynionym zgodnie z art. 80 k.p.a. ustaleniom i rozważaniom dały należyty wyraz w motywach swych decyzji, co czyni nieuprawnionym zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Organy nie miały przy tym obowiązku badania przyczyn niewywiązania się (nienależytego wywiązania się) przez Skarżącą z ciążących na niej obowiązków.
Sąd stwierdza ponadto, że działając w ramach zakreślonych przez art. 134 p.p.s.a. nie dopatrzył się także innych, niż zarzucane w skardze, naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI