IV SA/PO 62/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi G.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza o odmowie wszczęcia postępowania wodnoprawnego. Skarżąca domagała się wszczęcia postępowania w związku z zalaniem jej działki przez sąsiada i powstaniem szkód, wskazując na nowe okoliczności faktyczne. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na tożsamość sprawy z wcześniej rozstrzygniętą i zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy przedwcześnie zastosowały art. 61a k.p.a., ponieważ skarżąca przedstawiła nowe okoliczności faktyczne, takie jak zalanie nieruchomości i powstanie "wyrwy w ziemi", które wymagały wnikliwego wyjaśnienia w toku postępowania. Sąd podkreślił, że zmiana okoliczności faktycznych sprawia, iż kolejna sprawa jest sprawą nową. W związku z tym organy naruszyły przepisy postępowania, uchylając się od wyjaśnienia istotnych okoliczności. WSA uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja stosowania art. 61a k.p.a. w przypadku podnoszenia nowych okoliczności faktycznych po wcześniejszym rozstrzygnięciu sprawy. Podkreślenie obowiązku organów do wyjaśniania stanu faktycznego, nawet w sprawach pozornie tożsamych.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego z uwagi na res iudicata, gdy pojawiają się nowe fakty. Nie dotyczy bezpośrednio meritum sprawy wodnoprawnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania wodnoprawnego na podstawie art. 61a k.p.a. (tożsamość sprawy i zasada res iudicata), jeśli strona podnosi nowe okoliczności faktyczne wskazujące na zmianę stanu rzeczy od czasu poprzedniego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może przedwcześnie odmówić wszczęcia postępowania, jeśli strona podnosi nowe okoliczności faktyczne, które mogą świadczyć o zmianie stanu sprawy. Takie okoliczności wymagają wyjaśnienia w toku postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji niezasadnie zignorowały podnoszone przez skarżącą okoliczności, mogące wskazywać na zmianę stanu faktycznego sprawy. Przedstawienie nowych dowodów (notatka służbowa, zdjęcia) na temat zalania i powstania szkody, odmiennych od stanu faktycznego z 2023 r., uniemożliwiało stwierdzenie tożsamości sprawy i zastosowanie art. 61a k.p.a. bez przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Jakie są przesłanki zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. w kontekście tożsamości sprawy i zasady res iudicata?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tożsamość sprawy, uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., zachodzi, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Zmiana okoliczności faktycznych sprawia, że kolejna sprawa jest sprawą nową.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na orzecznictwo NSA, które precyzuje kryteria tożsamości sprawy (podmioty, przedmiot, stan prawny, stan faktyczny). Podkreśla, że zmiana stanu faktycznego, nawet jeśli nie jest oczywista na pierwszy rzut oka, powoduje, że sprawa staje się nowa i nie można jej rozstrzygnąć na podstawie art. 61a k.p.a. bez jej merytorycznego zbadania.
Przepisy (18)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie dotyczy sprawy już rozstrzygniętej lub gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Wymaga stwierdzenia tożsamości stosunku administracyjnoprawnego w niezmienionym stanie faktycznym.
P.w. art. 234 § ust. 3
Ustawa - Prawo wodne
Nakaz przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, jeżeli zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o uchyleniu zaskarżonego aktu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu oceny na podstawie zebranego materiału, czy strona wykazała swoje prawa.
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznawanie spraw w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 art. 14 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca przedstawiła nowe okoliczności faktyczne (zalanie działki, powstanie szkody, zmiany na gruncie) wskazujące na zmianę stanu sprawy od czasu poprzedniego rozstrzygnięcia. • Organy administracji przedwcześnie zastosowały art. 61a k.p.a., nie wyjaśniając wnikliwie nowych okoliczności faktycznych. • Tożsamość sprawy, uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania, wymaga niezmienionego stanu faktycznego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji oparta na tożsamości sprawy i zasadzie res iudicata, bez uwzględnienia nowych okoliczności faktycznych przedstawionych przez skarżącą.
Godne uwagi sformułowania
Zmiana okoliczności faktycznych sprawia, że kolejna sprawa jest sprawą nową. • Stanowisko organów o tożsamości spraw (...) oraz w konsekwencji zastosowanie art. 61a k.p.a., było co najmniej przedwczesne. • Odmawiając wszczęcia postępowania organy uchyliły się od wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy.
Skład orzekający
Izabela Bąk-Marciniak
przewodniczący
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
sprawozdawca
Monika Świerczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 61a k.p.a. w przypadku podnoszenia nowych okoliczności faktycznych po wcześniejszym rozstrzygnięciu sprawy. Podkreślenie obowiązku organów do wyjaśniania stanu faktycznego, nawet w sprawach pozornie tożsamych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego z uwagi na res iudicata, gdy pojawiają się nowe fakty. Nie dotyczy bezpośrednio meritum sprawy wodnoprawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy administracji i jak łatwo można popełnić błąd proceduralny, ignorując nowe dowody. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów k.p.a. w kontekście sąsiedzkich sporów.
“Nowe fakty kluczem do wszczęcia postępowania: sąd uchyla odmowę organu.”
Dane finansowe
WPS: 597 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.