IV SA/PO 615/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-10-02
NSAAdministracyjneWysokawsa
zaświadczenieplan zagospodarowania przestrzennegopostanowienienieważnośćforma dokumentudoręczenieSKOWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie wydania zaświadczenia, ponieważ zostało ono wydane po wcześniejszym rozpatrzeniu tej samej sprawy w innej formie.

Skarżący I. Ż. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymujące w mocy odmowę wydania zaświadczenia o zgodności sposobu użytkowania obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia SKO, ponieważ organ wydał dwa odrębne postanowienia w tej samej sprawie – jedno w formie papierowej (02.07.2024 r.) i drugie w formie elektronicznej (podpisane do 15.07.2024 r.). Doręczono jedynie postanowienie elektroniczne, które zostało wydane po faktycznym zakończeniu postępowania przez wydanie postanowienia papierowego, co stanowiło rażące naruszenie prawa i podstawę do stwierdzenia nieważności.

Sprawa dotyczyła skargi I. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 2 lipca 2024 r., które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący domagał się zaświadczenia dotyczącego zmiany sposobu użytkowania zbiornika ścieków na przydomową oczyszczalnię. Burmistrz odmówił, wskazując na możliwość przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Sąd administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę, ustalił, że SKO wydało w istocie dwa postanowienia: jedno w formie papierowej z datą 2 lipca 2024 r. i drugie w formie elektronicznej, które zostało podpisane przez ostatniego członka składu orzekającego 15 lipca 2024 r. Tylko postanowienie elektroniczne zostało doręczone skarżącemu. Sąd uznał, że wydanie postanowienia elektronicznego po faktycznym wydaniu postanowienia papierowego w tej samej sprawie stanowiło naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ sprawa została już rozstrzygnięta innym ostatecznym postanowieniem. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia SKO. Sąd zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd podkreślił, że data wydania aktu administracyjnego jest datą jego podpisania, a nie doręczenia, i że akty w formie papierowej i elektronicznej muszą być podpisane w tej samej dacie, aby były tożsame. W przypadku stwierdzenia nieważności, sąd nie badał merytorycznej zasadności sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie wydane w dwóch różnych formach i datach, z których tylko jedna została doręczona, jest dotknięte wadą nieważności.

Uzasadnienie

Wydanie postanowienia w dwóch różnych formach i datach, gdzie jedna forma została doręczona, a druga nie, stanowi naruszenie przepisów o prowadzeniu spraw i załatwianiu ich w formie utrwalonej. Skoro sprawa została już rozstrzygnięta jednym postanowieniem (papierowym), wydanie drugiego (elektronicznego) po jego faktycznym wydaniu jest niedopuszczalne i prowadzi do nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § par. 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 219

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § par. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 14 § par. 1a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § par. 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pocztowe art. 3 § pkt 23

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie SKO zostało wydane w dwóch różnych formach (papierowej i elektronicznej) i datach, co stanowi naruszenie prawa. Doręczenie tylko jednej z form postanowienia (elektronicznej), które zostało wydane po faktycznym wydaniu postanowienia papierowego, prowadzi do nieważności.

Godne uwagi sformułowania

Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W kontrolowanej sprawie pewnych trudności nastręcza już samo ustalenie zaskarżonego aktu. Pomimo że postanowienia te zostały w części nagłówkowej opatrzone takimi samymi datami (02 lipca 2024 r.) i numerami ([...]) oraz mają identyczną treść, to jednak z uwagi na to, że zostały wydane w różnym czasie (...) – stanowią w istocie dwa odrębne akty administracyjne. Datą wydania decyzji jest data jej podpisania przez osobę upoważnioną do jej wydania, przy czym w razie wątpliwości datą podpisania jest data umieszczona na decyzji. Z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z wydaniem decyzji. Dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. W myśl art. 14 § 1a k.p.a.: 'Sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią'. Oznacza to, że w istocie SKO dwukrotnie rozpoznało zażalenie Skarżącego na postanowienie Burmistrza o odmowie wydania zaświadczenia, w dwóch różnych dniach, a mianowicie: 02 lipca 2024 r. (ostatecznym postanowieniem sporządzonym w postaci papierowej) oraz 15 lipca 2024 r. (ostatecznym postanowieniem sporządzonym w postaci elektronicznej – z błędnym oznaczeniem daty w nagłówku). Skoro zaskarżone postanowienie (w postaci elektronicznej) zostało wydane przez SKO 13 dni po załatwieniu sprawy zażalenia Skarżącego na postanowienie Burmistrza ostatecznym postanowieniem wydanym przez SKO w postaci papierowej, to dotknięte jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 k.p.a.

Skład orzekający

Maciej Busz

przewodniczący

Tomasz Grossmann

sprawozdawca

Sebastian Michalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy i daty wydania aktu administracyjnego, a także konsekwencji wydania aktu w dwóch różnych formach i datach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania postanowienia w dwóch formach i datach, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty procedury administracyjnej, w tym prawidłowe wydanie i doręczenie aktu. Błąd proceduralny doprowadził do stwierdzenia nieważności, co jest pouczające dla praktyków.

Błąd formalny, który unieważnił decyzję: Jak SKO wydało to samo postanowienie dwa razy?

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 615/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Maciej Busz /przewodniczący/
Sebastian Michalski
Tomasz Grossmann /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 14 par. 1a, art. 107 par. 1, art. 126, art. 156 par. 1 pkt 3, art. 158 par. 1, art. 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200 i art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 02 października 2024 r. sprawy ze skargi I. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego datowane na 02 lipca 2024 r. nr [...] (wydane w dniu 15 lipca 2024 r.) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego I. Ż. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem datowanym na 02 lipca 2024 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu zażalenia I. Ż., utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza W. z 29 maja 2024 r. ([...]) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej w skrócie "m.p.z.p.").
Zaskarżone postanowienie SKO zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Wnioskiem z 23 maja 2024 r., złożonym przez ePUAP, I. Ż. (dalej jako "Wnioskodawca" lub "Skarżący") zwrócił się do Burmistrza W. (zwanego dalej "Burmistrzem" lub "organem I instancji") o wydanie zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego m.p.z.p. – tj. uchwały nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia 27 stycznia 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru K. - P. (Dz. Urz. Woj. W.. poz. [...], dalej jako "Plan miejscowy" lub "Plan") – dla zamierzenia obejmującego zmianę sposobu użytkowania istniejącego szczelnego zbiornika ścieków na przydomową oczyszczalnię ścieków na działce nr ewid. [...] w obrębie ewidencyjnym K. , gmina W..
Przywołanym wyżej postanowieniem z 29 maja 2024 r. Burmistrz odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści, powołując się w uzasadnieniu na ustalenia zawarte w § 5 pkt 9 i § 31 pkt 6 Planu oraz fakt, że z informacji uzyskanej od P. w W. Sp. z o.o. wynika, iż ww. działka nr ewid. [...] ma możliwość przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej.
Na to postanowienie Wnioskodawca złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie oraz wywodząc, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie uwzględnia faktu, iż sieć kanalizacyjna zlokalizowana jest jedynie na działce nr [...] i nie obejmuje swym zasięgiem działki nr [...], ani nawet granicy obu ww. działek. Zdaniem Skarżącego, przyłączenie do sieci wiązałoby się z budową znacznego odcinka instalacji kanalizacyjnej – także na działce nr [...] – do najbliżej położonej studzienki, a to wiązałoby się z koniecznością rozbudowy sieci kanalizacyjnej, co jednak nie jest obowiązkiem Skarżącego, gdyż wykonanie sieci należy do obowiązków gminy. Tym samym organ w swym postanowieniu nie może podnosić argumentu, iż nie może wydać zaświadczenia żądanej treści z powodu istnienia sieci kanalizacyjnej na sąsiedniej działce.
Postanowieniem z 02 lipca 2024 r. (nr [...]), sporządzonym w postaci tradycyjnej (papierowej), SKO utrzymało zaskarżone postanowienie Burmistrza w mocy, podzielając ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną organu I instancji (k. 54-58 akt sądowych).
W przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych organu II instancji znajduje się natomiast wydruk postanowienia SKO – również opatrzonego datą 02 lipca 2024 r. i takim samym numerem ([...]) oraz o tożsamej treści jak ww. postanowienie – z tym że sporządzonego w formie dokumentu elektronicznego i podpisanego elektronicznie, przez 2 członków składu orzekającego SKO w dniu 10 lipca 2024 r., a przez ostatniego z członków tego składu w dniu 15 lipca 2024 r.
Sądowi w niniejszym składzie wiadomym jest z urzędu – z akt niniejszej sprawy oraz sprawy o sygn. akt IV SAB/Po 111/24 (zakończonej wyrokiem WSA w Poznaniu z 25 września 2024 r.) – że postanowienie SKO opatrzone datą 02 lipca 2024 r. (nr [...]) zostało doręczone Skarżącemu jedynie w postaci elektronicznej, za pośrednictwem platformy ePUAP, z datą odbioru 15 lipca 2024 r. Natomiast papierowa wersja ww. postanowienia (znajdująca się w aktach sprawy o sygn. akt IV SAB/Po 111/24), zawierająca "tradycyjne" podpisy, "zachowana została na potrzeby SKO w P." (k. 53 nin. akt sądowych).
Dokumentem elektronicznym z 22 lipca 2024 r. I. Ż. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu "na postanowienie SKO w P. z dnia 02.07.2024 r. nr [...]. oraz poprzedzające postanowienie Burmistrz W. [...] z dnia 29.05.24 r." Zarzuciwszy naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., wniósł o uznanie obu ww. postanowień za nieprawidłowe oraz zwrot poniesionych kosztów sądowych. W uzasadnieniu skargi jej autor powtórzył, mutatis mutandis, argumentację odwołania. W szczególności podkreślił, że brak elementu sieci kanalizacyjnej będącej własnością gminy na działce nr [...] lub na jej granicy stanowi przeszkodę w postaci możliwości realnego podłączenia się do sieci kanalizacyjnej, a tym samym, aby chronić środowisko, Skarżący ma możliwość budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. W konkluzji autor skargi stwierdził, że organ po zebraniu wszystkich dowodów i merytorycznym ich rozpatrzeniu winien dojść do przekonania, iż brak jest realnej możliwości podłączenia się do sieci kanalizacyjnej, a tym samym ma on obowiązek wydania zaświadczenia o wnioskowanej treści.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; w skrócie "p.p.s.a.").
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (pkt 2) – a takim jest niewątpliwie postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści, co expressis verbis wynika z art. 219 k.p.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
W kontrolowanej sprawie pewnych trudności nastręcza już samo ustalenie zaskarżonego aktu. Jak to bowiem zostało zasygnalizowane w części "historycznej" nin. uzasadnienia, SKO w wyniku rozpatrzenia zażalenia Skarżącego na postanowienie Burmistrza wydało w istocie dwa postanowienia – jedno w postaci tradycyjnej (tj. papierowej) i z "tradycyjnymi" (tj. własnoręcznymi) podpisami członków składu orzekającego oraz drugie, w postaci elektronicznej i z takimiże (tj. elektronicznymi) podpisami.
Pomimo że postanowienia te zostały w części nagłówkowej opatrzone takimi samymi datami (02 lipca 2024 r.) i numerami ([...]) oraz mają identyczną treść, to jednak z uwagi na to, że zostały wydane w różnym czasie – gdyż postanowienie "papierowe" w dniu 02 lipca 2024 r. (jako że brak podstaw do uznania, iż do własnoręcznego podpisania tego postanowienia przez wszystkich członków składu orzekającego SKO doszło w innej dacie niż podana w nagłówku aktu), a postanowienie "elektroniczne" w dniu 15 lipca 2024 r. (tj. z chwilą złożenia podpisu elektronicznego przez ostatniego z członków składu orzekającego, o czym niżej) – stanowią w istocie dwa odrębne akty administracyjne.
A ponieważ tylko postanowienie "elektroniczne" – wydane w dniu 15 lipca 2024 r. – zostało doręczone Skarżącemu, to należy przyjąć, że ono właśnie stanowiło przedmiot zaskarżenia we wniesionej skardze.
Konieczność przyjęcia, że w kontrolowanej sprawie SKO po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Burmistrza wydało w istocie dwa różne (nietożsame) postanowienia, a nie jedno postanowienie w dwóch różnych formach (postaciach), wynika stąd, że – jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – za datę wydania decyzji (tu odpowiednio: postanowienia) uznaje się co do zasady datę jej podpisania, a nie np. doręczenia stronie. Sprawa administracyjna zostaje zakończona z chwilą zaopatrzenia decyzji we wszystkie niezbędne jej elementy, określone w art. 107 § 1 k.p.a. i od tego momentu decyzja rozpoczyna swój byt prawny. Chwilą wydania decyzji jest zatem data jej sporządzenia, nie zaś doręczenia stronie. Do wniosku takiego prowadzi wykładnia art. 107 § 1 k.p.a. Skoro bowiem do istotnych elementów prawidłowej decyzji zalicza się oznaczenie organu, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie oraz podpis pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a także datę wydania decyzji, to bez wątpienia za chwilą wydania decyzji uznać należy nie datę jej doręczenia stronie, lecz datę jej sporządzenia, czyli w przypadku decyzji pisemnej – dzień podpisania decyzji zawierającej prawem wymagane składniki. Wydanie, ogłoszenie oraz doręczenie aktu to trzy odrębne czynności podejmowane w toku postępowania, które ustawodawca wyraźnie rozróżnia i z którymi łączy różne skutki, tak procesowe, jak i materialne (por. wyroki NSA: z 24.05.2022 r., II GSK 113/19; z 05.02.2014 r., I OSK 838/12; te wyroki oraz, o ile inaczej nie zastrzeżono, pozostałe orzeczenia sądowe przywołane w nin. uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA").
W konsekwencji to nie doręczenie rozstrzygnięcia (tu: postanowienia) stronie postępowania decyduje o fakcie jego zaistnienia, tylko moment jego faktycznego wydania, tj. jego podpisanie – co potwierdza analiza orzecznictwa sądowego, w którym trafnie podkreśla się, że:
- "Datą wydania decyzji jest data jej podpisania przez osobę upoważnioną do jej wydania, przy czym w razie wątpliwości datą podpisania jest data umieszczona na decyzji" (zob. wyrok NSA z 15.07.2010 r., II OSK 2051/09; z 24.05.2023 r., III OSK 493/22);
- "Z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z wydaniem decyzji. Dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. Data wydania decyzji nie będzie równoważna z tą, od której organ i strony będą związani decyzją. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu" (zob. wyroki NSA: z 09.12.2021 r., II OSK 1967/21; z 14.12.2022 r., III OSK 4997/21).
Do tego stanowiska przychyla się także doktryna, zaznaczając, że "[w] orzecznictwie sądowym zauważa się, że przyjęcie poglądu, zgodnie z którym wydanie decyzji następuje dopiero z chwilą jej doręczenia, prowadziłoby do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia racjonalności prawa. W przypadku wielości stron każda z nich mogłaby przecież otrzymać taką decyzję w innej dacie, podczas gdy kontrola prawidłowości decyzji przez sąd administracyjny odbywa się według kryterium jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym właśnie w dacie wydania. W konsekwencji mogłoby to prowadzić do wniosku, że wobec jednej strony, która otrzymała decyzję w określonym stanie prawnym, jest ona legalna, a wobec innej strony, która otrzymała ją po zmianie tego stanu prawnego, ta sama decyzja narusza prawo" (zob. W. Sawczyn, Administracyjne postępowanie ogólne [w:] Postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne z kazusami, pod red. R. Hausera, A. Skoczylasa, Warszawa 2017, s. 130).
Wskazanie daty wydania decyzji (tu odpowiednio: postanowienia) wiąże się z wieloma skutkami zarówno w sferze prawa proceduralnego, jak i materialnego. W szczególności oznaczenie tej daty ma znaczenie w kontekście powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), co wynika z brzmienia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (por.: M. Dyl [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Warszawa 2023, art. 107, Nb 9; wyrok WSA z 19.2.2007 r., VI SA/Wa 774/06). Dlatego przyjmuje się w orzecznictwie, że brak albo nieprawidłowa data wydania decyzji stanowią rażące naruszenie prawa (por. wyroki WSA: z 19.2.2007 r., VI SA/Wa 774/06; z 25.9.2008 r., III SA/Lu 245/08; por. też M. Dyl [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Warszawa 2023, art. 107, Nb 10),
W myśl art. 14 § 1a k.p.a.: "Sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią".
Użycie spójnika "lub" w cytowanym przepisie powoduje, że dokument może być sporządzony równocześnie w dwóch prawnie równoważnych formach (postaciach): dokumentu papierowego oraz dokumentu elektronicznego. Treść dokumentów w obu tych formach (postaciach) musi być identyczna, a ponadto dokumenty muszą być podpisane w tej samej dacie (analogicznie, na gruncie nieobowiązującego już art. 14 § 1 k.p.a., wyroki NSA: z 18.04.2018 r., I OSK 2174/17; z 06.07.2020 r., II OSK 908/20).
Tymczasem zaskarżone postanowienie SKO – wydane w postaci elektronicznej – mimo opatrzenia go datą 02 lipca 2024 r. zostało w rzeczywistości podpisane (elektronicznie) znacznie później, jako że przez 2 członków składu orzekającego SKO w dniu 10 lipca 2024 r., a przez ostatniego z członków tego składu w dniu 15 lipca 2024 r. (będącym, w efekcie, jednocześnie dniem wydania tego postanowienia). Oznacza to, że w istocie SKO dwukrotnie rozpoznało zażalenie Skarżącego na postanowienie Burmistrza o odmowie wydania zaświadczenia, w dwóch różnych dniach, a mianowicie: 02 lipca 2024 r. (ostatecznym postanowieniem sporządzonym w postaci papierowej) oraz 15 lipca 2024 r. (ostatecznym postanowieniem sporządzonym w postaci elektronicznej – z błędnym oznaczeniem daty w nagłówku).
W myśl art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Cytowany przepis znajduje odpowiednie zastosowanie – zgodnie z art. 126 k.p.a. – także do postanowień, od których przysługuje zażalenie, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 158 § 1 k.p.a., wydaje się postanowienie.
Zgodnie z art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Oznacza to, że do takich postanowień – jak w szczególności to będące przedmiotem rozpatrywanej tu skargi – stosuje się odpowiednio przepisy art. 156-159 k.p.a. (argument z art. 126 k.p.a.).
Skoro zaskarżone postanowienie (w postaci elektronicznej) zostało wydane przez SKO 13 dni po załatwieniu sprawy zażalenia Skarżącego na postanowienie Burmistrza ostatecznym postanowieniem wydanym przez SKO w postaci papierowej, to dotknięte jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 k.p.a.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, że wobec stwierdzenia – z wyżej przedstawionych przyczyn – nieważności zaskarżonego postanowienia SKO, Sąd nie był władny wypowiadać się w kwestii merytorycznej prawidłowości tego rozstrzygnięcia ani poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Albowiem z istoty kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wynika, że stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) czyni zbędną, a wręcz niedopuszczalną, jako przedwczesną, merytoryczną ocenę zarzutów podniesionych w skardze (por.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 12 do art. 145; a także wyroki NSA: z 25.11.2009 r., II GSK 179/09; z 06.09.2011 r., I OSK 1487/10; z 15.09.2011 r., II GSK 777/10; z 24.11.2016 r., II GSK 3423/16; z 05.01.2024 r., I OSK 1888/22). Wszak w następstwie takiego wyroku sprawa będzie rozpoznawana ponownie w postępowaniu przed organami administracji publicznej i ocena sądu w innych kwestiach mogłaby z góry przesądzać (art. 153 p.p.s.a.) treść rozstrzygnięcia administracyjnego. To zaś w istocie rzeczy prowadziłoby do zmiany funkcji pełnionych przez administrację i sądownictwo administracyjne. De facto orzeczenie sądu zastępowałoby decyzję lub postanowienie organu administracji. Pogląd ten nie budził zresztą wątpliwości pod rządem wcześniej obowiązującej ustawy o NSA (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 12 do art. 145; a także wyroki NSA: z 06.09.2011 r., I OSK 1487/10; z 05.01.2024 r., I OSK 1888/22; por. też wyroki NSA: z 10.02.1998 r., I SA 1342/97, LEX nr 45991; z 16.09.1998 r., I SA 2223/97, CBOSA).
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia (pkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu od skargi, w wysokości 100 zł.
Ponownie rozpoznając sprawę, SKO zobowiązane będzie doręczyć Skarżącemu postanowienie z 02 lipca 2024 r. – wydane w postaci papierowej – zgodnie z art. 39 § 3 k.p.a., tj. przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640), albo przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, w przypadku, gdy decyzja podpisana jest tradycyjnie (własnoręcznie) wówczas powinna zostać doręczona stronom na piśmie, natomiast gdy decyzja podpisana jest elektronicznie, powinna być doręczona za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Zarazem skan decyzji w formie PDF, bez pliku zawierającego podpis elektroniczny, nie spełnia wymagań przewidzianych dla stosowania środków komunikacji elektronicznej (por. wyroki NSA: z 19.12.2022 r., II OSK 282/22; z 08.12.2020 r., II OSK 1906/20 i II OSK 1991/20, i tam powołane dalsze orzecznictwo). O ile bowiem regulacja k.p.a. w art. 393 przewiduje możliwość doręczenia wydruku pisma wydanego przez organ w postaci elektronicznej, tak przepisy nie przewidują procedury odwrotnej, tj. takiego "scyfryzowania", by zapewnić możliwość doręczenia stronie decyzji zgodnie z art. 109 k.p.a., tj. jej oryginału, a nie odpisu lub innej postaci. Przyjmuje się jednakże, że jeśli decyzja z powodu braku możliwości wydania jej w formie dokumentu elektronicznego zostaje wydana w formie pisemnej, to doręczenie jej stronie powinno nastąpić na piśmie, nawet gdy został spełniony jeden z warunków określonych w art. 391 pkt 1-3 k.p.a. (por. P. Wajda [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod. red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Warszawa 2023, art. 391, Nb 2).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI