IV SA/Po 614/25

IV SA/Po 614/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-11-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Wojciech Rowiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Asesor sąd. WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi N. S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu z dnia 5 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie stypendium rektora oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu decyzją z dnia 5 marca 2025 r. (znak: [...]) utrzymała w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej – Podkomisji Wydziału z dnia 25 listopada 2024 r. (znak: [...]) odmawiającej przyznania stypendium rektora w roku akademickim [...] N. S. (dalej: skarżącej).
Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 11 października 2024 r. skarżąca złożyła za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (usosweb.amu.edu.pl) wniosek o przyznanie stypendium rektora na rok akademicki [...] na kierunku [...] (II rok stacjonarnych studiów pierwszego stopnia) na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] (dalej: Uniwersytet), na podstawie kryterium wysokiej średniej ocen (4,60) oraz osiągnięć artystycznych.
Decyzją z dnia 22 listopada 2024 r. (znak: [...]) Uczelniana Komisja Stypendialna – Podkomisja Wydziału [...] odmówiła przyznania skarżącej stypendium rektora w roku akademickim [...] wskazując w uzasadnieniu, że na podstawie analizy złożonego wniosku i rankingu przygotowanego przez Komisję uzyskała łączną liczbę punktów 160, natomiast liczba punktów kwalifikująca do przyznania stypendium rektora wynosiła 178.
Następnie skarżąca złożyła odwołanie, wskazując na brak uwzględnienia punktów za cztery artykuły, które napisała dla portalu studenckiego "[...]":
- "[...]",
- "[...]"
- "[...]"
- "[...]"
Skarżąca nadmieniła, że przypisała je do kategorii osiągnięć artystycznych, gdyż były opublikowane w ramach aktywności związanej z uczelnią i – według regulaminu stypendium rektora – powinny zostać uwzględnione przy ocenie jej podania.
Wymienioną we wstępie decyzją z dnia 5 marca 2025 r. (znak: [...]) Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu (dalej: Komisja Odwoławcza) utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że prawidłowo nie uznano zgłoszonych osiągnięć jako spełniających wymagania osiągnięć naukowych oraz artystycznych. W ocenie organu odwoławczego Komisja Stypendialna dokonała prawidłowej oceny wniosku i kwalifikacji osiągnieć, o których mowa w § 25 ust. 1 i 2 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu (załącznik do Zarządzenia Rektora Uniwersytetu nr [...]/2020 z dnia 1 października 2019 roku w sprawie ustalenia regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu. z późn. zm., dalej: Regulamin).
Skarżąca, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Komisji Odwoławczej, pismem z 19 maja 2025 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając niezaliczenie 20 punktów za osiągnięcia artystyczne (opublikowane w Internecie cztery artykuły). Uwzględnienie 20 punktów umożliwiłoby skarżącej uzyskanie w sumie 180 punktów i przyznanie stypendium rektora w roku akademickim [...], które było przyznawane od 178 punktów.
Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: K.p.a.), poprzez brak zawiadomienia jej o wszczęciu oraz o zakończeniu postępowania administracyjnego. Wskazała, że pozbawiono ją możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz zgłoszenia własnych wniosków dowodowych, czym naruszono art. 9 K.p.a. oraz art. 10 § 1 K.p.a.
Jednocześnie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi. Wskazano także, że stosownie do § 25 ust. 1 i 2 Regulaminu stypendium rektora może otrzymać student studiów stacjonarnych lub niestacjonarnych, który w trakcie poprzedniego roku studiów, w granicach właściwego roku akademickiego przewidzianego organizacją roku akademickiego podaną w Zarządzeniu Rektora obowiązującym podczas roku akademickiego poprzedzającego złożenie wniosku, uzyskał wysoką średnią ocen, nie niższą niż 4,00 oraz osiągnięcia naukowe wymienione w Załączniku nr 1 (tabela) do Regulaminu lub osiągnięcia sportowe wymienione w Załączniku nr 1 (tabela) do Regulaminu, lub osiągnięcia artystyczne wymienione w Załączniku nr 1 (tabela) do Regulaminu. Zgodnie z § 31 ust. 4 Regulaminu, od roku akademickiego 2023/2024 w miejsce postanowień zawartych w Załączniku nr 1 do Regulaminu stosuje się postanowienia zawarte w Załączniku nr 5 do Regulaminu (dalej: Zasady przeliczania osiągnięć studentów). Z treści przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że decyzja w przedmiocie przyznania stypendium rektora ma charakter uznaniowy.
Dalej wskazano, że istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi, czy wykazane przez skarżącą we wniosku o przyznanie stypendium rektora osiągnięcia – 4 artykuły opublikowane na łamach strony internetowej Portalu Studenckiego [...] potwierdzone zaświadczeniami wydawcy powinny zostać zakwalifikowane przez organ jako osiągnięcie artystyczne (A5-21: wydanie dzieła – indywidualne). Jak wynika z przedłożonych zaświadczeń wydawcą portalu internetowego "[...]" jest Naukowe Koło Kultury Medialnej [...]. Z informacji dostępnych na stronie internetowej "[...]" wynika, że celem portalu jest "dostarczanie wartościowych treści w sposób rzetelny, odpowiedzialny i interesujący" a obecnie "[...] to nie tylko platforma tworzona przez studentów, ale dynamicznie rozwijający się portal, który łączy osoby zainteresowane światem i gotowe do rozmowy na ważne tematy.
Kolejno Komisja Odwoławcza nadmieniła, że przy kwalifikacji danych aktywności jako osiągnięć artystycznych należy kierować się treścią pkt V ust. 1 Zasad przeliczania osiągnięć studentów, zgodnie z którym za dziedziny sztuki uznaje się w szczególności fotografię, grafikę, kinematografię, literaturę, malarstwo, media, muzykę, rzeźbę, sztukę użytkową, taniec, teatr. W zakresie pozostałych aktywności nieujętych wprost w tym pkt należy wziąć przede wszystkim pod uwagę wytyczne wskazane w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej (Dz. U. z 2022, poz. 661, dalej: Rozporządzenie w sprawie ewaluacji), które zgodnie z § 1 pkt 1 określa rodzaje osiągnięć naukowych i artystycznych uwzględnianych w ewaluacji jakości działalności naukowej. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do Rozporządzenia w sprawie ewaluacji rodzaje osiągnięć artystycznych wskazane są w następujących dyscyplinach artystycznych: sztuki teatralne i filmowe, sztuki muzyczne oraz sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki.
W ocenie Komisji Odwoławczej w świetle powyższego oczywistym jest, że opublikowane przez skarżąca 4 krótkie artykuły o różnorodnej, nienaukowej tematyce na portalu studenckim Wydziału [...] mającego charakter bloga nie mieszczą się w żadnej z kategorii wymienionych w pkt V ust. 1 Zasad przeliczania osiągnięć studentów, w szczególności tego rodzaju publikacje nie mogą zostać uznane za literaturę. Wskazanych artykułów nie można także podciągnąć pod żadną z wymienionych w Rozporządzeniu w sprawie ewaluacji dyscyplin artystycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Skarga była niezasadna.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm., dalej: P.s.w.n.). Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 4 P.s.w.n. student może ubiegać się o stypendium rektora, natomiast stosownie do art. 91 ust. 1 P.s.w.n. stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Ponadto, stypendium rektora przyznawane jest w drodze decyzji administracyjnej (art. 86 ust. 2 P.s.w.n.). Stypendium przyznawane jest przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną. Większość członków komisji stanowią studenci. Decyzję podpisuje przewodniczący komisji albo upoważniony przez niego wiceprzewodniczący komisji (art. 86 ust. 3 P.s.w.n.).
Uzupełniająco wskazać trzeba, że treść Regulaminu jest publicznie dostępna, jako że akt ten opublikowano w Biuletynie Informacji Publicznej, w zbiorze regulacji wewnątrz-organizacyjnych. Z kolei Załącznik nr 5 (Zasady przeliczania osiągnięć studentów), w którym sprecyzowano pojęcie "osiągnięć artystycznych" został przekazany tutejszemu Sądowi wraz ze skargą.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii uwzględnienia opublikowanych w Internecie czterech artykułów autorstwa skarżącej, jako osiągnieć artystycznych, określonych w § 25 ust. 2 lit. c) Regulaminu. Stosownie do tej regulacji stypendium może otrzymać student studiów stacjonarnych lub niestacjonarnych, który w trakcie poprzedniego roku studiów w granicach właściwego roku akademickiego uzyskał wysoką średnią ocen nie niższą niż 4,00 oraz osiągnięcia artystyczne wymienione w Załączniku nr 1 (tabela) do Regulaminu. Zgodnie zaś z § 31 ust. 4 Regulaminu, od roku akademickiego 2023/2024 w miejsce postanowień zawartych w Załączniku nr 1 do Regulaminu stosuje się postanowienia zawarte w Załączniku nr 5 do Regulaminu (dalej: Zasady przeliczania osiągnięć studentów).
Stosownie do pkt V ust. 1 Zasad przeliczania osiągnięć studentów za dziedziny sztuki uznaje się w szczególności fotografię, grafikę, kinematografię, literaturę, malarstwo, media, muzykę, rzeźbę, sztukę użytkową, taniec, teatr. Zgodnie z pkt V ust. 7 Zasad przeliczania osiągnięć studentów punkty za osiągnięcia artystyczne przyznawane są według poniższej tabeli. Pod kodem "A5-21" zapisano wydanie dzieła (osiągnięcie indywidualne), wskazując, że punkty przyznaje się m.in. za artykuł, przy czym uwzględnia się maksymalnie 4 osiągnięcia osobno dla każdego rodzaju. Potwierdzeniem takiego osiągnięcia – opublikowanego w Internecie artykułu – jest zaświadczenie wydawcy/kuratora/wytwórni.
Zauważenia wymaga, że przywołane przepisy Regulaminu oraz Zasad przeliczania osiągnięć studentów nie zawierają definicji legalnej pojęcia "osiągnięcia artystycznego". Niemniej, w języku polskim pod pojęciem "artystyczny" rozumie się to, co ma związek ze sztuką, dziełem sztuki lub artystą, zostało zrobione lub przedstawione tak, że wydaje się piękne, w tym wydarzenie artystyczne, występ, zespół artystyczny (por. Inny słownik języka polskiego, red. M. Bańko, tom I, Warszawa 2000 r., s. 44; a także, Słownik języka polskiego, red. M. Szymczak, tom I, Warszawa 1978 r., s. 83). Z kolei pojęcie "osiągnięcie" oznacza w języku polskim uzyskanie czegoś, efekt pracy, pomyślny wynik jakiegoś przedsięwzięcia, wybitny wynik, powodzenie, triumf, sukces, np. osiągnięcia artystyczne (por. Inny słownik języka polskiego, red. M. Bańko, tom I, Warszawa 2000 r., s. 1187; a także Słownik języka polskiego, red. M. Szymczak, tom II, Warszawa 1979 r., s. 548).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywano, że pojęcie "osiągnięcia artystyczne" nawiązuje do takiej aktywności człowieka, która koncentruje się na sztuce, a więc działalności odnoszącej się do twórczego wykonania dzieła albo jego odtworzenia. "Produktem" tej działalności musi być dzieło w znaczeniu fizycznym albo niefizycznym, które niesie ze sobą wartość artystyczną, a więc estetyczną, emocjonalną czy intelektualną. Obcowanie ze sztuką pozostawia po sobie bowiem takie doświadczenia (zob. Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Po 262/25, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazywano także, że do osiągnięć artystycznych nie można zakwalifikować np. pokazu warzenia piwa czy wyjazdu zagranicznego w ramach "Work and Travel USA" (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 35/23; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Po 262/25).
Przenosząc wszystkie powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skarżąca spełniła tylko jeden z warunków do przyznania stypendium, tj. osiągnęła wysoką średnią ocen – 4,60 (wysoka średnia ocen nie niższa niż 4,00). Nie spełniła jednak drugiego warunku, a więc nie posiadała żadnych osiągnięć naukowych, sportowych ani artystycznych.
W ocenie Sądu rację mają organy obu instancji, że opublikowane przez skarżącą cztery artykuły na portalu internetowym "[...]" nie sposób zakwalifikować jako osiągnięcia artystyczne. Po pierwsze, wszystkie cztery artykuły zostały opublikowane na łamach strony internetowej Portalu Studenckiego [...] a więc portalu działającego we współpracy z Naukowym Kołem Kultury Medialnej [...]). Portal tworzą głównie studenci z Wydziału [...]. Jak wskazywała Komisja Odwoławcza w odpowiedzi na skargę, celem Portalu Studenckiego [...] jest "dostarczanie wartościowych treści w sposób rzetelny, odpowiedzialny i interesujący". Po drugie, skarżąca opublikowała na powyższym portalu cztery artykuły o różnej, niepowiązanej ze sobą tematyce: 1) "[...]", 2) "[...]?", 3) "[...]", 4) "[...]
Mając powyższe okoliczności na uwadze uznać należało, że organy prawidłowo przyjęły, że opublikowane przez skarżącą artykuły nie mieszą się z żadnej z kategorii wymienionych w pkt V ust. 1 Zasad przeliczania osiągnięć studentów, a w konsekwencji nie mogły zostać uznane za osiągnięcia artystyczne. Trudno przyjąć przy tym – tak jak chciałaby tego skarżąca – że opublikowanie powyższych czterech artykułów na łamach portalu studenckiego mieści się w ramach pojęcia osiągnięcia artystycznego w dziedzinie literatury (pkt V ust. 1 Zasad przeliczania osiągnieć studentów). Na marginesie wskazać trzeba, że przedmiotowe artykuły nie miały charakteru naukowego, były względnie krótkie (liczba znaków od 3806 do 4781) oraz opublikowano je na portalu studenckim, który ma charakter bloga internetowego, rozumianego jako dziennika publikowanego w Internecie w formie kolejnych wpisów, zawierających czasami też zdjęcia (zob. definicja słowa "blog" na stronie internetowej dobryslownik.pl).
Podsumowując, organy prawidłowo przyjęły, że przedłożone przez skarżącą artykuły nie mają charakteru "osiągnieć artystycznych". Należy zauważyć, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji były w tym zakresie dość lakoniczne, niemniej jednak pozwalały poznać ich stanowisko i argumentację.
Odpowiadając na zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez organy art. 61 § 4 K.p.a. wskazać należy, że naruszenie prawa procesowego polegające na braku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania nie skutkuje uchyleniem decyzji, gdy skarżący nie wykaże jakiegokolwiek związku przyczynowego między brakiem zawiadomienia go o wszczęciu postępowania a treścią decyzji administracyjnej. Naruszeniem prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jest bowiem taka sytuacja, w której gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści (zob. wyrok NSA – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 25 maja 2000 r., sygn. I SA/Gd 324/98; M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 61). W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że zawiadomienie jej o wszczęciu czy zakończeniu postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podobnie nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 9 K.p.a. oraz art. 10 § 1 K.p.a. Warunkiem ich uwzględnienia jest bowiem wykazanie przez stronę skarżącą, że strona została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń, czy możliwości złożenia wyjaśnień i że uchybienie wskazanemu przepisowi mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 371/19). Powyższych okoliczności skarżąca jednak również nie wykazała.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.