IV SA/Po 611/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-09-29
NSAinneWysokawsa
świadczenie przedemerytalnebezrobocieustawa o zatrudnieniuTrybunał Konstytucyjnyprawa nabytezasada zaufania do państwapostępowanie administracyjneWSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą świadczenia przedemerytalnego, uznając za niezgodny z Konstytucją wymóg posiadania statusu bezrobotnego w konkretnym dniu.

Skarżąca T.Z. wniosła o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, jednak organy administracji odmówiły, powołując się na brak statusu bezrobotnego w dniu 7 listopada 2001 r., zgodnie z nowelizacją ustawy o zatrudnieniu. WSA w Poznaniu uchylił te decyzje, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał ten wymóg za niezgodny z Konstytucją RP, naruszający zasadę zaufania obywateli do państwa prawa i poszanowania praw nabytych.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego skarżącej T.Z. przez organy administracji publicznej. Kluczowym zarzutem było niespełnienie wymogu posiadania statusu osoby bezrobotnej w dniu 7 listopada 2001 r., co wynikało z nowelizacji ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 17 grudnia 2001 r. Skarżąca argumentowała, że pracowała sezonowo i była zarejestrowana w urzędzie pracy od wielu lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. (sygn. akt K 19/02), który uznał przepis uzależniający prawo do świadczenia przedemerytalnego od posiadania statusu bezrobotnego w konkretnym dniu za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał wskazał, że przepis ten narusza zasadę zaufania obywateli do państwa prawa oraz zasadę poszanowania praw nabytych, ponieważ uzależnia nabycie prawa od zdarzenia sprzed daty wejścia w życie ustawy. Sąd administracyjny uznał, że skarżąca spełniła pozostałe warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, a zatem jej wniosek powinien zostać rozpatrzony merytorycznie z uwzględnieniem wskazań wynikających z wyroku TK.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał przepis za niezgodny z art. 2 Konstytucji, ponieważ narusza zasadę zaufania obywateli do państwa prawa oraz zasadę poszanowania praw nabytych, uzależniając nabycie prawa od zdarzenia sprzed daty wejścia w życie ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.z. art. 37k § ust. 9

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Przepis w brzmieniu nadanym nowelizacją z 17 grudnia 2001 r. uzależniał prawo do świadczenia przedemerytalnego od posiadania statusu bezrobotnego w dniu 7 listopada 2001 r. Sąd uznał ten wymóg za niezgodny z Konstytucją.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność przepisu uzależniającego prawo do świadczenia przedemerytalnego od posiadania statusu bezrobotnego w określonym dniu z Konstytucją RP (na podstawie wyroku TK K 19/02).

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji oparta na wymogu posiadania statusu bezrobotnego w dniu 7 listopada 2001 r.

Godne uwagi sformułowania

przepis ten ma charakter przepisu intertemporalny, lecz wbrew takiej jego roli przepis ten nie łagodzi uciążliwych dla zainteresowanych skutków zmiany dotychczasowego prawa. z naruszeniem zasady zaufania obywateli do państwa prawa oraz zasady poszanowania praw nabytych uzależnia to nabycie od zdarzenia sprzed daty wejścia w życie ustawy.

Skład orzekający

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

sprawozdawca

Ewa Makosz-Frymus

przewodniczący

Paweł Miładowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, zasady zaufania do państwa prawa i ochrony praw nabytych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy byłych pracowników państwowych gospodarstw rolnych i konkretnego przepisu ustawy o zatrudnieniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na indywidualne losy obywateli i skorygować wadliwe przepisy prawa administracyjnego, chroniąc prawa nabyte.

Nawet po latach, Konstytucja może naprawić błąd prawa: świadczenie przedemerytalne przyznane dzięki TK.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 611/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /sprawozdawca/
Ewa Makosz-Frymus /przewodniczący/
Paweł Miładowski
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak ( spr ) Protokolant referent – stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29.09. 2005 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...].02. 2002 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję działającego z upoważnienia Starosty S.-D. Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia [...].01.2002 r. nr [...], 2. zasądza na rzecz skarżącej od Wojewody kwotę 10 ( dziesięciu ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Makosz-Frymus /-/ P.Miładowski JF
Uzasadnienie
W dniu [...] listopada 2001 r. T. Z. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna, decyzją Starosty Powiatu S.-D. z dnia [...] października 2001 r. Nr [...]uznana została za osobę bezrobotną od dnia rejestracji, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Na dzień rejestracji strona dokumentowała staż pracy 26 lat i 195 dni.
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2002 r. T. Z. zwróciła się do Kierownika PUP w S. z wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego z tytułu przepracowania 17 lat w państwowym gospodarstwie rolnym.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...]wydaną na podstawie art. 37 k ust. 9 i lit.l ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zm.) Starosta Powiatu S.-D. odmówił przyznania stronie prawa do świadczenia przedemerytalnego z powodu nie spełnienia wymogów określonych w ustawie. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż warunkiem nabycia uprawnienia do świadczenia przedemerytalnego na mocy art. 37 ust. 9 wskazanej ustawy było łączne spełnienie wymogów określonych tym przepisem. Organ wyjaśnił, iż jednym z tych wymogów było posiadanie statusu bezrobotnego w dniu [...] listopada 2001 r., tymczasem strona status ten uzyskała dopiero w dniu [...] listopada 2001 r., w wyniku dokonanej rejestracji w PUP.
Składając odwołanie od tej decyzji T. Z. zwróciła się o ponowne rozpatrzenie jej wniosku o przyznanie prawa do stałego świadczenia przedemerytalnego wyjaśniając, że w okresie, gdy nie miała zasiłku dla bezrobotnych, podejmowała pracę sezonową przy zbiorze owoców na podstawie umowy o dzieło. Strona wyjaśniła ponadto, że w PUP zarejestrowana jest od 1994 r., jak również, że wyrejestrowywała się jedynie w sytuacji, gdy podejmowała pracę sezonową, tracąc tym samym uprawnienie do posiadania statusu bezrobotnego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071) oraz art. 37 k ust. 9 i 37l ust. 2 wyżej powołanej ustawy o zatrudnieniu (...), Wojewoda zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, w całości podzielając stanowisko organu I instancji co do obowiązku posiadania statusu osoby bezrobotnej w dniu [...] listopada 2001 r.
W skardze na powyższą decyzję T.Z. wniosła o jej uchylenie, powtarzając argumentację, którą przytoczyła w uzasadnieniu złożonego wcześniej odwołania. Wskazując na krzywdzący charakter podjętego rozstrzygnięcia skarżąca wyjaśniła, iż pracować musiała bowiem wraz z dziećmi utrzymuje się z niewielkiej renty jej męża.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, w sprawie zachodzą bowiem okoliczności stanowiące podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.).
Podstawą rozstrzygnięcia organów rozstrzygających sprawę w postępowaniu administracyjnym był przepis art. 37 k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od 01 stycznia 2002 r., zgodnie z którym świadczenie przedemerytalne przysługiwało pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej, który w dniu [...] listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego, jeżeli spełniał przesłanki wymienione w punktach 1-4 tego przepisu. Brzmienie tego przepisu nadane zostało mocą art. 3 pkt 14 f ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154 poz. 1793).
Wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego skarżąca złożyła w PUP w dniu [...] stycznia 2002 r., stąd organy rozstrzygające sprawę wydały obie decyzje w oparciu o obowiązującą wówczas treść wskazanego przepisu art. 37 k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu nadanym nowelizacją ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r.
Wyrokiem z dnia 30 marca 2005 r. sygn. akt K 19/02, w 2002 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o uznaniu za niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej art. 3 pkt 14 f wyżej powołanej ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy (...), w części w której uzależnia prawo do świadczenia przedemerytalnego pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej od posiadania w dniu 7 listopada 2001 r. statusu bezrobotnego. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał wskazał, iż przepis ten ma charakter przepisu intertemporalny, lecz wbrew takiej jego roli przepis ten nie łagodzi uciążliwych dla zainteresowanych skutków zmiany dotychczasowego prawa. Wprowadzając dodatkową przesłankę nabycia prawa do świadczenia w postaci posiadania w dniu 7 listopada 2001 r. statusu osoby bezrobotnej przepis ten, zdaniem Trybunału, z naruszeniem zasady zaufania obywateli do państwa prawa oraz zasady poszanowania praw nabytych uzależnia to nabycie od zdarzenia sprzed daty wejścia w życie ustawy.
W świetle powyższego w niniejszej sprawie ocena uprawnień skarżącej do nabycia przedmiotowego świadczenia przedemerytalnego ograniczona winna zostać ograniczona do oceny spełnienia przez nią pozostałych przesłanek wskazanych w art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2002 r., z uwzględnieniem zmian wynikających treści wskazanego wyroku Trybunału. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżąca te pozostałe warunki spełniła, z dniem [...] listopada 2001 r. uzyskała bowiem status bezrobotnego, miała ukończone w dniu rejestracji 50 lat, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący ponad 20 lat, była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez
okres co najmniej 10 lat oraz zamieszkuje w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.
Z wymienionych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu S.-D. z dnia [...] stycznia 2001 r. Nr [...]. O zwrocie kosztów orzeczono zgodnie z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 152 tej ustawy natomiast nie zastosowano, wobec charakteru zaskarżonych decyzji, które nie podlegają wykonaniu.
Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej konieczna będzie jego merytoryczna ocena, uwzględniająca wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Makosz-Frymus /-/P. Miładowski
jf

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI