IV SA/PO 609/24

IV SA/Po 609/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący sprawozdawca/
Sebastian Michalski
Tomasz Grossmann
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sąd. WSA Sebastian Michalski Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2024 r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej Ostrowa Wielkopolskiego z dnia 31 stycznia 2024 r. nr LXVIII/747/2024 w sprawie: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ostrowa Wielkopolskiego terenu pomiędzy al. Słowackiego, a ul. Torową – część A 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej jej § 11 ust. 1 pkt 10 w zakresie wyrażenia ", z dopuszczeniem wypełnienia ww. normatywów poprzez lokalizację miejsc postojowych w ramach istniejącego parkingu, zlokalizowanego na działce nr geod. 5.8, obręb 030 lub na innych działkach, położonych nie dalej niż 150 m od granic terenu UZ"; 2. zasądza od Miasta Ostrowa Wielkopolskiego na rzecz Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewoda Wielkopolski wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Nr LXVIII/11/747/2024 Rady Miejskiej Ostrowa Wielkopolskiego z dnia 31 stycznia 2024 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ostrowa Wielkopolskiego terenu pomiędzy al. Słowackiego, a ul. Torową - część A (dalej "Uchwała"). Na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 609 ze zm.) Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej Uchwały w części tj. w § 11 ust. 1 pkt 10 w zakresie słów: "z dopuszczeniem wypełnienia ww. normatywów poprzez lokalizację miejsc postojowych w ramach istniejącego parkingu, zlokalizowanego na działce nr geod. 5/8, obręb 030 lub na innych działkach, położonych nie dalej niż 150 m od granic terenu UZ".
W uzasadnieniu skargi Wojewoda podniósł, że podstawę prawną podjętej Uchwały stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U z 2023 r. poz. 977 ze zm., zwanej dalej "ustawą" lub "u.p.z.p.").
Wojewoda przywołał treść zaskarżonego postanowienia Uchwały. Następnie wskazał na art. 14 ust. 1 i 2 u.p.z.p. zgodnie z którym rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, której integralną częścią jest załącznik graficzny, określający granice obszaru objętego projektem planu. Zdaniem Wojewody analiza treści Uchwały z 31 stycznia 2024 r. oraz jej załącznika graficznego, wskazuje, że częściowo w zakresie wskazanym w § 11 ust. 1 pkt 10 Uchwały, przedmiotem uchwalonego planu są także tereny, które wykraczają poza graficznie ustalony obszar objęty granicami uchwalonego planu, tj. działka nr geod. 5/8, obręb 030 oraz obszar innych działek, położonych w odległości do 150 m od granic terenu UZ. Wojewoda argumentował, że zawarcie w ustaleniach planu regulacji, których zakres obowiązywania wykracza poza granice obszaru objętego tym planem, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego i wiąże się z konsekwencjami określonymi w art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Dalej Wojewoda przywołał przepisy § 14 i § 15 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1679). Na ich podstawie organ administracji architektoniczno-budowanej przed wydaniem pozwolenia na budowę (lub przyjęciem zgłoszenia) jest zobowiązany do zbadania sposobu i miejsca zapewnienia dla inwestycji wymaganej liczby stanowisk postojowych, zgodnej z ustaleniami planu miejscowego. Dopuszczenie możliwości lokalizacji miejsc postojowych poza granicami planu stwarza zdaniem Wojewody stan niepewności co do faktycznej możliwości ich realizacji w przyszłości.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska Ostrowa Wielkopolskiego wniosła o jej uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutów i argumentów Wojewody wskazał, że choć unieważnienie w Uchwale wskazanych zapisów dotyczących części § 11 ust. 1 pkt 10 Uchwały może w pewnym stopniu ograniczyć parametry zabudowy i warunki zagospodarowania terenu, to jednak nie wyklucza zarazem jego wykorzystania zgodnie z ustalonym w planie przeznaczeniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Skargę na przedmiotową Uchwałę Nr LXVIII11/747/2024 Rady Miejskiej Ostrowa Wielkopolskiego z dnia 31 stycznia 2024 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ostrowa Wielkopolskiego terenu pomiędzy al. Słowackiego, a ul. Torową - część A wywiódł Wojewoda jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów Rozdziału 10 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 609 ze zm.; w skrócie "u.s.g."). Zaskarżył ją w części obejmującej jej § 11 ust. 1 pkt 10 w zakresie słów: "z dopuszczeniem wypełnienia ww. normatywów poprzez lokalizację miejsc postojowych w ramach istniejącego parkingu, zlokalizowanego na działce nr geod. 5/8, obręb 030 lub na innych działkach, położonych nie dalej niż 150 m od granic terenu UZ".
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona Uchwała, jako podjęta w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, co wynika wyraźnie w treści przepisu art. 14 ust. 8 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r. poz. 977, dalej "u.p.z.p." w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia Uchwały). Tym samym bez wątpienia należy ona do kategorii aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 27 lutego 2024 r. pod pozycją 2177.
W tym miejscu podkreślić należy, że Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności Uchwały jedynie we wskazanej powyżej części z uwagi na rażące naruszenie prawa, co wyznaczyło zakres zaskarżenia przedmiotowej Uchwały i rozpoznania skargi przez Sąd.
Rada Miejska uchwaliła zaskarżony akt na podstawie upoważnienia ustawowego z art. 18 ust. 2 pkt 5 i art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia Uchwały. Jako podstawę prawną wskazano ten przepis art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: wyrok NSA z 15.07.2005 r., II OSK 320/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 7; postanowienie NSA z 29.11.2005 r., I OSK 572/05, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA").
W rozpoznawanej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od dnia otrzymania Uchwały nie orzekł o jej nieważności chociażby w części, wobec czego władny był zaskarżyć Uchwałę w trybie art. 93 u.s.g. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę Wojewody 3 lipca 2024 r. za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania, w granicach zaskarżenia oraz własnej kognicji. Oceny, czy zaskarżony plan miejscowy jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności przez sąd administracyjny na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., chociażby w części, dokonuje się przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W myśl tego przepisu istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Pojęcie "trybu sporządzania planu miejscowego" (zwanego też potocznie "procedurą planistyczną") – którego zachowanie stanowi przesłankę formalną zgodności planu miejscowego z przepisami prawa – odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a na jego uchwaleniu skończywszy. Żadnych zarzutów w tym zakresie nie podnoszono w skardze.
Z kolei pojęcie "zasad sporządzania planu miejscowego" – których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności planu miejscowego z przepisami prawa – należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna, załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki NSA: z 25.05.2009 r., II OSK 1778/08; z 11.09.2008 r., II OSK 215/08 – CBOSA). Zasady sporządzania planu miejscowego w aspekcie jego wymaganej oraz dopuszczalnej treści zostały szczegółowo określone przede wszystkim w przepisach art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p. – określających katalog zagadnień (elementów treściowych) podlegających normowaniu w planie miejscowym: "obowiązkowo" (ust. 2) oraz "w zależności od potrzeb" (ust. 3) – a dodatkowo scharakteryzowany w powyżej wskazanym rozporządzeniu Ministra infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy jednak zauważyć, że taki sposób rozumienia owej "obligatoryjności" elementów planu wymienionych w art. 15 ust. 2 u.p.z.p., zgodnie z którym plan miejscowy musi zawierać poszczególne ustalenia, o których mowa w tym przepisie, wówczas, gdy okoliczności faktyczne dotyczące obszaru objętego planem, wynikające zwłaszcza z istniejącego lub planowanego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uzasadniają dokonanie takich ustaleń (por. wyroki NSA: z 23.04.2010 r., II OSK 311/10; z 13.10.2011 r., II OSK 1566/11; z 06.09.2012 r., II OSK 1343/12 – CBOSA; por. też: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2016, art. 15 Nb 6, s. 18; I. Zachariasz [w:] H. Izdebski, I. Zachariasz, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Warszawa 2013, uw. 3 do art. 15). W pewnym sensie są to więc także postanowienia wprowadzane do konkretnego planu miejscowego "w zależności od potrzeb" – z tym że "potrzeb" pojmowanych obiektywnie, jako ściśle uwarunkowanych istniejącymi okolicznościami faktycznymi, a nie, jak na tle art. 15 ust. 3 u.p.z.p., bardziej subiektywnie, jako wynikających z własnej, swobodnej oceny organu planistycznego (por. wyrok NSA z 27.11.2018 r., II OSK 2406/18, CBOSA).
Dalej należy podkreślić, że w świetle art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 u.s.g. uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Na gruncie tych przepisów przyjmuje się, że pojęcie "sprzeczności z prawem" obejmuje sprzeczność postanowień aktu prawa miejscowego z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, w tym także z rozporządzeniem.
Przechodząc do wniosku Wojewody o stwierdzenie nieważności postanowienia § 11 ust. 1 pkt 10 w części Uchwały wskazać należy, że uregulowano w nim, że w zakresie zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem UZ ustala się zapewnienie, w granicach działki, co najmniej 1 miejsca postojowego na 3 zatrudnionych w obiektach usług zdrowia, 1 miejsca postojowego na 4 łóżka w obiektach usług zdrowia oraz co najmniej 1 miejsca postojowego na każde rozpoczęte 50 m2 powierzchni użytkowej pomieszczeń o funkcjach usługowych innych niż usługi zdrowia, przy czym w przypadku obiektów wielofunkcyjnych, wymagana jest sumaryczna liczba tych miejsc, z dopuszczeniem wypełnienia ww. normatywów poprzez lokalizację miejsc postojowych w ramach istniejącego parkingu, zlokalizowanego na działce nr geod. 5/8, obręb 030 lub na innych działkach, położonych nie dalej niż 150 m od granic terenu UZ.
Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia Uchwały w zakresie słów: "z dopuszczeniem wypełnienia ww. normatywów poprzez lokalizację miejsc postojowych w ramach istniejącego parkingu, zlokalizowanego na działce nr geod. 5/8, obręb 030 lub na innych działkach, położonych nie dalej niż 150 m od granic terenu UZ".
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Natomiast, w celu ustalenia przeznaczenia terenów, w tym dla inwestycji celu publicznego, oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i zabudowy rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zwanego dalej "planem miejscowym", integralną częścią uchwały, o której mowa powyżej jest załącznik graficzny przedstawiający granice obszaru objętego projektem planu miejscowego (art. 14 ust. 1 i ust. 2 u.p.z.p.). Przy czym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm prawa miejscowego powszechnie obowiązującego na danym terenie (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.), określają granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami kształtują wykonywanie prawa własności (art. 6 ust. 1 ustawy) na obszarze objętym planem. Dalej, z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. wynika obowiązek określenia minimalnej liczby miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji. W § 4 pkt 7 lit. a) rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2021 r., poz. 2404) nakazano ustalenie zasad, parametrów i wskaźników, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., w tym minimalną liczbę miejsc do parkowania w stosunku do liczby lokali mieszkalnych, liczby osób mogących jednocześnie przebywać w budynku, liczby zatrudnionych lub powierzchni obiektów usługowych i produkcyjnych.
Z powyższych regulacji wynika zatem, że uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego jest pierwszym etapem prowadzącym do uchwalenia, czy zmiany planu, a jej rolą jest zakomunikowanie wszczęcia właściwego procesu planistycznego oraz wyznaczenie - na załączniku graficznym - granic obszaru, jakiego dotyczyć będą ustalenia przyszłego planu. Zadaniem uchwały uruchamiającej postępowanie w tym przedmiocie jest jednoznaczne wskazanie terenu, do którego odnosi się uchwała i następująca po niej procedura.
Oznacza to, że określony w załączniku graficznym do uchwały w sprawie przystąpienia do uchwalenia (zmiany) planu obszar, wyznacza terytorialny zakres regulacji planistycznych. Innymi słowy wyłącznie w odniesieniu do tego obszaru prowadzone są czynności planistyczne i opracowywany projekt lokalnych norm prawnych. Jedynie w odniesieniu do tego obszaru będą obowiązywać uchwalone przepisy prawa miejscowego. Obszar tej musi następnie odpowiadać rysunkowi planu, który zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. stanowi załącznik do uchwały w sprawie uchwalenia planu miejscowego (wyr. NSA z 25 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3008/19, CBOSA).
Reasumując, przepis art. 14 ust. 1 u.p.z.p. gwarantuje, że uchwała rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie będzie dotyczyła terenu, co do którego nie podjęto wcześniejszej uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego. W przypadku, gdy rada gminy, tak jak w realiach rozpoznawanej sprawy, wykroczyła zakresem swoich regulacji poza granice obszaru objętego planem miejscowym, to tym samym dokonała ingerencji w sposób zagospodarowania terenów sąsiednich, które nie są objęte regulacjami Uchwały.
W konsekwencji regulacja Uchwały, która w szczególności wykracza poza teren objęty uchwałą o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ma to miejsce w przypadku § 11 ust. 1 pkt 10 Uchwały w zaskarżonej części stanowi samo w sobie naruszenie zasad i jest to naruszenie istotne w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
W niniejszej sprawie obszar objęty planem wynika jednoznacznie z treści uchwały Nr XXXIX/445/2021 Rady Miejskiej Ostrowa Wielkopolskiego z dnia 26 października 2021 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ostrowa Wielkopolskiego terenu pomiędzy al. Słowackiego, a ul. Towarową. Następnie uchwałą Nr XLIV/491/2022 Rady Miejskiej Ostrowa Wielkopolskiego z dnia 21 lutego 2022 r. dopuszczono etapowe i częściowe uchwalanie miejscowego planu w granicach określonych uchwałą pierwotną. Zakres obszaru objętego planem miejscowym, zgodnie z ww. uchwałami, został ograniczony do wybranych terenów położonych w mieście Ostrów Wielkopolski i przedstawiony na załączniku graficznym do tych uchwał. Jak wskazywał Wojewoda, analiza treści uchwały z 31 stycznia 2024 r. oraz jej załącznika graficznego, wskazuje, że częściowo w zakresie wskazanym w § 11 ust. 1 pkt 10 Uchwały, przedmiotem uchwalonego planu są także tereny, które wykraczają poza graficznie ustalony obszar objęty granicami uchwalonego planu, tj. działka nr geod. 5/8, obręb 030 oraz obszar innych działek, położonych w odległości do 150 m od granic terenu UZ (część graficzna Uchwały k. 22 akt sąd.).
Fakt ten potwierdził organ w piśmie z dnia 21 marca 2024 r. w którym wyjaśnił, że wprowadzone do planu zapisy odzwierciedlają stan faktyczny zagospodarowania terenu, tj. istniejący parking na działce nr 5/8, obręb: 0030, oraz liczne powiązania funkcjonalne terenu oznaczonego symbolem UZ z sąsiednim obszarem w promieniu 150 m. Zaznaczył również, że dla terenów sąsiednich planuje się podjąć miejscowe plany, w których zostaną uwzględnione opisane wyżej normatywy parkingowe.
Słusznie zwrócił uwagę Skarżący, że przepisy § 14 i § 15 Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1679) wyznaczają wymagany zakres części opisowej i rysunkowej projektu zagospodarowania działki lub terenu, w którym mieści się zestawienie powierzchni parkingów i określenie układu komunikacji wewnętrznej terenu, w tym w szczególności parkingów. Jest to niezbędne do sprawdzenia zgodności projektu z ustaleniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ w § 18 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2022 r., poz. 1225) wskazuje się, iż zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, miejsca postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również miejsca postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne.
Zacytowane powyżej przepisy szeroko rozumianego prawa budowanego nakładają bowiem na inwestorów obowiązek zapewnienia odpowiednich miejsc parkingowych i postojowych. Organy administracji architektoniczno-budowanej przed wydaniem pozwolenia na budowę (lub przyjęciem zgłoszenia) są zobowiązane do zbadania czy w ramach projektowanej inwestycji zapewniono wymaganą liczbę stanowisk postojowych, zgodnie z ustaleniami planu miejscowego. Zatem to plan miejscowy musi w sposób precyzyjny umożliwiać ustalenie spełnienia przesłanki wymaganej liczby stanowisk postojowych. Postanowienia planu dopuszczające realizację parkingów poza granicami planu uniemożliwiają zgodne z obowiązującymi przepisami wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, w tym w szczególności dopełnienie obowiązków organu administracji architektoniczno-budowlanej wynikających wprost z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) - sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Dopuszczenie możliwości lokalizacji miejsc postojowych poza granicami planu stwarza stan niepewności co do faktycznej możliwości ich realizacji w przyszłości. Jako oczywista jawi się możliwość, że plan/plany lub decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu obejmujące te tereny nie będą uwzględniały zaskarżonej Uchwały, a tereny nieobjęte planem uzyskają odmienne przeznaczenie lub staną się niezbędne dla obsługi innej jednostki funkcjonalnej. Tymczasem miejsca do parkowania muszą być urządzane na terenie inwestycji i muszą mieć charakter trwały.
Wszystko to stwarzać będzie stan niepewności co do możliwości przeznaczenia danego terenu i znacznie utrudniać lub uniemożliwiać organowi administracji architektoniczno-budowlanej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z planem miejscowym i obowiązującymi przepisami przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (lub przyjęciem zgłoszenia). Możliwa jest bowiem sytuacja, że ustalenia dwóch sąsiednich planów będą wzajemnie się wykluczać lub przyznawać prawo do skorzystania z tego samego terenu różnym podmiotom, co należy uznać za nieuprawnione. Szczególnie istotne jest, aby miejsca postojowe obsługujące teren danej inwestycji miały charakter trwały gdyż w świetle prawa niedopuszczalna jest sytuacja zapewnienia wymaganych planem miejscowym miejsc postojowych tylko na potrzeby uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę czy decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (por. wyrok NSA z 14 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK1498/06, CBOSA), a o takiej trwałości nie możemy mówić kiedy o warunkach zagospodarowania i zabudowy danego terenu decydować mają dwa odrębnie sporządzane opracowania planistyczne. Również, gdy nastąpi zmiana w strukturze własnościowej danych terenów, wymóg trwałości może nie być możliwy do spełnienia.
Słusznie zarzuca zatem Skarżący, że określenie w Uchwale dopuszczenia lokalizowania miejsc postojowych na terenach nie objętych zaskarżonym planem miejscowym, znajdujących się poza jego granicami, nie stanowi prawidłowej realizacji obowiązku przewidzianego w art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., a wręcz przeciwnie prowadzi do iluzorycznego wypełnienia obowiązku spełnienia warunku określenia, tzw. "normatywu parkingowego".
Powyższe stanowisko Wojewody nie było przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, ponieważ Rada Miejska Ostrowa Wielkopolskiego wniosła o uwzględnienie skargi. Także w ocenie Sądu, stwierdzenie nieważności Uchwały w zaskarżonej części może prowadzić do ograniczenia parametrów zabudowy i warunków zagospodarowania terenu, ale nie wyklucza wykorzystania tego terenu zgodnie z ustalonym w planie przeznaczeniem. Przy czym, maksymalizacja parametrów zabudowy, mimo nawet ewentualnej jej zasadności, nie może stać w sprzeczności z przepisami prawa, czy prowadzić do jego iluzorycznego stosowania.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej Uchwały w części obejmującej jej § 11 ust. 1 pkt 10 w zakresie wyrażenia "z dopuszczeniem wypełnienia ww. normatywów poprzez lokalizację miejsc postojowych w ramach istniejącego parkingu, zlokalizowanego na działce nr geod. 5.8, obręb 030 lub na innych działkach, położonych nie dalej niż 150 m od granic terenu UZ", jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. i art. 205 P.p.s.a., obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł, równoważne minimalnej stawce za czynności radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz 1935, ze zm.), jak w punkcie 2 wyroku.