IV SA/Po 592/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy Włoszakowice dotyczącej programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi z powodu nieprecyzyjnego określenia sposobu wydatkowania środków finansowych.
Prokurator Okręgowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy Włoszakowice dotyczącą programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi, zarzucając istotne naruszenie prawa polegające na braku precyzyjnego określenia sposobu wydatkowania środków finansowych w § 11 załącznika. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność wskazanego paragrafu. Podkreślono, że ustawa wymaga nie tylko wskazania wysokości środków, ale także sposobu ich wydatkowania na poszczególne cele programu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Prokuratora Okręgowego na uchwałę Rady Gminy Włoszakowice w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi. Głównym zarzutem Prokuratora było istotne naruszenie prawa, a mianowicie art. 11a ust. 5 ustawy o ochronie zwierząt, poprzez brak precyzyjnego określenia w § 11 załącznika sposobu wydatkowania środków finansowych przeznaczonych na realizację poszczególnych celów programu. Sąd przychylił się do stanowiska Prokuratora, uznając, że uchwała nie spełnia wymogów ustawowych. Wskazano, że ustawa wymaga nie tylko określenia wysokości środków, ale także sposobu ich wydatkowania na konkretne zadania. Zaskarżona uchwała grupowała wydatki na kilka celów, co uniemożliwiało ustalenie, jakie konkretnie kwoty przeznaczono na poszczególne zadania, takie jak odławianie zwierząt i opieka w schronisku, czy opieka weterynaryjna i sterylizacja. Sąd podkreślił, że takie uregulowanie pozostawia nadmierną swobodę organowi wykonawczemu i nie pozwala na weryfikację realizacji zadań. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność § 11 załącznika do uchwały jako istotnie naruszającego prawo.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała jest niezgodna z prawem, jeśli nie precyzuje sposobu wydatkowania środków finansowych na poszczególne cele programu.
Uzasadnienie
Ustawa o ochronie zwierząt wymaga, aby program opieki nad zwierzętami bezdomnymi zawierał wskazanie wysokości środków finansowych oraz sposobu ich wydatkowania. Zaskarżona uchwała nie spełniła tego wymogu, grupując wydatki na kilka celów, co uniemożliwiało ustalenie konkretnych kwot na poszczególne zadania i pozostawiało nadmierną swobodę organowi wykonawczemu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (8)
Główne
u.o.z. art. 11a § ust. 5
Ustawa o ochronie zwierząt
Wymaga wskazania wysokości środków finansowych przeznaczonych na realizację programu oraz sposobu wydatkowania tych środków.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części.
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § ust. 1 i 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
u.o.z. art. 11a § ust. 1
Ustawa o ochronie zwierząt
Corocznie do dnia 31 marca, rada gminy ma obowiązek uchwalenia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi.
u.o.z. art. 11a § ust. 2
Ustawa o ochronie zwierząt
Program obejmuje w szczególności zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku, opiekę nad wolno żyjącymi kotami, odławianie bezdomnych zwierząt, sterylizację/kastrację, poszukiwanie właścicieli, usypianie ślepych miotów, zapewnienie miejsca dla zwierząt gospodarskich, całodobową opiekę weterynaryjną w przypadkach zdarzeń drogowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak precyzyjnego określenia sposobu wydatkowania środków finansowych na poszczególne cele programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi, co stanowi istotne naruszenie art. 11a ust. 5 ustawy o ochronie zwierząt.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Rady Gminy, że grupowanie wydatków na powiązane cele jest praktyczne i wynika z nieprzewidywalności zdarzeń, a także że drobna swoboda w wydatkowaniu środków jest konieczna dla należytego wykonania programu.
Godne uwagi sformułowania
sposób wydatkowania środków finansowych, oznacza przedstawienie w programie, jako obligatoryjnego elementu, sposobu rozdysponowania puli środków finansowych przeznaczonych na poszczególne cele i założenia przyjęte w programie. nie pozwala na zweryfikowanie tego, czy w rzeczywistości realizowane będą wszystkie z zakładanych zadań.
Skład orzekający
Józef Maleszewski
sprawozdawca
Maciej Busz
przewodniczący
Monika Świerczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymóg precyzyjnego określenia sposobu wydatkowania środków finansowych w programach opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz innych aktach prawa miejscowego, gdzie wymagane jest szczegółowe planowanie finansowe."
Ograniczenia: Dotyczy głównie uchwał samorządowych dotyczących programów, gdzie wymagane jest szczegółowe planowanie finansowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu ochrony zwierząt i pokazuje, jak istotne jest precyzyjne planowanie finansowe w samorządach, nawet w tak specyficznych obszarach.
“Gmina nieprecyzyjnie zaplanowała wydatki na zwierzęta? Sąd stwierdza nieważność uchwały!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 592/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski /sprawozdawca/
Maciej Busz /przewodniczący/
Monika Świerczak
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski (spr.) WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Poznaniu na uchwałę Rady Gminy Włoszakowice z dnia 16 marca 2022 r. nr XXXVIII/296/2022 w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Włoszakowice stwierdza nieważność § 11 załącznika do zaskarżonej uchwały.
Uzasadnienie
Prokurator Okręgowy w Poznaniu (dalej również jako: "Prokurator", "Skarżący") pismem z 5 sierpnia 2022 r. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Włoszakowice z 16 marca 2022 r. nr XXXVIII/296/22 w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy Włoszakowice w 2022 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 25 marca 2022 r. poz. 2343).
Zaskarżonej uchwale Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa tj. art. 11a ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 572 – dalej u.o.z.) polegające na braku precyzyjnego określenia w treści § 11 załącznika do zaskarżonej uchwały, sposobu wydatkowania środków przeznaczonych na realizację poszczególnych celów programu, a także sposobu ich wydatkowania.
Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 11 załącznika do uchwały oraz o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 - dalej jako p.p.s.a.).
W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowią przepisy u.o.z., a w szczególności art. 11a u.o.z. Prokurator wskazał, że w orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, konsekwentnie wyrażany jest pogląd wskazujący na konieczność precyzyjnego określenia w uchwale sposobu wydatkowania środków na realizację "programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt". W orzeczeniach tych podkreślano, że upoważnienie ustawowe wynikające z art. 11a ust. 5 u.o.z. nakłada obowiązek wskazania w programie opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, zarówno wysokości środków finansowych na jego realizację, jak i odrębnego uregulowania sposobu ich wydatkowania.
W § 11 załącznika do zaskarżonej uchwały, Rada Gminy Włoszakowice wskazała, że w budżecie gminy na rok 2022 zabezpieczono środki w wysokości 60. 020,00 zł na realizację zadań wnikających z przyjętego Programu. Zgodnie z treścią wspomnianego paragrafu środki w powyższej kwocie wydatkowane będą na odławianie bezdomnych zwierząt i zapewnienie opieki w Schronisku w kwocie 25.000,00 zł, zapewnienie opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych oraz sterylizację i kastrację zwierząt bezdomnych i kotów wolno żyjących w kwocie 10.000,00 zł, usuwanie padłych zwierząt z miejsc publicznych w kwocie 15.000,00 zł, zakup karmy i innych akcesoriów dla zwierząt w kwocie 5.000,00 zł oraz pozostałe działania przewidziane w Programie w kwocie 5.020,00 zł.
Prokurator wyjaśnił, że w przepisie art. 11a ust. 5 u.o.z. ustawodawca użył sformułowania: "program zawiera", co jednoznacznie wskazuje na konieczność zamieszczenia obu wymienionych w tym przepisie elementów w treści uchwalanego przez organ gminy, programu. Jest to więc norma o charakterze iuris cogentis i jej pominięcie lub niewłaściwe zastosowanie w uchwale, prowadzić musi do wyeliminowania uchybienia z porządku prawnego.
W ocenie Prokuratora lokalny prawodawca zobowiązany został przepisem art. 11a ust. 5 u.o.z. do wskazania wysokości środków finansowych przeznaczonych na realizację zadań programu, ale także do określenia konkretnego sposobu ich wydatkowania. Użyty przez ustawodawcę zwrot: "sposób wydatkowania" środków finansowych, oznacza przypisanie w programie, jako obligatoryjnego elementu, sposobu rozdysponowania puli środków finansowych przeznaczonych na poszczególne cele i założenia przyjęte w programie.
Tym samym, tylko powiązanie uchwalonej kwoty środków finansowych przeznaczonych na realizację Programu z konkretnym sposobem ich wydatkowania, przy jednoczesnym skonkretyzowaniu wydatków na poszczególne cele, pozwala przyjąć, że nie jest on fikcją i umożliwia faktyczne wykonywanie poszczególnych zadań, które są liczne, zgodnie z przyjętymi w uchwale priorytetami. Program powinien rozdzielać środki finansowe na wszystkie usługi i materiały objęte jego zakresem, tak aby wiadomo było, czy i jakie środki finansowe przewidziano na poszczególne cele.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, Prokurator stwierdził, że treść § 11 załącznika do zaskarżonej uchwały nie spełnia opisanych wymagań. Wprawdzie określono w niej wysokość środków zabezpieczonych w budżecie gminy na realizację wskazanych zadań w kwocie 60.020,00 zł, a nadto starano się uszczegółowić wydatki na poszczególne cele, jednakże nie jest to wystarczające do uznania, że dotrzymano obowiązujących standardów. Wyodrębnione kwoty powinny dotyczyć bowiem każdego z zadań osobna, tak aby możliwe było ustalenie kwot przeznaczonych na realizację każdego z nich. Przyjęte rozwiązanie nie pozwala jednak na to. Kwota 25.000,00 zł przeznaczona została bowiem łącznie na realizację dwóch celów, tj. odławiania bezdomnych zwierząt i zapewnienia opieki w schronisku (zgodnie z u.o.z. są to dwa odrębne cele określone w art. 11a ust. 2 pkt 1 i 3). Tym samym z treści załącznika nie wynika jaka kwota zostanie przeznaczona na odławianie zwierząt, a jaka na zapewnienie opieki w schronisku. Podobna sytuacja dotyczy kwoty w wysokości 10.000,00 zł przeznaczonej zarówno na zapewnienie opieki weterynaryjnej, jak i na sterylizację oraz kastrację zwierząt bezdomnych w wolno żyjących kotów. Tak jak w przypadku powyższym, pomimo tego, że zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt wspomniane zadania stanowią odrębne cele określone w art. 11a ust. 2 pkt 4 i 8 u.o.z., nie jest możliwe stwierdzenie jakie środki przeznaczono na sterylizację i kastrację, a jakie na pomoc całodobową w przypadkach zdarzeń drogowych. Kwotę 5.020,00 zł przeznaczono natomiast na pozostałe działania przewidziane w Programie, czyli zarówno na zapewnienie opieki zwierzętom gospodarskim, poszukiwanie nowych właścicieli dla bezdomnych zwierząt, usypianie ślepych miotów oraz edukację mieszkańców Gminy Włoszakowice. Kwota ta obejmuje więc realizację co najmniej czterech odrębnych zadań. Podobnie jak w przywołanych wcześniej przypadkach, nie jest możliwe ustalenie jakie kwoty przeznaczono na realizację każdego z tych zadań.
Taka regulacja skutkuje pozostawieniem organowi wykonawczemu nadmiernej swobody w zakresie wydatkowania środków zabezpieczonych na realizację omawianego Programu.. Zapis taki nie pozwala na zweryfikowanie tego, czy w rzeczywistości realizowane będą wszystkie z zakładanych zadań.
Mając to na uwadze, nie można mieć wątpliwości co do tego, że przyjęte w załączniku do uchwały uregulowanie stało w sprzeczności z treścią i celem przepisu art. 11 a ust. 5 u.o.z., albowiem nie określało w sposób należyty sposobów wydatkowania wskazanych w uchwale środków finansowych.
Jednocześnie Prokurator wskazał, że faktem jest, że precyzyjne określenie w ramach omawianego programu wysokości środków przeznaczanych na poszczególne cele może być trudne, ale szacunkowe przypisanie wartości na realizację konkretnych zadań wynikających z przyjmowanego programu oraz ewentualnej rezerwy, a tym samym dookreślenie sposobu wydatkowania środków, nie powinno nastręczać nadmiernej trudności. Nie sposób bowiem przyjąć, że przy określaniu całkowitej rocznej wysokości środków finansowych na realizację zadań wynikających z przyjętego programu Rada nie analizowała poszczególnych danych składowych i określiła pulę przeznaczonych na realizację tego programu środków finansowych na 2022 r. w kwocie 60.020,00 zł bez uwzględnienia dotychczasowego doświadczenia przy realizacji konkretnych zadań - i wartości usług lub towarów dla każdego z celów programem przewidzianych (por.: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 1 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 83/21).
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Włoszakowice reprezentowana przez Wójta Gminy wniosła o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi Wójt wskazał, że wbrew twierdzeniu Prokuratury, kwestionowane pozycje wskazane w § 11 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 załącznika do zaskarżonej uchwały, mimo, iż dotyczą różnych zadań wynikających z art. 11a ust. 5 u.o.z., w praktyce dotyczą wydatków ściśle ze sobą powiązanych, których nie da się przewidzieć na etapie planowania budżetowego, ani też na etapie sporządzania programu opieki nad zwierzętami. Co więcej, w opinii organu, zawarte w § 11 ust. 1 załącznika do skarżonej uchwały wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków jest precyzyjny i nie pozostawia Organowi żadnej większej swobody w zakresie wydatkowania przedmiotowych środków - ewentualna drobna swoboda w zakresie wydatkowania środków przewidzianych programem jest konieczna celem należytego wykonania celów programu tj. zapewnienia opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Zarazem, istnieje możliwość, iż w zakresie części zadań przewidzianych w § 2 programu, w ogóle nie powstaną wydatki w danym roku budżetowym (np. usypianie ślepych miotów).
Odnosząc się do zarzutu, jakoby w pkt § 11 ust. 1 pkt 1 załącznika do skarżonej uchwały, koniecznym było rozbicie kwoty na dwa osobne pkt, wskazać należy, że zarówno kwestia odławiania bezdomnych zwierząt, jak i zapewnienia opieki w schronisku są ze sobą powiązane. Na etapie planowania programu opieki nad zwierzętami, nie jest możliwym wskazanie konkretnych kwot, które zostaną na ww. cele przeznaczone. Organ wskazał, że nie ma reguły ile w danym roku zostanie odłowionych bezdomnych zwierząt na terenie gminy, oraz ile zwierząt zostanie odebranych właścicielom w trybie art. 7 u.o.z. Zwierzęta te trafiają zwykle do schroniska w Henrykowie). Odławianiem bezdomnych zwierząt zajmuje się OSP we Włoszakowicach, zaś zapewnieniem opieki bezdomnym zwierzętom zapewnia Międzygminne schronisko w Henrykowie, co też zostało dokładnie określone w § 3 programu stanowiącego załącznik do skarżonej uchwały. Koszty odławiania zwierząt, jak i koszty umieszczenia i opieki nad zwierzętami bezdomnymi w Schronisku, zależne są całkowicie od ilości odłowionych zwierząt, jak i ilości zwierząt umieszczonych w schronisku (nadto, czasu, jakie zwierzęta spędzą w schronisku). Gmina nie rozlicza się ze schroniskiem ryczałtowo, a od każdego zwierzęcia umieszczonego w schronisku. Z uwagi na powyższe, zasadnym jest przewidzenie jednej kwoty wydatków w ramach programu stanowiącego załącznik do skarżonej uchwały na dwa ww. cele.
Podobna sytuacja zachodzi w przypadku przeznaczenia 10.000 zł na cele wskazane w § 11 ust. 1 pkt 2 programu. Wskazać należy, że zgodnie z § 3 programu stanowiącego załącznik do uchwały zadania określone programem realizują dwa podmioty weterynaryjne. Gmina zawarła z ww. podmiotami umowy, z których wynika, że koszt opieki nad zwierzętami, jak i koszt kastracji zwierząt bezdomnych i kotów, zależny będzie od ilości udzielonych przez weterynarzy świadczeń weterynaryjnych. W ocenie Organu całkowicie rozsądnym jest przeznaczenie jednej kwoty pieniężnej na wydatki związane z kosztami weterynarzy. Powyższe wynika z faktu, iż nie da się przewidzieć ilości zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt, ani też ilości zabiegów polegających na kastracji zwierząt bezdomnych. Przeznaczenie ogólnej kwoty środków na dwa ww. cele, pozwala na ponoszenie kosztów weterynarzy, w zależności od potrzeb, które wynikną w danym roku budżetowym. Zarazem, dwa ww. cele są powiązane i sprowadzają się do zapewnienia świadczeń weterynaryjnych na cele określone w programie.
Ostatnią ze skarżonych pozycji jest § 11 pkt 5 programu, który zbiorczo przewiduje kwotę 5.020 zł na wszelkie pozostałe działania przewidziane w programie. Organ wskazał, że w ciągu ostatnich dwóch lat na terenie gminy nie pojawiła się konieczność zapewnienia opieki zwierzętom gospodarskim lub konieczność usypiania ślepych miotów, w związku z czym, trudno przewidywać, iż Gmina poniesie takie wydatki. Poszukiwaniem nowych właścicieli dla bezdomnych zwierząt zajmuje się schronisko w Henrykowie w ramach zawartej umowy. Zapis § 11 pkt 5 zawiera zatem kwotę, która jest przewidziana na edukację mieszkańców gminy oraz na sytuacje nieprzewidziane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie zaś do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021, poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kognicji Sąd zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. powołany został do orzekania w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności. Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g., stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie sprzeczności z prawem w rozumieniu art. 91 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego. W judykaturze do istotnych naruszeń prawa zalicza się naruszenie przepisów dotyczących kompetencji do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – poprzez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998r. sygn. akt II SA/Wr 1459/97, OwSS 1998, nr 3, poz. 79).
W niniejszej sprawie Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym zgodnie z wnioskiem strony skarżącej na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosowanie do art. 120 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest § 11 załącznika do uchwały Rady Gminy Włoszakowice z 16 marca 2022 r. nr XXXVIII/296/22 w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy Włoszakowice w 2022 r. Uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z 25 marca 2022r. poz. 2343 i weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (§ 3 uchwały).
Zgodnie z art. 11a ust. 1 u.o.z., corocznie do dnia 31 marca, rada gminy ma obowiązek uchwalenia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Stosownie do art. 11a ust. 2 u.o.z. program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności:
1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt;
2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie;
3) odławianie bezdomnych zwierząt;
4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt;
5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt;
6) usypianie ślepych miotów;
7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich;
8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt.
Program może obejmować plan znakowania zwierząt w gminie, jak również plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie, przy pełnym poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod których opieką zwierzęta pozostają (art. 11a ust. 3 i ust. 3a u.o.z.). Natomiast zgodnie z treścią art. 11a ust. 5 u.o.z. program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków.
Przedmiotem oceny Sądu w sprawie podlega § 11 załącznika do uchwały, w którym Rada Gminy Włoszakowice wskazała, że w budżecie gminy na rok 2022 zabezpieczono środki w wysokości 60.020,00 zł na realizację zadań wynikających z przyjętego Programu. Zgodnie z treścią wspomnianego paragrafu środki w powyższej kwocie wydatkowane będą na odławianie bezdomnych zwierząt i zapewnienie opieki w schronisku w kwocie 25.000,00 zł., zapewnienie opieki weterynaryjnej oraz sterylizację i kastrację zwierząt bezdomnych i kotów wolno żyjących w kwocie 10.000,00 zł., usuwanie padłych zwierząt z miejsc publicznych w kwocie 15.000 zł., zakup karmy i innych akcesoriów dla zwierząt w kwocie 5.000 zł. i pozostałe działania przewidziane w programie w kwocie 5.020 zł.
Prokurator zajął stanowisko, że wyodrębnione kwoty powinny dotyczyć bowiem każdego z zadań osobna, tak aby możliwe było ustalenie kwot przeznaczonych na realizację każdego z nich.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że do istotnych wad uchwały, których wystąpienie skutkuje stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów jednostek samorządu terytorialnego do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (tak m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 747/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1139/18 – dostępne CBOSA oraz wcześniejsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, publ. OwSS 1996/3/90 oraz z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, publ. OwSS 1998/3/79, a także Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 grudnia 2003 r., sygn. akt P 9/02).
W ocenie Sądu Prokurator trafnie zarzucił zaskarżonej Uchwale istotne naruszenie art. 11a ust. 5 u.o.z. poprzez pominięcie w jej treści wskazania wysokości środków przeznaczonych na realizację poszczególnych celów programu, a w konsekwencji brak wskazania, czy i jakie środki na dany cel przeznaczono. Oceny tej Sąd dokonał w oparciu o dotychczasowe orzecznictwo, które wykształciło jednolity pogląd, że istnieje konieczność precyzyjnego i wyraźnego sposobu wydatkowania środków finansowych w uchwale o charakterze "programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt".
Użyte przez ustawodawcę określenie: "sposób wydatkowania" środków finansowych, oznacza przedstawienie w programie, jako obligatoryjnego elementu, sposobu rozdysponowania puli środków finansowych przeznaczonych na poszczególne cele i założenia przyjęte w programie. Czym innym jest wskazanie sposobów realizacji celów programu, a czym innym konkretne i jednoznaczne ustalenie w ramach przewidzianych środków sposobów ich wydatkowania, które z oczywistych względów powinny być zgodne z celami i przyjętymi założeniami programu. Przez określenie sposobów wydatkowania należy rozumieć wskazanie konkretnych form ich wykorzystania, ukierunkowanych na osiągnięcie celów programu (tak: Wyrok NSA z 29 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 997/20, LEX nr 3064568).
W orzecznictwie podkreśla się, na co zwrócił uwagę Prokurator w skardze, że czym innym jest wskazanie sposobów realizacji celów programu, a czym innym konkretne i jednoznaczne ustalenie w ramach przewidzianych środków sposobów ich wydatkowania, które z oczywistych względów powinny być zgodne z celami i przyjętymi założeniami programu. Przez określenie sposobów wydatkowania należy rozumieć wskazanie konkretnych form ich wykorzystania, ukierunkowanych na osiągnięcie celów programu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2020 r., II OSK 1087/20, CBOSA). Sąd dokonując oceny treści zaskarżonej uchwały dostrzegł, że tego typu rozlokowania (konkretnego i precyzyjnego) środków nie zawiera jednak zaskarżona uchwała.
Ponadto, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 703/20 (CBOSA), który również przywołał w skardze Prokurator, użyty przez ustawodawcę zwrot: "sposób wydatkowania" środków finansowych, oznacza przedstawienie w programie, jako obligatoryjnego elementu, sposobu rozdysponowania puli środków finansowych przeznaczonych na poszczególne cele i założenia przyjęte w programie. Takich postanowień dotyczących rozdysponowania ("przydzielenia" – przyporządkowania poszczególnych środków w określonych wysokościach, do określonych kategorii zadań) nie zawiera zaskarżona uchwała. Dlatego też zaskarżona uchwała nie zawiera w swojej treści elementu, który jest obligatoryjny. W ocenie Sądu nie spełnia tego wymogu § 11 załącznika do uchwały gdyż brak w nim przyporządkowania konkretnych kwot do danych celów. Zgodzić należy się bowiem z Prokuratorem, że redakcja zaskarżonego przepisu nie pozwala na przyporządkowanie poszczególnych środków w określonych wysokościach, do określonych kategorii zadań zgodnych z u.o.z.
Jednoznaczna treść przepisu art. 11a ust. 1 i 2 u.o.z. nie pozwala zaakceptować uzależnienia pełnego wykonania zawartych w nim unormowań od podpisania przez organy gminy umowy. Przyjęcie, że wskazanie konkretnych podmiotów realizujących obowiązki wymienione w uchwale nastąpi dopiero w drodze umów cywilnoprawnych zawieranych z konkretnymi podmiotami, nie mieści się bowiem w granicach ustawowej podstawy (tak: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2020 r., II OSK 1087/20, CBOSA).
W tym miejscu odnosząc się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę, że bardziej ogólne określenie wydatków na ochronę zwierząt, pozwala Gminie na szybkie reagowanie na zaistniałe zdarzenia i szybkie przesunięcie środków z jednego zadania na drugie, że przy zachowaniu sposobu rozdysponowania puli środków finansowych przeznaczonych na poszczególne cele i założenia przyjęte w programie, dla nieprzewidzianych w pierwotnym planie wydatków zasadnym jest utworzenie stosownej rezerwy.
W konsekwencji w ocenie Sądu, należało przyjąć, że w analizowanej uchwale pominięcie określenia konkretnej wysokości środków przeznaczonych na realizację (sfinansowanie) poszczególnych celów wskazanych w uchwalonym zaskarżoną uchwałą programie, a w konsekwencji brak wskazania sposobu wydatkowania tych środków na realizację tego programu, stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ kwestia określenia sposobu wydatkowania kwot na poszczególne zadania objęte programem ma zasadnicze znaczenie dla realizacji programu. Zaskarżony § 11 załącznika do uchwały nie zawiera unormowań, które organ uchwałodawczy zobowiązany był w nim zamieścić i stanowi to takie naruszenie art. 11a ust. 5 u.o.z., które przesądza o wadliwości postanowienia skutkującej koniecznością stwierdzenia nieważności § 11 załącznika do uchwały.
Mając na uwadze powyższe Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, iż zasadnym jest stwierdzenie nieważności § 11 załącznika do uchwały na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI