IV SA/PO 584/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. Ś. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ I instancji wstrzymał użytkowanie samowolnie zmienionego budynku gospodarczego na cele mieszkalne i nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. Skarżący wniósł zażalenie, argumentując m.in. niejasność postanowienia i błędne zastosowanie trybu legalizacyjnego. Organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność zażalenia, wskazując, że postanowienie o wstrzymaniu użytkowania nie jest rozstrzygające co do istoty sprawy i nie przysługuje na nie zażalenie zgodnie z art. 141 i 142 K.p.a. Skarżący zaskarżył to postanowienie, podnosząc naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zarzut błędnego pouczenia o środku zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że postanowienie organu I instancji wydane na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego ma charakter incydentalny i nie przysługuje na nie zażalenie, co prawidłowo stwierdził organ odwoławczy. Sąd podkreślił, że błędne pouczenie o środku zaskarżenia nie tworzy prawa do jego wniesienia, jeśli takie prawo nie wynika z przepisów prawa, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA. Prawidłowość postanowienia może być kwestionowana w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie braku możliwości zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu użytkowania na podstawie art. 71a Prawa budowlanego w drodze zażalenia oraz interpretacja art. 112 K.p.a. w kontekście błędnego pouczenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 71a Prawa budowlanego. Kwestie merytoryczne dotyczące legalności zmiany sposobu użytkowania nie były przedmiotem rozstrzygnięcia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy na postanowienie organu nadzoru budowlanego wstrzymujące użytkowanie obiektu budowlanego w związku ze zmianą sposobu jego użytkowania bez wymaganego zgłoszenia, wydane na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego, przysługuje zażalenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, na postanowienie wydane na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego nie przysługuje zażalenie. Jego prawidłowość może być kwestionowana jedynie w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie.
Uzasadnienie
Przepis art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu użytkowania. Zgodnie z art. 141 K.p.a. zażalenie przysługuje tylko, gdy tak stanowi kodeks lub szczególny przepis. W przypadku braku takiego przepisu, zgodnie z art. 142 K.p.a., postanowienie można kwestionować w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie.
Czy błędne pouczenie organu I instancji o możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie, które w rzeczywistości nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, może stworzyć prawo do wniesienia takiego środka zaskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, błędne pouczenie o środku zaskarżenia nie tworzy prawa do jego wniesienia, jeśli takie prawo nie wynika z przepisów prawa. Ochrona strony na podstawie art. 112 K.p.a. nie jest absolutna i nie może tworzyć praw tam, gdzie ich nie ma.
Uzasadnienie
Zgodnie z orzecznictwem NSA, art. 112 K.p.a. chroni stronę przed skutkami błędnego pouczenia, ale nie może tworzyć praw do zaskarżenia, które nie istnieją w porządku prawnym. Warunkiem zastosowania art. 112 K.p.a. jest istnienie w porządku prawnym możliwości zaskarżenia danego rozstrzygnięcia. Błędne pouczenie nie może nadawać organom funkcji prawotwórczej.
Czy samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego dokonana przed wejściem w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane powinna być rozpatrywana na podstawie przepisów obowiązujących przed tą datą?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygał tej kwestii merytorycznie, skupiając się na dopuszczalności zażalenia.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny w niniejszej sprawie oceniał prawidłowość postanowienia o niedopuszczalności zażalenia, a nie merytoryczną zasadność zastosowania art. 71a Prawa budowlanego do zmiany sposobu użytkowania dokonanej w latach 80. Kwestia właściwej podstawy prawnej mogła być badana w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie.
Przepisy (11)
Główne
p.b. art. 71a
Ustawa - Prawo budowlane
W przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje użytkowanie i nakłada obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 141 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, wówczas gdy kodeks tak stanowi.
k.p.a. art. 142
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona może kwestionować postanowienia, na które nie służy zażalenie, dopiero w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie.
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
k.p.a. art. 112
Kodeks postępowania administracyjnego
Błędne pouczenie o środkach zaskarżenia nie może szkodzić stronie, która się do niego zastosowała, jednakże nie tworzy prawa do zaskarżenia, jeśli takie prawo nie istnieje w porządku prawnym.
P.p.s.a. art. 119
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 145
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutek oddalenia skargi.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o odwołaniach do zażaleń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Na postanowienie wydane na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego nie przysługuje zażalenie, co prawidłowo stwierdził organ odwoławczy.
Odrzucone argumenty
Błędne pouczenie organu I instancji o możliwości wniesienia zażalenia powinno skutkować uwzględnieniem skargi. • Samowolna zmiana sposobu użytkowania dokonana przed 2004 r. powinna być rozpatrywana na podstawie przepisów obowiązujących przed tą datą.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie rozstrzyga w niniejszej sprawie, czy organ I instancji prowadził postepowanie administracyjne w oparciu o prawidłowy stan prawny. • Zaskarżone postanowienie organu odwoławczego ma charakter wyłącznie formalny. • Błędne pouczenie strony o możliwości zaskarżenia takiego postanowienia nie tworzy prawa do jego wniesienia. • Ochrona udzielana na podstawie art. 112 K.p.a. nie ma charakteru absolutnego i nie może stanowić o powstaniu takich praw strony w postępowaniu, tam gdzie nie zostały one w ogóle przyznane.
Skład orzekający
Monika Świerczak
przewodniczący
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
sprawozdawca
Wojciech Rowiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu użytkowania na podstawie art. 71a Prawa budowlanego w drodze zażalenia oraz interpretacja art. 112 K.p.a. w kontekście błędnego pouczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 71a Prawa budowlanego. Kwestie merytoryczne dotyczące legalności zmiany sposobu użytkowania nie były przedmiotem rozstrzygnięcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym – możliwości zaskarżania postanowień wstrzymujących użytkowanie. Wyjaśnia, kiedy błędne pouczenie organu nie tworzy nowych praw dla strony, co jest istotne dla praktyków.
“Czy błędne pouczenie organu może dać Ci prawo do zaskarżenia? Sąd Administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.