IV SA/PO 577/23

IV SA/Po 577/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman
Józef Maleszewski /przewodniczący/
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 13 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Rektor Uniwersytetu (dalej jako "[...]"), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 13 lipca 2023 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia 10 maja 2023 r., I. dz. [...] w przedmiocie skreślenia T. W. z listy studentów Wydziału Historii Uniwersytetu [...], kierunek historia (I rok studiów stacjonarnych 3-letnich pierwszego stopnia).
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W roku akademickim [...] T. W. został przyjęty na I rok studiów stacjonarnych Wydziału Historii [...]. W związku z brakiem zaliczenia semestru, zostało wszczęte w dniu 6 marca 2023 r. postępowanie w sprawie skreślenia z listy studentów.
Decyzją Rektora Uniwersytetu z dnia 10 maja 2023 r. T. W. został skreślony z listy studentów Wydziału Historii Uniwersytetu [...], kierunek historia - I rok studiów stacjonarnych 3-letnich pierwszego stopnia - z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w wyznaczonym terminie na ww. kierunku. W uzasadnieniu Rektor wskazał, że T. W. do dnia 26 lutego 2023 r. nie zaliczył przedmiotów przewidzianych planem studiów dla I roku studiów stacjonarnych.
Pismem z dnia 06 czerwca 2023 r. T. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skreślenia z listy studentów Wydziału Historii [...], kierunek historia (I rok studiów stacjonarnych 3-letnich pierwszego stopnia). W uzasadnieniu wskazał, że niezaliczenie semestru zimowego w roku akademickim [...] nastąpiło z przyczyn tylko i wyłącznie zdrowotnych. Argumentował, że w dniu 01 lutego 2023 r. zawnioskował do Dziekana Wydziału Historii [...] o przyznanie urlopu zdrowotnego z powodu pogorszenia się stanu zdrowia, na cały rok akademicki [...]. Do wniosku załączył ważne i aktualne zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia. T. W. podkreślił przy tym, że wniosek o przyznanie urlopu zdrowotnego został złożony jeszcze w trakcie trwania semestru zimowego roku akademickiego [...]. Zdaniem T. W. zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przy jej wydaniu nie wzięto pod uwagę bardzo istotnego faktu, takiego mianowicie, że jedyną przyczyną niezaliczenia semestru zimowego była choroba, o czym wydająca decyzję wiedziała, ponieważ Dziekan przekazał jej wniosek o urlop wraz z zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia. Podkreślono także (z powołaniem na orzecznictwo i piśmiennictwo), że nie można skreślić studenta z listy studentów w sytuacji gdy nie zaliczył on semestru z przyczyn zdrowotnych, obiektywnych, przedkładając na tą okoliczność ważne zaświadczenie lekarskie, podkreślając, że takie zaświadczenie lekarskie przedłożył.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 13 lipca 2023 r. Prorektor ds. studenckich i kształcenia Uniwersytetu [...], działający z upoważnienia Rektora [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia 10 maja 2023 r., I. dz. [...] w przedmiocie skreślenia T. W. z listy studentów Wydziału Historii Uniwersytetu [...], kierunek historia (I rok studiów stacjonarnych 3-letnich pierwszego stopnia).
W motywach rozstrzygnięcia przywołano regulacje ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz Regulaminu studiów [...], które miały zastosowanie w niniejszej sprawie. Rektor wskazał, że decyzja w przedmiocie skreślenia z listy studentów wydawana na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce ma charakter uznaniowy, a nie obligatoryjny. Takie uregulowanie wynika z poszanowania przez ustawodawcę zasady autonomii uczelni. Pozostawienie tej kwestii do swobodnego uznania organów uczelni umożliwia uwzględnienie różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązania się z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych. Jednakże zdaniem organu wybór ten nie może być dowolny. W niniejszej sprawie jednak, wobec niezaliczenia żadnego przedmiotu objętego programem studiów, organ nie znalazł podstaw do zmiany decyzji.
Dalej argumentowano, odnosząc się do twierdzeń o nieuzyskaniu zaliczenia semestru w wyznaczonym terminie z przyczyn zdrowotnych, że zły stan zdrowia stanowi okoliczność, która istniała w dacie rozpoczęcia przez T. W. studiów stacjonarnych na Wydziale Historii [...], kierunek historia w roku akademickim [...]. Tym samym, zdaniem organu T. W. już po rozpoczęciu studiów, mógł skorzystać z wielu instytucji przewidzianych Regulaminem studiów czy w zarządzeniu nr [...] Rektora [...] z dnia 14 stycznia 2013 r. w sprawie stwarzania studentom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia, które pomogłyby mu zaliczyć semestr czy to na preferencyjnych warunkach czy w terminie późniejszym. Z uwagi na bierną postawę Skarżącego w tym zakresie organ wskazał, że zobowiązany był on do wypełniania standardowych obowiązków studenta, w tym uczestniczenia na zajęcia i uzyskiwania zaliczeń.
Odnosząc się do twierdzeń, że nie można skreślić studenta z listy studentów w sytuacji gdy nie zaliczył on semestru z przyczyn zdrowotnych, obiektywnych, przedkładając na tą okoliczność ważne zaświadczenie lekarskie podkreślenia wymaga, że brak skreślenia z listy studentów uzasadnia wyłącznie przedłożenie zaświadczenia lekarskiego, z którego jednoznacznie wynika, że stan zdrowia studenta uniemożliwia mu realizację podstawowych obowiązków studenckich, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Dalej opisywano okoliczności nieudzielenia urlopu okolicznościowego od zajęć. Organ wskazał, że udzielenie urlopu od zajęć na semestr zimowy roku akademickiego [...] wykluczało jednoznaczne brzmienie § 46 Regulaminu, zgodnie z którym nie przyznaje się urlopu z mocą wsteczną. Udzielenie urlopu od zajęć nie mogło bowiem sanować niewywiązywania się przez T. W. z podstawowych obowiązków studenta, określonych w art. 107 ust. 2 prawa o szkolnictwie wyższym, tj. uczestniczenia w zajęciach zgodnie z Regulaminem, a także składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w programie studiów. Te same okoliczności wykluczały zdaniem organu przyznanie mu urlopu od zajęć w semestrze letnim, a także brak możliwości przyznania urlopu od zajęć na podstawie zarządzenia nr [...] Rektora [...]. Zdaniem Rektora nie udziela się zasadniczo urlopów wstecznych z uwagi na fakt, że studenci usiłują w ten sposób uniknąć konsekwencji niezaliczenia wymaganych przedmiotów w przepisanym czasie.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł T. W.. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja Prodziekana Wydziału Historii [...] z dnia 10 maja 2023 r. została oparła o art. 108 ust. 2 pkt. 3 ustawy - Prawo o Szkolnictwie Wyższym i Nauce. Skarżący argumentował, że faktem niezaprzeczalnym jest to, iż nie zaliczył on semestru jednakże stało się tak z przyczyn tylko i wyłącznie zdrowotnych. Dalej Skarżący podał, że w dniu 01 lutego 2023 r. zawnioskował do Dziekana Wydziału Historii [...] o przyznanie mi urlopu zdrowotnego z powodu pogorszenia się stanu zdrowia, na cały rok akademicki [...]. Do wniosku załączył ważne i aktualne zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia. Co warte zaznaczenia i bardzo istotne w tej sprawie zdaniem T. W. to fakt, iż wniosek o przyznanie urlopu zdrowotnego złożył jeszcze w trakcie trwania semestru zimowego roku akademickiego [...].
Końcowo wskazał, że jak słusznie wskazuje się zarówno w nauce prawa, jak i w orzecznictwie nie można skreślić studenta z listy studentów w sytuacji gdy nie zaliczył on semestru z przyczyn zdrowotnych, obiektywnych, przedkładając na tą okoliczność ważne zaświadczenie lekarskie.
W odpowiedzi na skargę Rektor [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w treści wydanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, co oznacza, że w zasadzie sąd administracyjny rozpoznając merytorycznie skargę nie przyznaje wnioskowanych świadczeń. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwanej dalej – "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, stanowisko organów administracji obu instancji w przedmiotowej sprawie jest zasadne. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który Sąd uczynił za podstawę do dalszych swoich rozważań.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji z dnia 13 lipca 2023 r. Prorektora ds. studenckich i kształcenia Uniwersytetu [...], działającego z upoważnienia Rektora [...], którą postanowił on utrzymać w mocy decyzję z dnia 10 maja 2023 r., I. dz. [...] w przedmiocie skreślenia T. W. z listy studentów Wydziału Historii Uniwersytetu [...], kierunek historia (I rok studiów stacjonarnych 3-letnich pierwszego stopnia), stanowią przepisy art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U z 2023 r., poz. 742 ze zm., dalej: "p.s.w.n."), a także § 52 ust. 3 pkt 3 i § 53 ust. 1 Regulaminu studiów [...] (t.j. na podstawie Uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia 29 kwietnia 2019 r., Uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia 29 czerwca 2019 r. oraz Uchwały nr [...]/2022 Senatu [...] z dnia 25 kwietnia 2022 r. - dalej jako "Regulamin").
Zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy p.s.w.n. student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie.
Zgodnie natomiast z § 52 ust. 3 pkt 3 Regulaminu Rektor może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru albo roku w określonym terminie.
Zgodnie z pełnym brzmieniem art. 108 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce:
1. Studenta skreśla się z listy studentów w przypadku:
1) niepodjęcia studiów;
2) rezygnacji ze studiów;
3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego;
4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni.
2. Student może być skreślony z listy studentów w przypadku:
1) stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach;
2) stwierdzenia braku postępów w nauce;
3) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie;
4) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.
3. Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Analiza przywołanego przepisu dowodzi, że nakazaną przez ustawodawcę formą prawną skreślenia z listy studentów jest decyzja. Nadto ustawodawca przewidział dwa tryby skreślenia studenta z listy studentów: obligatoryjny (związany) oraz fakultatywny (uznaniowy). To, że decyzja administracyjna ma charakter związany oznacza, że w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek przewidzianych prawem organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję określonej treści. Z kolei, w przypadku wydania decyzji uznaniowej organ nie jest zobowiązany do załatwienia sprawy w konkretny sposób. Nie oznacza to jednak, że decyzja uznaniowa nie podlega żadnym rygorom. Jej ważnym elementem jest uzasadnienie, z którego powinno wynikać, że organ w pełni ustalił stan faktyczny sprawy oraz wyczerpująco i w sposób zindywidualizowany wskazał, dlaczego wydał rozstrzygnięcie o takiej, a nie innej treści. Szczególnie istotne znaczenie ma treść uzasadnienia decyzji uznaniowej w przypadku, gdy organ wydaje decyzję niekorzystną dla jej adresata, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
Zgodnie z powyższym oraz treścią art. 108 ust. 2 pkt 3 p.s.w.n. decyzja wydana w niniejszej sprawie jest decyzją uznaniową, a więc Sąd nie może oceniać jej celowości, ale też z tego powodu tak istotne znaczenie ma uzasadnienie tej decyzji w sposób pozwalający stwierdzić, że uznanie administracyjne nie nosi cech dowolności. Kontrola Sądu polega zatem na ustaleniu, czy w sposób poprawny organ przeprowadził postępowanie, zebrał niezbędne dla sprawy dowody i poddał je wszechstronnej i zgodnej z wymogami prawa ocenie, wyprowadzając właściwe wnioski. Po drugie, czy w sposób prawidłowy zinterpretował obowiązujące w sprawie przepisy prawa materialnego i właściwie je zastosował (przyjmując, że wystąpiły lub nie istotne dla sprawy przesłanki).
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy słusznie podjęły decyzję o skreśleniu Skarżącego z listy studentów. W sprawie nie jest sporne, że Skarżący nie uzyskał zaliczenia semestru w określonym terminie, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji.
Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 107 ust. 1 p.s.w.n., student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i przepisami obowiązującymi w uczelni. W myśl art. 107 ust. 2 p.s.w.n. student jest obowiązany w szczególności do: 1) uczestniczenia w zajęciach zgodnie z regulaminem studiów; 2) składania egzaminów, odbywania praktyk zawodowych i spełniania innych wymagań przewidzianych w programie studiów.
Obowiązki te znajdują odzwierciedlenie w Regulaminie studiów [...], który w § 2b pkt 2 i 3 zobowiązuje studenta do uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z obowiązującym programem studiów, do terminowego wypełniania zobowiązań wobec Uniwersytetu, w szczególności rejestrowania się na zajęcia objęte planem studiów oraz wnoszenia należnych opłat.
Tymczasem w niniejszej sprawie, zgodnie z Kartą przebiegu studiów w semestrze zimowym roku akademickiego [...] na studiach stacjonarnych I stopnia na Wydziale Historii [...], kierunek historia (k. 16 akt adm.) T. W. nie zapisał się na żadne zajęcia i nie zaliczył żadnego przedmiotu objętego programem studiów, tym samym nie uzyskując zaliczenia semestru w terminie określonym w zarządzeniu nr [...] Rektora [...] z dnia 08 marca 2022 roku w sprawie organizacji roku akademickiego [...] (dalej jako "Zarządzenie nr [...]") tj. do dnia 05 marca 2023 r. Powyższa okoliczność została przyznana przez Skarżącego w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 06 czerwca 2023 r.
Skarżący swoją argumentację dotyczącą, jego zdaniem, niesłusznego skreślenia go z listy studentów opiera na posiadanych przez siebie zaświadczeniach zdrowotnych oraz twierdzeniach, że jedynie względy zdrowotne stały na przeszkodzie zaliczenia przez niego semestru. T. W. stoi przy tym na stanowisku, że jego problemy zdrowotne uniemożliwiały organowi podjęcie decyzji o skreśleniu go z listy studentów. Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić, a Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Rektora.
Na poparcie swojego stanowiska Skarżący przedłożył znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie lekarskie z dnia 04 października 2022 r. o stanie zdrowia wydane dla potrzeb Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (k. 4 akt adm.), z którego wynika że schorzenie podstawowe zostało zdiagnozowane już w [...] r. Analogiczną treść zawiera zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r. o stanie zdrowia wydane dla potrzeb Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (k. 48 akt adm.). Nadto, w aktach sprawy znajduje się orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z [...] r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności skarżącego (k. 32 akt adm.).
W związku z powyższym organ słusznie wskazał, że zły stan zdrowia stanowi okoliczność, która istniała w dacie rozpoczęcia przez Skarżącego studiów stacjonarnych na Wydziale Historii [...], kierunek historia w roku akademickim [...]. Zaświadczenie o wpisaniu na listę studentów wydano dnia 16 września 2022 r. (k. 2 akt adm.). Tym samym rozpoczynając studia T. W. miał świadomość swojego stanu zdrowia oraz ewentualnych ograniczeń jakie wiążą się z tym stanem. Jak już wcześniej wskazano z odbywaniem studiów wiążą się obowiązki, do których należy terminowe realizowanie programu studiów w tym uczestniczenie w zajęciach i uzyskiwanie zaliczeń.
Sąd rozpoznający niniejszej sprawę w pełni podziela stanowisko Rektora, że mając świadomość swojego stanu zdrowia w sytuacji stwierdzenia, że ma trudności z wywiązywaniem się z podstawowych obowiązków studenta, Skarżący mógł - po rozpoczęciu studiów - skorzystać z instytucji przewidzianych Regulaminem studiów. Należą do nich np. indywidualna organizacja studiów, która zgodnie z § 13 ust. 1 i 2 Regulaminu uprawnia studenta do uczestnictwa w zajęciach oraz zaliczania zajęć na warunkach i w terminach uzgodnionych indywidualnie z prowadzącymi zajęcia, w granicach danego roku akademickiego, jak również może uprawniać do nieuczestniczenia w zajęciach, co jednak nie zwalnia studenta z obowiązku ich zaliczenia. Przesłanką do udzielenia zgody na taki tok studiów jest długotrwała lub przewlekła choroba studenta, czyli właśnie sytuacja w której znajduje się Skarżący. Z kolei § 26 Regulaminu pozwala na złożenie wniosku o zaliczenie przez studenta określonych zajęć przewidzianych w programie studiów w następnych semestrach. Dodatkowo możliwe jest także jednokrotne zezwolenie na przedłużenie sesji egzaminacyjnej, na mocy § 39 Regulaminu.
T. W. mógł również korzystać z instytucji przewidzianych w Zarządzeniu nr [...] Rektora [...] z dnia 14 stycznia 2013 r. w sprawie stwarzania studentom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia (dalej jako "Zarządzenie nr [...]") m.in. możliwości zmiany formy egzaminu, możliwości zmiany sposobu uczestnictwa w zajęciach, możliwości zmiany organizacji sesji egzaminacyjnej. Do złożenia takiego wniosku wymagana jest jednak pozytywna opinia Biura ds. Obsługi Osób Niepełnosprawnych.
Mimo świadomości swojego stanu zdrowia Skarżący nie wnioskował o udzielenie mu zgody co do żadnej z powyższych instytucji, nie wystąpił również do Biura Wsparcia Osób z Niepełnosprawnościami o wydanie opinii.
Z uwagi na nieskorzystanie z możliwości studiowania na warunkach preferencyjnych obowiązujących osoby niepełnosprawne w semestrze zimowym roku akademickiego [...] T. W. był zobowiązany do wypełniania obowiązków studenta na ogólnych zasadach, tj. uczestniczenia w zajęciach i uzyskiwania zaliczeń na zasadach obowiązujących wszystkich studentów. Na podstawie § 37 Regulaminu student zalicza semestr i rok studiów w terminach określonych przez rektora na dany rok akademicki. Zgodnie z Zarządzeniem nr [...] Rektora [...] z dnia 08 marca 2022 r. w sprawie organizacji roku akademickiego [...] zimowa sesja egzaminacyjna trwała od 6 do 19 lutego 2023 r., a egzaminacyjna zimowa sesja poprawkowa do 05 marca 2023 r.
Z akt sprawy wynika, że Skarżący nie zapisał się na żadne zajęcia, nie uczestniczył w zajęciach i nie uzyskał zaliczeń (k. 16 i 17 akt adm.). Organ wskazywał, co wynika również z akt sprawy, że Skarżący nie kontaktował się również z prowadzącymi zajęcia, w szczególności nie przedstawił prowadzącym zajęcia zaświadczeń lekarskich usprawiedliwiających nieobecność na obowiązkowych zajęciach, do czego zobowiązuje go postanowienie § 18 ust. 3 Regulaminu studiów.
Przy tym, treść zaświadczeń lekarskich z października 2022 r. oraz z grudnia 2022 r. nie potwierdza, ani nawet nie wskazuje przesłanek, że stan zdrowia Skarżącego uniemożliwia mu realizowanie podstawowych obowiązków studenckich określonych w art. 107 ust. 2 p.s.w.n. tj. uczestniczenia w zajęciach zgodnie z Regulaminem, a także składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w programie studiów. Tym samym, stan zdrowia T. W. nie może usprawiedliwiać braku zaliczenia przedmiotów objętych programem studiów w semestrze zimowym roku akademickiego [...] w terminie określonym w Zarządzeniu nr [...]. Stan zdrowia potwierdzony w zaświadczeniach lekarskim oraz orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności nie może zatem stanowić okoliczności kwestionującej prawidłowość wydania uznaniowej decyzji w przedmiocie skreślenia Skarżącego z listy studentów.
Odnieść należy się także do wniosku Skarżącego o udzieleniu mu urlopu od zajęć. W tym miejscu, Sąd podkreśla, że ustawodawca w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przyznając organom uczelni możliwość uregulowania organizacji uczelni i toku studiów, nie poddał kontroli sądów administracyjnych wszystkich rozstrzygnięć podejmowanych przez organy uczelni. W ustawie wskazano wyraźnie przypadki, w których wydawane są decyzje administracyjne. Przyjęte rozwiązanie wynika z przyznania szkołom wyższym autonomii. W konsekwencji kognicji sądów administracyjnych podlegają tylko decyzje organów uczelni mające wyraźną podstawę prawną w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Przepis art. 85 p.s.w.n. nie przewiduje wydania decyzji administracyjnej, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w przedmiocie udzielenia urlopu od zajęć.
W doktrynie i orzecznictwie za utrwalony uznać należy pogląd zgodnie z którym zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają akty zakładowe zewnętrzne, czyli rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków użytkowników zakładu przesądzające. Od powyżej wymienionych odróżnić należy rozstrzygnięcia organów szkoły wyższej znajdujące postawę prawną w wewnętrznych źródłach prawa, np. statucie uczelni czy w regulaminie studiów, będą to akty zakładowe wewnętrzne, które dotyczą indywidualnie określonego członka zakładu, które jednak nie odnoszą się do nawiązania, bądź rozwiązania stosunku łączącego go z zakładem. Tego rodzaju aktem opartym na wewnętrznym źródle prawa jest rozstrzygnięcie w przedmiocie udzielenia studentowi urlopu od zajęć, które nie stanowi decyzji administracyjnej podlegającej kontroli sądu.
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie w przedmiocie urlopu od zajęć nie może być również przedmiotem skargi, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kognicji sądów administracyjnych podlegają decyzje mające podstawę prawną w ustawie, zaś rozstrzygnięcia uczelni mające podstawę prawną w takich wewnętrznych źródłach prawa, jak regulamin studiów, mają charakter aktów wewnętrznych i nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1583/12, CBOSA).
Kwestia prawidłowości działań organów uczelni w tym zakresie (udzielenia urlopu) powinna zostać poddana kontroli w niniejszej sprawie w przedmiocie skreślenia z listy studentów. W ramach takiego postępowania sądowoadministracyjnego weryfikacji podlegają bowiem podstawy do wydania rozstrzygnięcia o skreśleniu z listy studentów, w szczególności brak udzielenia urlopu na okres niezaliczonego semestru (zob. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 371/22, CBOSA).
Zarządzeniem z dnia 23 marca 2023 r., nr [...] Dziekan Wydziału Historii [...] odmówił udzielenia T. W. urlopu od zajęć (okolicznościowego) na studiach stacjonarnych I stopnia na Wydziale Historii [...], kierunek historia w semestrze zimowym roku akademickiego [...]. Zarządzenie z dnia 23 marca 2023 r., nr [...] zostało utrzymane w mocy decyzją Rektora [...] z dnia 17 maja 2023 r., nr [...] Do tych orzeczeń i ich prawidłowości odniósł się również organ wydając zaskarżoną decyzję z dnia 13 lipca 2023 r. o skreśleniu z listy studentów, co pozwalało na kontrolę orzeczenia w zakresie odmowy udzielenia skarżącemu urlopu w ramach postępowania będącego przedmiotem skargi.
We wniosku o udzielenie urlopu z dnia 1 lutego 2023 r. Skarżący wskazał, że wnosi jego udzielenie na cały rok akademicki [...], ze względu na stan zdrowia. Następnie w dniu 20 marca 2023 r. zmodyfikował ten wniosek wnosząc o urlop jedynie w semestrze zimowym tego roku akademickiego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia 23 marca 2023 r. organ I instancji wskazał w szczególności, że udzielenie urlopu od zajęć na semestr zimowy roku akademickiego [...] wykluczało jednoznaczne brzmienie § 46 Regulaminu, zgodnie z którym nie przyznaje się urlopu z mocą wsteczną. Dodatkowo, zgodnie z treścią § 42 ust. 1 Regulaminu w szczególnie uzasadnionym przypadku, jednak nie więcej niż dwa razy w trakcie realizowanych studiów na danym poziomie, na wniosek studenta, dziekan może zezwolić na długoterminowy urlop od zajęć w uczelni na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy. Organ przywołał również § 8 Zarządzenia nr [...], zgodnie z którym ze względu na stan zdrowia studenta, studentowi niepełnosprawnemu można udzielić urlopu okolicznościowego: krótkoterminowego albo długoterminowego, a student w szczególności może zaliczać w trakcie urlopu wybrane przedmioty, przy czym wyboru przedmiotów i zajęć dokonuje w porozumieniu z dziekanem. Na podstawie § 9 Zarządzenia nr [...] student niepełnosprawny może korzystać z ww. uprawnienia wyłącznie za zgodą dziekana, wydaną na podstawie pisemnego wniosku, zawierającego pozytywną opinię Biura ds. Obsługi Osób Niepełnosprawnych. Podobna, poszerzona jeszcze argumentacja, była podstawą do wydania decyzji z dnia 17 maja 2023 r. utrzymującej w mocy zarządzenie z dnia 23 marca 2023 r. o odmowie udzielenia Skarżącemu urlopu.
Zdaniem Sąd, zarządzenie z dnia 23 marca 2023 r., nr [...] Dziekana Wydziału Historii [...] oraz orzeczenie Prorektora z dnia 17 maja 2023 r. o odmowie udzielenia T. W. urlopu są prawidłowe. Jak słusznie bowiem wskazywał organ, udzielenie urlopu od zajęć na semestr zimowy roku akademickiego [...] wykluczało jednoznaczne brzmienie § 46 Regulaminu, zgodnie z którym nie przyznaje się urlopu z mocą wsteczną. Co także oznacza, że urlopu można w zasadzie udzielić tylko na przyszłość, tj. od daty złożenia wniosku. Skarżący swój wniosek o udzielenie urlopu złożył dopiero w dniu 1 lutego 2023 r., tj. w przedostatnim dniu I semestru (zimowego), wyznaczonego od 1 października 2022 r. do 2 lutego 2023 r., zgodnie z Zarządzeniem nr [...] Rektora [...] z 8 marca 2022 r. w sprawie organizacji roku akademickiego [...]. Skarżący, zatem w całym semestrze zimowym poprzedzającym złożenie wniosku, nie wywiązywał się z podstawowych obowiązków studenta, określonych w art. 107 ust. 2 p.s.w.n. tj. uczestniczenia w zajęciach zgodnie z Regulaminem, a także składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w programie studiów. Udzielenie urlopu z mocą wsteczną w okolicznościach niniejszej sprawy sanowałoby bowiem brak aktywności Skarżącego w realizacji jego studenckich obowiązków, co zdaniem Sądu ocenić należy jako niedopuszczalne. Udzielenie urlopu nie było również możliwe na podstawie obowiązującego Skarżącego, jako osobę niepełnosprawną, Zarządzenia nr [...], a konkretnie na podstawie wspomnianego § 8 i 9, a to z uwagi na brak spełnienia warunków wskazanych w § 9 Zarządzenia nr [...], odnoszących się do obowiązku przedłożenia pozytywnej opinii Biura Wsparcia Osób z Niepełnosprawnościami.
Wymienione rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy udzielenia urlopu od zajęć (okolicznościowego) na studiach stacjonarnych I stopnia na Wydziale Historii [...] w semestrze zimowym roku akademickiego [...] są prawidłowe i jako takie wiążą Rektora [...] przy rozpatrywaniu sprawy skreślenia z listy studentów. Tym samym, odmowa udzielenia wstecznego urlopu od zajęć (okolicznościowego) w semestrze zimowym roku akademickiego [...] nie stała na przeszkodzie do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów z powodu niezaliczenia semestru zimowego roku akademickiego [...] i wydanie uznaniowej decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów.
Podsumowując, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja o skreśleniu T. W. z listy studentów nie nosi cech dowolności. Organ wydał przewidzianą w przepisach ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym decyzję, a jej wydanie poprzedziło rozważenie przez organ wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zastosowana została także prawidłowo procedura skreślania z listy studentów przewidziana w § 53 ust. 1 – 4 Regulaminu studiów [...] odnosząca się do wszczęcia postępowania przez dziekana i zawiadomienia studenta o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów wraz z udzieleniem mu terminu na zapoznanie się i wypowiedzenie, co do zebranego w sprawie materiału dowodowego (k. 6 – 8, 23 - 25 akt adm.). Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji z dnia 13 lipca 2023 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 10 maja 2023 r., nr L.Dz. [...] nie doszło do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie ich nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, jak również innego naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ja decyzja odpowiadają prawu z uwzględnieniem specyfiki działalności uczelni wyższych. W tym stanie rzeczy, twierdzenia zawarte w skardze nie odniosły zamierzonego skutku.
Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niezasadną oddalił w całości.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 7 grudnia 2023 r. (k. 32 akt sąd.), na podstawie art. 15 zzs? ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 kwietnia 2023 r. sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stronom umożliwiono złożenie w zakreślonym 7-dniowym terminie dodatkowych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miałyby być podnoszone na rozprawie (k. 33 i nast. akt sąd.).