IV SA/Po 575/08

IV SA/Po 575/08 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2009-04-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2008-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Bożena Popowska /sprawozdawca/
Izabela Kucznerowicz
Jerzy Stankowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II OSK 1228/09 - Wyrok NSA z 2009-11-09
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
par. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Kopalni Węgla Brunatnego [...] w K. S.A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a s k a r g ę /-/ I. Kucznerowicz /-/ J. Stankowski /-/ B. Popowska
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. [...] maja 2005 r. nr [...] znak [...]r. stwierdzającą u A. M. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy: zespół bolesnego barku prawego, zapalenie nadkłykci kości ramieniowych obustronne - wymienioną w pozycji 19 pkt 5, 6 rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 05 lipca 2006 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Po 325/06 uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr DN[...] oraz decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 10 maja 2005 r. nr 21/2005. W uzasadnieniu wskazano organowi na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego, szczegółowe ustosunkowanie się do zgromadzonej dokumentacji lekarskiej, a także na niezbędność uzyskania orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w Sosnowcu poprzedzone ponownymi, specjalistycznymi badaniami Skarżącego i analizą dokumentów źródłowych z poprzednich badań w WCMP i IMP w Łodzi, w którym wyjaśnione zostaną kwestie wskazane w motywach wyroku. W szczególności należało wyjaśnić, czy schorzenia Zainteresowanego miały związek z wykonywaną pracą, a w przypadku gdyby nie były jedyną przyczyną aktualnego stanu zdrowia badanego, należało ustalić ewentualne istnienie związku przyczynowego z pracą.
Po uzyskaniu orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Sosnowcu i ponownym rozpatrzeniu sprawy w oparciu o nowy materiał zgromadzony w aktach sprawy, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją nr [...] z [...] stycznia 2008r. stwierdził u A. M. chorobę zawodową wymienioną w poz. 19 pkt 5,6 wykazu chorób zawodowych. W trakcie postępowania administracyjnego ustalono, iż A. M. zatrudniony był w Kopalni Węgla Brunatnego "[...]" S.A. od 16.11.1971 r. do 31.08.1973 r. na stanowisku operatora spycharki i od 01.09.1987 r. do 31.01.2002 r. na stanowisku kierowcy. W tym okresie czas pracy A. M. wynosił od 6 do 11 godzin na dobę, a dzienny przebieg na trasach wynosił od 200 do 500 km. W latach 1987-1990 wymieniony rozwoził gazy techniczne do odkrywek KWB "[...]". Udział Skarżącego w rozładunku butli polegał na tym, że pełne zsuwał na podłoże, a puste pomagał wciągać na skrzynię samochodu. Na skrzyni było od 30-35 butli. Waga butli wynosiła ok. 50-80 kg. Od 1990-1999 r. A. M. przewoził beczki ze smarem, benzyną, chemikaliami. Sam je napełniał, "kulał" na rampę i umieszczał na skrzyni samochodu. Waga napełnionej beczki wynosiła 240 kg. Skarżący także sam rozładowywał beczki. W uzasadnieniu podano, że podstawę rozstrzygnięć stanowiły zeznania świadków, eksperyment procesowy, badanie w szpitalu IMP w Sosnowcu. Przeprowadzony eksperyment z udziałem przeciętnie silnego pracownika w KWB "[...]" z symulacją sytuacji czynności wykonywanych zawodowo przez A. M. potwierdził, iż możliwe jest przetaczanie przez jedną osobę butli z gazem technicznym o wadze 70 kg, 80 kg oraz 200 litrowych beczek.
A. M. był hospitalizowany w Szpitalu IMP w Sosnowcu od 03.10.2007 r. do 12.10. 2007 r. Stwierdzono u niego obecność zmian zwyrodnieniowo-dyskopatycznych we wszystkich odcinkach kręgosłupa, a ponadto niewielkie zmiany zwyrodnieniowe w lewym stawie barkowym i stawach łokciowych. Badanie wykazało także objawy uszkodzenia ścięgna mięśnia nadgrzbietowego lewego i cechy przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego obu kości ramiennych. W oparciu o dane z wywiadu i dostarczonej dokumentacji lekarskiej, początek choroby w okresie zatrudnienia, wyniki aktualnych badań oraz ocenę narażenia zawodowego Instytut Medycyny Pracy w Sosnowcu wydał orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 23.11.2007 r. o rozpoznaniu u A. M. choroby zawodowej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Kopalnia Węgla Brunatnego "[...]" w K. S. A., zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie § 2 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach poprzez stwierdzenie u A. M. choroby zawodowej bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Ponadto strona wnosząca odwołanie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 i 77, 80, 84 § 1 i 107 Kpa poprzez niedokonanie oceny zebranych w sprawie dowodów i niedokonanie koniecznych ustaleń. Zdaniem Kopalni Węgla Brunatnego "[...]" w K. S.A., organy nie zastosowały się również do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określonych w wyroku z dnia 05.07.2006 r., w szczególności analizy dokumentów źródłowych z poprzednich badań w WCMP i IMP w Łodzi. Zdaniem strony wnoszącej odwołanie w powyższej sprawie, niedopuszczalnym jest posegregowanie zeznań świadków na korzystne i niekorzystne dla A. M., oraz danie wiary tylko tym, którzy już nie pracują w Kopalni. Nadto wniesiono o przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność wykonywania pracy przez A. M. przed 1987 r. w "Energobloku", w którym wówczas był zatrudniony.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] października 2008r, nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy zważył, iż zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...), za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Z akt sprawy wynika, iż A.M. zatrudniony był w Kopalni Węgla Brunatnego "[...]" w latach 1971-1973 jako operator spycharki oraz w latach 1987-2002 na stanowisku kierowcy. Ponadto w okresie 1973-1987 pracował w Przedsiębiorstwie "Energoblok" w K. na stanowisku kierowcy i operatora dźwigu.
Charakter pracy wykonywanej w KWB "[...]" na stanowisku kierowcy cechowało obciążenie statyczne mięśni grzbietu i przedramion, a w trakcie prac za- i wyładunkowych z dużym prawdopodobieństwem p. M. narażony był długotrwale na przeciążenia mechaniczne. Przeprowadzenie bezpośredniego dowodu na okoliczność warunków pracy A. M. przed rokiem 1987 w Przedsiębiorstwie "Energoblok" K.(o co wnioskuje skarżący) jest niemożliwe, gdyż zakład ten został zlikwidowany pod koniec lat dziewięćdziesiątych. Organ II Instancji oparł się na wyjaśnieniach złożonych przez A. M. oraz R. M. (pismo z dn. 25.09.2008r.), który był dyspozytorem, a następnie kierownikiem transportu w Przedsiębiorstwie "Energoblok" w K. w latach 1973-2000 i dobrze pamięta warunki pracy, jakie panowały na stanowisku p. M. Z obu wyjaśnień wynika, iż p. M. obsługiwał pojazdy wyposażone we wspomagany układ kierowniczy, pneumatyczne hamulce i hydrauliczny wywrót skrzyni ładunkowej, a dźwig posiadał wszystkie zespoły hydrauliczne. Zatem można przyjąć, że warunki pracy nie były ciężkie i nie narażały A. M. na powstanie choroby zawodowej. Nietrafny jest także zarzut odwołania mówiący o niedokładnym wyjaśnieniu sprawy i postępowaniu dowodowym. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. uzupełnił materiał dowodowy w zakresie wskazanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dn.05.07.2006r. sygn. akt IV SA/Po 325/06, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ I instancji przeprowadził eksperyment procesowy w celu ustalenia narażenia zawodowego A. M. Wobec powyższego, zdaniem organu II instancji, zarzuty skarżącego o naruszeniu art.7 i art.77 § 1 są niezasadne. Nie ma podstaw do ponownego konsultowania sprawy w Wielkopolskim Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu oraz w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi celem ponownego zajęcia stanowiska, gdyż orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu z dn. 23.11.2007r. nr [...] zawiera wyczerpującą ocenę stanu zdrowia p. A. M., potwierdzoną dodatkowo kartą wypisową ze Szpitala IMPiZŚ w Sosnowcu, gdzie wykonano szereg specjalistycznych badań, będących podstawą do wydania orzeczenia. Ponadto Organ podkreślił, iż w zaleceniach wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dn. 05.07.2006r., wbrew twierdzeniom odwołania, nie ma polecenia uzyskania dodatkowych opinii WCMP w Poznaniu i IMP w Łodzi. Rozpoznana przez uprawnione jednostki służby zdrowia przewlekła choroba narządu ruchu w postaci zespołu bólowego barku prawego oraz obustronnego zapalenia nadkłykci kości ramiennej figuruje w wykazie chorób zawodowych w pkt 19.5 i pkt 19.6 i w związku z ustaleniami dochodzenia epidemiologicznego uznano, iż istnieje związek przyczynowy rozpoznanych schorzeń ze sposobem wykonywania pracy przez A. M.
Kopalnia Węgla Brunatnego "[...]" w K. S. A., kwestionując powyższe rozstrzygnięcie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której podniesiono zarzuty tożsame z tymi, które zawarte były w odwołaniu. Nadto podniesiono, że Organ II instancji odniósł się lakonicznie do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a niektóre pozostawił bez żadnej odpowiedzi. Organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do zarzutu, że organ I instancji zeznania sześciu świadków uznał za mniej wiarygodne, a nawet tendencyjne, z uwagi na fakt iż osoby te są pracownikami KWB "[...]" w K. S.A. i nie chcą szkodzić pracodawcy. Ponadto brak jest wykonania zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawartych w wyroku z dnia 05.07.2006r, a w szczególności analizy dokumentów źródłowych z poprzednich badań w WCMP i IMP w Łodzi oraz wyjaśnienia kwestii wskazanych w motywach w/w wyroku.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art.1 §2 u.s.a.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd miał na uwadze, iż sprawa której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem oceny sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wypowiedział się w wyroku z dnia 05 lipca 2006 r., sygn. akt IV SA/Po 325/06.
Organ, rozpatrując sprawę ponownie, zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) był związany wytycznymi wskazanymi w uzasadnieniu wyroku, który uchylając rozstrzygnięcia obu instancji zobowiązał go do uzupełnienia postępowania dowodowego.
Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, iż orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Zauważyć przy tym należy, iż ocena prawna dotyczy wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Determinuje ona zatem, podobnie jak zawarte w orzeczeniu wskazania co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia.
Zdaniem Sądu orzekającego, w niniejszej sprawie organy z swoich decyzjach uwzględniły wskazania wyrażone w powołanym wyżej wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji zebrał materiał dowodowy niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia i prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające.
W niniejszej sprawie A. M., zgodnie ze wskazaniem Sądu, był hospitalizowany w dniach od 03.10.2007 r. do 12.10.2007 r.- w upoważnionej placówce służby zdrowia- Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu. U chorego wykryto przewlekła chorobę układu ruchu wymienioną w poz. 19 pkt 5, 6 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. W Instytucie wykonano szereg specjalistycznych badań będących podstawą orzeczenia z 23.11.2007 r. poszerzone o badanie usg stawów barkowych i łokciowych, radiogram układu kostno stawowego. Instytut nie odniósł się do orzeczeń wcześniejszych WCMP w Poznaniu i IMP w Łodzi, gdyż jednostki medyczne nie posiadają zwyczaju wypowiadania się merytorycznie, co do zasadności orzeczeń wydanych przez inne jednostki medyczne, gdyż każda z nich wydaje niezależną opinię.
Orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, która powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1221/04; publ. LEX nr 194428).
Sąd wskazuje, że orzecznictwo powszechnie przyjmuje, że organy inspekcji sanitarnej związane są rozpoznaniem choroby wskazanym w orzeczeniach lekarskich. Związanie to wynika z potrzeby oparcia się na wiadomościach i wiedzy specjalistycznej, którymi organy nie dysponują. Gdy orzeczenia lekarskie nie budzą wątpliwości w świetle pozostałego materiału dowodowego, a także wydane zostały przez właściwych orzeczników i w zakresie ich kompetencji - a za takie uznać należy orzeczenia wydane w niniejszej sprawie - to nie ma przeszkód, by organy inspekcji sanitarnej oparły się na rozpoznaniu przedstawionym w takich orzeczeniach.
Organ skierował skarżącego na badania, których wyniki wraz z ustaleniami dokonanymi przez organ w zakresie narażenia zawodowego w okresie zatrudnienia, stanowiły podstawę wydania przez właściwe jednostki organizacyjne orzeczenia w sprawie choroby zawodowej. Choroba Skarżącego została rozpoznana jeszcze w trakcie czynnego wykonywania pracy zawodowej. Zdiagnozowanie choroby i podjęcie leczenia jeszcze w trakcie czynnego wykonywania pracy zawodowej pozwala powiązać podłoże przyczynowe choroby z warunkami pracy.
Pojęcie choroby zawodowej definiuje art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w art. 237 §1 pkt 2 Kodeksu pracy, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wykaz chorób zawodowych zawarty został w załączniku do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". Sąd zwraca uwagę zwłaszcza na sformułowanie, które pozwala na stwierdzenie choroby zawodowej, już wtedy, gdy w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia.
Obowiązkiem organu było ustalenie istnienia bądź nie związku przyczynowego tego schorzenia z warunkami wykonywanej pracy. Na tę okoliczność przeprowadzono również eksperyment z udziałem przeciętnie silnego pracownika w KWB "[...]" z symulacją sytuacji czynności wykonywanych zawodowo przez A. M. Eksperyment ten potwierdził, iż możliwe jest przetaczanie przez jedną osobę butli z gazem technicznym o wadze 70 kg, 80 kg oraz 200 litrowych beczek.
Należy dodać, iż utrwalonym jest pogląd, że zagadnienie związku przyczynowego bądź przyczynienia się do powstania szkody, należą do kwestii prawnych pozostających w gestii organów (wyrok SN z: 25.4.1997 - I CKN 60/97 - OSNC 11/97/173; 6.6.1997 - II CKN 213/97 - OSNC 1/98/5), tym bardziej, iż w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i że praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (odpowiednio wyroki SN z: 19.7.1984 - II PRN 9/84 - OSNC 4/85/53; 4.6.1998 - III RN 36/98 - OSNAP 6/99/192; 11.3.1999 - III RN 128/98 - OSNAP 24/99/771).
Strona skarżąca zarzuciła Organowi naruszenie art. 80 kpa poprzez uznanie za mniej wiarygodne zeznań świadków, którzy nadal pracują w KWB [...], z uwagi na fakt, iż "nie chcą oni szkodzić pracodawcy". W ocenie Sądu zarzut ten jest niesłuszny. Organ opierając się na zeznaniach konkretnych świadków, mimo iż zbyt lakonicznie uzasadnił swoje stanowisko, nie naruszył prawa. Z przeanalizowanych przez Sąd zeznań świadków, którzy nadal pracują w Kopalni wynika, że przynajmniej czterech nie potrafiło określić charakteru pracy A. M. (k. 152, 156, 157 v), bądź nie pamiętało dokładnie tamtych wydarzeń (k. 187). W świetle orzecznictwa, Organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Nie do biegłych, a do organu administracji należy ocena wiarygodności zeznań świadków i innych dowodów zebranych w sprawie (wyrok NSA z 20.08.1997, III SA 150/96).
Zasada z art. 80 kpa, w myśl której organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, odnosi się również do sytuacji, w której występują rozbieżności w ocenach biegłych. Organ administracji może określonym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny. Przepisy kpa nie regulują podstaw, na których organ ma oprzeć ocenę dowodów. W nauce wskazuje się, że organ w tej ocenie powinien kierować się wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia (patrz. Komentarz do Kpa B. Adamiak, J. Borkowski Warszawa 2004, s. 404).
Organ odwoławczy, co prawda wyraźnie nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania, lecz uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Wobec zarzutu nie przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność pracy Skarżącego w zakładzie pracy "Energoblok" Sąd zauważa, że Organ wyjaśnił, iż przeprowadzenie bezpośredniego dowodu na okoliczność warunków pracy A. M. przed rokiem 1987 w tym Przedsiębiorstwie jest niemożliwe, gdyż "Monoblok" został zlikwidowany pod koniec lat dziewięćdziesiątych. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jakkolwiek nie modelowe, to jednak zasługuje na zaaprobowanie, bowiem dostatecznie motywuje podjęte rozstrzygnięcie. Z tych powodów nie doszło zatem do istotnego naruszenia art.7, art.77 § 1, art.80, art.107 § 3 k.p.a.
Zaskarżona decyzja również nie uchybia przepisom prawa materialnego. Jak słusznie wskazano w jej motywach, dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest łączne wystąpienie czynników w postaci pracy w warunkach, gdzie był on długotrwale narażony na długotrwałe przeciążenia mechaniczne, czyli w związku z powtarzającymi się ruchami roboczymi kończyn górnych i w mniejszym stopniu dolnych, rozpoznanie schorzenia, jako choroby zawodowej przez upoważnioną placówkę lekarską oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach a chorobą. Z materiału sprawy wynika, iż wszystkie przesłanki zostały spełnione. U chorego wykryto przewlekłą chorobę układu ruchu wymienioną w poz. 19 pkt 5, 6. wykazu chorób zawodowych.
Mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, jego ocenę, ustalenie stanu faktycznego, stwierdzić wypada, iż postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało przez organ I instancji w sposób należyty. Organ ten zarówno prowadził postępowanie jak i decyzję wydał - z uwzględnieniem wskazań Sądu wyrażonych we wcześniejszym wyroku. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, organ odwoławczy dokonał całościowej i prawidłowej oceny materiału dowodowego i dokonał, tak jak i organ i instancji – prawidłowej subsumcji. Sąd nie zauważa takich uchybień procesowoprawnych w postępowaniach obu instancji, które ważyłyby na treści rozstrzygnięcia.
Końcowo godzi się wyjaśnić, że Sądowi oczywiście znany jest fakt uznania za niekonstytucyjne przepisów art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (wyrok Trybunału Konstytucyjnego (TK) z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07), jednakowoż, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie należy uwzględnić odroczenie utraty mocy obowiązującej tych przepisów. W piśmiennictwie prawniczym oraz w orzecznictwie NSA prezentowane jest stanowisko, iż to, czy Sądy będą uwzględniać klauzulę odraczającą orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, zależy od przedmiotu regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyn naruszenia i znaczenia wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem (m. in. wyrok NSA z 28.11.2008 r. II OSK 1435/08). W tym kontekście Sąd zauważa, iż TK orzekł o niekonstytucyjności ww. rozporządzenia w związku z pytaniem prawnym, którego intencją było zbadanie pod kątem zgodności z Konstytucją RP, czy ww. rozporządzanie Rady Ministrów nie ogranicza praw pracowniczych. Co do istoty, Trybunał nie kwestionował rozwiązań materialnoprawnych rozporządzenia.
Z tych przyczyn Sąd uznał zaskarżoną decyzję za legalną, bo opartą o przepisy obowiązujące, mimo obalenia domniemania ich konstytucyjności przez wspomniany wyrok Trybunału.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
/-/ I. Kucznerowicz /-/ J. Stankowski /-/ B. Popowska