IV SA/Po 545/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji odmawiających przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu wydania przez organ I instancji dwóch sprzecznych decyzji i nieprawidłowego doręczenia jednej z nich.
Skarżący J. Z. domagał się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką. Organ I instancji wydał dwie decyzje odmawiające przyznania świadczenia, przy czym jedna została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi, a druga bezpośrednio skarżącemu z pominięciem pełnomocnika. Organ II instancji utrzymał w mocy drugą, wadliwie doręczoną decyzję. WSA w Poznaniu stwierdził nieważność obu decyzji, uznając wydanie dwóch decyzji w tej samej sprawie oraz wadliwe doręczenie za rażące naruszenie prawa.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla J. Z., który sprawuje opiekę nad matką legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organ I instancji, Prezydent Miasta G., wydał dwie decyzje w tej samej sprawie: pierwszą z 22 stycznia 2024 r., która została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi skarżącego, oraz drugą z 24 stycznia 2024 r., która została doręczona bezpośrednio skarżącemu z pominięciem jego pełnomocnika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ II instancji) utrzymało w mocy drugą decyzję z 24 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę J. Z., stwierdził nieważność zarówno decyzji organu II instancji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z 24 stycznia 2024 r. Sąd uznał, że wydanie przez organ I instancji dwóch odrębnych decyzji w tej samej sprawie, a następnie doręczenie jednej z nich z naruszeniem przepisów (pominięcie pełnomocnika), stanowi rażące naruszenie prawa. Dodatkowo, organ odwoławczy nieprawidłowo rozpoznał odwołanie, utrzymując w mocy wadliwą decyzję i ignorując prawidłowo doręczoną decyzję z 22 stycznia 2024 r. Sąd podkreślił, że wadliwe doręczenie decyzji z pominięciem pełnomocnika jest bezskuteczne i nie wywołuje skutków prawnych, co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania. W konsekwencji, WSA stwierdził nieważność obu zaskarżonych decyzji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy z uwzględnieniem prawidłowo doręczonej decyzji z 22 stycznia 2024 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie dwóch decyzji w tej samej sprawie oraz wadliwe doręczenie jednej z nich z pominięciem pełnomocnika stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wydanie dwóch decyzji w tej samej sprawie przez organ I instancji, a następnie doręczenie jednej z nich z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a. (pominięcie pełnomocnika), stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dodatkowo, organ odwoławczy, utrzymując w mocy wadliwą decyzję i ignorując prawidłowo doręczoną, naruszył zasadę dwuinstancyjności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Rażące naruszenie prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji, charakteryzuje się oczywistością naruszenia, charakterem przepisu oraz skutkami niemożliwymi do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
k.p.a. art. 40 § 2
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę może stwierdzić nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.
Pomocnicze
k.p.a. art. 40 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Pisma doręcza się stronie, a gdy działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.
k.p.a. art. 104 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
u.ś.r. art. 17 § 1 i 1b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
u.ś.w. art. 63 § 1
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Przepis przejściowy dotyczący świadczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydanie przez organ I instancji dwóch odrębnych decyzji w tej samej sprawie stanowi rażące naruszenie prawa. Doręczenie decyzji stronie z pominięciem jej pełnomocnika jest bezskuteczne.
Godne uwagi sformułowania
jest to o tyle istotne, że oznacza także eliminację z obrotu prawnego decyzji ze skutkiem prawnym ex tunc. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja. Doręczenie decyzji stronie z pominięciem jej pełnomocnika jest bezskuteczne, co oznacza to, że doręczenie w takiej sytuacji decyzji tylko stronie nie wywołuje skutków prawnych.
Skład orzekający
Donata Starosta
przewodniczący
Jacek Rejman
sprawozdawca
Wojciech Rowiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia prawa proceduralnego w postępowaniu administracyjnym, w szczególności dotyczące wydawania wielu decyzji w tej samej sprawie oraz prawidłowości doręczeń pism procesowych i orzeczeń stronom reprezentowanym przez pełnomocników."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wydania dwóch decyzji przez organ I instancji i wadliwego doręczenia jednej z nich. Interpretacja przepisów o doręczeniach ma jednak szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji, zwłaszcza dotyczące doręczeń i wydawania wielu decyzji, mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Dwie decyzje w jednej sprawie i błąd w doręczeniu – WSA stwierdza nieważność postępowania!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 545/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-09-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Donata Starosta /przewodniczący/ Jacek Rejman /sprawozdawca/ Wojciech Rowiński Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Wojciech Rowiński Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 24 stycznia 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. Z. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia 13 maja 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy), w wyniku rozpatrzenia sprawy z odwołania J. Z. (dalej również: wnioskodawca; skarżący; strona) – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: k.p.a. – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. (dalej również: Prezydent Miasta; organ I instancji) z dnia 24 stycznia 2024 r. nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzje te zostały wydane w następujących okolicznościach sprawy. Prezydent Miasta G. – w wyniku rozpatrzenia sprawy z wniosku J. Z. z dnia 12 grudnia 2023 r. – decyzją z dnia 22 stycznia 2024 r. nr [...] odmówił wnioskodawcy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z wykonywaniem opieki nad M. Z. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Decyzja ta została doręczona w dniu 26 stycznia 2024 r. pełnomocnikowi (adwokatowi) reprezentującemu wnioskodawcę w postępowaniu administracyjnym - pod adresem pełnomocnika. W aktach I instancji znajduje się pełnomocnictwo z dnia 2 października 2023 r. do zastępowania strony w sprawie o przyznanie świadczenia pelengacyjnego, dołączone do pisma pełnomocnika z dnia 6 grudnia 2023 r. stanowiącego wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (załącznikiem do tego pisma pełnomocnika był również oryginał wniosku na formularzu SR-5 podpisany przez samego skarżącego [opatrzony datą: 3 grudnia 2023 r.]). Następnie Prezydent Miasta G. wydał w dniu 24 stycznia 2024 r. w tej sprawie kolejną decyzję opatrzoną numerem [...], którą odmówił wnioskodawcy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z wykonywaniem opieki nad M. Z.. Decyzja ta została doręczona w dniu 26 stycznia 2024 r. bezpośrednio samemu skarżącemu - pod adresem wnioskodawcy. Obydwie decyzje (w aktach I instancji - bez numeracji kart) są opatrzone tym samym numerem sprawy i zawierają tożsame rozstrzygnięcia, wskazujące na to, że powodem odmowy przyznania świadczenia było niespełnienie przesłanek z art. 17 ust. 1 i 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390) - dalej: u.s.r. w związku z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429). Odwołanie w przedmiotowej sprawie wniósł w dnu 8 lutego 2024 r. (k. 1 akt II instancji) pełnomocnik skarżącego, powołując się na udzielone mu pełnomocnictwo i wskazując, że wnosi "odwołanie od (...) decyzji nr [...] (data wpływu: 26.01.202)" [bez wskazania daty decyzji]. Pełnomocnik stwierdził, że zaskarża tę decyzję w całości i wnosi o "uwzględnienie odwołania i o uchylenie w całości decyzji (...) nr [...] i orzeczenie co od istoty spraw, poprzez przyznanie (...) J. Z. (J. Z.) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego" (k. 4 akt II instancji). W uzasadnieniu podniesiono, że M. Z. - matka skarżącego jest osobą niepełnosprawną, która wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji i w przedmiotowej sprawie skarżący sprawuje opiekę nad matką, która to opieka wiąże się z rezygnacją przez niego z zatrudnienia. Odwołanie to zastało przekazane wraz z aktami sprawy do organu II instancji przy piśmie przewodnim Prezydenta Miasta G. z dnia 15 lutego 2024 r. znak [...] (k. 8 akt II instancji), w którym organ I instancji stwierdził, że przesyła odwołanie J. Z. od decyzji nr [...] z dnia 24 stycznia 2024 r. oraz akta sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 13 maja 2024 r. wydało w sprawie o numerze [...] (k. 21 akt II instancji) decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując w osnowie, że nastąpiło to "po rozpatrzeniu (...) odwołania J. Z., repr. przez adwokata (...), z dnia 15.02.2024 r., od decyzji Prezenta Miasta G. z dnia 24.01.2024 r., znak nr [...] o odmowie przyznania (...) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką – (...) M. Z.". Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, że w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy między stanem zdrowia M. Z. a rezygnacją czy niepodejmowaniem pracy przez jej syna [wnioskodawcę]. Decyzja Kolegium została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 24 maja 2024 r. (k. 16 akt II instancji). J. Z., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (adwokata), wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 maja 2024 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 24 stycznia 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, kwestionując merytoryczną trafność zaskarżonej decyzji i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Kolegium w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o oddalenie skargi. Organ jako strona przeciwna nie zażądał w tej sprawie przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 [pkt 1 i 2] oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek miało to miejsce z innych powodów niż podniesione w skardze, które to zarzuty w tym wypadku – ze względu na charakter rozstrzygnięcia, jakie zapadło w niniejszej sprawie – nie były przedmiotem rozważań Sądu. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad rodzicem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie tych decyzji z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w sytuacji gdy sąd pierwszej instancji uwzględnia skargę na decyzję, to może także stwierdzić jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 85/12 (dostępnym w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), jest to o tyle istotne, że oznacza także eliminację z obrotu prawnego decyzji ze skutkiem prawnym ex tunc. W takiej sytuacji zbędna byłaby w tym zakresie dalsza kontrola sądu pierwszej instancji dotycząca ewentualnego naruszenia innych przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego. Dlatego też sąd powinien w pierwszej kolejności zbadać, czy w danej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 k.p.a. Według art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Z kolei art. 156 § 2 k.p.a. stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (patrz np. wyrok NSA z dnia 2 marca 2006 r. sygn. akt II GSK 398/05, dostępny jw.). O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują bowiem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja, uznana za rażąco naruszającą prawo. Chodzi tu o skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie rozstrzygnięcia jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (tak np. NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2021 r. sygn. akt I OSK [...], dostępnym jw.). W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta G. – w wyniku rozpatrzenia sprawy z wniosku J. Z. z dnia 12 grudnia 2023 r. – załatwił ją dwukrotnie odmownie. Najpierw wydał w dniu 22 stycznia 2024 r. decyzję nr [...], którą skierował do J. Z., dopełniająco wskazując, że jest on reprezentowany przez ad Ż. – i doręczył tę decyzję temu pełnomocnikowi w dniu 26 stycznia 2024 r. (co wynika z potwierdzenia odbioru dołączonego do egzemplarza decyzji z dnia 22 stycznia 2024 r. znajdującego się w aktach I instancji). Następnie wydał w dniu 24 stycznia 2024 r. kolejną decyzję nr [...], którą skierował bezpośrednio do J. Z. – i doręczył tę decyzje samemu wnioskodawcy w dniu 26 stycznia 2024 r. (co wynika z potwierdzenia odbioru dołączonego do egzemplarza decyzji z dnia 24 stycznia 2024 r. znajdującego się w aktach I instancji). Zgodnie z art. 104 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 1). Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (§ 2). Według zasady z art. 109 § 1 k.p.a. decyzję doręcza się stronom na piśmie. Natomiast art. 110 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Data wydania decyzji jest jednym z najistotniejszych jej elementów składowych, co wynika z art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a., Przez datę wydania decyzji należy rozumieć datę wydania decyzji na piśmie lub datę ogłoszenia decyzji ustnie, z tym że datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane prawem składniki. Oznaczenie daty decyzji jest doniosłe z tego względu, że dla oceny legalności decyzji przez sąd administracyjny miarodajny jest stan prawny i faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji. Organy administracyjne orzekają według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania przez nie decyzji. Dotyczy to również uwzględniania zaistniałych toku postępowania zmian prawnych w sferze ich właściwości rzeczowej lub miejscowej (patrz np.: wyrok NSA z dnia 2 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 178/10 - i powołane tam orzecznictwo; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 582/20 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1674/19 – orzeczenia dostępne jw.). Natomiast według art. 40 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi (§ 1). Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (§ 2 zd. pierwsze). Za datę wydania decyzji uznaje się datę jej podpisania, a nie doręczenia stronie. Sprawa administracyjna zostaje zakończona z chwilą zaopatrzenia decyzji we wszystkie niezbędne jej elementy, określone w art. 107 § 1 k.p.a. i od tego momentu decyzja rozpoczyna swój byt prawny. Innymi słowy, chwilą wydania decyzji jest zatem data jej sporządzenia nie zaś doręczenia stronie (zob. np. wyrok NSA z dnia 24 maja 2022 r. sygn. akt II GSK 113/19, dostępnych jw. - i powołane tam stanowisko doktryny i orzecznictwa). Należy podkreślić, że w przedmiotowej sprawie decyzja z dnia 22 stycznia 2024 r. została w dniu 26 stycznia 2024 r. doręczona pełnomocnikowi (adwokatowi) reprezentującemu wnioskodawcę w postępowaniu administracyjnym - pod adresem pełnomocnika. W świetle przywołanych przepisów doręczenie to było skuteczne. Dlatego też organ II instancji powinien był uznać, że wniesione przez pełnomocnika drogą pocztową w dniu 8 lutego 2024 r. (k. 1 akt II instancji) odwołanie z dnia 26 stycznia 2024 r. (data pisma procesowego - k. 4 akt II instancji) od decyzji Prezydenta Miasta G. nr [...] dotyczy tej decyzji, która została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi, tj. decyzji z dnia 22 stycznia 2024 r. Tymczasem Kolegium wskazało w osnowie decyzji z dnia 13 maja 2024 r., że rozpatrzyło sprawę z odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji z dnia 24 stycznia 2024 r. W konsekwencji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 24 stycznia 2024 r. nr [...] z dotyczy tej decyzji, która została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi, tj. decyzji z dnia 22 stycznia 2024 r. W takiej sytuacji poprzez wydanie ostatecznej decyzji odwoławczej z dnia 13 maja 2024 r. organ II instancji pominął rozpatrzenie sprawy z odwołania od decyzji z dnia 22 stycznia 2024 r., skutecznie doręczonej pełnomocnikowi strony w dniu 26 stycznia 2024 r., a zamiast tego usankcjonował istnienie w obrocie prawnym drugiej decyzji, jaka została wydana w sprawie, tj. decyzji z dnia 24 stycznia 2024 r., która nie została skutecznie doręczona stronie postępowania, bowiem skierowano ją bezpośrednio do wnioskodawcy z pominięciem jego pełnomocnika, co było sprzeczne z dyspozycją art. 40 § 2 k.p.a. i zasadą oficjalności doręczeń. Doręczenie decyzji tylko stronie, jeśli działa ona przez ustanowionego pełnomocnika będzie bezskuteczne (por. np. wyroki NSA z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. akt II GSK 1072/12 i 10 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 259/17 – dostępne jw.). Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym również orzeczeń (decyzji, postanowień), pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Relacje między pełnomocnikiem a mocodawcą, a także przyjęty sposób porozumiewania się pozostają poza zakresem zainteresowania organu procesowego. Doręczenie korespondencji pełnomocnikowi strony traktuje się jak doręczenie samej stronie. Oznacza to, że dla strony skutki prawne doręczenia powstają już z chwilą odbioru korespondencji przez jej pełnomocnika (por. np. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 2883/20, dostępnym jw.). Doręczenie decyzji stronie z pominięciem jej pełnomocnika jest bezskuteczne, co oznacza to, że doręczenie w takiej sytuacji decyzji tylko stronie nie wywołuje skutków prawnych. Bieg terminu do złożenia środka odwoławczego warunkuje dopiero prawidłowe doręczenie decyzji ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony (patrz: wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2021 r. sygn. akt II OSK 2759/18, dostępny jw.). W kontrolowanej sprawie administracyjnej Prezydent Miasta G., działając w ramach tego samego stosunku administracyjnego, wydał dwie odrębne decyzje administracyjne. Wydanie przez organ I instancji w dniu 24 stycznia 2024 r. drugiej decyzji w tej samej sprawie - i to nieprawidłowo doręczonej z naruszeniem dyspozycji art. 40 § 2 k.p.a., mimo uprzedniego rozstrzygnięcia tejże sprawy wcześniejszą decyzją z dnia 22 stycznia 2024 r. – która weszła do obrotu prawnego, gdyż została prawidłowo skierowana do pełnomocnika reprezentującego wnioskodawcę i następnie doręczona w dniu 26 stycznia 2024 r. – stanowiło rażące naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W takiej sytuacji należało stwierdzić, że skoro Kolegium nie dostrzegło powyżej przedstawionych istotnych okoliczności sprawy i rozpatrzyło, a następnie rozstrzygnęło sprawę jako organ odwoławczy, to świadczy to o rażącym naruszeniu przywołanych przepisów, jak również zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 k.p.a., a wynikowo także przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę faktu, że w jednej sprawie administracyjnej doszło do nietypowej sytuacji, w postaci wydania dwóch decyzji w pierwszej instancji, podczas gdy przepis art. 104 k.p.a. wyraźnie stanowi o rozstrzyganiu sprawy decyzją. Wydanie kilku decyzji przez organ tej samej instancji jest możliwe tylko wtedy, gdy sprawę rozstrzyga się w częściach, a rozstrzygnięcia dotyczą oczywiście innych jej części. W przeciwnym razie naruszałoby to zasady legalności i praworządności wyrażone w art. 6 i art. 7 k.p.a. Nie ulega też wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie obydwie decyzje organu I instancji nie stanowiły o rozstrzyganiu częściowym sprawy, tylko rozstrzygały istotę sprawy w całości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1500/17, dostępny jw.). W konsekwencji, w istocie nie została rozpatrzona przez Kolegium w drugiej instancji sprawa z odwołania wniesionego od prawidłowo doręczonej pełnomocnikowi decyzji organu I instancji z dnia 22 stycznia 2024 r. Utrzymana została bowiem w mocy druga decyzja wydana w tej samej sprawie, która przy tym nie została skutecznie doręczona w toku postępowania ani też zaskarżona w trybie odwoławczym. Wszystko to wywołuje oczywisty stan niepewności prawnej co do tego, czy została już ostatecznie rozstrzygnięta sprawa z wniosku skarżącego z dnia 12 grudnia 2023 r. [data wpływu do organu I instancji] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Z uwagi na powyższe Sąd uznał za konieczne stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 24 stycznia 2024 r. nr [...] W toku ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego Kolegium obowiązane będzie prawidłowo rozpatrzyć sprawę w drugiej instancji, uwzględniając, że skutecznie została w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja organu I instancji z dnia 22 stycznia 2024 r. Wtedy też merytorycznie rozstrzygnie, czy zachodzą podstawy do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych znajdujących zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wniosek strony i wynik sprawy oraz wynagrodzenie należne zawodowemu pełnomocnikowi (480 zł) zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz.1964 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI