IV SA/Po 543/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza o środowiskowych uwarunkowaniach, stwierdzając nieważność decyzji Burmistrza z powodu rażącego naruszenia prawa polegającego na braku zapewnienia udziału społeczeństwa.
Sprawa dotyczyła skargi Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów budowlanych. WSA w Poznaniu uchylił decyzję SKO i stwierdził nieważność decyzji Burmistrza, uznając, że brak zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu stanowił rażące naruszenie prawa.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z marca 2022 r. Decyzja Burmistrza dotyczyła braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów budowlanych. RDOŚ zarzucił Burmistrzowi rażące naruszenie prawa, w tym brak prawidłowego uzasadnienia i brak informacji o udziale społeczeństwa. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że naruszenia, choć istnieją, nie miały charakteru rażącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę RDOŚ za zasadną. Sąd stwierdził, że brak zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu, zgodnie z ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd podkreślił, że obowiązek zapewnienia udziału społeczeństwa jest bezwarunkowy, a sposób informowania przez Burmistrza był niewystarczający i nie zapewnił realnego wpływu społeczeństwa na decyzję. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO i stwierdził nieważność decyzji Burmistrza.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu, w którym jego udział jest obowiązkowy zgodnie z przepisami ustawy środowiskowej, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek zapewnienia udziału społeczeństwa jest bezwarunkowy, a sposób informowania przez Burmistrza był niewystarczający i nie zapewnił realnego wpływu społeczeństwa na decyzję. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy i nie mogło być zaakceptowane z punktu widzenia praworządności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.o.o.ś. art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Organ właściwy do wydania decyzji musi podać do publicznej wiadomości informacje o przystąpieniu do oceny, wszczęciu postępowania, przedmiocie decyzji, możliwościach zapoznania się z dokumentacją, możliwości składania uwag i wniosków, sposobie i miejscu ich składania (30-dniowy termin), organie właściwym do ich rozpatrzenia oraz terminie i miejscu rozprawy.
u.o.o.ś. art. 79 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
u.o.o.ś. art. 80 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, organ bierze pod uwagę m.in. wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa.
k.p.a. art. 156 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja ostateczna, która została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości albo gdy naruszono przepisy o postępowaniu, może być stwierdzona nieważna, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2 - rażące naruszenie prawa).
u.o.o.ś. art. 76 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Regionalny dyrektor ochrony środowiska kieruje wystąpienie (w tym wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji) w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w sprawach dotyczących wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
u.o.o.ś. art. 76 § ust. 8
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Właściwemu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska przysługują prawa strony w postępowaniu administracyjnym lub postępowaniu przed sądem administracyjnym.
p.p.s.a. art. 145 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, stwierdza ich nieważność albo wydaje postanowienie o odmowie uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeśli miało to istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, stosując przepisy ustawy, może uchylić decyzję lub postanowienie, stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, albo wydać postanowienie o odmowie uwzględnienia skargi, jeżeli uzna to za niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 49
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zastosowany przez organ pierwszej instancji do zawiadomienia stron w sytuacji, gdy liczba stron przekraczała 10.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów o udziale społeczeństwa w postępowaniu środowiskowym stanowi rażące naruszenie prawa. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska posiada legitymację do wniesienia skargi.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów o udziale społeczeństwa nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa. RDOŚ nie posiada legitymacji do wniesienia skargi.
Godne uwagi sformułowania
udział społeczeństwa nie stanowi przejawu współdecydowania o treści decyzji nie można tym samym wskazać na naruszenie konkretnego przepisu naruszenie to nie było relewantne dla sposobu załatwienia sprawy nie można o nim mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli wywodzona z art. 16 k.p.a. zasada stabilności obrotu prawnego nie załatwiono sprawy w sposób zgodny z prawem nie zapewniono społeczeństwu żadnego udziału w przedmiotowym postępowaniu nie budzi wątpliwości, że przedmiotem oceny w zakresie rażącego naruszenia prawa mogą być także naruszenia przepisów postępowania
Skład orzekający
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
sprawozdawca
Sebastian Michalski
asesor
Tomasz Grossmann
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście braku udziału społeczeństwa w postępowaniu środowiskowym oraz legitymacja RDOŚ do wniesienia skargi."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań środowiskowych i stosowania art. 156 K.p.a. w kontekście ustawy środowiskowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska – udziału społeczeństwa w procesie decyzyjnym, co jest tematem budzącym zainteresowanie nie tylko prawników, ale i organizacji pozarządowych oraz lokalnych społeczności.
“Czy brak konsultacji społecznych przy decyzji środowiskowej unieważnia ją? Sąd Administracyjny odpowiada.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 543/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2022-10-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/ Sebastian Michalski Tomasz Grossmann /przewodniczący/ Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Ochrona środowiska Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 247 art. 33 - 38, art. 76 ust. 1 i 8, art. 79, art. 80, art. 85 ust. 1 i 2, art. 74 ust. 3 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 156 par. 1 pkt 2, art. 49 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2022 r. sprawy ze skargi Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 09 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] marca 2022 r., nr [...] Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 czerwca 2022 r. nr [...] orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] marca 2022 r., nr [...], w której stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów budowlanych nie zawierających substancji niebezpiecznych na działce nr ewid. [...], obręb S., gmina N., a także określono środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację wskazanego przedsięwzięcia. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 08 czerwca 2021 r. Z. Sp. k. wystąpił o określenie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów budowlanych nie zawierających substancji niebezpiecznych na działce nr ewid. [...], obręb S., gmina N.. Do wniosku załączono raport środowiskowy. W dniu 01 marca 2022 r. Burmistrza Miasta i Gminy N. wydał decyzję znak [...], w której stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów budowlanych nie zawierających substancji niebezpiecznych na działce nr ewid. [...], obręb S., gmina N. i określono środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację wskazanego przedsięwzięcia. Decyzja stała się ostateczna z dniem 04 kwietnia 2022 r. Wnioskiem z dnia 08 kwietnia 2022 r. nr [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Burmistrza N.. We wniosku zarzucono brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, a zwłaszcza brak informacji o udziale społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. RDOŚ w P. zauważył, że w weryfikowanej decyzji podano niewłaściwą podstawę prawną. RDOŚ w P. uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 czerwca 2022 r. nr [...] orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] marca 2022 r. W motywach rozstrzygnięcia SKO wskazywało na przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o jakich mowa w Kodeksie postępowania administracyjnego i uznało, że zaskarżona decyzja Burmistrza N. z dnia [...] marca 2022 r. nie została wydana w warunkach określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ przywoływał przepisy ustawy środowiskowej z dnia 3 października 2008r., a także wyjaśnił pojęcie przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Dalej organ stwierdził, że inwestycja polegająca na przetwarzaniu odpadów budowlanych będąca przedmiotem decyzji Burmistrza była przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Wobec tego inwestor zobowiązany był do przedłożenia raportu środowiskowego, a organ prowadzący postępowanie zobowiązany był do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. SKO podało, że Burmistrz N. zachował się tak jak w przypadku gdyby nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i w swojej decyzji powołał w podstawie prawnej art. 84 oraz art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej, co było błędem. Punkt 1 sentencji decyzji Burmistrza N. jest zdaniem Kolegium zbędny i nie odpowiada charakterowi prowadzonego postępowania. Niemniej nie stanowi o jakichkolwiek prawach lub obowiązkach stron. Dalej SKO wskazało, że pomimo tego, że Burmistrz N. powołuje w swojej decyzji niewłaściwe przepisy ustawy środowiskowej, to jednak uzasadnienie decyzji zawiera wyczerpującą i rzeczową analizę w zakresie wymaganym przez art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a-c ustawy środowiskowej, a także decyzja ustala szczegółowe warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. Tym samym spełnione zostały wymagania stawiane tzw. "pełnej" decyzji środowiskowej, określone w art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej. Odnosząc się do zarzutu RDOŚ w P. dotyczącego braku w uzasadnieniu decyzji Burmistrza N. jakiejkolwiek informacji na temat udziału społeczeństwa w toku postępowania SKO wskazało, że Burmistrz N. nie podał do publicznej wiadomości informacji, które dałyby społeczności lokalnej możliwość pełnego udziału w postępowaniu. Niemniej Burmistrz N. podejmował zdaniem Kolegium działania informacyjne wobec stron postępowania, które to informacje mogły też dotrzeć do publiczności. Mianowicie zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 29 czerwca 2021 r. umieszczone zostało na ogólnodostępnej tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy N.. Zawiadomienie z dnia 07 lutego 2022r. o zakończeniu postępowania i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz opiniami organów współdziałających, wywieszone zostało na ogólnodostępnej tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy N. oraz opublikowane na stronie internetowej BIP. Obwieszczenie przekazano także sołtysowi w celu wywieszenia na tablicy ogłoszeń w Stępocinie w miejscu inwestycji. SKO podało, że nie były to działania informacyjne adresowane do społeczności lokalnej, niemniej osoby zaniepokojone lub zainteresowane planowanym przedsięwzięciem, mogły dotrzeć do informacji rozpowszechnianych publicznie przez Urząd Miejski odnośnie planowanej inwestycji. Nie zmienia to jednak oceny Kolegium, że Burmistrz N. nie zapewnił możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu przez co naruszył art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej i przepisy powiązane. Trzeba jednak zdaniem Kolegium dostrzec, że udział społeczeństwa nie stanowi przejawu współdecydowania o treści decyzji wydawanych w sprawach dotyczących środowiska. Udział społeczeństwa odbywa się tylko na takich zasadach, jakie wprost wynikają z przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w szczególności z art. 29-45 tejże ustawy. SKO pokreśliło, że żaden z tych przepisów nie uzależnia wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia od zaaprobowania lub uzgodnienia takiej decyzji przez społeczeństwo. Dalej Kolegium argumentowało, że Burmistrz N. powinien był zapewnić możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu oraz omówić wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa i doszło w tym zakresie do oczywistego niedopełnienia obowiązków procesowych Burmistrza N. jako organu prowadzącego postępowanie. Jednak zdaniem SKO ustawodawca nie uzależnił wydania decyzji środowiskowej od stanowiska wyrażanego przez poszczególnych mieszkańców lub ich grupy. Wobec tego naruszenie przez Burmistrza N. przepisu art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bo naruszenie to nie było relewantne dla sposobu załatwienia sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, że wnioskodawca przekazał uzupełnienia do raportu w zakresie wyznaczonym przez RDOŚ. D. praktyka administracyjna nakazywałaby przekazanie owych uzupełnień raportu także do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W., które to organy swoje opinie wydały wcześniej. Jednakże zdaniem SKO uzupełnienia raportu dotyczyły ochrony przyrody oraz ochrony powietrza (w tym oceny stężenia pyłu zawieszonego PM 2,5), zatem nie odnosiły się do kwestii sanitarnych oraz ochrony wód, niemniej ocena przydatności ustaleń zamieszczonych w uzupełnieniu raportu powinna zostać pozostawiona organom uzgadniającym. Nie można tym samym wskazać na naruszenie konkretnego przepisu, który zwierałby jednoznaczną regulację w powyższym zakresie, niemniej naruszona została zasada sprawnego współdziałania organów, wyrażona w art. 7b k.p.a. Dalej Kolegium wskazywało, że w doktrynie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa przesądzają oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki jakie wywołuje decyzja. Oznacza to ewidentną sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a przepisem prawa, naruszenie przepisu, który nie wymaga wykładni prawa oraz skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa. Oczywiste, zdaniem Kolegium, błędy popełnione przez Burmistrza N. miały wpływ na nieprawidłowy przebieg postępowania, jednak nie wpłynęły na wynik tego postępowania. Dalej Kolegium opisywało, że planowane przedsięwzięcie nie jest skomplikowane technologicznie. Na ogrodzonym i otoczonym wałem ziemnym terenie do 1,5 ha będzie składowany gruz ceglany, betonowy i z remontu dróg. Następnie przy pomocy mobilnej kruszarki szczękowej, przesiewacza i koparki lub ładowarki, gruz będzie kruszony i sortowany. Otrzymany materiał przeznaczony będzie do sprzedaży lub wykorzystywany w inwestycjach realizowanych przez wnioskodawcę. Przewidziano, że kruszarka i przesiewacz będą pracować do 6 godz. dziennie, a w skali roku do 402 godzin w roku. Kluczowe znaczenie zdaniem SKO posiada okoliczność wiążąca dla Burmistrza N., a sprowadzająca się do faktu, że wszystkie organy uzgadniające wyraziły pozytywne stanowisko co do realizacji i funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia. Również RDOŚ w P. po wnikliwej i wszechstronnej analizie pozytywnie określił warunki realizacji przedsięwzięcia. SKO podało, że we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza N. podniesiono tylko argumenty procesowe, wobec tego RDOŚ w P. nie wycofał się z wcześniejszego stanowiska, w którym zaaprobował realizację przedsięwzięcia w wariancie inwestorskim. Odnosząc się do zarzutów Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska sformułowanych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium stwierdziło, że naruszenie przepisów wskazanych przez RDOŚ w P. nie miało, nawet kumulatywnie, cechy rażącego naruszenia prawa. SKO podało, że postępowaniu odwoławczym decyzja Burmistrza N. zostałby uchylona, jednak stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym, w którym rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. musi mieć charakter kwalifikowany. Decyzja Burmistrza N. nie spowodowała skutków gospodarczych i społecznych niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. z powołaniem się na zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia tj. art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 80 ust. 1 pkt. 3 ustawy środowiskowej oraz 79 ust. 1 ustawy środowiskowej. W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu RDOŚ stwierdził, że nie zgadza się z decyzją SKO w P., albowiem poparcie takiego stanowiska sprowadziłoby udział społeczeństwa w postępowaniu do roli biernego widza, który jest jedynie informowany o decyzjach organów. Udział społeczeństwa jest natomiast częścią oceny przedsięwzięcia na środowisko i powinien zapewnić społeczeństwu realny wpływ na wydane przez organ decyzje. Dalej organ przywołał przepisy ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku. W ocenie Dyrektora doniosłym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wynikający z art. 37 ustawy środowiskowej obowiązek rozpatrzenia uwag i wniosków, a w uzasadnieniu decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu ustępowania administracyjnego, informacji o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. RDOŚ wskazał, że ustawodawca nakazał organowi prowadzącemu postępowanie nie tylko umożliwić społeczeństwu zapoznanie się z planowaną inwestycją, ale przede wszystkim składać uwagi i wnioski co do tej inwestycji. Jest to o tyle istotne, że organ nie może zbagatelizować uwag lub wniosków, które wpłynęły w wyznaczonym terminie, dlatego musi konkretnie uzasadnić dlaczego np. pewnym podniesionym uwagom przyznał rację, zaś innym nie. W przypadku ewentualnego postępowania odwoławczego brak odniesienia się lub "lakoniczne" rozpatrzenie uwag płynących od zainteresowanej społeczności może stanowić podstawę do uchylenia takiej decyzji. Udział społeczeństwa powinien być zdaniem RDOŚ niezbędnym elementem oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko, a społeczna kontrola ma zapewnić lepszą ochronę przed skutkami sąsiedztwa przedsięwzięć. Ignorowanie znaczenia udziału społeczeństwa z uwagi na to, że sprzeciw społeczności lokalnej nie może być podstawą odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań, jest w ocenie Regionalnego Dyrektora zbyt daleko idące. W ocenie Regionalnego Dyrektora w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem niemożliwym do zaakceptowania skutkiem społecznym jest całkowite uniemożliwienie wypowiedzenia się społeczności lokalnej. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty podniesione w treści swojej decyzji. Dodatkowo SKO podało, że naruszenie przepisów o masowym udziale czynnika społecznego w postępowaniu administracyjnym nie stanowi wady kwalifikowanej, przynajmniej w odniesieniu do okoliczności sprawy załatwionej decyzją Burmistrza N.. Dodatkowo SKO wniosło o odrzucenie skargi RDOŚ w P. albowiem o tym, które podmioty posiadają legitymację skargową rozstrzyga treść art. 50 p.p.s.a. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie został wymieniony w § 1 wymienionego przepisu, ani nie otrzymał na podstawie przepisu szczególnego prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, o czym stanowi § 2. Zdaniem Kolegium zgodnie z art. 76 ust. 8 ustawy środowiskowej z dnia 3 października 2008 r. właściwemu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska przysługują jedynie prawa strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co nie jest tożsame z prawem do wniesienia skargi. Brzmienie przepisów art. 76 ust. 1 i 8 ustawy środowiskowej pokazuje wyraźnie, że RDOŚ legitymowany jest do złożenia pisemnego wystąpienia (np. wniosek, odwołanie) i ma prawa strony w postępowaniu administracyjnym. Natomiast w przypadku postępowania sądowoadministracyjnego ma jedynie uprawnienia strony, ale bez legitymacji skargowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej "p.p.s.a."), Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 czerwca 2022 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] marca 2022 r., w której stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów, przewidzianego na części działki nr ewid. [...], obręb S., gm. N. (pkt I decyzji), brak konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia (pkt II) oraz określająca warunki, wymagania i nakładająca wymienione w decyzji obowiązki. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021, poz. 735 ze zm. – dalej "k.p.a.") i ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r., poz. 1029, dalej: "u.o.o.ś." lub "ustawa środowiskowa"). W pierwszej kolejności odnieść się kwestii legitymacji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: "RDOŚ") do wniesienia skargi do Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy środowiskowej, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w sprawach dotyczących wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez organy, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 2-4 ustawy środowiskowej, lub organy wyższego stopnia w stosunku do tych organów, właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska kieruje wystąpienie, którego treścią może być w szczególności wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W sprawach, o których mowa w art. 76 ust. 1 ustawy środowiskowej, właściwemu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska [...] przysługują prawa strony w postępowaniu administracyjnym lub postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). W art. 76 ust. 1 ustawy środowiskowej ustawodawca posługuje się pojęciem "wystąpienie". Jest to środek prawny nieznany polskiej procedurze administracyjnej. Niewątpliwie pojęcie "wystąpienia" ma szerszy zakres niż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, bo tego rodzaju wniosek został wskazany jako jedna z możliwych form wystąpienia przez użycie kwantyfikatora "w szczególności". Celem wystąpienia jest natomiast nie tylko wyeliminowanie wadliwej decyzji środowiskowej, ale także zapobieżenie wydawaniu takich decyzji na przyszłość oraz wskazanie uchybień organowi, który wydał wadliwą decyzję. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości regionalny dyrektor ochrony środowiska "kieruje wystąpienie". Ustawodawca nie wskazał jednak, do kogo (jakiego podmiotu) wystąpienie jest kierowane. Adresat wystąpienia będzie zatem różny w zależności od rodzaju wystąpienia. Jeżeli będzie to wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, to wniosek taki powinien zostać skierowany do organu drugiej instancji, w stosunku do organu, który wydał kwestionowaną decyzję (zob. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 4013/21, dostępne: orzeczenia.nsa.gov., dalej: "CBOSA"). Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. miał zatem w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia 1 marca 2022 r. uprawnienia strony z uwagi na to, że w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w sprawie dotyczącej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w trybie "wystąpienia" o jakim mowa w art. 76 ust. 1 ustawy środowiskowej złożył wniosek w stwierdzenie nieważności tej decyzji do organu wyższego stopnia. W konsekwencji miał również legitymację skargową w niniejszej sprawie, albowiem wniósł skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego od rozstrzygnięcia kończącego postępowanie administracyjne prowadzone w trybie nadzwyczajnym (art. 76 ust. 8 ustawy środowiskowej). Przepis ten określa pozycję procesową RDOŚ. Mowa w nim bowiem, że między innymi w tego typu postępowaniach, regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska przysługują prawa strony tak w postępowaniu administracyjnym jak i w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Legitymacja ta jest wprost wyrażona w wyżej przytoczonych przepisach (wyr. WSA w Krakowie z dnia 30 czerwca 2022r., sygn. akt II SA/Kr 448/22, CBOSA). Nadto w postanowieniu NSA z 12 marca 2013r., sygn. akt II OSK 470/13 (Lex nr 1305561) NSA zwrócił uwagę, że wystąpienie jest pierwszą czynnością jaka musi zostać podjęta przez organ ochrony środowiska w konkretnej sprawie, jeszcze na etapie postępowania administracyjnego. Oznacza to, że aby organ ochrony środowiska uzyskał uprawnienia analogiczne z uprawnieniami strony musi przede wszystkim skierować wystąpienie w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego (środowiskowego). NSA uznał, że jeżeli dyrektor ochrony środowiska nie wniósł wystąpienia, o którym mowa w art. 76 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, to brak po stronie organu uprawnienia do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (wyr. NSA z 10 lutego 2022r., sygn. akt III OSK 4634/21 i powołane tam orzecznictwo, CBOSA). W tym stanie rzeczy, skoro RDOŚ wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji przed organem administracji właściwym w sprawie, wydana została decyzja w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności to uzyskał uprawnienia strony postępowania, w tym do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Słusznie podkreśla Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, służącym weryfikacji decyzji ostatecznej, pod kątem tego czy jest ona dotknięta jedną z wad o charakterze kwalifikowanym, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Istota sporu dotyczy tego, czy kwestionowana decyzja środowiskowa z 01 marca 2022r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń (art. 16 k.p.a.). Katalog przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zakreśla ramy powierzonej sądowi kontroli legalności decyzji wydanej przez organ odwoławczy w postępowaniu nadzwyczajnym. W tego rodzaju postępowaniu nie następuje ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a zatem organ administracji publicznej uprawniony jest wyłącznie do kontroli kwestionowanej decyzji w zakresie istnienia ściśle określonych jej wad. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje kwestionowana decyzja (zob. szerzej M. Jaśkowska, komentarz do art. 156, (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX 2018). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, tj. gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, Nr 3, poz. 36; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, Nr 2, poz. 91). Kolegium, szczegółowo wyjaśniło, że wbrew stanowisku RDOŚ nie ziściła się przesłanka, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący z tą oceną się nie zgadza, a Sąd po poddaniu kontroli zaskarżonej decyzji, stwierdził, że to Skarżący ma rację, a zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób rażący. Podkreślić bowiem należy, że z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamione każde, chociażby oczywiste naruszenie prawa. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli wywodzona z art. 16 k.p.a. zasada stabilności obrotu prawnego i trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, a zawarte w niej rozstrzygnięcie dotyczące praw lub obowiązków stron postępowania zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w przepisie prawa. Wada rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy właściwy organ wydaje orzeczenie z oczywistym naruszeniem przepisu, którego treść nie budzi zasadniczych wątpliwości interpretacyjnych i który ma istotne znaczenie w ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia (zob. M. Kamiński, Stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego, w: T. Woś (red.), Postępowanie administracyjne, Warszawa 2017, s. 569; T. Kiełkowski, w: H. Knysiak-Molczyk, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2015, s. 1070-1072). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji wskutek naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o znacznym ciężarze gatunkowym. Zachodzi w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, tzn. gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana, jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (por. wyroki NSA z 7 marca 2018 r., sygn. II OSK 1207/16 - LEX nr 2495682 i z 20 kwietnia 2018 r., sygn. I OSK 2441/17 - LEX nr 2522100). W rozpoznawanej sprawie odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z 01 marca 2022r. wynikała z błędnego uznania przez SKO w P., że brak udziału społeczeństwa w postępowaniu, w którym jego udział jest obowiązkowy zgodnie z przepisami ustawy środowiskowej, nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Przy czym, Kolegium uznało, że Burmistrz dopuścił się w tym zakresie oczywistego uchybienia. W art. 4 ustawy środowiskowej ustawodawca ustanowił zasadę powszechności dostępu do informacji o stanie i ochronie środowiska. W myśl art. 5 tej ustawy każdy ma prawo uczestniczenia, na warunkach określonych ustawą, w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Według art. 30 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku organy administracji właściwe do wydania decyzji lub opracowania projektów dokumentów, w przypadku których przepisy ustawy lub innych ustaw wymagają zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa, zapewniają możliwość udziału społeczeństwa odpowiednio przed wydaniem tych decyzji lub ich zmianą oraz przed przyjęciem tych dokumentów lub ich zmianą. Ogólny sposób realizacji tych uprawnień znalazł wyraz w art. 33 do 38 Rozdziału 2 ustawy pt. "Udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji", a także w art. 79 omawianej ustawy, w odniesieniu do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepis art. 8 u.o.o.ś. zobowiązuje organy administracji do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, znajdujących się w ich posiadaniu lub które są dla nich przeznaczone. W myśl art. 29 każdy ma prawo składania uwag i wniosków w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Z kolei w świetle art. 33 ust. 1 u.o.o.ś. przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji, bez zbędnej zwłoki, podaje do publicznej wiadomości informacje o: 1) przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 2) wszczęciu postępowania; 3) przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie; 4) organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień; 5) możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu; 6) możliwości składania uwag i wniosków; 7) sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 30-dniowy termin ich składania; 8) organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków; 9) terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, o której mowa w art. 36, jeżeli ma być ona przeprowadzona; 10) postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli jest prowadzone. Do niezbędnej dokumentacji sprawy, o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 5, należą: 1) wniosek o wydanie decyzji wraz z wymaganymi załącznikami; 2) wymagane przez przepisy: a) postanowienia organu właściwego do wydania decyzji, b) stanowiska innych organów, jeżeli stanowiska są dostępne w terminie składania uwag i wniosków. Organ prowadzący postępowanie rozpatruje uwagi i wnioski, zaś w uzasadnieniu decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów k.p.a., podaje informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa - art. 37 pkt 1 i 2 oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy środowiskowej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 11 u.o.o.ś. poprzez podanie informacji do publicznej wiadomości rozumie się: a) udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, organu właściwego w sprawie, b) ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie, c) ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku projektu dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa - w prasie o odpowiednim do rodzaju dokumentu zasięgu, d) w przypadku gdy siedziba organu właściwego w sprawie mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot postępowania - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot postępowania; W przepisie art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej ustawodawca wskazał wyraźnie, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę m.in. wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa (art. 80 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś.). Jak wyżej wykazano przepisy przedmiotowej ustawy środowiskowej wprowadzają szereg szczególnych uregulowań prawnych dotyczących postępowania, których celem jest zapewnienie ochrony środowiska – w tym unormowania dotyczące udziału społeczeństwa w tym postępowaniu. Szczególne uregulowania procesowe, odrębne od przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, wprowadzone zostały w związku ze specyfiką przedmiotu ochrony jakim jest środowisko i w określonym celu. Instytucja udziału społeczeństwa w postępowaniach w sprawach ochrony środowiska została wprowadzona w celu zapewnienia mechanizmu kontroli społeczeństwa w postępowaniu dotyczącym ochrony środowiska. Przez ochronę środowiska rozumie się podjęcie lub zaniechanie działań, umożliwiające zachowanie lub przywracanie równowagi przyrodniczej, przy czym ochrona ta polega w szczególności m.in. na racjonalnym kształtowaniu środowiska i gospodarowaniu zasobami środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko ma na celu dostarczenie organom administracji materiału pozwalającego na ocenę dopuszczalności danego przedsięwzięcia w określonej lokalizacji ze względu na panujące uwarunkowania środowiskowe. Decyzje podejmowane w kwestiach dotyczących ochrony środowiska, mimo iż dotyczą indywidualnych podmiotów, wywierają wpływ na środowisko będące dobrem publicznym, dobrem ogółu członków społeczeństwa. Niezapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu dotyczącym ochrony środowiska niewątpliwie narusza zasady podejmowania decyzji w tych postępowaniach i może uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji (zob. wyrok. WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Po 872/17, CBOSA). Definicję przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zawiera art. 59 ust. 1 ustawy środowiskowej, zgodnie z którym przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania. Planowane w niniejszej sprawie przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach odpadów inne niż wymienione w pkt 41 i 46, w tym składowiska odpadów inne niż wymienione w pkt 41, mogące przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 101 na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25.0001. Wobec tego inwestor zobowiązany był do przedłożenia raportu środowiskowego, a organ prowadzący postępowanie zobowiązany był do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać: 1) w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko: a) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa, b) informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione: – ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, – uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1, – wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone, c) uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 (art. 85 ust. 2 u.o.o.ś.). W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisów regulujących udziału społeczeństwa w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na przetwarzaniu odpadów budowlanych nie zawierających substancji niebezpiecznych na działce nr ewid. [...], obręb S., gmina N.. Przyznaje to również sam organ, wskazując że w sposób oczywisty doszło do naruszenia powyższych przepisów. Ze zgromadzonych akt sprawy dotyczących wydania decyzji z [...] marca 2022r. wynika, że Burmistrz N. nie podał do publicznej wiadomości informacji, które dałyby społeczności lokalnej możliwość pełnego udziału w postępowaniu zgodnie z art. 33 ust. 1 i nast. ustawy środowiskowej. Burmistrz zastosował bowiem tryb zawiadomienia stron postępowania poprzez publiczne obwieszczenie. Zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania w dniu 29 czerwca 2021 r. Zawiadomienie umieszczone zostało na ogólnodostępnej tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy N. w dniach od 29 czerwca 2021 r. do 13 lipca 2021 r. (k. 228 akt adm. I inst.). Organ podał, że zawiadomienie o wszczęciu następuje w formie obwieszenia z uwagi na brzmienie art. 74 ust. 3 u.o.o.ś. w związku z art. 49 k.p.a., czyli z uwagi na ilość stron postępowania przekraczającą 10. Przekazano także zawiadomienie sołtysowi w celu wyłożenia na tablicy ogłoszeń w miejscu inwestycji (k. 244 akt adm. I inst.). Kolejne zawiadomienie z dnia 07 lutego 2022 r. o zakończeniu postępowania i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz opiniami organów współdziałających, wywieszone zostało na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy N. (k. 389 akt adm. I inst.) również na podstawie art. 74 ust. 3 u.o.o.ś. w związku z art. 49 k.p.a. oraz opublikowane na stronie podmiotowej BIP, a także przekazano także sołtysowi w celu wyłożenia na tablicy ogłoszeń w miejscu inwestycji (k. 393 akt adm. I inst.). Zawiadomienie powtórnie skierowane było jedynie do stron postępowania i informowało, że w terminie 7 dni od daty otrzymania strony mogą zapoznać się z aktami i składać wnioski i zastrzeżenia. Stwierdzić należy, co nie było sporne, że nie były to działania informacyjne adresowane do społeczności lokalnej w rozumieniu ustawy środowiskowej. Tymczasem obowiązek podjęcia przez organ właściwy czynności zapewnienia udziału społeczeństwa, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest bezwarunkowy, niepozostawiający granic swobody. Taka kwalifikacja mocy bezwarunkowej wykonania tego obowiązku wynika nadto z regulacji art. 79 ust. 2 ustawy środowiskowej, który ustanawia przesłanki odstąpienia od tego obowiązku i formę odstąpienia, stanowiąc: "Organ prowadzący postępowanie może, w drodze postanowienia, wyłączyć stosowanie przepisów działu III i VI w odniesieniu do przedsięwzięć realizowanych na terenach zamkniętych, jeżeli zastosowanie tych przepisów mogłoby mieć niekorzystny wpływ na cele obronności i bezpieczeństwa państwa". W świetle zgromadzonych akt sprawy, w istocie nie zapewniono społeczeństwu żadnego udziału w przedmiotowym postępowaniu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, naruszenie przez właściwy organ obowiązku zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowi rażące naruszenie prawa. Nie konwaliduje tego naruszenia, poinformowanie społeczeństwa o postępowaniu na ostatnim etapie ciągu czynności postępowania, którym jest podjęcie rozstrzygnięcia w drodze decyzji. Przepis art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ustanawia obowiązek organu właściwego, któremu odpowiada prawo społeczeństwa do udziału w całym toku postępowania, w którym szczególną wagę ma udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego. Wynik bowiem czynności postępowanie wyjaśniającego przesądza o dopuszczalności wyprowadzenia określonych konsekwencji prawnych treści rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 130/17, CBOSA). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela także stanowisko zgodnie z którym najistotniejszym wymogiem, gwarantującym zachowanie udziału społeczeństwa w danej procedurze, jest prawidłowe poinformowanie jak najszerszego kręgu osób o tym, jaki projekt jest procedowany, gdzie można zapoznać się z jego treścią oraz w jaki sposób i w jakim terminie należy zgłosić swoje uwagi. Jest bowiem oczywistym że w sytuacji, gdy obywatele lokalnej społeczności nie mają takiej możliwości, nie ma mowy o zapewnieniu im możliwości zabrania głosu i wypowiedzenia się na temat projektu. Jest to kluczowa część każdej procedury zawierającej wymóg zachowania udziału społeczeństwa (wyr. WSA w Krakowie z 18 maja 2018r., sygn. akt II SA/Kr 354/18, CBOSA). Przy czym, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że przedmiotem oceny w zakresie rażącego naruszenia prawa mogą być także naruszenia przepisów postępowania (wyr. NSA 25 lutego 2020r., sygn. akt II OSK 2622/18, CBOSA). Nie sposób więc przyznać racji SKO w P., że nie doszło do rażącego naruszenia prawa w niniejszej sprawie, albowiem jak uznało SKO osoby zaniepokojone lub zainteresowane planowanym przedsięwzięciem mogły dotrzeć do informacji rozpowszechnianych publicznie przez Urząd Miejski odnośnie planowanej inwestycji. Zawiadomienia opisane powyżej były kierowane jedynie do stron postępowania, ponadto wskazany w zawiadomieniu z dnia 7 lutego 2022 r. 7-dniowy termin do składania wniosków i uwag nie odpowiadał w zakresie jego długości 30-dniowemu terminowi określonemu w art. 33 ust. 1 pkt 7 u.o.o.ś. do składania uwag i wniosków. Dodatkowo bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest, że wszystkie organy uzgadniające, w tym Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P., wyraziły pozytywne stanowisko co do realizacji i funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia. Wbrew temu co podnosi SKO, właśnie brak jakichkolwiek zgłoszonych uwag i wniosków przez społeczeństwo w niniejszej sprawie wynika z tego, że społeczeństwu nie zapewniono udziału w postępowaniu środowiskowym, skutkiem czego tych uwag i wniosków nie zgłoszono. Reasumując, Sąd uznał, iż SKO nie dokonało prawidłowej analizy, czy w przedmiotowej sprawie, stwierdzone i niekwestionowane przez Sąd naruszenie przepisów postępowania miało rzeczywiście rażący charakter. Kierując się zakresem kontroli wyznaczonym przez art. 134 § 1 p.p.s.a., według którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, uchylić należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 33 ust. 1, art. 79 ust. 1, art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 czerwca 2022 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza N. z [...] marca 2022r., jak Sąd orzekł w punkcie 1 wyroku. To skutkowało wyeliminowaniem z obiegu prawnego zaskarżonej decyzji SKO, ale w związku z art. 135 p.p.s.a., Sąd uznał za zasadne stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] marca 2022 r. z uwagi na spełnienie przesłanki wydania decyzji z 01 marca 2022r. z rażącym naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z treści przepisu art. 135 p.p.s.a wynika bowiem dla Sądu Administracyjnego obowiązek wyjścia poza granicę skargi i zajęcie się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy. Obowiązek ten powstaje w odniesieniu do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy i jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Nadrzędnym obowiązkiem Sądu Administracyjnego jest bowiem, przez wydanie orzeczenia, stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji publicznej niezgodny z prawem (uch. NSA (7) z 27 czerwca 2000r., sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1 poz. 7; wyr. NSA z 16 listopada 2005r., sygn. akt FSK 22261/04; post. NSA z 11 stycznia 2007r., sygn. akt I OSK 275/06; CBOSA; E. Łętowska w glosie do wyroku NSA z dnia 26 lutego 2003 r., V SA 1131/02, dostępne OSP 2003/7-8/93; M. Ptak Szerokość i głębokość orzekania sądu administracyjnego w granicach sprawy administracyjnej i przywołane tam orzecznictwo oraz doktryna, CASUS 2016/1/25-33). Stosownie do powyższego Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 2 wyroku. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym z uwagi na wniosek w tym zakresie złożony w treści skargi, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI