IV SA/Po 536/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-10-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
inwestycja celu publicznegowieża telekomunikacyjnaplanowanie przestrzenneprawo administracyjnedecyzja lokalizacyjnaSKOWSAochrona środowiskapola elektromagnetyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie wieży telekomunikacyjnej.

Skarżący M. S. kwestionował decyzję o lokalizacji wieży telekomunikacyjnej, zarzucając organom administracji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak zebrania kompletnego materiału dowodowego i niewłaściwą ocenę dowodów. Sąd uznał jednak, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, zebrały wymagany materiał dowodowy, a inwestycja jest zgodna z przepisami. Oddalono skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza N. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy wieży telekomunikacyjnej. Skarżący podnosił liczne zarzuty dotyczące wadliwości postępowania, w tym braku zebrania kompletnego materiału dowodowego, niewłaściwej oceny dowodów (opinii przyrodniczej, analizy środowiskowej) oraz naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd analizując sprawę stwierdził, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie, dokonały wymaganej analizy warunków zagospodarowania terenu i stanu faktycznego, a także uzyskały niezbędne uzgodnienia. Sąd podkreślił, że decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest etapem wstępnym i nie podlega swobodnej ocenie organu, a odmowa jej wydania wymaga wykazania wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa. W ocenie Sądu, analiza środowiskowa przedstawiona przez inwestora była wystarczająca, a zarzuty dotyczące wpływu inwestycji na środowisko i zdrowie ludzi zostały prawidłowo ocenione przez organy, zwłaszcza w kontekście zmian w przepisach dotyczących oceny oddziaływania na środowisko. Sąd uznał również, że nie było podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ani do uzgodnień z Państwową Inspekcją Sanitarną w tej konkretnej sprawie. W konsekwencji, Sąd uznał skargę za niezasadną i oddalił ją w całości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i oceniły dowody. Analiza środowiskowa była wystarczająca, a opinia przyrodnicza nie była przydatna dla sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji dokonały prawidłowej analizy materiału dowodowego, w tym analizy środowiskowej przedstawionej przez inwestora. Opinia przyrodnicza skarżącego została uznana za nieprzydatną ze względu na jej wstępny charakter i brak informacji o kompetencjach autora.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.z.p. art. 53 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Organ dokonuje analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu.

u.p.z.p. art. 56

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymaga uzgodnienia projektu decyzji z określonymi organami.

u.g.n. art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Definiuje cele publiczne, w tym budowę urządzeń łączności publicznej.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.

p.o.ś. art. 121

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Ochrona przed polami elektromagnetycznymi.

p.o.ś. art. 122a

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Pomiary pola elektromagnetycznego w środowisku.

p.o.ś. art. 123

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Okresowe badania pól elektromagnetycznych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego. Naruszenie przepisów postępowania poprzez dowolną ocenę dowodu z opinii przyrodniczej. Naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do wyjaśnienia kompetencji osoby podpisującej opinię przyrodniczą. Naruszenie przepisów postępowania poprzez dowolną ocenę dowodu z analizy środowiskowej. Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie rozpatrzenia zarzutów mieszkańców i skarżącego co do negatywnego wpływu inwestycji. Naruszenie przepisów postępowania poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji, która została wydana przed zajęciem stanowiska przez skarżącego. Naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie doręczenia pisma inwestora niektórym stronom. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niedokonanie przez organ analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez nieustalenie w decyzji wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez uznanie, że inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi, mimo braku ustaleń.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest etapem wstępnym na drodze realizacji inwestycji. Sama bowiem decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji nie wkracza w takim wypadku – poza warunkami, które wynikają wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego – w sferę wykonywania praw przysługujących do takich nieruchomości. Właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. W aktualnym stanie prawnym kwestia negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko w zakresie emitowanego pola elektromagnetycznego nie może stanowić podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, instalacje radiokomunikacyjne nie są już bowiem zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze czy też potencjalnie znacznie oddziaływać na środowisko.

Skład orzekający

Jacek Rejman

sprawozdawca

Józef Maleszewski

przewodniczący

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście lokalizacji inwestycji celu publicznego, w szczególności dotyczących analizy warunków, uzgodnień oraz oceny wpływu na środowisko i zdrowie ludzi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, w tym zmian w przepisach dotyczących oceny oddziaływania na środowisko. Niektóre argumenty Sądu dotyczące Państwowej Inspekcji Sanitarnej mogą być specyficzne dla daty wszczęcia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy budowy wieży telekomunikacyjnej, co jest tematem aktualnym w kontekście rozwoju sieci 5G. Choć rozstrzygnięcie jest proceduralne, porusza kwestie wpływu inwestycji na środowisko i zdrowie, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców.

Czy budowa wieży telekomunikacyjnej zagraża środowisku? WSA w Poznaniu wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 536/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-10-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman /sprawozdawca/
Józef Maleszewski /przewodniczący/
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 maja 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy), w wyniku rozpatrzenia odwołania M. S. (dalej również: skarżący; strona), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: k.p.a., utrzymało w mocy decyzję nr [...] Burmistrza N. (dalej również: Burmistrz; organ I instancji) z dnia 25 sierpnia 2023 r. (znak [...]), wydaną w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Decyzja Kolegium została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
E. spółka akcyjna z siedzibą w W. (dalej: E. S.A.; inwestor; wnioskodawczyni) w dniu 16 czerwca 2023 r. wystąpiła do Burmistrza N. z wnioskiem o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie wieży telekomunikacyjnej z instalacją radiokomunikacyjną i niezbędną infrastrukturą (w tym wewnętrzną linią zasilającą), przewidzianej do realizacji na części działki ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie P. w gminie N. . Teren inwestycji jest zagospodarowany na cele rolnicze. Obiekt będzie wymagał dostaw energii elektrycznej za pośrednictwem projektowanej infrastruktury technicznej.
Do wniosku załączono mapę z zaznaczonym terenem objętym wnioskiem oraz analizę środowiskową, która szczegółowo opisuje planowaną inwestycję. Wniosek ten został uzupełniony w piśmie z dnia 23 czerwca 2023 r. na wezwanie organu I instancji.
Na zlecenie Burmistrza przygotowano analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji - zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej również: u.p.z.p.; ustawa planistyczna) oraz sporządzono projekt decyzji ustalającej lokalizację przedmiotowej inwestycji celu publicznego.
Następnie Burmistrz zwrócił się o uzgodnienie lokalizacji inwestycji do podmiotów współdziałających w wydaniu decyzji, w tym Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w G. . (dalej: WW ZZ w G. .), Związku Spółek Wodnych w N. (ZSW w N. ), Starosty N. (dalej: Starosta), [Prezesa] Urzędu Lotnictwa Cywilnego w W. (Prezes ULC w W.), Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. (Dyrektor OUG w P.), W. Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. (dalej: WZDW w P.). W odpowiedzi, do akt sprawy wpłynęło postanowienie Starosty z dnia 10 lipca 2023 r. i postanowienie Dyrektora WW ZZ w G. . z dnia 12 lipca 2023 r. oraz pismo ZSW w N. z dnia 10 lipca 2023 r.
W piśmie z dnia 13 sierpnia 2023 r. M. S. zgłosił uwagi co do inwestycji wskazanej we wniosku. Ponadto, następnie do akt sprawy wpłynęły dwa pisma wyrażające sprzeciw grupy mieszkańców miejscowości P. wobec przedmiotowej inwestycji, gdyż obawiają się negatywnego wpływu planowanego obiektu na środowisko naturalne i ludzi.
Decyzją z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr [...] Burmistrz N. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie wieży telekomunikacyjnej z instalacją radiokomunikacyjną i niezbędną infrastrukturą (w tym wewnętrzną linią zasilającą), przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], położonej w obrębie P. w gminie N. .
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że dla terenu projektowanej inwestycji nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ponadto wskazano, że zgodnie z art. 53 ust. 3 u.p.z.p. organ dokonał analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. S., reprezentowany przez pełnomocnika (radcę prawnego), podniósł zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy planistycznej, skutkujące wadliwością decyzji.
Zdaniem skarżącego, Burmistrz nie zebrał kompletnego materiału dowodowego, przez co nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy. Organ nie ustalił: 1) jaka zabudowa znajduje się w sąsiedztwie terenu objętego wnioskiem, 2) w jakiej odległości od planowanego obiektu, 3) jakie walory przyrodnicze ma teren inwestycji oraz jego otoczenie, 4) jaki będzie wpływ obiektu na otoczenie, 5) jakie parametry techniczne będzie miał obiekt. Skarżący podniósł, że organ winien przeprowadzić dowód z opinii biegłego w celu zbadania zachowania dopuszczalnych poziomów pól elektroenergetycznych, zgodnie z przepisami obowiązującego rozporządzenia. Stwierdził, że organ nie odniósł się do zarzutów podnoszonych w toku postępowania przez mieszkańców wsi P., a ponadto nie poinformował o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie przez strony przed wydaniem decyzji. Skarżący argumentował również, że przedmiotowa decyzja jest też niezgodna z przepisami planistycznymi, gdyż organ nie przeprowadził analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji; nie ustalił w decyzji wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, mimo że w sąsiedztwie terenu inwestycji znajdują się gospodarstwa domowe; nie dokonał też ustaleń pozwalających na stwierdzenie, że inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Ponadto, w dniu 13 grudnia 2023 r. M. S. złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii przyrodniczej dotyczącej korzystania z terenu działki nr [...] przez kilka gatunków ptaków, bezkręgowców i nietoperzy, podlegających ochronie prawnej.
W odpowiedzi na wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, E. S.A. złożyła pełnomocnictwa uprawniające do reprezentowania spółki w okresie od 14 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2024 r., zaś skarżący wykazał, że jest współwłaścicielem działek nr [...], leżących w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...].
Motywując swoje rozstrzygnięcie, Kolegium w uzasadnieniu decyzji z dnia 15 maja 2024 r. w pierwszej kolejności wyjaśniło, że przedsięwzięcie objęte wnioskiem należy zaliczyć do inwestycji celu publicznego i w tym względzie odwołał się do art. art. 6 [pkt 1] ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344). Organ II instancji stwierdził, że w myśl tego przepisu do celów publicznych zalicza się budowę urządzeń łączności publicznej, zaś wnioskodawczyni jest spółką trudniącą się prowadzeniem łączności komórkowej dostępnej powszechnie - i temu ma służyć planowana stacja bazowa.
Następnie organ odwoławczy przedstawił tryb wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w tym przywołał treść art. 53 ust. 3 u.p.z.p. Zarazem zauważył, że decyzję w tego rodzaju sprawie wydaje się po uprzednim uzgodnieniu z organami lub podmiotami wyszczególnionymi w art. 53 ust. 4 u.p.z.p.
W ocenie Kolegium, wykonana w sprawie na podstawie art. 53 ust. 3 u.p.z.p. analiza jest wprawdzie lapidarna, lecz przydatna dla jej załatwienia. Organ II instancji zauważył, że: w zakresie stanu faktycznego wymieniono i opisano grunty pod inwestycję; są to niezabudowane grunty rolne leżące na terenie wiejskim; planowany obiekt będzie położony na terenie działki nr [...], której grunty oznaczone są w ewidencji gruntów jako inne grunty orne klasy VI i pastwiska klasy V; inwestycja dotyczy łączności publicznej, a zatem warunek z art. 61 ust. 1 pkt 4 [w zw. z art. 50 ust. 1] u.p.z.p., związany z użytkami rolnymi klas I-III nie ma tu zastosowania. Organ odwoławczy stwierdził, że przy analizie prawnej wzięto pod uwagę, że działka stanowi własność gminy N. , przyjąć zatem należy, iż sam organ gminy jest w pełni zorientowany w zakresie stanu jej majątku.
Kolegium wskazało na to, że projekt decyzji uzgodniono w właściwymi organami, które nie wyraziły sprzeciwu wobec inwestycji, co wynika z ich odpowiedzi na wniosek o uzgodnienie decyzji. Organ zauważył, że w szczególności Starosta jako organ odpowiedzialny za ochronę gruntów rolnych i leśnych nie zgłosił sprzeciwu wobec inwestycji, a organ I instancji uwzględnił w decyzji uwagi podmiotów odpowiedzialnych za gospodarkę wodami w zakresie urządzenia melioracyjnego, jakim jest rów oznaczony jako "[...]", graniczący z działką nr [...].
Organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i zawiera niezbędne elementy określone w art. 54 u.p.z.p., a projekt decyzji został sporządzony przez osobę uprawnioną zgodnie z art. 50 ust. 4 u.p.z.p. Zdaniem Kolegium, zarzuty odwołania okazały się nieuzasadnione. Materiał dowodowy jest kompletny, a okoliczności istotne dla sprawy zostały wyjaśnione, tj. położenie działki i charakterystyka otoczenia. Organ odwoławczy przypomniał, że teren inwestycji stanowią niezabudowane grunty rolne leżące na terenie wiejskim i stwierdził, że takie ustalenie jest wystarczające dla załatwienia przedmiotowej sprawy. Dodał, że kwestie dokładnego położenia planowanego obiektu na terenie wskazanym we wniosku, w tym określenie odległości od granic działki nr [...] i zabudowań na działkach sąsiednich, nie są badane w sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Natomiast będą one istotne na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, wtedy to bowiem będzie analizowana zgodność projektu budowlanego z przepisami prawa budowlanego.
Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do prowadzenia w przedmiotowym postępowaniu badań w kierunku oddziaływania obiektów objętych wnioskiem na środowisko i zdrowie ludzi, gdyż z uwagi na konstrukcję planowanego obiektu, tj. wieży z instalacją radiokomunikacyjną, nie ma możliwości, by ponadnormatywne oddziaływanie pola elektromagnetycznego mogło zagrozić ludziom. Organ II instancji wskazał na to, że zgodnie z analizą środowiskową załączoną do wniosku anteny emitujące takie pole będą zainstalowane na wieży na wysokości minimalnej 42 m, a ponadnormatywne oddziaływanie pola elektromagnetycznego występuje w promieniu do 18,5 m od środka elektrycznego każdej z anten. Nie ma zatem możliwości, by w strefie potencjalnie niebezpiecznej mogła się znaleźć przypadkowa osoba.
Organ odwoławczy zauważył, że kwestie ochrony przed polami elektromagnetycznymi są uregulowane w art.121-124 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r., poz. 54) i przywołał brzmienie tych przepisów. Wskazał również na obowiązki prowadzącego instalację oraz użytkownika urządzenia emitującego pola elektromagnetyczne, wynikające z art. 122a Prawa ochrony środowiska. Nadto zaznaczył, że dodatkowo oceny poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku i obserwacji zmian dokonuje się w ramach państwowego monitoringu środowiska, a Główny Inspektor Ochrony Środowiska prowadzi okresowe badania poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (art. 123 ust. 1 i 2).
W takiej sytuacji organ II instancji stwierdził, że kwestia ochrony środowiska przed negatywnymi skutkami oddziaływania pola elektromagnetycznego jest uregulowana odrębnie i nie ma zatem powodu by ją badać w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wskazał na to, że w myśl powołanych przepisów pomiary poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku powinny zostać wykonane bezpośrednio przed rozpoczęciem użytkowania instalacji, a także każdorazowo w przypadku zmiany istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości skutkującej zmianami w występowaniu miejsc dostępnych dla ludności w otoczeniu instalacji lub urządzenia - na pisemny wniosek właściciela lub zarządcy nieruchomości, na której nastąpiła ta zmiana.
Kolegium zauważyło również, że teren inwestycji i najbliższe otoczenie nie znajduje się na obszarze objętym ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody, a zatem brak było podstaw do uzgodnienia projektu decyzji z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (por. art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p.).
Organ odwoławczy stwierdził zarazem, że organ I instancji faktycznie zaniechał wyznaczenia terminu do zajęcia stanowiska przez strony przed wydaniem decyzji, lecz nie ma to wpływu na wynik postępowania. Dodał, że subiektywne przekonanie skarżącego oraz innych mieszkańców P. o szkodliwym oddziaływaniu na zdrowie ludzi urządzenia służącego łączności przez telefonię komórkową nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji. Kolegium wskazało na to, że organ I instancji ustalił także wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich (por. pkt 7 osnowy decyzji).
Organ II instancji zauważył również, że w myśl art. 52 ust. 3 u.p.z.p. nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków.
Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodu w postaci opinii przyrodniczej, Kolegium wskazało na to, że opinia ta nie jest przydatna dla załatwienia sprawy. Organ stwierdził w tym względzie, że po pierwsze, jest to opinia prywatna, podpisana przez osobę o niewiadomych kompetencjach w zakresie ochrony środowiska; po drugie, w samej opinii podano, że ma ona charakter uproszczony i wstępny. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie znalazł podstaw do prowadzenia szczegółowych badań i inwentaryzacji przyrody w trakcie przedmiotowego postępowania. Ponadto zauważył, że autor opinii odnosi się w niej do kwestii rozpoczęcia robót budowlanych, a decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie stanowi do tego podstawy.
W skardze na decyzję odwoławczą M. S., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, zarzucił zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, który pozwalałaby na jednoznaczne ustalenie okoliczności istotnych w sprawie, a ograniczenie ustaleń do stwierdzenia, że teren inwestycji stanowią niezabudowane grunty rolne leżące na terenie wiejskim, w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności: a) jaka jest charakterystyka zabudowy i zagospodarowania otoczenia planowanej inwestycji, w szczególności w jakiej odległości od planowanej inwestycji znajdują się zabudowania, oraz jakie walory przyrodnicze posiada teren inwestycji i jej otoczenie, b) jaki jest rzeczywisty obszar oddziaływania inwestycji, c) wszystkich parametrów technicznych inwestycji i danych charakteryzujących jej wpływ na środowisko, np. oświetlenie, hałas związany z budową oraz następnie czynnościami konserwacyjnymi; d) jaki wpływ na zdrowie ludzi ma przedmiotowa inwestycja, e) jaki inwestycja ma wpływ na środowisko, a w szczególności czy inwestycja narusza wartości i walory przyrodnicze oraz krajobrazowe, oraz czy wpływa negatywnie na siedliska gatunków podlegających ochronie, w tym Bociana białego (Ciconia ciconia), f) nierozważenie innych alternatywnych, nieuciążliwych dla mieszkańców i niezagrażających środowisku lokalizacji inwestycji; 2) art. 7, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodu w postaci opinii przyrodniczej sporządzonej przez Stowarzyszenie "[...]" i w konsekwencji uznanie, że nie jest ona przydatna dla załatwienia sprawy, podczas gdy opinia ta pochodzi od podmiotu profesjonalnie zajmującego się ochroną środowiska, i jest podpisana przez osobę uprawnioną do reprezentacji stowarzyszenia, a zatem uznać należało że jest to miarodajny dokument stwierdzający jakie zagrożenia niesie za sobą przedmiotowa inwestycja dla środowiska naturalnego, który powinien stanowić asumpt dla organu do powołania biegłego celem sporządzenia opinii na temat wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko w kontekście unaocznionych w prywatnej opinii faktów; 3) art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie, wobec powziętych wątpliwości, wezwania skarżącego do wyjaśnienia, jakie kompetencje ma osoba podpisująca opinię przyrodniczą, podczas gdy organ powinien udzielać stosownych wskazówek co do okoliczności mających znaczenie w sprawie, których skarżący obiektywnie nie był w stanie samodzielnie zidentyfikować; 4) art. 7, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodu z analizy środowiskowej - budowa instalacji radiokomunikacyjnej [...] i uznanie jej za wiarygodny i miarodajny dowód, podczas gdy dokument ten został sporządzony na zlecenie strony zainteresowanej pozytywnym rozstrzygnięciem oraz budzi wątpliwości w zakresie rzetelności przedstawionych w niej danych; 5) art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczności wymagające wiadomości specjalnych, tj. ustalenia wpływu inwestycji na zdrowie i środowisko oraz ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji, a także weryfikacji wniosków analizy środowiskowej sporządzonej na zlecenie inwestora; 6) art. 7, art. 77 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego, w szczególności zarzutów mieszkańców i skarżącego co do negatywnego wpływu przedmiotowej inwestycji na zdrowie i życie oraz chronione i ważne dla funkcjonowania ekosystemu gatunki zwierząt; 7) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 10 § k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji, podczas gdy organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję przed zajęciem ostatecznego stanowiska przez skarżącego oraz zaniechał wyznaczenia skarżącemu odpowiedniego terminu na zajęcie stanowiska, pomimo że skarżący w piśmie zwrócił się do organu o możliwość wniesienia uwag w późniejszym terminie z uwagi na konieczność przeprowadzenia szczegółowej analizy sprawy; 8) art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie doręczenia K. R. oraz nadawcy pisma mieszkańców m. P. pisma inwestora z dnia 22 sierpnia 2023 r., pomimo że pismo to stanowiło odpowiedź na zarzuty tych osób, a w konsekwencji uniemożliwienie odniesienia się do twierdzeń tam podniesionych (osoby te mogły zakładać, że inwestor nie złożył żadnej odpowiedzi i wobec tego mogły również uznać, że nie ma potrzeby zapoznania z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, skoro żadnej odpowiedzi tam nie będzie);
2. w konsekwencji naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.z.p. poprzez niedokonanie przez właściwy organ analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, a także stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji; 2) art. 54 pkt 2 lit. d u.p.z.p. poprzez nieustalenie w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, podczas gdy w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji znajdują się gospodarstwa domowe; 3) art. 56 u.p.z.p. poprzez uznanie, że inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi, podczas gdy organ nie poczynił ustaleń koniecznych do takiej oceny.
Przy tak sformułowanych zarzutach, rozwiniętych w uzasadnieniu skargi, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Kolegium w odpowiedzi na skargę, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów zawartych w skardze i podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o jej oddalenie.
E. S.A. (uczestnik postępowania), reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, w odpowiedzi na skargę ustosunkowała się do jej treści oraz do zaskarżonego rozstrzygnięcia. Stwierdzając, że planowana inwestycja nie pozostaje w sprzeczności z żadnym przepisem prawa powszechnie obowiązującego, uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi w całości, jako oczywiście bezzasadnej.
Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał zarzuty i wnioski skargi. Pełnomocnik strony dodał, że główne zarzuty strony koncentrują się na tym, że organ nie rozpatrzył merytorycznie wniosków inwestora, gdyż bezkrytycznie przyjął argumentację inwestora, w tym okoliczności wskazane w analizie środowiskowej dołączonej do wniosku. W ocenie strony, to organ powinien przeprowadzić analizę sprawy warunków umożliwiających wydanie decyzji lokalizacyjnej, a nie inwestor, czego w sprawie zabrakło. W związku z tym pełnomocnik podniósł brak własnych ustaleń organu w sprawie, gdzie organ uznał za istotny dowód opinię inwestora, a nie uznał za istotny dowód opinii przedstawionej przez skarżącego. Pełnomocnik zaznaczył, że organy działają w interesie publicznym. Przedmiotowa inwestycja służy interesowni publicznemu w szerszym znaczeniu, ale wieża ta nie leży w interesie społeczności lokalnej. Wskazał też, że w postępowaniu było sygnalizowane istnienie innych gruntów, co do których nie byłoby sprzeciwu społeczności lokalnej, na których można by posadowić przedmiotową wieżę, czego organ nie rozważył.
Pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oddalanie skargi jako bezzasadnej. Pełnomocnik podniósł, że w ocenie inwestora decyzja odpowiada prawu, zawiera ustosunkowanie się zarówno do inwestora jak i skarżącego, strona skarżąca nie wykazała wad i innych błędów, przedstawionych przez inwestora analizy środowiskowej. Pełnomocnik podkreślił, że postępowanie w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego jest etapem wstępnym procesu inwestycyjnego i będzie miał swoją kontynuację na dalszych etapach procesu budowlanego. Przedmiotowa inwestycja przed jej realizacją i użytkowaniem będzie podlegała na podstawie przepisów z zakresu ochrony środowiska odpowiednim zgłoszeniom, będą wykonywane pomiary pól elektromagnetycznych, proces inwestycyjny jest wieloetapowy, pomiary rzeczywistych emisji będą wykonywane przed rozpoczęciem użytkowania przedmiotowego obiektu. Pełnomocnik uczestnika oświadczył, że oddziaływanie przedmiotowej inwestycji podlega kontroli celem dotrzymania obowiązujących poziomów promieniowania w środowisku, wybór terenu inwestycji nie był przypadkowy, wynikał z analiz technicznych. Poza tym, organ związany jest wnioskiem inwestora i nie ma możliwości wskazywania innej lokalizacji inwestycji. Zdaniem pełnomocnika, nie zaszły przesłanki dotyczące odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, wydaną w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie wieży telekomunikacyjnej z instalacją radiokomunikacyjną i niezbędną infrastrukturą (w tym wewnętrzną linią zasilającą), przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], położonej w obrębie P. w gminie N. .
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.), tj. zasadniczo w brzmieniu wynikającym z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1688).
Zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.z.p. inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W odniesieniu do inwestycji celu publicznego o znaczeniu powiatowym i gminnym decyzję wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.). Właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji (art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.z.p.). Decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 u.p.z.p., wydaje się po dokonaniu niezbędnych uzgodnień, o których mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. Natomiast zgodnie z art. 53 ust. 5 u.p.z.p. uzgodnień, o których mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p., dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi.
W następnej kolejności Sąd zauważa, że w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. ustawodawca wskazał, że przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć "działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344) - dalej: u.g.n. Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 u.g.n. celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest m.in. wykonywanie robót budowlanych obiektów i urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji. Zdaniem Sądu, z treści powyższych przepisów w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego.
Ustalenie lokalizacji takiej inwestycji, w myśl art. 52 ust. 1 u.p.z.p., następuje na wniosek inwestora.
Okolicznością bezsporną jest, że dla terenu, na którym inwestor planuje realizację stacji bazowej telefonii komórkowej nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z art. 54 u.p.z.p. decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa: 1) rodzaj inwestycji; 2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie: a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych; 3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1.
Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja – a właściwie utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji – zawiera wszystkie wymienione w tym przepisie elementy.
Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z art. 56 u.p.z.p. nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Aby odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji wskazanej we wniosku przez inwestora, organ musiałby wykazać jej niezgodność z przepisami prawa. Odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego musi się opierać na wyraźnej sprzeczności zamierzenia inwestycyjnego z przepisem prawa, nakładającymi konkretne ograniczenia.
Wskazania w tym miejscu wymaga, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest etapem wstępnym na drodze realizacji inwestycji. Decyzja taka ma odpowiedzieć na pytanie, czy na danym terenie jest dopuszczalna zabudowa określonego rodzaju, a więc czy zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Przechodząc do oceny samego wniosku i wydanych decyzji pod względem wymogów określonych w przepisach, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zawierać między innymi określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000. Ponadto, w świetle art. 52 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien również zawierać charakterystykę inwestycji, obejmującą określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz określenie charakterystycznych parametrów technicznych oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko. Inwestor powinien przedstawić zatem m.in. takie dane techniczne, które pozwolą ustalić charakterystykę inwestycji z punktu widzenia jej oddziaływania na środowisko i zaliczenia do grupy przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Podkreślenia też wymaga, że ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego w danym miejscu nie podlega swobodnej ocenie organu, a tym bardziej nie jest zależne od woli właścicieli i innych osób, które w ogóle nie mają prawa do nieruchomości, na których inwestycja jest lokalizowana i co najwyżej może oddziaływać na ich nieruchomości. Sama bowiem decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji nie wkracza w takim wypadku – poza warunkami, które wynikają wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego – w sferę wykonywania praw przysługujących do takich nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 2082/07, dostępny w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadnie też organ II instancji zauważył, że w myśl art. 52 ust. 3 u.p.z.p. nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków.
W następnej kolejności należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie projekt decyzji sporządzony został przez uprawnionego urbanistę, którego dane zostały wskazane w projekcie, jak i w samej decyzji organu I instancji. Spełnione zostały zatem wymagania, o których mowa w treści art. 50 ust. 4 u.p.z.p. Ponadto warto zaważyć, że według art. 51 u.p.z.p. decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu powiatowym lub gminnym – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżona decyzja została wydana przez właściwy organ, tj. Burmistrza N. .
Przepis art. 53 ust. 3 u.p.z.p. przewiduje, że właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy: 1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych; 2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji.
Zdaniem Sądu, taka analiza została przeprowadzona przez organ I instancji, czego potwierdzeniem są znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, w tym mapy w odpowiedniej skali (1:1000) oraz wypisy z rejestru gruntów. Organ ustalił również, kto jest właścicielem terenu, na którym ma zostać zlokalizowana inwestycja oraz jakie grunty wchodzą w skład nieruchomości, jakie są zasady i warunki zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych i – co się z tym wiąże – czy wymagane są uzgodnienia innych organów.
Przepis art. 53 ust. 4 u.p.z.p. wskazuje na konieczność uzyskania przed wydaniem decyzji określonych w nim uzgodnień projektu decyzji. Projekt decyzji uzyskał wymagane uzgodnienia właściwych organów. W sprawie organ wystąpił i uzyskał niezbędne uzgodnienia w trybie art. 53 ust. 4 i 5 u.p.z.p. W szczególności warto zwrócić uwagę na postanowienie WW ZZ w G. . z dnia 12 lipca 2023 r. i postanowienie Starosty z dnia 10 lipca 2023 r. oraz tzw. "milczące" uzgodnienia z Prezesem ULC w W. i Dyrektorem OUG w P.. Zostały spełnione wymogi z art. 53 ust. 4 pkt 4, 6, 13 u.p.z.p., a także z art. 53 ust. 4 pkt 9 u.p.z.p. (uzgodnienia z właściwym zarządcą drogi).
Sąd wyjaśnia, że w sprawie nie było podstaw do uzgodnienia projektu decyzji z właściwym organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 2a u.p.z.p. Ten ostatni przepis dotyczy spraw wszczynanych po 24 września 2023 r., as zatem nie odnosi się do sprawy będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Sądowi znane są poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach z dnia 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 722/19 oraz 4 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2339/16 (orzeczenia dostępne jw.), jednak Sąd tych poglądów w zakresie charakteru kompetencyjnego art. 3 pkt 1a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowe Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2024 r., poz. 416) nie podziela. Przepis ten jako norma ustrojowa określająca zakres działania organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej do dokonania uzgodnienia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego (patrz: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 października 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 490/22, dostępny jw.). W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie art. 3 pkt 1a ustawy o Państwowe Inspekcji Sanitarnej jest przepisem o charakterze ustrojowym, a nie kompetencyjnym. Ponadto należy wskazać, że ustawodawca wprowadził w art. 53 ust. 4 pkt 2a u.p.z.p. obowiązek uzgadniania decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 z właściwym organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej - pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Zgodnie z wolą ustawodawcy, przepis art. 53 ust. 4 pkt 2a u.p.z.p. obowiązuje w odniesieniu do spraw wszczynanych po 24 września 2023 r. (dodany przez art. 1 pkt 51 lit. c tiret pierwsze ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. - Dz.U. z 2023 r., poz. 1688, zmieniającej nin. ustawę z dniem 24 września 2023 r.; patrz: art. 78 ustawy zmieniającej). Ustawodawca wskazał w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. stwierdził, że do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Racjonalny ustawodawca nie objął zatem obowiązkiem uzgadniania przedmiotowych decyzji z organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej w sprawach wszczętych przed tą datą i nie ma podstaw, by w tych okolicznościach obowiązek taki wywodzić z innych przepisów. W ocenie Sądu, nie jest bowiem do zaakceptowania koncepcja, w której art. 3 pkt 1a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowe Inspekcji Sanitarnej można uznać za przepis kompetencyjny w przypadku spraw wszczętych przed 24 września 2023 r., a w odniesieniu do spraw wszczętych po wejściu w życie art. 53 ust. 4 pkt 2a u.p.z.p. (który bez wątpienia jest przepisem kompetencyjnym) traktować ten przepis jako ustrojowy. Ustawodawca świadomie wprowadził art. 53 ust. 4 pkt 2a u.p.z.p. z zastrzeżeniem, że obowiązuje on dopiero w odniesieniu do spraw wszczynanych po 24 września 2023 r. (patrz: art. 78 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.).
Poza tym, nie było potrzeby przeprowadzenia uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody (art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p.). Z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że teren inwestycji nie obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody, innych niż wymienione w pkt 7 (ten ostatni dotyczy obszarów położonych w granicach parku i jego otuliny). Wynika to z faktu, że teren ten nie jest położony w granicach obszarów objętych ochroną przewidzianą w art. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2024 r., poz. 1478). Dodać należy, że w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (aktualnie: Dz.U. z 2024 r., poz. 54) wskaznao obowiązek uwzględnienia wymagań związanych z ochroną środowiska w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (a zatem odpowiednio - w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego i decyzji o warunkach zabudowy – patrz: art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p.), w tym w szczególności [patrz: art. 73 ust. 1 pkt 1] ograniczenia wynikające z ustanowienia w trybie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2023 r. poz. 1336, 1688 i 1890) parku narodowego, rezerwatu przyrody, parku krajobrazowego, obszaru chronionego krajobrazu, obszaru [...], zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, użytku ekologicznego, stanowiska dokumentacyjnego, pomników przyrody oraz ich otulin.
W tym miejscu warto zwrócić uwagę na to, że planowana inwestycja, jak i jej oddziaływania leżą poza obszarami [...], gdyż najbliższe z nich znajdują się odpowiednio - ponad 10,5 km ([...] – Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk) oraz ponad 16 km ([...] – Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków) od planowanej instalacji radiotelekomunikacyjnej. Wyjaśnienie tego znajduje się w analizie środowiskowej przedsięwzięcia, dołączonej do wniosku inwestora.
Co się też tyczy tegoż kwestionowanego dokumentu, Sąd podkreśla, że dołączona do wniosku analiza środowiskowa została prawidłowo oceniona przez organy i zasadnie poczyniono na jego podstawie ustalenia faktyczne w sprawie. Przede wszystkim dokument ten jest elementem wniosku, który spełnia wymogi z art. 52 ust. 2 u.p.z.p. Poza określeniem granic terenu objętego wnioskiem, zawiera on bowiem charakterystykę inwestycji, obejmującą m.in. określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu, przedstawione w formie opisowej i graficznej oraz określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko.
Jak wynika z akt sprawy, wniosek inwestora dotyczył budowy instalacji radiokomunikacyjnej na terenie działki nr [...], obręb P. w gminie N. . W przedstawionej przez inwestora dokumentacji szczegółowo odniesiono się do parametrów technicznych planowanej inwestycji - jej typ, rodzaj i liczbę anten, jaka ma być zamontowana na wieży telekomunikacyjnej, wysokość ich zawieszenia na wieży - wysokość środka elektrycznego anten [m n.p.t.] dla sektorowych - 47,2 m, dla radioliniowych - 45,7 m, poszczególne azymuty, tilty, jak i przewidywane zasięgi (obszary) występowania promieniowania elektromagnetycznego o wartościach ponadnormatywnych. Uzupełniony wniosek inwestora zawierał wszystkie niezbędne dane i załączniki, spełniając tym samym wymogi wskazane w art. 52 ust. 1 i 2 u.p.z.p.
Właściwy organ dokonał prawidłowej analizy, o której mowa w art. 53 ust. 3 u.p.z.p., tj. warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych (pkt 1) oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji (pkt 2). W sprawie wykazano zgodność zamierzenia inwestycyjnego z przepisami odrębnymi (art. 56 zd. pierwsze u.p.z.p.). Osnowa decyzji organu I instancji identyfikuje i określa wszystkie niezbędne wymagania w tym zakresie, nie tylko rodzaj inwestycji i parametry przedsięwzięcia (pkt 1-3), ale i ustalenia dotyczące ochrony środowiska i zdrowia ludzi (pkt 4), jak i ustalenia dotyczące ochrony interesów osób trzecich (pkt 7), ustalenia dotyczące zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie na podstawie przepisów odrębnych i inne warunki (pkt 8-10), w tym w odniesieniu do istniejącej infrastruktury technicznej, urządzeń melioracyjnych i rurociągów (gazowych i wodnych). Decyzja organu I instancji zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 54 u.p.z.p., w tym rodzaj inwestycji (pkt 1) oraz warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych (pkt 2). W niniejszej sprawie spełnione zostały warunki z art. 52 ust. 3 i art. 56 u.p.z.p. Nie zmienia tej oceny nie do końca adekwatna uwaga ogólna Kolegium co do tego, że w tego rodzaju sprawie nie ma wymogu wykazywania, iż inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi (taki warunek istnieje w przypadku decyzji ustalającej warunki zabudowy - por. art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.).
Co do kwestii przeprowadzenia dowodu z przedłożonej przez skarżącego w postępowaniu odwoławczym opinii przyrodniczej dotyczącej tego, że "z terenu działki nr [...] korzysta kilka gatunków ptaków, bezkręgowców i nietoperzy, podlegających ochronie prawnej", Sąd w pełni podziela stanowisko Kolegium, że opinia ta nie jest przydatna dla załatwienia sprawy, zarówno z powodu braku istotnych informacji co do fachowości jej autora, jak i przede wszystkim dlatego, że w samej treści tego dokumentu wskazano, że opinia ma charakter uproszczony i wstępny. W sprawie nie zostały zaś wiarygodnie wykazane podstawy do prowadzenia szczegółowych badań i inwentaryzacji przyrody w trakcie przedmiotowego postępowania. Poza tym trafnie organ odwoławczy zauważył, że sam autor opinii odniósł się w niej do kwestii rozpoczęcia robót budowlanych, a decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jeszcze do tego nie stanowi podstawy.
W sprawie nie zachodziły też podstawy do przeprowadzenia opinii z dowodu biegłego w celu ustalenia wpływu inwestycji na zdrowie i środowisko oraz ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji, a także weryfikacji wniosków analizy środowiskowej sporządzonej na zlecenie inwestora. Dokument ten był wiarygodny i mógł stanowić podstawę oceny wniosku.
Sąd nie doszukał się w tej sprawie naruszenia przepisów art. 7 (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 (zasada wzbudzania zaufania do władzy publicznej), art. 9 (zasada informowania) oraz szczegółowych przepisów dotyczących postępowania dowodowego oraz ustalania i rozpatrywania materiału dowodowego, tj. art. 75, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 84 k.p.a. Zaskarżonej decyzji nie można również postawić zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia decyzji administracyjnej. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, Kolegium nie naruszyło również przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Odnosząc się jeszcze do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., Sąd wyjaśnia, że podnosić go może tylko ten podmiot, którego prawa procesowe zostały w ten sposób naruszone, a ponadto musi wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie zaś to nie miało miejsca. Skarżący nie wykazał, jakie czynności i o jakim skutku by wykonał, które mogłyby istotnie wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. Kolegium prawidłowo odniosło się do tej kwestii.
Poza tym trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 53 ust. 1 u.p.z.p. tylko inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie, zaś pozostałe strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się przede wszystkim w drodze obwieszczenia (aktualnie w drodze zawiadomienia w Biuletynie Informacji Publicznej).
Sąd podkreśla również, że w 2022 r. miała miejsce istotna zmiana rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.) - dalej: rozporządzenia Rady Ministrów, dokonana na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1071). Skutkiem nowelizacji było m.in. uchylenie z dniem 4 czerwca 2022 r. zapisów § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów, dotyczących instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, z wyłączeniem radiolinii, emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz. Tym samym tego rodzaju inwestycje, do których należą stacje bazowe telefonii komórkowych, wyłączone zostały z katalogu przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Według dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2011 r. (stanowiącej ujednolicony tekst dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko - Dz.Urz.WE L 175 z dnia 5 lipca 1985 r.) wśród katalogu przedsięwzięć, dla których prawodawca unijny zastrzegł konieczność przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko lub pozostawił to decyzji Państwa członkowskiego, nie ma instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych emitujących pola elektromagnetyczne (por. art. 4 ust. 1 i 2 oraz załączniki I i II tej dyrektywy). Oznacza to, że jej przeprowadzenie dla tego rodzaju przedsięwzięć było wyłącznie wymogiem krajowym (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 7 listopada 2022 r. sygn. akt III OPS 1/22, dostępna jw.).
Przywołana zmiana stanu prawnego, polegająca na uchyleniu § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów, skutkuje brakiem konieczności uzyskania dla planowanej inwestycji stacji bazowej telefonii komórkowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie ma zatem aktualnie uzasadnienia dla analizowania przez organ wymogów w zależności od równoważnej mocy promieniowanej izotropowo, wyznaczonej dla pojedynczej anteny w zależności od odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny. Tym samym w aktualnym stanie prawnym kwestia negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko w zakresie emitowanego pola elektromagnetycznego nie może stanowić podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, instalacje radiokomunikacyjne nie są już bowiem zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze czy też potencjalnie znacznie oddziaływać na środowisko (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 września 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 412/24, dostępny jw. - i przywołane tam stanowisko orzecznictwa).
Powyższe nie oznacza jednak braku kontroli co do oddziaływania pola elektromagnetycznego. Ochrona przed polem elektromagnetycznym emitowanym przez stację bazową telefonii komórkowej będzie zapewniona w ramach obowiązujących przepisów Prawa ochrony środowiska (dalej: p.o.ś.). Na podstawie przepisów tej ustawy będzie trzeba dokonywać obowiązkowego zgłoszenia instalacji, których emisja nie wymaga pozwolenia, mogących negatywnie oddziaływać na środowisko (art. 152 p.o.ś.), dokonywać pomiaru pola elektromagnetycznego w środowisku (art. 122a p.o.ś.). Dodatkowo, na podstawie art. 123 p.o.ś. będzie trzeba przeprowadzać okresowe badania pól elektromagnetycznych. Szczegółowe wymogi w tym zakresie określone zostały zaś w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r., poz. 2448) i rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 17 lutego 2020 r. w sprawie sposobów sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2022 r., poz. 2630).
Podsumowując, Sąd nie doszukał się w niniejszej sprawie po stronie organów administracji tego rodzaju uchybień dotyczących prawa materialnego i procesowego, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI