IV SA/Po 522/23

IV SA/Po 522/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-12-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Sebastian Michalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 575/24 - Wyrok NSA z 2025-03-20
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 147 par. 1 art. 200 art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 724
art. 15 ust. 8
Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 503
art. 10  ust. 2a art. 15 ust. 2 pkt 9 ust. 3 pkt 3a
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 30 maja 2022 r. nr LI/577/2022 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Przyłęk-ZACHÓD - część A 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości, 2. zasądza od Gminy Nowy Tomyśl na rzecz Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Rada Miejska w Nowym Tomyślu, w dniu 30 maja 2022 roku, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podjęła uchwałę nr LI/577/2022 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Przyłęk - ZACHÓD - część A.
Wojewoda Wielkopolski, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, pismem z dnia 2 sierpnia 2023 roku, wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą na powyższą Uchwałę.
Organ nadzoru zażądał stwierdzenia nieważność uchwały w całości ze względu na istotne naruszenie prawa, naruszenie zarówno zasad, jak i trybu, sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ zażądał także zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w planie wyznaczono tereny zabudowy zagrodowej, mieszkaniowej jednorodzinnej oraz mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej w bezpośrednim i bliskim sąsiedztwie terenu wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii - elektrownia wiatrowa, oznaczonego w planie symbolem 1EW, na którym ustalono możliwość remontu i utrzymania istniejącej elektrowni wiatrowej.
Na terenie 1EW dopuszczono realizacje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 5 ust. 1 pkt 2 lit. a uchwały). Dla elektrowni wiatrowej dopuszczono maksymalną całkowitą wysokość 86m oraz maksymalną moc nominalną 1 MW (§ 15 ust. 15 pkt 5-6 uchwały).
W toku procedury planistycznej, w prognozie oddziaływania na środowisko, nie przeanalizowano odległości najbliżej położonych terenów chronionych akustycznie od istniejącej elektrowni ani wpływu tej elektrowni na klimat akustyczny terenów podlegających ochronie.
Natomiast w pkt 6.8 prognozy wskazano, że pod względem komfortu akustycznego na terenie opracowania nie występują obszary o przekroczeniach dopuszczalnych poziomów hałasu dla pory dziennej i nocnej określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczonych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. 2014, poz. 112).
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu w punkcie 3 uzasadnienia negatywnej opinii o projekcie planu (pismo z dnia 6 sierpnia 2021 roku) podkreślił, że nie określono granicy strefy ochronnej elektrowni związanej z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania na środowisko zgodnie z przepisem art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W toku procedury planistycznej, pomimo uwagi RDOŚ, nie został przeanalizowany wpływ elektrowni wiatrowej na klimat akustyczny otaczających ją terenów.
Projekt planu powstał w oparciu o przepis przejściowy art. 15 ust. 8 ustawy z dnia 20 maja 2016 roku o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. 2021, poz. 724). Zaskarżony plan nie musiał uwzględniać przepisu art. 4 ustawy o elektrowniach wiatrowych (w brzmieniu obowiązującym na dzień uchwalania planu), który nakazywał lokalizację budynków mieszkalnych w odległości równej lub większej od dziesięciokrotności całkowitej wysokości elektrowni wiatrowej.
Wojewoda zaznaczył przy tym, że przed wejściem w życie ustawy o elektrowniach wiatrowych ustawodawca nie nakładał obowiązku ustalania w planach miejscowych konkretnej odległości budynków pełniących funkcje mieszkalne od elektrowni wiatrowych, ale obowiązywał przepis art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który nakazywał określać w planach miejscowych granice terenów pod budowę urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500kW (przed nowelizacją z 29 października 2021 roku - 100kW) oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko.
Burmistrz był zatem zobowiązany przepisami ustawy do dokonania analizy uciążliwości akustycznej elektrowni wiatrowej zlokalizowanej na terenie oznaczonym w planie symbolem 1EW oraz do określenia w planie na podstawie tej analizy strefy ochronnej w której przekroczone zostaną dopuszczalne poziomy hałasu dla najbliżej lokalizowanych terenów podlegających ochronie akustycznej na podstawie przepisów odrębnych o ochronie środowiska.
Przewidziany w zaskarżonej uchwale (§ 5 ust. 2 pkt 1 ) nakaz dotrzymania dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej, zgodnie z przepisami odrębnymi w zakresie ochrony środowiska, ma charakter fikcyjny, bo przyjmuje, że istniejący wiatrak nie powoduje przekroczenia tych poziomów poza terenem 1EW, czyli w promieniu około 50m od wieży. Tymczasem znowelizowana z dniem 23 kwietnia 2023 roku ustawa o elektrowniach wiatrowych przyjmuje w analogicznej sytuacji odległość minimum 700m.
Rada Miejska w Nowym Tomyśli, działająca przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego (ustanowiony przez Burmistrza Nowego Tomyśla), zażądała oddalenia skargi w całości, zasądzenia na rzecz Gminy Nowy Tomyśl kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
Rada Miejska zażądała przeprowadzenia postępowania dowodowego z:
1) treści zaskarżonej uchwały na okoliczność, że Wojewoda na etapie kierowania zaskarżonej uchwały do publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego przyjmował pozytywną oceną służb nadzoru prawnego co do prawidłowości treści uchwały pod względem prawnym oraz redakcyjnym,
2) prawomocnego pozwolenia z dnia 6 marca 2008 roku na budowę elektrowni wiatrowej, prawomocnej decyzji z dnia 24 sierpnia 2009 roku w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie elektrowni wiatrowej oraz poprzedzającej je prawomocnej decyzji z dnia 31 stycznia 2007 roku o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na okoliczność, że Wojewoda ma świadomość, iż obecnie stawiane zarzuty istotnego naruszenia prawa pozostają w sprzeczności z treścią art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2023 roku o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023, poz. 553);
3) dokumentów dotyczących organizacji oraz przebiegu sesji Rady Miejskiej, na której podjęto zaskarżoną uchwałę (protokół z sesji Rady Miejskiej, lista obecności, wydruk wyników głosowania) na okoliczność potwierdzenia legalności zaskarżonej uchwały;
4) Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Nowy Tomyśl na okoliczność braku sprzeczności pomiędzy ustaleniami Studium a zaskarżoną uchwałą;
5) Prognozy oddziaływania na środowisko na okoliczność wprowadzenia do planu ograniczeń służących ochronie środowiska naturalnego;
6) stanowiska Pracowni Projektowania, autora projektu planu, w celu wykazania bezzasadności skargi;
7) decyzji Burmistrza Nowego Tomyśla z dnia 2 września 2019 roku o podziale działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 379/2 na dwie odrębne działki o numerach 379/9 oraz 379/10.
W uzasadnieniu zgłoszonych żądań Rada Miejska wyjaśniła, że nie podziela stanowiska Wojewody oraz przedstawiła poniżej powołaną argumentację.
Sesja, na której podjęto uchwałę odbyła się zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym. Projekt planu został pozytywnie zaopiniowany przez Gminną Komisję Urbanistyczno-Architektoniczną. Uchwała została przesłana organowi nadzoru celem zbadania pod względem prawnym, a następnie opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego.
Wniesiona skarga pozostaje w sprzeczności z treścią art. 10 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw, gdyż powołany zapis ustawowy wyłącza spod regulacji powoływanych przez skarżącego te elektrownie wiatrowe, dla których decyzje o pozwoleniu na budowę stały się ostateczne przed wejściem niniejszej ustawy.
Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw "W przypadku elektrowni wiatrowych wybudowanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, niespełniających wymogów określonych w art. 4a ustawy zmienianej w art. 1, dopuszcza się jedynie wykonywanie ich remontów lub czynności niezbędnych do ich prawidłowego użytkowania, z wyłączeniem działań prowadzących do zwiększenia mocy zainstalowanej elektrycznej lub zwiększenia oddziaływań na środowisko tych elektrowni". Oznacza to, iż w takich przypadkach minimalna odległość elektrowni wiatrowej określona w art. 4a ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych nie jest brana pod uwagę przy wydawaniu decyzji administracyjnych wymaganych do wykonywania remontów lub czynności, o których mowa w ust. 1.
Rada Miejska uznaje, że Wojewoda poza ogólnymi wypowiedziami nie wykazał, aby w rezultacie podjęcia zaskarżonej uchwały doszło do jakichkolwiek przekroczeń prawa. Zarzuty o rażącym naruszeniu zasad co do granic oznaczania terenu na rysunkach planu, czy też trybu uzyskiwania dodatkowych analiz w toku procedury planistycznej są twierdzeniami zbyt daleko idącymi, błędnymi.
Elektrownia wiatrowa zlokalizowana na terenie 1EW jest obiektem istniejącym od 2009 roku. W trakcie opracowywania projektu planu miejscowego nie pracowała z uwagi na awarię.
Zgodnie z zapisami planu zakazuje się lokalizacji nowych urządzeń wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii - elektrowni wiatrowej. Nie ma ryzyka powstania nowego obiektu o parametrach większych niż posiada wiatrak dotychczas istniejący.
W prognozie środowiskowej w Dziale 8.5 Oddziaływanie na stan higieny atmosfery, klimat lokalny i akustyczny wskazano, że "Na terenie opracowania znajduje się elektrownia wiatrowa na działce nr 379/9". Tereny chronione akustycznie znajdują się w granicy tego terenu i są to tereny zabudowy zagrodowej. W projekcie planu wskazano nakaz dotrzymania dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej, zgodnie z przepisami odrębnymi w zakresie ochrony środowiska.
Elektrownia wiatrowa funkcjonuje od 2009 roku, a zatem zachodzi tutaj sytuacja opisana w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 roku o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023, poz. 553).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
W świetle art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. 2023, poz. 40) uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, lecz może zaskarżyć wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
W niniejszej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od dnia przekazania mu Uchwały (co, jak podano w skardze miało miejsce 7 czerwca 2022 roku) nie orzekł o jej nieważności, wobec czego w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zaskarżył ją do sądu administracyjnego. Realizując tę kompetencję organ nadzoru nie był ograniczony terminem do wniesienia skargi.
W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm.; w skrócie "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innym orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 5) oraz inne akty tych organów i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6).
Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., sąd administracyjny stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.).
Natomiast zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm.) istotne naruszenie zasad sporządzania planu ogólnego lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 30 maja 2022 roku nr LI/577/2022 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Przyłęk - ZACHÓD - część A. Uchwała weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (§ 18 Uchwały), tj. z dniem 24 czerwca 2022 roku, nadal obowiązuje oraz nie była nowelizowana.
Sąd uznał skargę za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania, w granicach zaskarżenia oraz własnej kognicji.
Analiza akt planistycznych ujawnia, że Uchwałą Nr XXI/265/2020 z dnia 20 marca 2020 roku Rada Miejska w Nowym Tomyślu postanowiła przystąpić do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Przyłęk - Zachód.
Burmistrz Nowego Tomyśla, działając w trybie art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2020, poz. 293) oraz art. 39 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 283), ogłosił o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz strategicznej oceny oddziaływania na środowisko tego planu. W ogłoszeniu zawarto informację o możliwości składania wniosków i uwag (obwieszczenie z dnia 21 kwietnia 2020 roku).
Na podstawie art. 17 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Burmistrz Nowego Tomyśla zawiadomił właściwe instytucje i organy o przystąpieniu do sporządzania planu (zawiadomienie z dnia 22 kwietnia 2020 roku wraz z rozdzielnikiem i dowodami doręczeń).
Po ogłoszeniach zebrano wnioski i uwagi oraz przystąpiono do sporządzeniu projektu planu oraz związanej z nim prognozy oddziaływania na środowisko, a także prognozy skutków finansowych. Projekt planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko został przesłany do zaopiniowania oraz uzgodnienia w trybie art. 17 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2021, poz. 741 ze zm.).
Uzgodnienia i opinie zostały włączone do akt planistycznych, lecz w treści zestawienia uzgodnień do projektu mpzp stwierdzono, że wykaz dotyczy projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Nowy Tomyśl - obręb Przyłęk - ZACHÓD - część A.
Projekt planu negatywnie zaopiniował Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu (pismo z dnia 6 sierpnia 2021 roku), a także Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Tomyślu (pismo z dnia 4 sierpnia 2021 roku).
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska zgłosił trzydzieści cztery uwagi do projektu planu. Organ wskazał w szczególności, że według Prognozy na obszarze objętym projektem planu znajduje się elektrownia wiatrowa, ale w treści tej prognozy stwierdza się, że na terenie opracowania nie występują obszary przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu określonych dla pory dziennej i nocnej. RDOŚ zwrócił uwagę na konieczność określenia w prognozie odległości najbliżej położonych terenów chronionych akustycznie od elektrowni wiatrowej oraz wpływu elektrowni wiatrowej na klimat akustyczny terenów podlegających ochronie (pkt 3 opinii).
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny po analizie przekazanych dokumentów stwierdził, że z uwagi na zlokalizowaną w miejscowości Przyłęk elektrownię wiatrową w projekcie wyznaczono granicę "strefy równej dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej".
PPIS zwrócił jednak uwagę, że w projekcie planu pominięto zapis, istotny z punktu widzenia art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 roku o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. 2021, poz. 724), dotyczący wprowadzenia zakazu lokalizacji i budowy budynków mieszkalnych albo budynków o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa. Zapis zakazujący lokalizacji i budowy wskazanych budynków powinien dotyczyć nowej zabudowy mieszkaniowej. Brak takiego zapisu w projekcie planu pociąga za sobą naruszenie przepisów o obowiązku zachowania wymaganej lokalizacji i budowy budynku mieszkalnego od elektrowni wiatrowej. PPIS zwrócił ponadto uwagę na brak spójności zapisów w przekazanych dokumentach. W projekcie uchwały w § 11 nie ustalono ograniczeń wynikających z obowiązywania strefy dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowych, o czym jest mowa w Prognozie oddziaływania na środowisko (str. 15 prognozy). W projekcie uchwały brak doprecyzowania zapisów § 5 ust. 1 pkt a projektu uchwały, który "zakazuje się lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, z wyłączeniem inwestycji celu publicznego" oraz zapisów § 5 ust. 2 pkt a projektu uchwały, który jednocześnie dopuszcza "na terenach P/U, EW lokalizację przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko". Zapis § 5 ust. 1 pkt a projektu uchwały powinien uwzględniać wyłączenie określone w § 5 ust. 2 pkt a projektu uchwały.
Burmistrz Nowego Tomyśla, działając na podstawie art. 17 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2021, poz. 741 ze zm.), pismem z dnia 16 listopada 2021 roku, ogłosił o wyłożeniu projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu oraz o organizacji publicznej dyskusji nad rozwiązaniami przyjętymi w projekcie planu.
Na dzień 29 listopada 2021 roku zaplanowano przeprowadzenie dyskusji publicznej nad rozwiązaniami przyjętymi w projekcie (protokół z przeprowadzenia dyskusji wraz z listą obecności).
Przedmiotem ogłoszenia i dyskusji był dokument zatytułowany "projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Przyłęk - Zachód". Do projektu planu zgłoszono szereg wniosków, które zostały włączone do akt planistycznych (wykaz uwag wniesionych do wyłożonego do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Przyłęk - Zachód).
Burmistrz Nowego Tomyśla, pismem z dnia 25 stycznia 2022 roku, ponownie ogłosił o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Przyłęk - Zachód wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Dyskusja nad rozwiązaniami przyjętymi w projekcie odbyła się w dniu 17 lutego 2022 roku (protokół z przeprowadzonej dyskusji oraz lista obecności). Do projektu planu zgłoszona został jedna uwaga.
Pismem z dnia 29 marca 2022 roku Burmistrz kolejny raz ogłosił o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Tym razem projekt opisany został jako miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Przyłęk - ZACHÓD - część A.
Dyskusja nad rozwiązaniami przyjętymi w projekcie planu odbyła się w dniu 21 kwietnia 2022 roku (protokół z przeprowadzonej dyskusji oraz lista obecności). Do projektu planu nie zgłoszono żadnych uwaga.
W piśmie przedstawiającym sposób wykorzystania ustaleń i informacji zawartych w Prognozie oddziaływania na środowisko, opiniach i uzgodnieniach, uwagach i wnioskach Burmistrz Nowego Tomyśla wyjaśnił, że w projekcie planu nie uwzględniono uwagi PPIS, który uważa, że w strefie 10-krotności od elektrowni wiatrowych obowiązuje zakaz lokalizacji nowej zabudowy mieszkaniowej. Burmistrz podkreślił, że zgodnie z art. 15 ust. 8 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych dopuszcza, w ciągu 72 miesięcy od dnia wejścia w życie wskazanej ustawy, uchwalanie planów miejscowych przewidujących lokalizacje budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, na podstawie przepisów dotychczasowych. Okres ten upływa w lipcu 2022 roku.
Projektu planu został przedstawiony Radzie Miejskiej w Nowym Tomyślu. Na sesji z dnia 27 maja 2023 roku przerwanej i wznowionej w dniu 30 maja 2022 roku, stwierdzając, że ustalenia przyjęte w projekcie planu nie naruszają ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Nowy Tomyśl (Uchwała Nr XVIII/203/2019 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 17 grudnia 2019 roku), Rada Miejska w Nowym Tomyślu, w głosowaniu jawnym, przy liczbie 21 uprawnionych do głosowania oraz liczbie 17 uprawnionych obecnych na sesji, uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Przyłęk - ZACHÓD - część A. Za uchwałą oddanych zostało 13 głosów, przy 4 głosach wstrzymujących się. Głosów przeciw nie było.
Załącznik nr 2 do Uchwały obejmuje postanowienia o sposobie rozstrzygnięcia o uwagach do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Załącznik nr 3 do Uchwały obejmuje rozstrzygnięcia o realizacji zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy oraz o zasadach ich finansowania.
Sąd podziela ocenę Wojewody, że zaskarżona uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem trybu i zasad sporządzania planu miejscowego.
Wzorcem kontroli legalności zaskarżonego aktu prawa miejscowego w zakresie trybu i zasad sporządzenia oraz właściwości organów są przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2022, poz. 503), a także przepisy ustawy z dnia 20 maja 2016 roku o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. 2021, poz. 724), czyli postanowienia wskazanych ustaw w brzmieniu aktualnym na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały, tj. według stanu prawnego na dzień 30 maja 2022 roku.
Niezrozumiała i nietrafiona pozostaje argumentacja autora odpowiedzi na skargę, który bezzasadności zarzutów skargi dopatruje się w treści art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 roku o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023, poz. 553).
Przypomnieć należy, że ocena legalności aktów prawa miejscowego następuje względem stanu prawnego na dzień podjęcia uchwały, a nie zmiany stanu prawnego (porównaj wyrok NSA z 5.05.2011 r., I OSK 1059/10, LEX nr 990131).
Przepis art. 10 ust. 1 powołanej powyżej ustawy ma następującą treść "Jeżeli w planie miejscowym, o którym mowa w art. 15 ust. 8 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, przewiduje się lokalizację budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, organ administracji architektoniczno-budowlanej odmawia wydania pozwolenia na budowę, a w przypadku zgłoszenia - wnosi sprzeciw, jeżeli inwestycja w zakresie tego budynku nie spełnia wymogu zachowania odległości nie mniejszej niż 700 metrów od elektrowni wiatrowej, z wyjątkiem elektrowni wiatrowych, dla których decyzja o pozwoleniu na budowę na podstawie przepisów dotychczasowych".
Dostrzegać więc należy, że przedmiotem regulacji art. 10 ust. 1 wskazanej ustawy jest korzystanie z kompetencji decyzyjnych przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, a nie realizacja kompetencji prawodawczych organów planistycznych.
Dostrzegać również należy, że istotą regulacji art. 10 ust. 1 powołanej ustawy jest to, iż przy realizacji kompetencji decyzyjnych administracji architektoniczno-budowlanej na gruncie planów miejscowych uchwalonych na podstawie przepisów dotychczasowych, w zakresie dotyczącym lokalizacji budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej w pobliżu elektrowni wiatrowych co do których uzyskano ostateczne pozwolenie na budowę przez wejściem ustawy w życie, uchylona zostaje tylko i wyłącznie "reguła 700 metrów", która wprowadza ta ustawa zamiast "reguły 10-krotności wysokości elektrowni wiatrowej".
Uznawać zatem należy, że przepis art. 10 ust. 1 powołanej ustawy nie uchyla, płynącej z art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, konieczności ustalenia ograniczeń w użytkowaniu i zabudowie nieruchomości określonych potrzebą ustalenia strefy ochronnej w trybie art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jeżeli organy planistyczne uchwalają plan zagospodarowania miejscowego w trybie przepisów dotychczasowych, to także na zasadach dotychczasowych mają obowiązek ustanawiać strefy ochronne, gdy na terenie objętym planem funkcjonuje elektrownia wiatrowa.
Natomiast zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 roku o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw "W przypadku elektrowni wiatrowych wybudowanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, niespełniających wymogów określonych w art. 4a ustawy zmienianej w art. 1, dopuszcza się jedynie wykonywanie ich remontów lub czynności niezbędnych do ich prawidłowego użytkowania, z wyłączeniem działań prowadzących do zwiększenia mocy zainstalowanej elektrycznej lub zwiększenia oddziaływań na środowisko tych elektrowni".
Argumentacja odpowiedzi na skargę odwołująca się do treści art. 17 ust. 1 powołanej ustawy odnosi się do przepisów, które nie mogą stanowić wzorca kontroli legalności zaskarżonej uchwały, a ponadto została sformułowana całkowicie poza granicami wyznaczonymi skargą. Wojewoda Wielkopolski nie kwestionuje legalności postanowień uchwały, które ustalają lokalizację elektrowni wiatrowej z zakazem lokalizacji nowych elektrowni wiatrowych, a do tego Wojewoda wyraża pogląd, że na gruncie postanowień zaskarżonej uchwały dopuszczono możliwość remontu i utrzymania istniejącej elektrowni wiatrowej.
Skoro Burmistrz Nowego Tomyśla wyraża kategoryczne stanowisko, iż projekt uchwały został przygotowany w trybie art. 15 ust. 8 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, to Wojewoda Wielkopolski zasadnie przyjmuje, że zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3a w związku z art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w planie miejscowym organy planistyczne, w przypadku zaistnienia takiej potrzeby, powinny określić granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko.
Zgodnie natomiast z treścią art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym "Jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem:
1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne;
2) urządzeń innych niż wolnostojące".
W okolicznościach kontrolowanej sprawy, tj. w odniesieniu do kompetencji planistycznych realizowanych w trybie art. 15 ust. 8 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, zaktualizowały się przesłanki stosowania art. 15 ust. 2 pkt 9 oraz ust. 3 pkt 3a w związku z art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że na terenie objętym planem, tj. na działce ewidencyjnej numer 379/9 w Przyłęk, istnieje/funkcjonuje elektrownia wiatrowa oddana do użytkowania już w 2009 roku. Taki stan rzeczy potwierdzają dokumentacja planistyczna (Prognoza środowiskowa do zaskarżonej uchwały, Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Nowy Tomyśl), a także dowody przedłożone w załączeniu do odpowiedzi na skargę (decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, pozwolenie na budowę oraz pozwolenie na użytkowanie elektrowni wiatrowej).
Odnotować jednak należy, że według decyzji z dnia 31 stycznia 2007 roku o lokalizacji inwestycji celu publicznego ustalona została lokalizacja dla budowy elektrowni wiatrowej, produkującej energię elektryczną do celów prywatnych. W pozwoleniu na użytkowanie (decyzja z dnia 24 sierpnia 2009 roku) mowa jest o elektrowni wiatrowej, która ma wysokość 60m. Z kolei w Studium uchwalonym w 2019 roku stwierdza się, że elektrownia wiatrowa ma wysokość 81,5m i produkuje energię elektryczną w ilości przekraczającej potrzeby własne inwestora (generowana mocy 600kW). Natomiast zaskarżona uchwała w § 15 ust. 15 pkt 5-6 w zakresie szczegółowych parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu dla terenu oznaczonego symbolem 1EW, ustala maksymalną całkowitą wysokość elektrowni wiatrowej mierzoną od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli na 86m, a maksymalną moc nominalną elektrowni wiatrowej na 1 MW.
Sąd w całości podziela stanowisko Wojewody Wielkopolskiego, które jest zbieżne ze stanowiskiem organów, które wyraziły negatywną opinię o projekcie planu (RDOŚ oraz PPIS). W okolicznościach kontrolowanej sprawy zachodziła konieczność wyznaczenia wokół terenu wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii - elektrownia wiatrowa (oznaczony symbolem: 1EW) strefy o szczególnych warunkach zagospodarowania terenów w tym ograniczenia w ich użytkowaniu, a nawet zakazu zabudowy.
Wojewoda trafnie przyjmuje, że brak uwzględnienia stanowiska organów opiniujących w zakresie uzupełnienie Prognozy oddziaływania na środowisko stanowi o istotnym naruszeniu trybu sporządzania planu miejscowego.
Brak ustalenia w treści zaskarżonej uchwały ograniczeń w użytkowaniu i zabudowie w związku z istnieniem elektrowni wiatrowej Wojewoda prawidłowo rozpoznał jako istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego.
Analiza postanowień zaskarżonej uchwały, a także treści Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Nowy Tomyśl (Uchwała Nr XVIII/203/2019 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 17 grudnia 2019 roku), nakazuje podchodzić z ogromną ostrożnością i powątpiewaniem do zapewnień Burmistrza Nowego Tomyśla, że zaskarżony plan został uchwalony na podstawie przepisów dotychczasowych.
Przepis art. 15 ust. 8 ustawy z dnia 20 maja 2016 roku o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. 2021, poz. 724) dopuszcza, a nie nakazuje, uchwalanie planów miejscowych w trybie przepisów dotychczasowych.
W treści § 5 ust. 2 zaskarżonej uchwały, w zakresie określenia zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobraz, zawarte zostały ustalenia dotyczące kształtowania komfortu akustycznego w środowisku zgodnie z przepisami odrębnymi dla terenów zabudowy mieszkaniowej, mieszkaniowo-usługowej, zagrodowej, usługowej oraz rekreacyjno-wypoczynkowej.
Postanowienia planu w zakresie komfortu akustycznego dla opisanych terenów mogą wskazywać, że organy planistyczne działały według przepisów dotychczasowych. Przeciwko takiej tezie świadczą jednak brak uzupełnienia Prognozy oddziaływania na środowisko, brak wyznaczenia dla istniejącej elektrowni wiatrowej izofony generowanego poziomowi hałasu, a w konsekwencji brak wyznaczenie strefy ograniczeń w użytkowaniu i zabudowie dla terenów podlegających ochronie przed hałasem.
Jednocześnie w załączniku nr 3 - tekst studium (str. 100) do uchwały Nr XVIII/203/2019 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 17 grudnia 2019 roku w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Nowy Tomyśl w Dziale 16. Obszary, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię odnawialną źródeł energii o mocy przekraczającej 100kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie i zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu "Elektrownie wiatrowe" stwierdza się, że "Na terenie miasta i gminy Nowy Tomyśl w Studium zachowuje się istniejące elektrownie wiatrowe oznaczone w na rysunku kierunków symbolem P2 - tereny wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii - elektrownie wiatrowe, zlokalizowane w miejscowości Przyłęk, Paproć. W granicach gminy Nowy Tomyśl nie wyznacza się nowych terenów pod lokalizację elektrowni wiatrowych".
Na rysunku Studium zaznaczono strefę ochronną od istniejących elektrowni wiatrowych. Jest to strefa, w której w zakresie lokalizacji nowej zabudowy mieszkaniowej obowiązują przepisy odrębne. Zgodnie z opisem legendy do rysunku Studium (załącznik nr 2) strefa od elektrowni wiatrowej to 10-krotność jej wysokości.
Natomiast zgodnie z postanowieniem § 4 pkt 2 lit. c zaskarżonej uchwały dopuszczone zostało "zachowanie istniejących w dniu uchwalenia planu budynków o funkcji innej niż ustalona dla danego terenu, z prawem ich przebudowy, z uwzględnieniem dla istniejących budynków mieszkalnych ograniczeń wynikających z usytuowania w granicach strefy 10-krotności wysokości elektrowni wiatrowych, zgodnie z przepisami odrębnymi".
Z kolei na załączniku nr 2 do zaskarżonej uchwały (rysunek planu) oznaczona została strefa 10-krotności wysokości elektrowni wiatrowych od istniejącej elektrowni wiatrowej (teren wytwarzania energii elektrycznej - elektrownia wiatrowa, oznaczony symbolem: 1EW).
Sąd podziela stanowisko Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wyrażone w uzasadnieniu negatywnej opinii do projektu.
Postanowienia planu powinny natomiast przewidywać ustalenia zakazujące lokalizacji nowej zabudowy mieszkaniowej. Brak takich ustaleń pociąga za sobą naruszenie przepisów o obowiązku zachowania wymaganej lokalizacji i budowy budynków o funkcji mieszkalnej od elektrowni wiatrowej.
W treści § 4 pkt 2 lit. c zaskarżonej uchwały zawarto postanowienia dotyczące zabudowy istniejącej na dzień uchwalenia planu.
Sąd doszedł do przekonania, że pomimo powyższych wątpliwości co do trybu uchwalenia planu uzasadnione jest żądanie skargi dotyczące stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
Treści zaskarżonej uchwały obejmującej postanowień wskazujące na istnienie strefy 10-krotności wysokości elektrowni wiatrowej oraz pomimo graficznego oznaczenia tej strefy na rysunku planu nie towarzyszy żadna regulacja o charakterze szczegółowych ustaleń dotyczących ograniczeń w użytkowaniu i zabudowie terenów znajdujących się w takiej strefie.
W treści § 11 zaskarżonej uchwały nie ustalono ograniczeń wynikających z obowiązywania strefy dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowych, o czym jest mowa w Prognozie oddziaływania na środowisko (str. 15).
Strefa 10-krotności wysokości elektrowni wiatrowej to okrąg o promieniu 860 metrów, który zajmuje prawie cały obszar objęty uchwałą.
Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części (punkt 1 sentencji wyroku), tj. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Sąd nie znalazł podstaw do odstąpienia od zasady zwrotu kosztów postępowania stronie skarżącej. Tym samym o kosztach postępowania sądowego (punkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając Gminy Nowy Tomyśl na rzecz Wojewody kwotę 480 zł tytułem wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru według stawek minimalnych na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018, poz. 265 ze zm.).