IV SA/Wa 3414/17

IV SA/Wa 3414/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-09-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2017-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aleksandra Westra
Anna Szymańska /przewodniczący/
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 648/19 - Wyrok NSA z 2020-05-28
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska Sędziowie: WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.) del. SO Aleksandra Westra po rozpoznaniu w dniu 26 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie przyznania odszkodowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].10.2017 r. nr [...] Wojewoda [...], nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania pełnomocnika P.L., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. [...]z dnia [...].12.2016 r. [...] w zakresie pkt 3, dotyczącego odmowy uwzględnienia wniosku P.L. w sprawie przyznania mu odszkodowania co do udziału 1/4 części za nieruchomość położoną w [...] w Dzielnicy [...], zajętą pod drogi publiczne - ulicę [...] stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 247 m² oraz ulicę [...]stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 158 m². Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco. Decyzją z dnia [...].12.2016 r. [...] Prezydent m. [...] w pkt 1 ustalił odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczna (gminną): ulicę [...]stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 247 m² oraz ulicę [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 158 m², uregulowaną obecnie w księdze wieczystej KW Nr [...], stanowiącą własność Miasta [...], w wysokości 128.790,00 zł; w pkt 2 przyznał ustalone w punkcie 1 odszkodowanie w udziale 3/4 części, tj. kwotę 95.592,50 zł na rzecz: K.L. (s. K. i W.) w udziale wynoszącym 1/4 części, tj. w kwocie 32.197,50 zł oraz R.M.(s. A. i W.) w udziale wynoszącym 2/4 części, tj. w kwocie 64.395,00 zł; w pkt 3 odmówił zaś uwzględnienia wniosku P.L. (s. K. i H.) w sprawie przyznania odszkodowania co do udziału wynoszącego 1/4 część, za nieruchomość położoną w [...] w dzielnicy [...], zajętą pod tę drogę publiczną - ulicę [...], stanowiącą działkę ew. nr [...]z obrębu [...], o pow. 158 m²; w pkt 4 i 5 Organ do wypłaty ustalonego odszkodowania zobowiązał Prezydenta m. [...], w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Na skutek złożenia przez profesjonalnego pełnomocnika P.L. odwołania od tej decyzji w zakresie jej pkt 3, dotyczącego odmowy uwzględnienia wniosku P.L. w sprawie przyznania odszkodowania co do udziału 1/4 części za tę nieruchomość, tj. kwoty 32.197,50 zł – Organ odwoławczy utrzymał ją w mocy. Natomiast rozstrzygnięcie tyczące ustalenia odszkodowania na rzecz K.L. oraz R.M. za tę nieruchomość zajętą pod drogi publiczne (gminne) - ul. [...] i ul. [...], stało się ostateczne, a następnie prawomocne, jako niezakwestionowane. Wojewoda podał, że 28.11.2003 r. K.L. złożył w Urzędzie m. [...]w Dzielnicy [...]wniosek o wypłatę odszkodowania, w oparciu o art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, za nieruchomość zajętą pod drogi publiczne - ul. [...]i ul. [...]. Wskazał, że występuje w imieniu wszystkich współwłaścicieli lecz pełnomocnictw nie załączył. Z akt sprawy wynika, iż na dzień 31.12.1998 r. właścicielami przedmiotowej nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...] byli K.L. W.K. i R.M.. Umową dożywocia zawartą w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]) w dniu [...].08.2003 r. W.K. przeniosła na rzecz P.L. udział wynoszący 1/4 części we współwłasności nieruchomości przy ul. [...] w [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...]. Z tego wynika, że w dniu złożenia przez K.L. wniosku o ustalenie odszkodowania, tj. w dniu 28.11.2003 r., współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości był on sam, R.M. i P.L.. Wojewoda potwierdził więc prawidłowość ustaleń Organu I. instancji, że P.L.wystąpił o odszkodowanie dopiero w dniu 25.07.2014 r., a więc uchybił przewidzianemu na to terminowi. Wojewoda, na poparcie swego stanowiska, odwołał się też do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08.10.2008 r., sygn. akt I OSK 1439/07 (opubl. CBOSA - nsa.gov.pl), w którym między innymi stwierdzono, iż "...takie ukształtowanie trybu wszczęcia postępowania w art. 73 ust. 4 ustawy przesądza o tym, że roszczenie o odszkodowanie jest związane z właścicielem nieruchomości, jeżeli nieruchomość stanowi własność wspólną - z każdym z jej współwłaścicieli. Przenosząc to na grunt art. 28 k. p. a. stwierdzić należy, że sprawa każdego współwłaściciela jest odrębną i tylko mogącą być połączoną do wspólnego rozpoznania, na mocy art. 62 k. p. a. Inaczej mówiąc każdy ze współwłaścicieli ma interes prawny tylko w postępowaniu wszczętym swoim własnym wnioskiem, natomiast nie jest stroną postępowania, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu z wnioskiem innego współwłaściciela tej nieruchomości". Podał jednocześnie, że w niniejszej sprawie nie mógł także znaleźć zastosowania przepis art. 209 k.c. stanowiący, że każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. Podzielił bowiem stanowisko Sądu Najwyższego zajęte w wyroku z dnia 27.10.1971 r. (sygn. akt I CR 427/71, opubl. OSN z 1972r. nr 5, poz. 88, opubl. LEX nr 1350), że przepis art. 209 k.c. nie dotyczy roszczenia o odszkodowanie za utraconą własność, gdyż nie jest to czynność zmierzająca do zachowania wspólnego prawa. Roszczenie o wypłatę odszkodowania za odjętą własność nieruchomości jest bowiem roszczeniem o świadczenie podzielne, przy podzielności zaś świadczenia wierzytelność dzieli się na tyle niezależnych od siebie części, ilu jest wierzycieli. Przewidziana w przepisie art. 209 k.c. konstrukcja upoważnienia każdego współwłaściciela do podjęcia wszelkich czynności zachowawczych nie opiera się na przedstawicielstwie ustawowym jednego współwłaściciela przez drugiego, tylko na wzajemnej reprezentacji interesów jednych przedstawicieli przez drugich. Cechą charakterystyczną tej wzajemnej reprezentacji jest to, że współwłaściciel podejmuje czynność zachowawczą w imieniu własnym, ale w interesie pozostałych współwłaścicieli. Funkcją czynności zachowawczych jest ochrona wspólnego prawa do przedmiotu współwłasności. Czynności te należą do zarządu rzeczą wspólną w rozumieniu art. 201 k.c. Wojewoda podał zatem, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy doszło do uchybienia przez P.L. terminowi z art. 73 ust. 4 cyt. ustawy, który jest terminem zawitym. Bezczynność strony w oznaczonym terminie powoduje więc utratę uprawnień. Przywrócenie terminu zawitego prawa materialnego (terminu ustalonego dla dochodzenia przez stronę jej praw podmiotowych lub roszczeń) jest możliwe jedynie wówczas, gdy możliwość taką przewiduje przepis określający dany termin. Art. 73 cyt. ustawy takiej możliwości nie przewiduje. Ustawodawca jednoznacznie określił bowiem termin składania wniosków od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. jednocześnie stwierdzając, iż po upływie tego terminu roszczenie wygasa. We wniesionej skardze profesjonalny pełnomocnik skarżącego – P.L. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
1. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nierozpoznanie wszystkich okoliczności sprawy i zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji Organu I. instancji, 2. naruszenie art. 64 § 2 k.p.a., poprzez odmowę uwzględnienia wniosku P.L. z dnia 27 listopada 2003 r., który zawierał braki formalne, mimo iż zostały one w całości uzupełnione w terminie zakreślonym przez organ, 3. naruszenie art. 9, 10 § 1 i 64 § 2 k.p.a., poprzez niezapewnienie P.L. czynnego udziału w sprawie, - które miały wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziły do uznania, że wniosek P.L. o ustalenie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne został złożony po terminie przewidzianym w przepisie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wobec czego jego roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotowe nieruchomości wygasło. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasadzenie od Organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik podał, że zawiadomieniem z dnia 18 lutego 2004 r. Organ I. instancji m.in. wezwał K.L. do uzupełnienia wniosku, poprzez załączenie stosownych dokumentów, w tym wystąpienia wszystkich uprawnionych. Żądanie to jednak nie zostało obarczone żadnym terminem do jego wykonania, ani pouczeniem o skutkach niezastosowania się do niego. Kolejnym pismem z dnia 16 czerwca 2005 r. Prezydent m. [...] ponownie wezwał do uzupełnienia wniosku, poprzez wystąpienie wszystkich uprawnionych, zaznaczając przy tym, iż zgodnie z zebranymi dokumentami właścicielami przedmiotowej nieruchomości są: K.L., R.M. oraz P.L.. I tym razem również pełnomocnikowi nie zakreślono żadnego terminu, ani rygoru. Pismem z dnia 25 lipca 2014 r. (k. 45) K.L., występując jako pełnomocnik współwłaścicieli, ponownie zażądał wypłaty należnego odszkodowania. W jego treści wymieniono uprawnionych do jego otrzymania: R.M. oraz P.L.. Także i tym razem pismo obarczone było brakiem stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania w tym postępowaniu. Wezwaniem z dnia 3 listopada 2014 r. Organ I. instancji, tym razem zakreślając stosowny termin i pouczając o skutkach jego niedochowania, zażądał od pełnomocnika K.L. przedłożenia m.in. pełnomocnictw, z których wynikałoby umocowanie do reprezentowania pozostałych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. K.L. pismo to otrzymał w dniu 12 listopada 2014 r. W dniu zaś 17 listopada 2014 r., a więc przed upływem zakreślonego terminu, przedłożył do organu żądane pełnomocnictwa. Poprzednie wezwania nie zawierały bowiem wymaganych przepisem art. 64 § 2 k.p.a. elementów, tj. terminu i pouczenia. Zdaniem P.L., w jego imieniu mógł wystąpić inny współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości - jego ojciec, na podstawie pełnomocnictwa (okoliczność bezsporna). Tego dokumentu nie załączono do wniosku z dnia 27 listopada 2003 r. W takiej sytuacji obowiązkiem Organu I. instancji było prawidłowe i jasno wyrażone zobowiązanie, opatrzone stosownym terminem i rygorem za jego niedochowanie. Wymogi te spełniało dopiero wezwanie z dnia 3 listopada 2014 r., które w całości zostało wykonane przez ówczesnego pełnomocnika P.L. – K.L.. Wątpliwości pełnomocnika budzi zatem czy Organ I. instancji, w przypadku stwierdzenia braków formalnych wniosku, prawidłowo uruchomił procedurę jego uzupełnienia oraz czy strona w zakreślonym przez Organ terminie uzupełniła dostrzeżone braki. Wyraził przekonanie, że wniosek z dnia 27 listopada 2003 r. został złożony także w imieniu Skarżącego P.L. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego, rolą organu administracyjnego, w przypadku powzięcia wątpliwości co do zakresu podmiotowego tego wniosku, było poczynienie ustaleń, w czyim imieniu występował K.L., wzywając go do wymienienia z imienia i nazwiska współwłaścicieli, których reprezentuje. A w dalszej kolejności, do przedłożenia ich pełnomocnictw w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Skoro K.L. nie został prawidłowo wezwany przez Organ do uzupełnienia wymienionych braków formalnych wniosku, to nie mógł uchybić terminowi zawitemu, o którym mowa w tym przepisie. Takie działanie Organu I. instancji naruszało podstawowy obowiązek zapewnienia stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w każdym jego stadium. Z wezwania z dnia 16 czerwca 2005 r. niezbicie wynika, iż organ administracyjny posiadał wiedzę o tym, że P.L. należy do kręgu współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. W związku z tym jeżeli miał jakiekolwiek wątpliwości odnośnie tego, czy wniosek z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczył również jego osoby (we wniosku zaznaczono, że został złożony w imieniu współwłaścicieli), a następnie zakresu udzielonego przez niego pełnomocnictwa dla K.L., to winien był wezwać jego samego lub pełnomocnika do przedłożenia stosownych wyjaśnień, zgodnie z art. 9, 10 § 1 i 64 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.), uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Stwierdzić należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. ustawodawca nie uzależnił możliwości rozpoznania przez Sąd sprawy w trybie uproszczonym od zgody pozostałych stron postępowania, czy też od zgody organu (por. a contrario art. 119 pkt 2 P.p.s.a.). Mając zatem na uwadze, że stan niniejszej sprawy jest dostatecznie wyjaśniony i jednoznaczny, Sąd nie stwierdził potrzeby skierowania jej do rozpoznania na rozprawie. Przeciwnie, ustalił, że zachodzi możliwość rozpoznania jej w trybie uproszczonym, zwłaszcza że z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. nie wynikają żadne warunki wstępne skierowania tego typu sprawy do postępowania uproszczonego. Z tego względu w myśl art. 120 P.p.s.a. sprawa rozpoznana została w tym trybie na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie jest zasadna. Należy podkreślić, że przedmiotem rozpoznania Wojewody [...] była jedynie część zaskarżonej decyzji odszkodowawczej Organu I. instancji, tj. zawarta w jej pkt 3 odmowa uwzględnienia wniosku P.L. w sprawie przyznania odszkodowania za udział wynoszący 1/4 część nieruchomości położonej w [...]w Dzielnicy [...], zajętej pod drogi publiczne - ulicę [...]stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...]z obrębu [...] o pow. 247 m² oraz ulicę [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 158 m². Na wstępie należy zauważyć, że trafnie wywiódł Wojewoda - powołując się na orzecznictwo (por. m. in. wyrok WSA w Warszawie z 23.11.2010 r. - I SA/Wa 989/10 i wyrok WSA w Warszawie z 13.01.2010 r. - VII SA/Wa 668/09) – że odnośnie części decyzji poddanej kontroli instancyjnej, organ wiążą granice, lecz nie zarzuty odwołania. Uprawnione jest stanowisko Wojewody, że decyzja odszkodowawcza Organu I. instancji jest podzielna. W myśl przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133 poz. 872 ze zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Z kolei ustęp 4 tego artykułu stanowi, że odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Natomiast po upływie tego terminu roszczenie wygasa. Prawidłowe są ustalenia Wojewody – poczynione w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy - że decyzją Wojewody [...]z dnia [...].07.2014 r. nr [...] stwierdzono nabycie przez Gminę [...]- [...]z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawo własności gruntu zajętego pod część ulicy [...]w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ew. nr [...] o powierzchni 158 m², uregulowanego w księdze wieczystej KW nr [...], która to decyzja stała się ostateczna w dniu [...].08.2014 r. Z kolei decyzją z dnia [...].07.2014 r. nr [...] Wojewoda [...]stwierdził nabycie przez Gminę [...]- [...]z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntu zajętego pod część ulicy [...] w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...]jako działka ew. nr [...] o powierzchni 247 m², uregulowanego w księdze wieczystej KW nr [...]. Niniejsza decyzja stała się ostateczna w dniu [...].08.2014 r. Istniały więc podstawy do żądania odszkodowania. Trafnie, w oparciu o akta niniejszej sprawy wywiódł Wojewoda, podzielając ustalenia I. instancji, że w dniu 28.11.2003 r. K.L. złożył w Urzędzie m. [...] w Dzielnicy [...]wniosek o wypłatę odszkodowania, w oparciu o art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, za nieruchomość zajętą pod drogi publiczne - ul. [...]i ul. [...]. W nagłówku tego podania wskazał, że występuje w imieniu wszystkich współwłaścicieli (nie wymieniając ich z imienia i nazwiska). Do wniosku nie zostały załączone stosowne pełnomocnictwa dla K.L. do reprezentowania pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Dzielnica [...]przekazała ten wniosek do Biura Gospodarki Nieruchomościami Geodezji i Katastru Urzędu m. [...] w celu załatwienia go zgodnie z kompetencjami. Po czym pismem z dnia 18.02.2004 r. Organ I. instancji zwrócił się do K.L. o dostarczenie dokumentów potwierdzających prawo własności Wnioskodawców do przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r., ostateczną decyzję Wojewody wydaną na podstawie art. 73 ust. 3 cyt. ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, uzupełniony wniosek poprzez wystąpienie wszystkich uprawnionych oraz oryginały postanowienia Sądu o nabyciu praw do spadku w przypadku spadkobierców byłych właścicieli. Zasadna jest uwaga pełnomocnika Skarżącego, że wezwanie to nie zawierało terminu ani rygoru, (podobnie jak i kolejne wezwanie), co nie oznacza jednak, że wniosek z 28.11.2003 r. został przez K.L. złożony także w imieniu P.L. . Nie zostało to w żaden sposób dowiedzione. Brak wskazania terminu oraz rygoru stanowił uchybienie, ale w realiach rozpatrywanej sprawy nie można się zgodzić, by uchybienie to miało istotny wpływ na jej wynik. Odnotować bowiem należy, że K.L. podjął się uzupełnienia tych braków dopiero po przeszło roku i przy piśmie z dnia 13.05.2005 r. przekazał do Organu I. instancji oryginał wypisu z księgi wieczystej, potwierdzający prawo Wnioskodawców do przedmiotowej nieruchomości według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., wskazując w nagłówku pisma jako współwłaścicieli: siebie, W.L. i R.M.. W dalszym ciągu więc nie wskazywał jako wnioskodawcy występującego o odszkodowanie – P.L.. Zważywszy, że nadal nie zostali wskazani wszyscy uprawnieni, w dniu 16.06.2005 r. Organ I. instancji ponownie zwrócił się do K.L. o uzupełnienie wniosku poprzez ich wskazanie, mając na względzie treść księgi wieczystej. To wezwanie (jak już nadmieniono) również nie było obwarowane terminem i rygorem. K.L. nie odpowiedział na nie. Przez 9 lat pozostawał bierny, aż dopiero 25.07.2014 r. ponowił wniosek z 28.11.2003 r. o wypłacenie odszkodowania, wskazując w nagłówku podania siebie, R.M. oraz po raz pierwszy P.L. . Następnie zaś, przy piśmie z dnia 25.09.2014 r., K.L. dołączył potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię wniosku o odszkodowanie z dnia 27.11.2003 r. podpisaną przez siebie, W.K. i R.M. , nieopatrzonego jednak pieczęcią wpływu do Urzędu. Choć nie był to dokument wówczas złożony do Organu, ale został przez ubiegających się o odszkodowanie przedstawiony w tym postępowaniu administracyjnym z poświadczeniem za zgodność z oryginałem, pośrednio może świadczyć więc o tym, że składając wniosek 28.11.2003 r. K.L. w istocie za współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, uprawnionych do odszkodowania uważał siebie, W.T. i R.M. i za pełnomocnika tych osób się uważał. Wobec tego, że nadal w 2014 r. przed Organem I. instancji K.L. nie złożył stosownego pełnomocnictwa, z którego by wynikało, że może reprezentować P.L. - pismem z dnia 3 listopada 2014 r. Organ zwrócił się do K.L. - na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., tym razem zakreślając 7-dniowy termin i rygor - o dostarczenie (oryginalnego lub potwierdzonego za zgodność z oryginałem) wniosku pozostałych współwłaścicieli tej nieruchomości, na którym znajduje się potwierdzenie wpływu do Urzędu m. [...], ewentualnie potwierdzenie nadania tego wniosku lub pełnomocnictw, z których wynikałoby umocowanie dla K.L. do reprezentowania pozostałych współwłaścicieli tej nieruchomości w niniejszej sprawie, pod rygorem pozostawienia wniosku w części dotyczącej pozostałych współwłaścicieli tej. nieruchomości bez rozpoznania. Wówczas dopiero 17.11.2014 r. K.L. dołączył do akt sprawy pełnomocnictwo do reprezentowania P.L. oraz R.M. w procesie odszkodowawczym, opatrzone datą 13.05.2005 r., które jednak dotychczas do Organu nie zostało złożone i brak było dowodu tak jego złożenia jak i nadania. Nie dowiódł więc, że takie pełnomocnictwo w widniejącej na nim dacie istotnie było udzielone. Nie udowodnił zatem, że był pełnomocnikiem P.L. już w maju 2005 r., czy też wcześniej. Wobec tego nie jest uprawnione twierdzenie, że P.L. został pozbawiony prawa udziału w tym postępowaniu przez naruszenie art. 9, art. 10 § 1 i art. 64 § 2 k.p.a. W przedmiotowym postępowaniu uczestniczył, był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył odwołanie i mógł złożyć dowody przemawiające na jego korzyść. Natomiast stwierdzić należy, że w 2003 i 2005 roku, Organ wzywając do uzupełnienia braków wniosku, starał się zaś zapobiec pominięciu tych osób uprawnionych, które faktycznie czyniły swym pełnomocnikiem K.L.. W efekcie poczynionych wyjaśnień Organy uznały, że był pełnomocnikiem R.M.. jeszcze przed końcem 2005 r., składając ten wniosek także w jego imieniu i trafnie przyjęły, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że przed końcem 2005 r. K.L. był również pełnomocnikiem P.L., a nie dopiero od 2014 r. Należy nadmienić, że 4.11.2016 r. Organ I. instancji zawiadomił Strony postępowania, że nie doszło do usunięcia braków żądania zawartego w piśmie z dnia 03.11.2014 r. i pozostawił bez rozpoznania wniosek K.L. z dnia 13.05.2005 r., złożony w imieniu W.T., w Urzędzie m. [...] w dniu 17.05.2005 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogi - ulice [...]i ulicę [...], położoną w [...]w Dzielnicy [...]. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma bowiem fakt, że wskazana przez K.L. W.T. nie była już wówczas współwłaścicielką tej nieruchomości. Umową dożywocia zawartą w formie aktu notarialnego w dniu [...].08.2003 r. (Rep. A nr [...])W.T. przeniosła na rzecz P.L. udział wynoszący 1/4 części we współwłasności nieruchomości przy ul. [...] w [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...]. Zatem w dniu złożenia przez K.L. wniosku o ustalenie odszkodowania, tj. w dniu 28.11.2003 r., współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości byli K.L., R.M.i P.L. . Jak wynika z aktu poświadczenia dziedziczenia repertorium A Nr [...] z dnia 25.03.2014 r. spadek po W.K. (c. B. i M.), zmarłej w dniu 20.12.2009r. na podstawie testamentu nabył syn zmarłej – K.L. (s. K i W.) w całości. Zatem przedmiot niniejszego postępowania nie wchodzi w skład masy spadkowej po W.T.. Wobec przytoczonych okoliczności trafnie przyjął Wojewoda za Prezydentem m. [...], że P.L.wystąpił o odszkodowanie dopiero w dniu 25.07.2014 r. Wcześniej ani sam o to nie występował, ani też nie był wskazany przez K.L. w charakterze ubiegającego się o odszkodowanie. W tym kontekście wezwania do uzupełnienia braków bez określenia terminu i rygoru, jakkolwiek stanowiły uchybienie, to jednak nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro o odszkodowanie to w zakreślonym przez ustawodawcę terminie mogły osoby uprawnione występować osobno, nie byli bowiem zobligowani do składania łącznego wniosku. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w całości stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone m. in. w wyroku z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1850/13 (opubl. CBOSA - nsa.gov.pl), gdzie Sąd ten wskazał, że z przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wynika, iż z dniem 31 grudnia 1998 r. dotychczasowy właściciel lub współwłaściciel tracą przysługujące im prawo własności. Wygasa zatem między współwłaścicielami więź materialnoprawna, którą do tej pory kształtowały przepisy regulujące obowiązki i prawa współwłaścicieli. Żaden z byłych współwłaścicieli nie może zatem działać na rzecz pozostałych ani ich reprezentować, chyba że przepis szczególny przewidywałby taką możliwość lub udzielone byłoby skuteczne pełnomocnictwo. Każdemu ze współwłaścicieli przysługuje natomiast własne roszczenie o odszkodowanie, odpowiadające jego udziałowi we własności nieruchomości. Roszczenie to znajduje podstawę prawną w powołanym art. 73 Przepisów wprowadzających, a nie w przepisach regulujących współwłasność. Oznacza to, że roszczeń odszkodowawczych jest tyle ilu było współwłaścicieli. Każdy z nich może zatem w różnym czasie dochodzić zaspokojenia swojego roszczenia. Tym samym, dotychczasowy współwłaściciel nie staje się uczestnikiem postępowania wszczętego z wniosku innych współwłaścicieli. Uprawnione jest więc twierdzenie, że termin do wystąpienia o odszkodowanie biegnie indywidualnie dla każdego ze współwłaścicieli i upływ ustawowego terminu powoduje wygaśnięcie roszczenia w sytuacji niewystąpienia z wnioskiem. Przyjęcie odmiennego poglądu, iż złożenie wniosku przez jednego ze współwłaścicieli wszczynałoby postępowanie administracyjne, w toku którego pozostali współwłaściciele mogliby zgłaszać po upływie określonego w ustawie terminu własne wnioski - stałoby w sprzeczności z celem, jaki przyświecał ustawodawcy we wprowadzeniu terminu do występowania z roszczeniem i niweczyłoby materialnoprawne skutki upływu terminu, o którym mowa w art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających. NSA zauważył także w tym wyroku, że "brak indywidualnego wniosku nie tylko nie wszczyna postępowania administracyjnego dotyczącego konkretnej osoby, ale również oznacza niezgłoszenie w terminie roszczenia. Nie istnieją przesłanki do uznania, że zgłoszenie wniosku przez jeden podmiot uprawniony wywołuje skutek dla pozostałych podmiotów w postaci zgłoszenia roszczenia. Co ma istotne znaczenie, to m. in. w wyroku tym NSA wyraźnie podkreślił, że "nie ma również podstaw do uznania, aby o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania organ administracji publicznej był zobowiązany, na podstawie art. 61 § 4 k.p.a., zawiadomić tych współwłaścicieli i spadkobierców, którzy wniosku nie złożyli, zaś ich poszukiwanie narusza zasadę z art. 12 k.p.a. ze szkodą dla osób składających wniosek". Wobec tego uprawnione jest stanowisko prezentowane przez Wojewodę, że wystąpienie przez jednego ze współwłaścicieli w imieniu własnym o zapłatę odszkodowania odpowiadającego jego udziałowi we współwłasności nie jest czynnością, której celem jest ochrona wspólnego prawa do współwłasności. Jest to samodzielne uprawnienie współwłaściciela. Stanowisko takie jest zaś powszechnie akceptowane w orzecznictwie Sądów administracyjnych. Znamienne jest także – jak trafnie dostrzegł to Wojewoda - że ustawodawca przewidując, iż ustalenie i wypłata odszkodowania za działki zajęte pod drogi publiczne następuje na wniosek właściciela - nie postanowił, jak to ma np. miejsce w przypadku roszczeń o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, że wniosek ten ma być złożony w przypadku współwłasności przez wszystkich współwłaścicieli. Każdy ze współwłaścicieli może więc we własnym imieniu i w odpowiednim zakresie odpowiadającym udziałowi we współwłasności, domagać się należnego odszkodowania. Złożenie wniosku przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości nie powoduje automatycznie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Nie tamuje też postępowania w sprawie odszkodowania fakt złożenia wniosku tylko przez niektórych współwłaścicieli nieruchomości zajętej. Jest oczywiste, że nie wyklucza to podjęcia przez jednego ze współwłaścicieli czynności mających na celu ochronę interesu pozostałych i działanie w ich imieniu np. na zasadzie pełnomocnictwa. Taka sytuacja nie zaszła jednak w niniejszym postępowaniu administracyjnym w 2003 czy w 2005 r. odnośnie P.L.. W ocenie Sądu, trafne są też wywody Organu odwoławczego, co do braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 209 k.c. Sąd w całości je podziela, a pełnomocnik Skarżącego ich nie kwestionuje. Uprawnione jest także stanowisko Wojewody, że w sprawie tej nie mógł mieć zastosowania przepis art. 33 § 4 k.p.a., odnoszący się do przypadków "mniejszej wagi", a więc prostych życiowych spraw, nie mających charakteru majątkowego, ponieważ ustalenie i wypłacenie odszkodowania z art. 73 cyt. ustawy zarówno ze względu na swój wyjątkowy charakter, jak i doniosłość skutków finansowych dla strony nie może stanowić takiego przypadku. W tym stanie rzeczy, Wojewoda zasadnie uznał za uprawnione stanowisko Prezydenta m. [...], wyrażone w pkt. 3 decyzji z dnia [...].12.2016 r. nr [...]. Organ I. instancji prawidłowo uznał bowiem pismo z dnia 25.07.2014 r. za pierwszy wniosek P.L. o ustalenie odszkodowania za udział wynoszący 1/4 część nieruchomości położonej w [...]w dzielnicy [...], zajętej pod drogę publiczną - ulicę [...], stanowiącą działkę ew. nr [...] z obrębu [...], o pow. 158 m² oraz ulicę [...]stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...]z obrębu [...] o pow. 158 m² i odmówił jego uwzględnienia z uwagi na upływ ustawowo wyznaczonego terminu do jego wniesienia. Wbrew zarzutom skargi, Wojewoda rozpoznał tę sprawę w jej całokształcie, nie naruszając art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Odniósł się do zarzutów odwołania, a skrótowe ujęcie kwestii zaniechania w początkowych wezwaniach do usunięcia braków tak terminu jak i rygoru (art. 64 § 2 k.p.a.), w realiach rozpatrywanej sprawy – ze względów uprzednio wskazanych - nie mogło mieć istotnego wpływu na jej wynik. Wskazać też należy, że nie budzi wątpliwości charakter terminu z art. 73 cyt. ustawy. Ustalenie więc organu administracji, że wniosek o przyznanie odszkodowania został złożony z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 73 cyt. ustawy, będącego terminem prawa materialnego, skutkuje wygaśnięciem roszczenia i stanowi przesłankę do nieuwzględnienia żądania strony. Wobec tego należy stwierdzić, iż Organ I. instancji prawidłowo uznał, iż P.L. wystąpił o odszkodowanie dopiero w dniu 25.07.2014 r. Stwierdzenie zaistnienia tej sytuacji, musiało w efekcie prowadzić do odmowy uwzględnienia wniosku P.L.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.