IV SA/Po 518/25

IV SA/Po 518/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący sprawozdawca/
Sebastian Michalski
Tomasz Grossmann
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Sebastian Michalski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty opłat rocznych oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10.04.2024 roku w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 71/24 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15.11.2023 roku oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia 15.07.2022 roku. Zgodnie z wyrokiem Marszałek jest uprawniony i zobowiązany do rozpoznania w pełni sprawy w przedmiocie żądania ustalenia nadpłaty uiszczonych opłat rocznych, a przepisy prawa nie uzależniają prowadzenia sprawy dotyczącej stwierdzenia nadpłaty należności i opłat rocznych od wydania ostatecznej i prawomocnej decyzji w przedmiocie wygaśnięcia (bądź zmiany) decyzji udzielającej zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Marszałek, jako wierzyciel sam winien zbadać, czy beneficjent decyzji wyłączeniowej uiścił opłatę roczną czy też obowiązek jej uiszczenia już wygasł, a mimo to pojawiały się wpłaty. Podkreślono także, że obowiązek uiszczania opłat rocznych w przypadku upływu 20-letniego terminu określonego przepisach ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wygasa, co nie oznacza, że sama decyzja wyłączeniowa stała się bezprzedmiotowa. Na stronie spoczywać może, bowiem dalej obowiązek dokonania rekultywacji czy uiszczania ewentualnych opłat sankcyjnych. Zgodnie z wymienionym powyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu maksymalny okres wnoszenia opłat rocznych z tytułu czasowego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej wynosi 20 lat niezależnie czy decyzja o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej wydana została na podstawie ustawy z dnia 26 marca 1982 roku czy też na podstawie ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny rozpoznać wniosek skarżącej spółki P. S.A. w K. o stwierdzenie nadpłaty, w szczególności zebrać materiał dowodowy i ustalić stan faktyczny pozwalający na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, a zatem ustalić czy skarżąca spółka uiściła należności z tytułu opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej, mimo że obowiązek ich uiszczenia już wygasł z uwagi na upływ czasu określony w decyzji o zezwoleniu na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej, czy też z uwagi na zakończenie stanu wyłączenia z produkcji rolniczej.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia 30 października 2024 r. na podstawie art. 12 ust. 1, art. 22b ust. 1 pkt 2, ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. 2024 r. poz. 82) art. 61 ust. 1 pkt. 4 i art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (Dz.U 2024 r. poz. 1530 ze zm.) oraz art. 70 § 1, art. 72 § 1 pkt. 1, art. 74a, art. 79 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia 28.02.2022 roku pełnomocnika P. S.A. w K. o stwierdzenie nadpłaty niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym
1) stwierdził nadpłatę z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej na podstawie
decyzji:
• Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia 18.04.1994 r.,
• Burmistrza Gminy i Miasta [...] nr [...] z dnia 22.07.1993 r.,
• Burmistrza Gminy i Miasta [...] nr [...] z dnia 29.03.1994 r.
za lata 2017 - 2021 w łącznej wysokości [...] zł;
2) odmówił stwierdzenia nadpłaty z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej na podstawie decyzji:
• Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia 18.04.1994 r.,
• Burmistrza Gminy i Miasta [...] nr [...] z dnia 22.07.1993 r.,
• Burmistrza Gminy i Miasta [...] nr [...] z dnia 29.03.1994 r.
za rok 2016 w łącznej wysokości [...] zł.
W motywach rozstrzygnięcia Marszałek Województwa wskazał, że Wójt Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia 18.04.1994 roku wydaną na podstawie art. 13 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 11 poz. 79) w punkcie 1 ww. decyzji zezwolił P. S.A. na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej i leśnej przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne pod działalność odkrywkową w [...], [...] i [...]. W punkcie 3 ustalono stałą opłatę roczną z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej w wysokości wyrażonej w tonach żyta, którą należy uiścić w złotych wg ceny 1 tony ziarna żyta konsumpcyjnego stosowanej do podatku rolnego obowiązującej w dniu płatności do czasu zakończenia rekultywacji, w terminie do 31 października każdego roku. W związku z rekultywacją wyłączonych gruntów z produkcji rolnej i leśnej Starosta [...] wydał decyzje umniejszające wymiar opłat rocznych o grunty zrekultywowane (decyzje zmieniające) nr [...] z dnia 12.06.2002 roku, zmieniona decyzją nr [...] z dnia 17.11.2004 roku, zmieniona decyzją nr [...] z dnia 07.09.2006 roku, zmieniona decyzją nr [...] z dnia 10.05.2012 roku, zmieniona decyzją nr [...] z dnia 17.12.2012 roku, zmieniona decyzją nr [...] z dnia 14.03.2014 roku. W orzeczeniu każdej kolejnej decyzji Starosta umniejszył stałą opłatę roczną stanowiącą równowartość tony ziarna żyta o grunty zrekultywowane oraz wyznaczył nowy wymiar opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej podlegającej rekultywacji. W każdej decyzji umniejszającej wymiar opłat rocznych o grunty zrekultywowane Starosta wskazał, że stałą opłatę roczną należy uiszczać, co roku do czasu zakończenia rekultywacji gruntów z terminem płatności do 31 października każdego roku.
Burmistrz Gminy i Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia 22.07.1993 r. wydaną na podstawie art. 13, 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o ochronie gruntów rolnych leśnych (Dz.U. Nr 11 poz. 79 z 1982r. z późn. zm.) w punkcie 1 ww. decyzji zezwolił Kopalni w K. na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej przeznaczonych na cele nierolnicze pod odkrywkę węgla brunatnego "[...]" położonych we wsi [...] i [...] o łącznej powierzchni 63,44 ha. W punkcie 4 ustalono stałą opłatę roczną z tytułu wyłączenia gruntów rolnych i leśnych z produkcji rolniczej w wysokości wyrażonej w tonach żyta, którą należy uiścić w złotych wg ceny żyta stosowanej przy wymierzeniu podatku rolnego oraz równowartość 1,5 mł drewna tartacznego sosnowego II klasy jakości, którą należy uiszczać w złotych do czasu zakończenia rekultywacji w terminie do 31 października każdego roku. W związku z rekultywacją wyłączonych gruntów z produkcji rolniczej i leśnej Starosta [...] wydał decyzje umniejszające wymiar opłat rocznych o grunty zrekultywowane (decyzje zmieniające) nr [...] z dnia 14.02.2007 roku, zmieniona decyzją nr [...] z dnia 20.11.2009 roku. W orzeczeniu każdej kolejnej decyzji Starosta umniejszył stałą opłatę roczną o grunty zrekultywowane oraz wyznaczył nowy wymiar opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej podlegającej rekultywacji. Starosta wskazał, że stałą opłatę roczną należy uiszczać, co roku do czasu zakończenia rekultywacji gruntów z terminem płatności do 31 października każdego roku.
Burmistrz Gminy i Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia 29.03.1994 roku wydaną na podstawie art. 13, 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 11 poz. 79 z 1982r. z późn. zm.) w punkcie 1 ww. decyzji zezwolił Kopalni w K. na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej przeznaczonych na cele nierolnicze pod odkrywkę węgla brunatnego "[...]" położonych we wsiach [...], [...] i m. [...] o łącznej powierzchni 103,4837 ha. W punkcie 3 ustalono stałą opłatę roczną z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej w wysokości wyrażonej w tonach żyta, którą należy uiścić w złotych wg ceny żyta stosowanej przy wymierzeniu podatku rolnego do czasu zakończenia rekultywacji w terminie do 31 października każdego roku. W związku z rekultywacją wyłączonych gruntów z produkcji rolnej i leśnej Starosta [...] wydał decyzje umniejszające wymiar opłat rocznych o grunty zrekultywowane (decyzje zmieniające) nr [...] z dnia 28.05.2007 roku, zmieniona decyzją nr [...] z dnia 24.11.2009 roku. W orzeczeniu każdej kolejnej decyzji Starosta umniejszył stałą opłatę roczną stanowiącą równowartość tony ziarna żyta o grunty zrekultywowane oraz wyznaczył nowy wymiar opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej podlegającej rekultywacji. Starosta wskazał, że stałą opłatę roczną należy uiszczać, co roku do czasu zakończenia rekultywacji gruntów z terminem płatności do 31 października każdego roku.
Organ przyjął, że w dniu 28.02.2022 roku do Marszałka Województwa wpłynęło pismo pełnomocnika P. S.A. w K. potwierdzające wysokość stwierdzonej nadpłaty w wysokości [...] zł, w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie stwierdzenia nadpłaty niepodatkowych należności budżetowych wszczętym w dniu 20.01.2022 roku. Jednocześnie w piśmie pełnomocnik P. S.A. wniósł o stwierdzenie kolejnej nadpłaty niepodatkowych należności budżetowych stanowiących opłaty z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej w łącznej wysokości [...] zł, wynikających z wymienionych decyzji Wójta Gminy [...] oraz Burmistrza Gminy i Miasta [...]. Nadmienione pismo w części dotyczącej stwierdzenia nadpłaty w wysokości [...] zł zostało potraktowane jako nowy wniosek i w ślad za tym wszczęto odrębne postępowanie administracyjne celem ustalenia, czy zachodzą podstawy do stwierdzenia kolejnej nadpłaty niepodatkowych należności budżetowych w kwocie [...]zł stanowiących opłaty roczne uiszczone przez P. S.A. po upływie 20 lat od daty wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej.
Wnioskodawca poinformował, że Kopalnia uiszczała opłatę roczną mimo upływu ustawowego granicznego terminu wykonywania tego obowiązku tzn. po upływie 20 lat od dnia wydania decyzji zezwalających na wyłączenie gruntów z produkcji, a tym samym opłaty te stanowią nadpłatę.
Marszałek motywował, że przedmiotem niniejszego postępowania jest nadpłata niepodatkowej należności budżetowej, o której stwierdzenie wniesiono pismem z dnia 28.02.2022 roku w łącznej wysokości [...] zł. Organ po szczegółowym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, a przede wszystkim w oparciu o dokumentację finansowo - księgową, będącą w dyspozycji organu, stwierdził że P. S.A. w latach 2017 - 2021, tj. po 20 latach od dnia wyłączenia gruntów z produkcji wniosła opłatę roczną w łącznej kwocie [...]zł, co organ szczegółowo rozliczył w tabeli.
Zgodnie z art. 22b ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, opłaty roczne z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych. W myśl art. 67 ust. 1 powołanej ustawy do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie mają odpowiednio zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej, w którym zamieszczone zostały m.in. przepisy dotyczące nadpłaty. W związku z tym, że ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie zawiera regulacji dotyczącej zwrotu uiszczonych opłat rocznych oraz ze względu na to, że ustawa o finansach publicznych również nie normuje kwestii zwrotu niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym uzasadnione jest stanowisko, że w odniesieniu do przedmiotowych opłat na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych znajdują zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące instytucji nadpłaty. Stosownie do art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się m.in. kwotę nadpłaty lub nienależnie zapłaconego podatku.
W oparciu o zebrane w sprawie materiały należy Marszałek przyjął, iż nie ma podstaw do stwierdzenia na rzecz P. S.A. nadpłaty w opłacie rocznej za 2016 rok w łącznej wysokości [...] zł, jak to wskazał w tabeli nr 2, z uwagi na brzmienie art. 79 § 2 w związku z art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa. Zgodnie bowiem z art. 79 § 2 ww. ustawy prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia podatkowego. Natomiast w myśl art. 70 ww. ustawy zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zatem odpowiednio dla płatności za rok 2016 termin przedawnienia upłynął 31 grudnia 2021 roku.
Wobec tego nie zachodzą przesłanki do wydania przez Marszałka Województwa [...] decyzji stwierdzającej nadpłatę ww. opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej za 2016 rok.
P. S.A. z siedzibą w K. wniosła odwołanie zaskarżając decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia 30 października 2024 r. stwierdzającą nadpłatę w opłatach za lata 2017-2021 z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 18.04.1994 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 22.07-1993 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 29.03.1994 r., nr [...], oraz odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w opłatach za rok 2016 z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 18.04.1994 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 22.07.1993 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 29.03.1994 r., nr [...].
W uzasadnieniu odwołania spółka zarzuciła, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. oraz w związku z art. 70 § 1 i art. 79 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej: "o.p.") poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji z dnia 30 października 2024 r. z pominięciem istotnych elementów polegających na niewyjaśnieniu podstaw nieuwzględniania wniosku o stwierdzenie nadpłaty w zakresie w jakim dotyczył on nadpłaty w opłatach za rok 2016.
Odwołując się fragmentów uzasadnienia zaskarżonej decyzji Marszałka spółka wskazała, że Marszałek ustalił, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty miał zostać złożony w dniu 28 lutego 2022 r. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie zawarto wyjaśnienia powodów, dla których należało przyjąć, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony w dniu 28 lutego 2022 r. W szczególności, z uzasadnienia tego nie sposób wyczytać, dlaczego pismo Spółki, które wpłynęło w tym dniu, należało potraktować jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Nie wyjaśniono przy tym, dlaczego miałby to być wniosek "nowy", który wymagałby wszczęcia "odrębnego postępowania administracyjnego".
Wyjaśnienia te są konieczne ze względu na okoliczności związane ze złożeniem wniosku o stwierdzenie nadpłaty w opłatach za lata 2016-2021. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pominięto bowiem to, że w odniesieniu do nadpłat za te lata Spółka złożyła w dniu 25 maja 2021 r. pismo, a w piśmie tym wskazała na nadpłaty, których dotyczy zaskarżona decyzja (zarówno w części, w których zostały one stwierdzone, jak i w części, w której Marszałek orzekł o odmowie). W szczególności, w piśmie tym Spółka wymieniła niezbędne elementy wniosku o stwierdzenie nadpłaty, tzn. Spółka podała w nim daty decyzji, daty upływu okresu 20 lat, kwoty wpłacone pomimo upływu 20 lat. Jednocześnie Spółka wystąpiła o zaliczenie nadpłaty na poczet świadczeń za rok 2021. Biorąc pod uwagę te okoliczności, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należało wyjaśnić, z jakich powodów należało stwierdzić, że pismo złożone w dniu 25 maja 2021 r. nie mogło zostać uznane za skuteczne żądanie stwierdzenia nadpłaty w opłatach za lata 2016-2021 z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 18.04.1994 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 22.07.1993 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 29.03.1994 r., nr [...]. Brak ten świadczy o wadliwości uzasadnienia (co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.), ale również o niedokonaniu wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy (co stanowi naruszenie art. 7 k.p.a.), a także przejaw naruszenia art. 8 § 1 k.p.a., albowiem Marszałek nie uczynił zadość zasadzie zaufania do organu administracji publicznej, w tym w szczególności nie można przyjąć, aby działanie Marszalka odpowiadało zasadzie proporcjonalności oraz bezstronności.
Spółka podkreśliła, że zgodnie z zasadą proporcjonalności i zgodnie z zasadą bezstronności, błędne nazwanie wniosku nie może powodować, że organ administracji publicznej ma prawo do odstąpienia od zdekodowania jego rzeczywistej treści. Zdaniem Spółki, nawet gdyby przyjąć, że tamto pismo zostało wadliwie sformułowane, to - zwłaszcza ze względu na to, że wskazano w nim wszystkie elementy istotne żądania stwierdzenia nadpłaty - należało je właśnie w ten sposób potraktować. Wykluczało to uznanie, iż wniosek o stwierdzenie nadpłaty, do którego odnosi się zaskarżona decyzja, został złożony dopiero po dniu 31 grudnia 2021 r., co w konsekwencji oznaczało, że Marszałek nie mógł zastosować art. 79 § 1 o.p. w związku z art. 70 § 1 o.p. do nadpłaty w opłatach za lata 2016-2021 z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 18.04.1994 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 22.07.1993 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 29.03.1994 r., nr [...].
Z tych względów odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej opłat za rok 2016 (pkt 2 sentencji zaskarżonej decyzji) i stwierdzenie nadpłaty również w odniesieniu do opłat za rok 2016 z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na podstawie powyższych decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 26 lutego 2025 r. po rozpatrzeniu odwołania P. SA od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 30 października 2024 r. ([...]) w części odmawiającej stwierdzenia nadpłaty opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej za rok 2016 r., ustalonych na rzecz P. S. A. w K. w łącznej wartości [...] zł, działając na podstawie art. 12 ust. 1, art. 22b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 82), art. 61 ust. 1 pkt 4, art. 67 ust. 1 z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1530 z późn. zm.), art. 70 § 1, art. 72 § 1 pkt 1, art. 74a, art. 79 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111) utrzymało decyzję w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło dotychczasowy stan faktyczny sprawy i zważyło, że na podstawie art. 22b ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych opłaty są dochodami budżetu województwa. Dochody te są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (art. 22b ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych).
Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących nieopodatkowanych należności budżetowych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Na podstawie art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku.
Organ pierwszej instancji stwierdził, że nie ma podstaw do stwierdzenia nadpłaty z uwagi na treść art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej. Marszałek Województwa [...] wskazał, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty Odwołująca wniosła w dniu 28 lutego 2022 r., podczas gdy termin przedawnienia płatności za rok 2021 upłynął 31 grudnia 2021 r.
Kolegium wskazało, że wbrew stanowisku odwołującej się spółki nie ma podstaw, aby uznać jej pismo będące odpowiedzią na wcześniejsze pismo Marszałka Województwa [...] jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty opłat rocznych za lata 2016-2020. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 czerwca 1990 r. (I SA 367/90) "żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji". Żądanie stwierdzenia nadpłaty opłat rocznych Strona sformułowała dopiero we wniosku z dnia 28 lutego 2022 r., domagając się stwierdzenia nadpłaty za lata 2016-2020, ale także za rok 2021. Także Strona, w odwołaniu od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 15 lipca 2022 r. ([...]), wskazywała że wniosek o stwierdzenie nadpłaty wniosła w dniu 28 lutego 2022 r. Wątpliwości co do daty złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie miał również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2024 r., uchylającym decyzję Kolegium z dnia 15 listopada 2023 r. ([...]) oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia 15 lipca 2022 r. ([...]), wyraźnie stwierdził że miało to miejsce w dniu 28 lutego 2022 r.
W ocenie organu odwoławczego niezasadnie odwołująca się Spółka zarzuca organowi pierwszej instancji, że Marszałek nie wyjaśnił powodów, dla których uznał że wniosek został złożony w dniu 28 lutego 2022 r. W ocenie Kolegium okoliczność ta nie wymagała wyjaśnienia, zwłaszcza że sama Odwołująca twierdziła że złożenie wniosku nastąpiło właśnie w tej dacie. Zasadnie zatem Marszałek Województwa [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej za rok 2016 r., ustalonych na rzecz P. S. A. w K. w łącznej wartości [...] zł.
Spółka P. S.A. z siedzibą w K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lutego 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Marszalka Województwa [...] z dnia 30 października 2024 r., nr [...], stwierdzającą nadpłatę w opłatach za lata 2017- 2021 z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 18.04.1994 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 22.07.1993 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 29.03.1994 r., nr [...], oraz odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w opłatach za rok 2016 z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na podstawie powyższych decyzji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od SKO na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") w związku z art. 107 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. (w związku z art. 140 k.p.a.) oraz w związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej: "o.p.") i art. 79 § 1 o.p. - poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób wadliwy, tzn. niewyjaśniający podstaw uznania, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty w zakresie, w jakim dotyczył on nadpłaty w opłatach za rok 2016, miałby zostać złożony już po tym, jak prawo do złożenia takiego wniosku wygasło; wadliwość uzasadnienia jest z kolei skutkiem odstąpienia od wyjaśnienia, w którym momencie został faktycznie złożony.
Spółka sprecyzowała, że sporne w przedmiotowej sprawie pozostaje, czy wniosek o stwierdzenie nadpłaty w opłatach za rok 2016 z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 18.04.1994 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 22.07.1993 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 29.03.1994 r., nr [...] został złożony przed upływem terminu przedawnienia (tj. przed upływem terminu, o którym mowa w art. 79 § 1 o.p. w związku z art. 70 § 1 o.p.), czy też po upływie tego terminu.
Zdaniem Skarżącej, nie można przyjąć, aby zaskarżona decyzja odpowiadała wymaganiom wynikającym z przepisów art. 107 § 3 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 140 k.p.a. Nie można bowiem przyjąć, iż Kolegium należycie uzasadniło stanowisko, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty w odniesieniu do roku 2016 został złożony wraz z pismem z dnia 28 lutego 2022 r.
W szczególności skarżąca podniosła:
1. Argument, iż pismo z dnia 25 maja 2021 r. miało być odpowiedzią na "wcześniejsze pismo Marszałka Województwa [...]", nie może być uznany za adekwatny, skoro w tym piśmie odpowiednie żądanie zostało zawarte. Z tych powodów nieadekwatne jest również przywołanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1990 r., I SA 367/90, gdyż wynika z niego tylko tyle, że określenie zakresu żądania należy do strony występującej z żądaniem, nie zaś do organu administracji; wyrok ten nie jest zatem adekwatny w kontekście tego, co istotne w przedmiotowej sprawie.
Skarżąca skierowała do Kolegium zarzut, że w ogóle nie zbadało, czy w piśmie z dnia 25 maja 2021 r. żądanie stwierdzenia nadpłaty zostało złożone w odniesieniu do roku 2016; zaniechanie to stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
2. To, że żądanie zostało powtórzone w piśmie z dnia 28 lutego 2022 r., nie oznacza, że nie zostało złożone w piśmie z dnia 25 maja 2021 r. Bez analizy pisma z dnia 25 maja 2021 r., a tej - jak wykazano - nie przeprowadziło Kolegium (czym naruszyło art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), nie da się zweryfikować, czy zostało w nim zawarte żądanie, na które powołuje się Spółka, czy też nie. Podnieść przy tym należy, że - jak wynika z decyzji pierwszoinstancyjnej - pismo z dnia 28 lutego 2022 r. zostało złożone "w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie stwierdzenia nadpłaty niepodatkowych należności budżetowych wszczętym w dniu 20.01.2022 r.". Z tego stwierdzenia może zaś wynikać, że przed 28 lutego 2022 r. było kierowane żądanie do organu, co tym bardziej wskazuje na konieczność zaniechanej dotychczas przez Kolegium analizy pism złożonych przed 28 lutego 2022 r.
3. Bez znaczenia dla oceny, które z pism zawierało żądanie stwierdzenia nadpłaty, pozostają również ewentualne późniejsze wypowiedzi Spółki w pismach wnoszonych w toczącym się postępowaniu. Nie one bowiem przesądzają fakt wystąpienia z odpowiednim żądaniem, zaś istotne pozostaje tylko to, w którym momencie żądanie to zostało faktycznie wniesione.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wypowiedział wprawdzie w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2024 r. zdanie: "Pismem z dnia 28 lutego 2022 roku skarżąca wniosła o stwierdzenie nadpłaty niepodatkowych należności budżetowych", jednak znalazło się ono w części, w której zreferowany został dotychczasowy przebieg postępowania. Nie sposób przyjąć, aby kwestia momentu złożenia wniosku w odniesieniu do roku 2016 była w ogóle badana przez Sąd. W szczególności, nie można przyjąć, aby w ten sposób Sąd dokonał oceny prawnej, która miałaby wiązać w świetle art. 153 p.p.s.a.
Ze względu na powyższe skarżąca podnosiła, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (jako i w uzasadnieniu poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej) nie zawarto wyjaśnienia powodów, dla których należało przyjąć, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony w dniu 28 lutego 2022 r. W szczególności, z uzasadnienia tego nie sposób wyczytać, dlaczego pismo Spółki, które wpłynęło w tym dniu, należało potraktować jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty, a nie było nim pismo z dnia 25 maja 2021 r.
Skarżąca zarzuciła, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się przy tym do podniesionego w odwołaniu zarzutu, iż w odniesieniu do nadpłaty za 2016-2020 Spółka złożyła w dniu 25 maja 2021 r. pismo, a w piśmie tym wskazała na nadpłaty, których dotyczy decyzja pierwszoinstancyjna (zarówno w części, w których zostały one stwierdzone, jak i w części, w której Marszałek orzekł o odmowie). W szczególności, w piśmie tym Spółka wymieniła niezbędne elementy wniosku o stwierdzenie nadpłaty, tzn. Spółka podała w nim daty decyzji, daty upływu okresu 20 lat, kwoty wpłacone pomimo upływu 20 lat. Jednocześnie Spółka wystąpiła o zaliczenie nadpłaty na poczet świadczeń za rok 2021.
Zdaniem skarżącej, arbitralnie przyjęto zatem, że dopiero pismo złożone w dniu 28 lutego 2022 r. może zostać uznane za złożone skutecznie żądanie stwierdzenia nadpłaty, choć przy dokonaniu oceny pisma złożonego w dniu 25 maja 2021 r. z uwzględnieniem zasady proporcjonalności i bezstronności należało dojść do konkluzji, że już ono zawierało stosowane żądanie. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z zasadą proporcjonalności i zgodnie z zasadą bezstronności, błędne nazwanie wniosku nie może powodować, że organ administracji publicznej ma prawo do odstąpienia od zdekodowania jego rzeczywistej treści. Zdaniem Spółki, nawet gdyby przyjąć, że tamto pismo zostało wadliwie sformułowane, to - zwłaszcza ze względu na to, że wskazano w nim wszystkie elementy istotne żądania stwierdzenia nadpłaty - należało je właśnie w ten sposób potraktować. Odmienne stanowisko organów stanowi naruszenie art. 8 k.p.a.
Skoro wniosek o stwierdzenie nadpłaty, do którego odnosi się zaskarżona decyzja, został złożony przed 31 grudnia 2021 r., to ani Marszałek, ani Kolegium nie mogły zastosować art. 79 § 1 o.p. w związku z art. 70 § 1 o.p. do nadpłaty w opłatach za lata 2016-2021 z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 18.04.1994 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 22.07.1993 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 29.03.1994 r., nr [...].
Kolegium wadliwie zatem zastosowało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Ze względu na wskazane wyżej naruszenia nie było bowiem podstaw do utrzymania w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej.
Nadto skarżąca podkreślała, że jeśli przyjąć, iż wniosek o stwierdzenie nadpłaty w odniesieniu do roku 2016 został złożony po tym, jak ze względu na art. 79 § 2 o.p. wygasło już prawo do jego złożenia, to nie było podstaw do merytorycznego orzekania w sprawie nadpłaty. Nie był zatem podstaw - jak w decyzji pierwszoinstancyjnej - do odmowy stwierdzenia nadpłaty w odniesieniu do roku 2016 r., ale w tym zakresie nie było w ogóle podstaw do wszczęcia postępowania, co oznacza, że Marszałek (jako organ pierwszej instancji) powinien wydać postanowienie na podstawie art. 61a k.p.a., tzn. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z kolei Kolegium powinno uchylić decyzję pierwszoinstancyjną i umorzyć postępowanie w sprawie. Kolegium powinno zatem zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a nie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Ze względu zaś na to, że Kolegium skorzystało z kompetencji, która w realiach przedmiotowej sprawy Mu nie przysługiwało, naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. ma charakter istotny.
Spółka podtrzymała przy tym, że w odniesieniu do nadpłaty dotyczącej roku 2016 nie było podstaw do zastosowania art. 79 § 2 o.p.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i ustosunkowując się do podniesionych w niej zarzutów, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu stawił się pełnomocnik skarżącej Spółki wnosząc i wywodząc, jak w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się nieuzasadniona.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024r. poz. 935 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, przez które rozumieć należy akta administracyjne oraz akta sądowe. Celem wskazanej powyżej sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu, w kontekście zarzutów sformułowanych w rozpoznawanej skardze i przedstawionych okoliczności dotyczących postępowania odwoławczego, jest dokonanie oceny decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lutego 2025r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty opłat rocznych za 2016 r. z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej uiszczonych przez spółkę P. S. A. w K. w łącznej wartości [...] zł.
W tym miejscu Sąd podkreśla, że w istocie przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest punkt 2 decyzji Marszałka Województwa [...] z 30 października 2024 r. w związku z zakresem zaskarżenia i żądania sformułowanego przez Spółkę w odwołaniu, w którym jednoznacznie zaskarżyła i wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji w części dotyczącej opłat za 2016 r. (pkt 2 sentencji rozstrzygnięcia) w zakresie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej na podstawie decyzji: Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia 18.04.1994 r., Burmistrza Gminy i Miasta [...] nr [...] z dnia 22.07.1993 r. i Burmistrza Gminy i Miasta [...] nr [...] z dnia 29.03.1994 r. za rok 2016 w łącznej wysokości [...] zł. W tej części też, co do odmowy stwierdzenia nadpłaty opłat rocznych za 2016 r. sprawę rozpatrzył organ II instancji utrzymując w mocy decyzję (zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zakres zaskarżenia nie budził też wątpliwości w świetle argumentacji i podnoszonych zarzutów odwołania. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego w tym też zakresie odczytał Sąd w niniejszej sprawie, z motywów uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium wynika jednoznacznie, że organ odwoławczy rozpatrzył sprawę w zakresie odmowy stwierdzenia nadpłaty opłat rocznych za 2016 r.
Kontrola legalności powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 lutego 2025 r. wykazała, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit a – c p.p.s.a., a więc z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym miejscy Sąd wskazuje także, że w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sąd w niniejszej sprawie związany jest, zatem przytoczonym we wstępie rozstrzygnięciem WSA w Poznaniu z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 71/24.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie, jak to sprecyzowała skarżąca Spółka, sprowadza się do oceny, czy wniosek o stwierdzenie nadpłaty w opłatach za rok 2016 z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 18.04.1994 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 22.07.1993 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 29.03.1994 r., nr [...] został złożony przed upływem terminu przedawnienia (tj. przed upływem terminu, o którym mowa w art. 79 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, Dz.U. z 2025 r. poz. 111, dalej: "o.p.") w związku z art. 70 § 1 o.p., czy też po upływie tego terminu. Podstawą rozstrzygnięcia tej kwestii jest to, czy wniosek został złożony w piśmie z 28 lutego 2022 r., jak to przyjęły organy administracji, czy też w piśmie z 25 maja 2021 r., jak to postuluje skarżąca Spółka.
W aktach administracyjnych zgromadzonych w niniejszej sprawie zalega sporne pismo z 25 maja 2021 r. spółki P. SA z siedzibą w K. skierowane do Marszałka Województwa [...] (k. 1-2). W analizy treści tego pisma wynika, że jest to kolejne z pism między stronami odnoszące się do stanowiska w kwestii wnoszonych przez Spółkę opłat w kontekście rekultywacji gruntów, które stały się zbędne do prowadzenia działalności przemysłowej w świetle art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (ówczesne brzmienie tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1161 ze zm., dalej "u.o.g.r.l"). Dalej, Spółka podnosiła, że w jej opinii kluczowe znaczenie w odniesieniu do działalności prowadzonej przez Kopalnię ma definicja "zakończenia działalności przemysłowej". Odnosząc się do naliczenia sankcji dla Odkrywki [...], tabela stanowiąca załącznik do pisma z 16 kwietnia 2021 r. nie uwzględniła trzech decyzji o zakończeniu rekultywacji, które w latach 2016 – 2019 zostały wydane dla tej odkrywki: decyzja Starosty [...] z 02.11.2016, z 11.10.2017 r. i z 11.12.2019 w sprawie zakończenia rekultywacji gruntów położonych na terenie gminy [...], dla których Kopalnia wystąpiła o zmianę decyzji wyłączeniowych. Co istotne, w dalszej części tego pisma z 25 maja 2021 r. Kopalnia wskazała, że jeżeli chodzi o zasady wyliczenia ewentualnych sankcji dla Kopalni, to jej stanowisko w tym zakresie zostanie przedstawione w późniejszym czasie ze względu na skomplikowany charakter sprawy. Nadto Kopalnia zgodziła się ze stanowiskiem Marszałka dotyczącym wysokości poniesionych nadpłat za lata 2016-2020 w kwocie [...]zł, co wyszczególniono we wskazanej tabeli, w której przywołano Odkrywki [...] i [...] oraz numery i daty decyzji z 1999 r., 1998 r., 1997 r. i 2000 r. Ostatecznie Kopalnia wniosła o zaliczenie powyższej nadpłaty na poczet płatności w 2021 r.
Natomiast, w piśmie z 28 lutego 2022 r. (k. 304 i nas. akt adm. wraz z załącznikami) skierowanym do Marszałka Województwa Kopalnia odnosiła się dalej do kwestii nadpłaty nieopodatkowanej należności budżetowej w związku z czasowym wyłączeniem gruntów z produkcji rolnej dla poprzednio przywołanych Odkrywek [...], [...] i [...] i co do decyzji, o których była mowa w piśmie z 25 maja 2021 r., wyszczególnionych w tym piśnie. Kopalnia wywodziła, że mimo upływu 20-letniego terminu wnoszenia opłat rocznych na gruntach objętych decyzjami z 1999 r., 1998 r., 1997 r. i 2000 r. Spółka nadal ponosiła opłaty, co zostało potwierdzone przez właściwy organ i łączna kwota nadpłat wynosi [...] zł i jest niesporna. W dalszej części pisma z 28 lutego 2022 r. Spółka wskazała, że analogiczna sytuacja odnosi się do opłat uiszczanych na mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 18.04.1994 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 22.07.1993 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 29.03.1994 r., nr [...], zmienionych stosownymi decyzjami Starosty [...]. Dopiero, zatem w piśmie z 28 lutego 2022 r. Kopalnia wskazała konkretne decyzje z 1993 i 1994 r. o wyłączeniu z produkcji rolnej gruntów na potrzeby Odkrywek w [...], [...] i [...], [...], [...] i [...], a zatem dotyczących innych gruntów niż wskazane w piśmie z 25 maja 2021 r. Dopiero w piśmie z 28 lutego 2022 r. zgodnie z zapowiedzią wskazaną w piśmie z 25 maja 2021 r. Kopalnia wskazała, że opłaty wynikające z konkretnych decyzji z 1993 i 1994 r. poniesione w latach 2016 – 2021 wyniosły [...] zł i [...] zł oraz w jej ocenie stanowią nadpłatę opłat rocznych. Dopiero w piśmie z 28 lutego 2022 r. Kopalnia określiła łączną kwotę nadpłaty i wniosła o jej stwierdzenie oraz zwrot, a na dowód tego żądania dołączyła kopie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 18.04.1994 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 22.07.1993 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 29.03.1994 r., nr [...] wraz ze stosowanymi zmianami tych decyzji.
Słusznie zatem przyjęły organy administracji, że to w piśmie z 28 lutego 2022 r. Kopalnia określiła konkretne żądanie, co pozwoliło organowi na wszczęcie odpowiedniego postępowania i dało podstawy do oceny zasadności żądania i jego weryfikacji, skutkiem czego ostatecznie wydana została decyzja Marszałka Województwa [...] z 30 października 2024 r.
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że dopiero skonkretyzowanie żądania w odniesieniu do konkretnych decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 18.04.1994 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 22.07.1993 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 29.03.1994 r., nr [...], spośród licznych innych decyzji w tym przedmiocie, jakimi dysponuje Kopalnia, mogło stanowić impuls do prowadzenia postępowania w przedmiocie zwrotu nadpłat opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej za okres 2016 do 2021 r. co do powyższych decyzji organów zezwalających na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej i ustalających opłatę roczną z tego tytułu.
Rolą organów administracji nie jest bowiem poszukiwanie wszelkich możliwych okoliczności i podstaw do zwrotu nieskonkretyzowanej nadpłaty z tytułu opłat rocznych w sytuacji, gdy strona w jakimkolwiek piśmie odnoszącym się do kwestii rekultywacji i zmiany decyzji wyłączeniowych wyrazi żądanie zaliczenia nadpłat na poczet kolejnych płatności. O takie bowiem zaliczenie ewentualnych nadpłat opłat rocznych na poczet przyszłych płatności i to z innego tytułu (innych konkretnie wskazanych decyzji niż w niniejszej sprawie) wystąpiła Kopalnia w piśmie z 25 maja 2021 r. Natomiast, to w piśmie z 28 lutego 2022 r. Kopalnia wystosowała wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty, a nie jej zaliczenie na poczet przyszłych należności.
Już bowiem z przepisu art. 63 § 2 i 3 k.p.a. wynika, że podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych, a także powinno być podpisane. Z kolei, przepis art. 64 § 2 k.p.a. stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W niniejszej sprawie na szczególną uwagę zasługuje obowiązek Kopalni dotyczący takiego określenia żądania wniosku, żeby możliwe było nadanie mu biegu. W przypadku bowiem wszczęcia postępowania przez stronę, tylko ona określa przedmiot żądania, a nie organ, do którego podanie zostało skierowane. Organ nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. O treści żądania decyduje wyłącznie strona. Gdyby, bowiem przyjąć, jak tego domaga się skarżąca, że o zwrot nadpłaty opłat rocznych z tytułu decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 18.04.1994 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 22.07.1993 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 29.03.1994 r., nr [...], skarżąca sformułowała wniosek już w piśmie z 25 maja 2021 r., to w istocie przerzuciłaby na Marszałka dokonanie wyboru w stosunku do jakich decyzji wnioskowane postępowanie ma zostać wszczęte, co jest niedopuszczalne w świetle obowiązku precyzyjnego określenia przedmiotu żądania.
Niezasadnie, zatem domaga się skarżąca przyjęcia przez organ wniosku w piśmie z 25 maja 2021 r. co do decyzji z 1994 i 1994 r. tylko dlatego, że zawarte zostało w nim żądanie zaliczenia nadpłaty za okres od 2016 – 2020 r. odnoszące się do innych wskazanych w tym piśmie decyzji z 1999 r., 1998 r., 1997 r. i 2000 r. Zwłaszcza, że skarżąca dopiero w piśmie z 28 lutego 2022 r. wskazuje określone, inne i jeszcze wcześniejsze decyzje, co do których - jej zdaniem - nastąpiła nadpłata w opłatach rocznych, i wedle których organ winien stwierdzić nadpłatę w wyliczonej przez Spółkę wysokości [...] zł. To konkretne żądanie wymagało od organu podjęcia czynności ustalających wysokość uiszczanych opłat na podstawie zindywidualizowanych decyzji o wyłączeniu z produkcji rolniczej, daty upływu 20 lat, i wysokości nadpłaty w każdym przypadku celem ustalenia jego zasadności, co w istocie prowadzi do konieczności poczynienia przez organ ustaleń celem określenia przedmiotu konkretnego żądania Spółki. Jak już wyżej podkreślono, nie jest rolą organu prowadzenie postępowania wyjaśniającego celem ustalenia każdej możliwej treści żądania wnoszącego podanie. Nie budzi wątpliwości, że obowiązek precyzyjnego określenia żądania spoczywa na wnoszącym. W tym stanie sprawy, wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty opłat rocznych wynikających z decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 18.04.1994 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 22.07.1993 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 29.03.1994 r., nr [...] został jednoznacznie sformułowany w piśmie z 28 lutego 2022 r.
Wbrew temu co podnosi skarżąca organy zbadały żądanie określone w piśmie z 25 maja 2021 r. na kwotę [...]zł, bowiem Marszałek Województwa decyzją z 01 marca 2022 r. stwierdził nadpłatę niepodatkowych należności budżetowych w tej właśnie wysokości, co wynika z pisma Marszałka z 28 marca 2022 r. (pismo w koszulce w aktach adm.).
W piśmie z 28 lutego 2022 r. skarżąca rzeczywiście powtórzyła żądanie, ale co do nadpłaty w wysokości [...] zł z tytułu decyzji z 1999, 1997, 1998 i 2000 r. Natomiast, wyraziła żądanie co do zwrotu nadpłaty z tytułu decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 18.04.1994 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 22.07.1993 r., nr [...], decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 29.03.1994 r., nr [...] w łącznej wysokości [...] zł., na dowód czego do tego właśnie pisma z 28 lutego 2022 r. przedłożyła kopie tych decyzji.
Słusznie zatem przyjęły organu obu instancji, że żądanie stwierdzenia nadpłaty opłat rocznych Spółka sformułowała dopiero we wniosku z dnia 28 lutego 2022 r., domagając się stwierdzenia nadpłaty za lata 2016-2020, ale także za rok 2021 w związku z konkretnie wskazanymi decyzjami Wójta Gminy [...] z dnia 18.04.1994 r., nr [...], Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 22.07.1993 r., nr [...], i Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 29.03.1994 r., nr [...].
Prawidłowo zatem, organy obu instancji zastosowały przepisy art. 22b ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z którym opłaty roczne z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1530, dalej “u.f.p."). W konsekwencji, w myśl art. 67 ust. 1 u.f.p. do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie mają odpowiednio zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej, w którym zamieszczone zostały m.in. przepisy dotyczące nadpłaty i wygaśnięcia prawa do złożenia wnioksu o stwierdzenie nadpłaty. W związku z tym, że ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie zawiera regulacji dotyczącej zwrotu uiszczonych opłat rocznych oraz ze względu na to, że ustawa o finansach publicznych również nie normuje kwestii zwrotu niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym uzasadnione jest stanowisko, że w odniesieniu do przedmiotowych opłat na podstawie art. 67 ust. 1 u.f.p. znajdują zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące instytucji nadpłaty i przedawnienia. Stosownie do art. 72 § 1 pkt 1 o.p. za nadpłatę uważa się m.in. kwotę nadpłaty lub nienależnie zapłaconego podatku. Natomiast, prawidłowo także przyjęły organy obu instacncji, że nie ma podstaw do stwierdzenia na rzecz P. S.A. nadpłaty w opłacie rocznej za 2016 rok w łącznej wysokości [...] zł z uwagi na brzmienie art. 79 § 2 o.p. w związku z art. 70 § 1 o.p. Zgodnie bowiem z art. 79 § 2 o.p. prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Natomiast w myśl art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Dla płatności za rok 2016 termin przedawnienia upłynął zatem 31 grudnia 2021 roku. Wobec tego nie zachodzą przesłanki do wydania przez Marszałka Województwa [...] decyzji stwierdzającej nadpłatę ww. opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej za 2016 rok, zasadnie zatem Marszałek odmówił stwierdzenia nadpłaty w punkcie 2 decyzji z 30 października 2024 r.
Chybiony był zatem zarzut skarżacej, że w tym zakresie organ winien był odmówić wszczęcia postępowania, skoro postępowanie było już wszczęte wnioskiem z 28 lutego 2022 r. i było w toku, a nie można pomijać, że pierwotną decyzją Marszałka Województwa z 15 lipca 2022 r. odmówiono Kopalni stwierdzenia nadpłaty i decyzja ta została utrzymana w mocy przez SKO w [...] decyzją z 15 listopada 2023 r., które to decyzje uchylił WSA w Poznaniu wyrokiem z 10 kwietnia 2024 r. przy poprzednim rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy, jak to wskazano we wstępie. Skoro, zatem ostatecznie organ stwierdził, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty za 2016 r. wygasło z kończem 31 grudnia 2021 r., przed dniem złożenia wniosku z 28 lutego 2022 r., co Sąd podziela, to postępowanie w tym zakresie nie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu przepisu art. 105 § 1 k.p.a. Żądanie było bowiem pozbawione podstaw już w dniu złożenia wniosku. W tych okolicznościach, zasadnie organ I instacnji odmówił stwierdzenia nadpłaty opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 18.04.1994 r., nr [...], Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 22.07.1993 r., nr [...], i Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 29.03.1994 r., nr [...] w zaskarżonym zakresie. Nie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania uzasadniająca umorzenie postępowania administracyjnego w tej części.
Przedstawione okoliczności doprowadziły Sąd do przekonania, że skarga skarżącej Spółki nie zawierała usprawiedliwionych podstaw skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji, czy poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa [...] z 30 października 2024 r. Decyzje w zaskarżonym zakresie odpowiadają prawu.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił w całości, jak orzekł w wyroku.