IV SA/Po 517/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję SKO stwierdzającą wydanie decyzji Burmistrza z 2006 r. z naruszeniem prawa, uznając, że mimo istnienia dwóch decyzji w tej samej sprawie, stwierdzenie nieważności było już przedawnione.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która stwierdziła wydanie decyzji Burmistrza z 2006 r. z naruszeniem prawa. Problem polegał na istnieniu dwóch decyzji Burmistrza z tego samego dnia i o tej samej sygnaturze, lecz o odmiennej treści, dotyczących warunków zabudowy. SKO, po długotrwałym postępowaniu i uwzględnieniu wcześniejszych wyroków WSA, stwierdziło naruszenie prawa, ale nie nieważność decyzji z uwagi na upływ 10-letniego terminu. WSA w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO co do przedawnienia.
Przedmiotem sprawy była skarga B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 26 kwietnia 2022 r., która stwierdziła wydanie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 31 marca 2006 r. z naruszeniem prawa. Problem prawny wynikał z faktu wydania przez Burmistrza dwóch decyzji o tej samej sygnaturze i z tego samego dnia, dotyczących warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego. Jedna decyzja określała wysokość budynku jako "nie może przekraczać wysokości budynków sąsiednich", a druga jako "do 15,50 m". Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza, wskazując na naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (sprawa już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną). SKO, po analizie akt i uwzględnieniu wcześniejszych wyroków WSA, które uchylały poprzednie decyzje SKO, stwierdziło, że decyzja określająca wysokość budynku do 15,50 m została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ była to druga decyzja w tej samej sprawie. Jednakże, organ stwierdził, że upłynął 10-letni termin do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 2 k.p.a.), w związku z czym ograniczył się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. WSA w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że stanowisko SKO jest prawidłowe. Sąd podkreślił, że nowelizacja k.p.a. z 2021 r. wprowadziła jednolitą konstrukcję przedawnienia dla wszystkich przesłanek nieważności, a przepisy te stosuje się również do postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji, o ile nie zostały zakończone ostateczną decyzją. Sąd wskazał, że wniesienie sprawy do organu nie przerywa biegu terminu przedawnienia, a dziesięcioletni termin liczy się od daty doręczenia lub ogłoszenia decyzji do daty wydania decyzji w sprawie jej nieważności. W związku z tym, mimo istnienia wadliwej decyzji, jej nieważność nie mogła zostać stwierdzona z powodu upływu terminu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, istnienie dwóch decyzji rozstrzygających tę samą sprawę stanowi naruszenie prawa, które może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch decyzji merytorycznie kończących to samo postępowanie jest niedopuszczalne i stanowi rażące naruszenie prawa. Jednakże, stwierdzenie nieważności takiej decyzji jest możliwe tylko w terminie 10 lat od jej doręczenia lub ogłoszenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie stwierdza się nieważności decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Pomocnicze
k.p.a. art. 158 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.
k.p.a. art. 158 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
u.COVID-19 art. 15 zzs(4) § ust. 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 3 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżąca argumentowała, że decyzja SKO powinna była stwierdzić nieważność decyzji Burmistrza, a nie tylko naruszenie prawa, oraz że wniesienie sprawy przerywa bieg terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
za niedopuszczalne uznać należy funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch decyzji merytorycznie kończących to samo postępowanie. nie stwierdza się nieważności decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat
Skład orzekający
Maciej Busz
przewodniczący
Donata Starosta
sędzia
Monika Świerczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej (art. 156 k.p.a.) oraz kwestia przedawnienia prawa do stwierdzenia nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania dwóch decyzji o tej samej sygnaturze i z tego samego dnia, ale o odmiennej treści. Kluczowe jest zastosowanie przepisów o przedawnieniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i znaczenie terminów procesowych, nawet w obliczu ewidentnych wad decyzji. Ilustruje, jak formalne wymogi mogą wpływać na merytoryczne rozstrzygnięcie.
“Dwie decyzje, ta sama sprawa, ten sam dzień – dlaczego sąd nie unieważnił wadliwej decyzji?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 517/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-12-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Donata Starosta
Maciej Busz /przewodniczący/
Monika Świerczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Monika Świerczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 26 kwietnia 2022 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO"), po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku B. P. (dalej jako "Skarżąca") w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 31 marca 2006 r., [...], którą Burmistrz określił na rzecz A. K. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce istniejącego budynku mieszkalnego oraz budowie nowego budynku mieszkalnego zlokalizowanego w obrębie działki nr [...] przy ul. [...] we W., określająca w pkt 1 ppkt 2 lit. c sentencji decyzji "wysokość budynku do 15,50 m" – stwierdziło, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 31 marca 2006 r., [...], określająca w pkt 1 ppkt 2 lit. c sentencji decyzji "wysokość budynku do 15,50 m" została wydana z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał następujące ustalenia.
W dniu 01.03.2006 r. A. K. (dalej jako "Inwestor") wniosła do Burmistrza Miasta i Gminy W. (dalej jako "Burmistrz") wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce istniejącego budynku mieszkalnego oraz budowie nowego budynku mieszkalnego zlokalizowanego w obrębie działki nr [...], przy ul. [...] we W. (dalej jako "Inwestycja").
Burmistrz w dniu 31.03.2006 r. wydał decyzję znak: [...], którą ustalił na rzecz Inwestora warunki zabudowy dla Inwestycji, określając w pkt 1 ppkt 2 lit. c sentencji decyzji "wysokość budynku nie może przekraczać wysokości budynków sąsiednich".
Ponadto Burmistrz tego samego dnia decyzję o tożsamej sygnaturze, którą ustalił na rzecz Inwestora warunki zabudowy dla Inwestycji, określając w pkt 1 ppkt 2 lit. c sentencji decyzji "wysokość budynku do 15,50 m".
W dniu 21.12.2015 r. do Burmistrza wpłynął wniosek Skarżącej o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Burmistrza z dnia 31.03.2006 r., znak: [...], ustalającą na rzecz Inwestora warunki zabudowy dla Inwestycji.
Postanowieniem z 12.02.2016 r. Burmistrz odmówił wznowienia postępowania. Wskutek środków zaskarżenia Skarżącej rozstrzygnięcie to zostało utrzymane postanowieniem SKO z 31.08.2016 r., a następnie oba postanowienia zostały uchylone wyrokiem WSA w Poznaniu z 06.04.2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1008/16.
Kolejnym postanowieniem z 03.07.2017 r. Burmistrz ponownie odmówił wznowienia postępowania, natomiast SKO postanowieniem z 17.01.2018 r. uchyliło rozstrzygnięcie Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zarazem dnia 07 marca 2016 r. wpłynął do SKO wniosek Skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia 31.03.2006 r. znak: [...].
SKO wezwało Skarżącą pismem z 28.10.2016 r. do wyjaśnienia i udowodnienia jakiego interesu prawnego lub obowiązku ww. dotyczy sprawa a także do wyjaśnienia i udzielenia informacji (przesłanie stosownych dokumentów), dotyczących postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w S. , na co Skarżąca udzieliła odpowiedzi pismem z 29.11.2016 r.
Decyzją z 30.11.2016 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z 31.03.2006 r., [...]. Decyzja ta, wobec wniosku Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, została utrzymana decyzją SKO z 28.04.2017 r., a następnie obie decyzje zostały uchylone wyrokiem WSA w Poznaniu z 29.11.2017 r., sygn. akt IV SA/Po 699/17.
Pismem z 09.07.2018 r. SKO zwróciło się do Starosty S. (dalej jako "Starosta") o wypożyczenie akt sprawy, ze wskazaniem stosownych oznaczeń, oraz załączonych do nich projektów budowlanych. Starosta przy piśmie z 31.07.2018 r. przekazał kserokopię części żądanych akt spraw, wskazując jednocześnie, iż nie posiada oryginałów dokumentów dotyczących wybranych spraw, bowiem znajdują się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Następnie decyzją z 30.01.2019 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z 31.03.2006 r. znak: [...]. Decyzja ta, wskutek skargi Skarżącej, została uchylona wyrokiem WSA w Poznaniu z 18.09.2019 r., sygn. akt IV SA/Po 399/19.
SKO pismem z 06.11.2020 r. zwróciło się do Prokuratury Rejonowej w S. (dalej: Prokurator) z pytaniem, czy toczyło się postępowanie w sprawie przerobienia dokumentu tj. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 31.03.2006 r. znak: [...]. W odpowiedzi z 14.12.2020 r. Prokurator wskazał, że nie toczy się postępowanie w ww. sprawie.
Pismem z 06.11.2020 r. SKO zwróciło się do Burmistrza o udzielenie informacji czy w sprawie [...] Burmistrz wydał dwie decyzję administracyjne ustalające na rzecz Inwestora warunki zabudowy dla Inwestycji.
Burmistrz pismem z 07.12.2020 r. poinformował m.in., że wydał dwie decyzje administracyjne pod znakiem [...], a także wskazał, że zawiadomił Prokuratora o prawdopodobieństwie popełnienia przestępstwa przez byłego pracownika urzędu, która trzykrotnie umorzyła postępowanie w sprawie, stwierdzając ostatecznie, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.
SKO pismem z 18.03.2021 r. zwróciło się do Starosty z prośbą o wypożyczenie akt sprawy oraz załączonych do nich projektów budowlanych, na co Starosta odpowiedział pismem z 12.04.2021 r.
Następnie SKO zwróciło się do Burmistrza o jednoznaczne wskazanie, która z decyzji Burmistrza z 31.03.2006 r. znak: [...] jest drugą decyzją w tej samej sprawie, tj.:
- decyzja, która w pkt 1 ppkt 2 lit. C posiada zapis "wysokość budynku nie może przekraczać wysokości budynków sąsiednich", czy też
- decyzja, która w pkt 1 ppkt 2 lit. C posiada zapis "wysokość budynku do 15,50m".
Pismem z 04.05.2021 r. Burmistrz poinformował, że w sprawie prowadzonej pod znakiem [...] zostały wydane dwie decyzje administracyjne, a organ nie potrafi określić, która decyzja została wydana jako pierwsza, a która jako druga.
SKO pismem z 18.03.2021 r. zwróciło się do Prokuratora z pytaniem, 1) czy przed Prokuraturą Rejonową w S. toczyło się postępowanie w sprawie przerobienia dokumentu tj. decyzji Burmistrza z 31.03.2006 r. znak: [...], 2) jeśli tak to w jaki sposób zakończyło się postępowanie w ww. sprawie, z prośbą o przesłanie kserokopii aktów kończących to postępowanie. Organ nie otrzymał odpowiedzi na to pismo.
Decyzją z 26 kwietnia 2022 r., wskazaną we wstępie, SKO stwierdziło, że decyzja Burmistrza z dnia 31.03.2006 r. znak: [...] określająca w pkt 1 ppkt 2 lit. c sentencji decyzji "wysokość budynku do 15,50 m" została wydana z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu, po przytoczeniu powyższego stanu faktycznego, podkreśliło związanie zapadłymi w sprawie wyrokami WSA w Poznaniu: z 29.11.2017 r., sygn. akt IV SA/Po 699/17, oraz 18.09.2019 r., sygn. akt IV SA/Po 399/19.
W pierwszym z nich Sąd wskazał w szczególności, że za niedopuszczalne uznać należy funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch decyzji merytorycznie kończących to samo postępowanie. Zapobieżenie takiej sytuacji (poprzez eliminację decyzji późniejszej) ma na celu regulacja z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W sytuacji, gdy z jakichkolwiek powodów nie można ustalić następstwa czasowego dwóch decyzji rozstrzygających tę samą sprawę, tj. podpadających pod regulację z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., regulacja ta nie będzie mogła mieć zastosowania, lecz faktu istnienia takich dwóch decyzji w żaden sposób nie można pogodzić z podstawowymi regułami porządku prawnego - jest to ewidentnie stan rażącego naruszenia prawa i winien skutkować stwierdzeniem nieważności obu takich decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nieważność decyzji w takim wypadku nie będzie spowodowana rażącym naruszeniem prawa przez poszczególne elementy rozstrzygnięcia decyzji (podobnie jak w wypadku przesłanki nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), lecz przez sam fakt istnienia w obrocie prawnym dwóch odmiennych rozstrzygnięć tej samej sprawy.
W drugim z wyroków Sąd uznał, że obowiązkiem organu jest podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Z pisma Starosty z 21.02.2018 r. wynika, że Inwestor posługiwała się początkowo decyzją "nr 1" [tj. tą, która w pkt 1 ppkt 2 lit. C posiada zapis "wysokość budynku nie może przekraczać wysokości budynków sąsiednich – uw. Sądu], a następnie "nr 2" [tj. tą, która w pkt 1 ppkt 2 lit. C posiada zapis "wysokość budynku do 15,50m"] uzyskując kolejno pozwolenia na budowę. Inwestor złożyła wniosek o wygaśnięcie decyzji z dnia 31.03.2006 r. zawierającej zapis punkcie 2 c "wysokość budynku nie może przekraczać wysokości budynków sąsiednich". Powyższe potwierdza fakt istnienia dwóch decyzji z tego samego dnia, o tym samym numerze jednak o rożnej treści.
W dalszej części uzasadnienia SKO wyjaśniło charakter postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z odniesieniem do stosownych przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). Zaznaczyło także, że po dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego doszło do wniosku, iż decyzją drugą w tej samej sprawie jest decyzja Burmistrza z 31.03.2006 r., [...], ustalająca warunki zabudowy dla Inwestycji, zezwalająca na budowę budynku o wysokości do 15,50m (pkt 1 ppkt 2 lit. c sentencji decyzji). Starosta decyzją z 26.04.2007 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę obejmujące rozbiórkę istniejącego budynku mieszkalno-handlowego i budowę nowego budynku mieszkalno-handlowego w miejscowości W. przy ul. [...], na działce nr [...], w oparciu o decyzję Burmistrza z 31.03.2006 r., [...], o ustaleniu warunków zabudowy dla Inwestycji. Z załączonego egzemplarza decyzji wynika, że wysokość budynku określono jako "wysokość budynku nie może przekraczać wysokości budynków sąsiednich". Następnie Starosta decyzją z 17.05.2010 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Inwestorowi pozwolenia na budowę w oparciu o decyzję Burmistrza z 31.03.2006 r., [...], określającej parametr wysokości jako "wysokość budynku do 15,50m". Pierwszą decyzją, która znalazła się w obiegu prawnym jest decyzja Burmistrza, która w swej treści zezwalała na budowę budynku o wysokości nieprzekraczajacej wysokości budynków sąsiednich i to właśnie ta decyzja zakończyła postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem Inwestora z 01.03.2006 r. Natomiast decyzja określająca w swej sentencji w pkt 1 ppkt 2 lit. C "wysokość budynku do 15,50m" dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
W dalszej części SKO odniosło się do kolejnych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, z przytoczeniem poglądów doktryny i judykatury, stwierdzając, że decyzja "nr 2" nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej – decyzja Burmistrza z 31.03.2006 r. znak: [...], nie jest obarczona wadami, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2, 6 i 7 k.p.a. SKO nie stwierdziło także wad decyzji określonych w art. 156 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a.
Końcowo SKO, przytoczywszy art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a., zaznaczyło, że wszystkie strony postępowania badaną decyzję podjęły 05.04.2006 r., zatem dziesięcioletni termin upłynął w roku 2016.
Skarżąca, zarzuciwszy naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 [k.p.a.] poprzez brak jego zastosowania z ograniczeniem do stwierdzenia, że decyzja WZ określająca w pkt 1 ppkt 2 lit. c sentencji decyzji "wysokość budynku do 15,50 m" została wydana – jedynie – z naruszeniem prawa, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji WZ.
W ocenie Skarżącej decyzja, której stwierdzenia nieważności się domaga została wydana nie tylko jako dotycząca sprawy uprzednio rozstrzygniętej, ale i poza procedurami prawa. W ocenie Skarżącej wywody SKO co do ograniczenia się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa są błędne. Zmiany w decyzji WZ dokonano przed wystąpieniem przez inwestora o zmianę pozwolenia w 2010 r.; zmiany dokonano po wydaniu pozwolenia na budowę 26.04.2007 r. Organ pominął okoliczność, że art. 156 § 2 k.p.a. wszedł w życie 16 września 2021 r. i pominął, że wniesienie sprawy przerywa bieg terminu przedawnienia.
Do skargi załączono m.in. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji, opis techniczny, pismo Komisariatu Policji we W..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.
W piśmie z 06 października 2022 r. Skarżąca wniosła o uzupełnienie skargi o wniosek o wydanie pozwolenia na budowę z 14.03.2007 r.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 14 listopada 2022 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami z 14 listopada 2022 r.
Wraz z pismem z 05 grudnia 2022 r. Skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z szeregu załączonych do pisma dokumentów, w szczególności postanowienia o umorzeniu dochodzenia z 17.12.2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15 zzs(4) ust. 3 u.COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 kwietnia 2022 r., [...], stwierdzająca wydanie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 31 marca 2006 r., [...], określająca w pkt 1 ppkt 2 lit. c sentencji decyzji "wysokość budynku do 15,50 m" z naruszeniem prawa.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił w szczególności art. 156 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, aktualnie: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., zwanej dalej k.p.a.).
Jak stanowi art. 156 k.p.a.:
§ 1. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
§ 2. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Zgodnie zaś z art. 158 § 1 i 2 k.p.a. rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje się (§ 1). Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji (§ 2).
Jak podkreśla się w doktrynie, a spostrzeżenia te Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela, wprowadzenie jednolitej konstrukcji prawnej przedawnienia obejmującej wszystkie przesłanki pozytywne stwierdzenia nieważności [art. 156 § 2 k.p.a.] nastąpiło ustawą z 11.8.2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491, dalej jako "u.zm.k.p.a."). Przesłanka przedawnienia stosowania sankcji nieważności uregulowana w nowym brzmieniu art. 156 § 2 nie została ograniczona do postępowań wszczętych po wejściu w życie tej regulacji. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.zm.k.p.a.: "Do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą". Rozwiązanie to jest zgodne z zasadą ogólną praworządności, w myśl której organ administracji publicznej rozstrzyga sprawę zgodnie z przepisem prawa obowiązującym w dniu wydania decyzji w sprawie, a zatem zgodnie z przepisem prawa regulującym dopuszczalność stosowania sankcji nieważności. Jednocześnie termin przedawnienia stosowania sankcji nieważności ma charakter materialnoprawny. Termin zatem upływu 10 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji jest nieprzywracalny. Sposób liczenia biegu terminu jest wyznaczony precyzyjnie przez ustalenie początku biegu terminu (od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji) oraz jego upływu – 10 lat. Przedawnienie dopuszczalności stosowania sankcji nieważności decyzji (postanowienia), nie zamyka wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Wystąpienie przesłanki przedawnienia zatem zamyka wyłącznie drogę prawną wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. W takim przypadku w razie wystąpienia jednej z pozytywnych przesłanek uregulowanych w art. 156 § 1 ogranicza się rozstrzygnięcie wyłącznie do stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji (postanowienia). Decyzja stwierdzająca niezgodność z prawem stanowi prejudykat do dochodzenia odszkodowania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do art. 156 [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 18, Warszawa 2022, Nb 32-35, dostępne w LEGALIS).
Jednocześnie już wcześniej, w odniesieniu do decyzji nieważnych z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a. (tj. zgodnie z treścią art. 156 k.p.a. przed zmianami wprowadzonymi u.zm.k.p.a., przy czym podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie podstawę stanowił właśnie wskazany art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.) wskazywano, że "[w] żadnym wypadku wszczęcie postępowania wznowieniowego (podobnie: postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji) nie wstrzymuje biegu określonych w art. 156 § 2 k.p.a. terminów przedawnienia dopuszczalności pozbawienia mocy prawnej decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami" (zob. Z. R. Kmiecik, M. Kotulska, Przedawnienie wzruszalności decyzji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, ST 2019, nr 3, s. 30-42). Z treści art. 156 § 2 k.p.a. ("nie stwierdza się nieważności decyzji") wynika jednoznaczny wniosek, że dziesięcioletni okres przedawnienia liczy się od daty doręczenia lub ogłoszenia decyzji do daty wydania decyzji w sprawie jej nieważności, a nie do daty złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji (zob. wyrok NSA w Warszawie z 10 lipca 2001 r., I SA 343/00).
Wobec powyższego, wbrew tezom Skarżącej podniesionym w skardze, organ nie mógł postąpić inaczej ("korzystniej" dla Skarżącej), a w szczególności "wniesienie sprawy" nie przerwało biegu przedawnienia.
Zaznaczyć końcowo trzeba, że jak wskazuje się w orzecznictwie, zakres postępowania dowodowego prowadzonego przez sąd administracyjny jest ściśle wyznaczony przez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji, jaką jest ocena zaskarżonego aktu zgodnie z kryterium legalności. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym, o którym mowa w art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma jedynie charakter uzupełniający, odnoszący się do istotnych wątpliwości związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś do istotnych wątpliwości związanych z uzasadnieniem stanu faktycznego. Nie każdy zatem dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, który nie był przedstawiony i oceniony postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją, pod warunkiem że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Natomiast o istotnych wątpliwościach, w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., można mówić tylko wówczas, gdy istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego pozostają niewyjaśnione, tj. czy bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości, przy czym dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. (zob. m.in. wyrok NSA z 06.07.2022 r., I GSK 2565/18).
Takie okoliczności zdaniem Sądu nie zaszły w niniejszej sprawie, zatem wniosek dowodowy Skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając na uwadze treść art. 134 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził także innych niż podniesione w skardze naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI