IV SA/Po 514/23

IV SA/Po 514/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-10-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Donata Starosta /przewodniczący/
Izabela Bąk-Marciniak
Monika Świerczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 145 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 682
art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody z dnia 28 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 czerwca 2023 r. nr [...] Wojewoda po rozpoznaniu odwołania M. P. od decyzji Starosty O. z 24 marca 2023 r. (znak: [...]) odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Starosty O. z 27 grudnia 2022 r. nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzją z 27 grudnia 2022 r. Starosta O. zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce M. Sp. z o. o. z/s w W. pozwolenia na budowę farmy fotowoltaicznej o mocy zainstalowanej do 12 MW wraz z infrastrukturą techniczną w T. na działkach nr [...], [...] obr. 0011.
Dnia 7 lutego 2023 r. do Starostwa Powiatowego w O. wpłynęło pismo M. P. zatytułowane "odwołanie od decyzji Starosty O. z dnia 27 grudnia 2022 r. nr [...]". Pismem z 10 lutego 2023 r. Starosta O. poinformował wnoszącą pismo, iż decyzja z 27 grudnia 2022 r. jest ostateczna w związku z czym odwołanie należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania, wobec czego zobowiązał wnioskodawczynię do wskazania przesłanki wznowienia postępowania i wykazania zachowania terminu określonego w art. 148 k.p.a.
Dnia 27 lutego 2023 r. do organu I instancji wpłynęła odpowiedź na wezwanie, przy którym M. P. przesłała wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Postanowieniem z 1 marca 2023 r. Starosta O. wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie zakończone decyzją z 27 grudnia 2022 r.
Decyzją z 24 marca 2023 r. Starosta O. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z 27 grudnia 2022 r.
Pismem z 17 kwietnia 2023 r. M. P. wniosła odwołanie od ww. rozstrzygnięcia.
Wojewoda rozpoznając odwołanie podniósł w pierwszej kolejności, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej, a więc takiej decyzji, która mocą art. 16 § 1 k.p.a. objęta jest zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Z tego też względu procedura ta obwarowana jest szczególnymi wymogami formalnymi.
Organ II instancji wskazał, że w ramach przedmiotowej sprawy wnioskodawczyni wniosła o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W myśl art. 148 § 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania oparte na ww. przesłance wnieść należy do organu w terminie jednego miesiąca, liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jak wynika z treści wniosku i postanowienia Starosty O. z 1 maca 2023 r. wnioskodawczyni powzięła informację o decyzji z 27 grudnia 2022 r. nr [...] dnia 23 stycznia 2023 r. Pismo potraktowane przez organ I instancji jako wniosek o wznowienie postępowania został z kolei nadany w placówce pocztowej 6 lutego 2023 r., zatem zachowano termin na wniesienie podania określony w art. 148 § 2 k.p.a.
Wojewoda podkreślił, że zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z treści art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym więc, czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla danego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym.
Zgodnie zaś z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) - dalej "P.b.", będącym przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie do art. 3 pkt 20 P.b. za obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Zdaniem Wojewody, wraz z nowelizacją ustawy Prawo budowlane, która weszła w życie 19 września 2020 r., zmianie uległa definicja obszaru oddziaływania inwestycji. O ile w poprzednim brzmieniu wskazywała na ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, obecnie wskazuje na ograniczenia zabudowy, czym zawężono obszar oddziaływania inwestycji i tym samym również krąg stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Zatem w celu uznania właściciela nieruchomości za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę należy ustalić, czy należąca do niego nieruchomość znajduje się na terenie wyznaczonym na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego w otoczeniu przedmiotowego obiektu budowlanego, przy czym przepisy te wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Sama potencjalna, teoretyczna możliwość ograniczenia w sposobie zagospodarowania działki wskutek powstania w sąsiedztwie obiektu budowlanego, bez potrzeby konkretyzowania rodzaju danego ograniczenia i realności jego powstania w okolicznościach danej sprawy, nie wystarcza do zaliczenia tej działki w obręb oddziaływania obiektu.
Wskazano, że w złożonym wniosku o wznowienie postępowania odwołująca powołuje się na tytuł prawny do nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki objętej inwestycją, tj. do dz. nr ewid. [...], obr. 0011 T. . Jak wynika z map ewidencyjnych działka odwołującej nie sąsiaduje bezpośrednio z działkami objętymi inwestycją i położona jest w odległości 105,08 m od projektowanej farmy fotowoltaicznej, natomiast budynek mieszkalny wnioskodawczyni położony jest w odległości 273,93 m. Z uwagi na specyfikę projektowanej inwestycji (farma fotowoltaiczna) nie spowoduje przesłaniania ani zacieniania działki odwołującej (§ 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. - Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), nie wpłynie bezpośrednio na jej bezpieczeństwo pożarowe, ani nie pozbawi nieruchomości odwołującej dostępu do drogi publicznej oraz niezbędnych mediów. Organ zauważył, że dla inwestycji wydana została ostateczna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia (decyzja Burmistrza Gminy i Miasta O. z 29 marca 2021 r., znak: [...]), w której organ analizował potencjalne ograniczenia i uciążliwości dla terenów sąsiednich w kontekście uwarunkowań środowiskowych, w tym emisji substancji do środowiska, emisji hałasu, promieniowania elektromagnetycznego, powstania odpadów. Organ środowiskowy nie stwierdził, by planowana inwestycja w miejscu wskazanym przez inwestora generowała zagrożenie dla środowiska. Inwestycja nie będzie źródłem emisji substancji do środowiska i nie przewiduje się jej wpływu na jakość powietrza. Organ stwierdził także, że uwzględniając rodzaj, parametry i lokalizację przedsięwzięcia nie przewiduje się, aby realizacja i dalsza eksploatacja przedsięwzięcia wiązała się z przekroczeniami dopuszczalnych poziomów hałasu i pól elektromagnetycznych dla obszarów podlegających ochronie akustycznej (zgodnie z informacjami zawartymi w uzasadnieniu decyzji najbliższa zabudowa objęta ochrona akustyczną znajduje się ok. 135 m od granicy planowanego przedsięwzięcia), zatem zarzuty odwołującej w zakresie emitowania nadmiernego hałasu przekraczającego normy dla terenów objętych ochrona akustyczną nie znajdują odzwierciedlenia w dokumentacji.
Wojewoda podniósł, że kwestie np. hałasu (nieprzekraczającego dopuszczalnych norm na terenach podlegających ochronie akustycznej) czy wzmożonego ruchu pojazdów nie mają wpływu na przyznanie przymiotu strony wnioskodawcy, bowiem nie wpływają na możliwości zabudowy działki, do której posiada tytuł prawny.
W ocenie Wojewody nie można się również zgodzić z odwołującą, iż przepisami odrębnymi, na podstawie których możliwe jest przyznaje statusu strony w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę są przepisy prawa cywilnego tj. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny trzeba uznać, że w szczególności przepisy art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego stanowiące element cywilnoprawnego określenia treści i granic prawa własności nieruchomości nie mogą być wyłączną i samoistną podstawą interesu prawnego w sprawie administracyjnej dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę.
Podsumowując organ odwoławczy uznał, że wnioskodawczyni M. P. nie posiada w niniejszej sprawie interesu prawnego. W świetle obowiązujących przepisów art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego stwierdzono, że legitymacja procesowa odwołującej w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie została powiązana z jakimikolwiek ograniczeniami, jakie mogą powstać w zabudowie działki o nr ewid. [...] w związku z powstaniem obiektu objętego wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę. Podnoszone argumenty mające na celu wykazanie interesu prawnego są wyłącznie subiektywnymi odczuciami i nie stanowią podstawy do uznania za stronę postępowania.
Skargę na powyższą decyzję wywiodła do Sądu M. P., wnosząc o jej uchylenie w całości. Przedmiotowej decyzji zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania:
a) art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 10 §1 k.p.a. poprzez nie zapewnienie wnioskodawczyni czynnego udziału w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji pod nazwą "Budowa i eksploatacja farmy fotowoltaicznej o mocy do 12 MW" na działkach nr [...],[...], obręb T. nie umożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,
b) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,
c) art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym poprzez nie zebranie całego dostępnego organowi materiału dowodowego,
d) naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 10 §1 i 11 k.p.a. m.in. poprzez brak wykonywania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mających na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
e) naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. m.in. poprzez przyjęcie, iż skarżąca nie posiada przymiotu strony niniejszego postępowania, gdy interes swój szeroko wykazała,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię tego przepisu i przyjęcie, iż do obszaru oddziaływania obiektu nie należy nieruchomość skarżącej;
b) art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną i w sposób nieuprawniony zawężającą wykładnię tego przepisu i przyjęcie, iż poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, nie obejmuje interesu skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten nie został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Zaskarżone orzeczenia podjęte zostały jako decyzje kończące w danej instancji nadzwyczajne postępowanie weryfikacyjne tj. wznowienie postępowania, regulowane przepisami art. 145-153 k.p.a. Tryb ten umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia administracyjnego dotkniętego kwalifikowaną wadą o charakterze formalnym, a jego skuteczność uzależniona jest od wykazania zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w sposób taksatywny w przepisie art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., typowanej przez podmiot, który inicjuje czynności procesowe. Ustalenie tej okoliczności następuje w toku postępowania, którego przeprowadzenie musi być poprzedzone postanowieniem o wznowieniu postępowania wydanym na podstawie art. 149 § 1 k.p.a.
Inicjatywę w zakresie wszczęcia postępowania wznowieniowego ustawodawca - generalnie - przyznał organowi, który orzekał w sprawie oraz stronie postępowania, czyli podmiotowi legitymowanemu wg kryteriów wskazanych w art. 28 k.p.a. Zgodnie z poglądami doktryny uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania ma zatem każda jednostka, która twierdzi, że decyzja wydana w postępowaniu jurysdykcyjnym (zwykłym) dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, niezależnie od tego, czy umożliwiono jej uczestniczenie w tym postępowaniu w charakterze strony, czy też nie (por. B. Adamiak, J. Borkowski: k.p.a., Komentarz, Warszawa 2006; M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Witkowska: Postępowanie administracyjne - ogólne, podatkowe, i egzekucyjne, Warszawa 1996).
Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.).
Jak wynika z treści wniosku o wznowienie postępowania, skarżąca o decyzji z 27 grudnia 2022 r. nr [...] dowiedziała się dnia 23 stycznia 2023 r., natomiast wniosek o wznowienie postępowania został nadany w placówce pocztowej 6 lutego 2023 r., zatem zachowano termin na wniesienie podania określony w art. 148 § 2 k.p.a.
Podejmując orzeczenie o wznowieniu postępowania właściwy organ - jeżeli nie działa na zasadzie oficjalności - wypowiada się wyłącznie o dopuszczalności wznowienia postępowania w konkretnej sprawie administracyjnej, przy uwzględnieniu przesłanek podmiotowych i przedmiotowych, oraz o zachowaniu przez podmiot wnioskujący o wznowienie terminu do wystąpienia z tym żądaniem. Do treści takiego postanowienia nie można natomiast wprowadzić stwierdzeń, co do tego czy rzeczywiście wystąpiła przesłanka wznowieniowa oraz co do formalno i materialnoprawnych skutków jej faktycznego zaistnienia. Postanowienie o wznowieniu postępowania - zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia o istocie sprawy.
W ramach przedmiotowej sprawy skarżąca wniosła o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Postanowieniem z 1 marca 2023 r. Starosta O. wznowił postępowanie zakończone decyzją nr [...] z 27 grudnia 2022 r.
Postępowanie wznowieniowe na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest prowadzone zarazem co do tego, czy wnioskodawca jest stroną z punktu widzenia materialnoprawnego, jak i co do spełnienia przesłanki z tegoż przepisu. Jeżeli bowiem okaże się, że wnioskodawca nie jest stroną (nie ma w sprawie interesu materialnoprawnego), to jednocześnie należy stwierdzić, że nie wystąpiła w sprawie faktycznie podstawa wznowienia, wymagana do przejścia przez organ wznowieniowy do rozpatrzenia sprawy co do istoty i wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Ustalenie przez organ orzekający w postępowaniu wznowieniowym, że nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., pomimo powołania jej we wniosku o wznowienie i wydania postanowienia o wznowieniu, skutkuje wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. (por. wyroki NSA z 1 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1981/06; z 6 maja 2010 r., II OSK 773/09; CBOSA).
Zdaniem sądu w przypadku gdy w chwili złożenia żądania wznowienia (bądź wszczęcia) postępowania nie można było precyzyjnie i jednoznacznie ustalić, czy podmiot występujący z takim żądaniem posiada, czy nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., postępowanie administracyjne należało wznowić i w jego toku wyjaśnić wątpliwości dotyczące istnienia interesu prawnego wnoszącego podanie.
Istotą kontrolowanego postępowania było zatem ustalenie czy skarżącej przysługiwał przymiot strony postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę farmy fotowoltaicznej o mocy zainstalowanej do 12 MW wraz z infrastrukturą techniczną w T. na działkach nr [...], [...] obr. 0011.
Należy przypomnieć, iż stroną postępowania administracyjnego jest w myśl art. 28 k.p.a. każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny kształtują zaś przepisy prawa materialnego, czyli te normy prawne, które stanowią dla organu oparcie do ustalenia uprawnienia lub obowiązku w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli więc prawo materialne daje określonemu podmiotowi podstawę do wykazania w danym postępowaniu jego interesu prawnego lub obowiązku, to przesądza to o jego przymiocie jako strony tego postępowania.
W postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przepisem prawa materialnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., jest art. 28 ust. 2 P.b. (patrz. A. Kosicki (w:) Prawo budowlane. Komentarz, wyd. IV, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, Warszawa 2021, art. 28.). Przepis ten decyduje o posiadaniu interesu prawnego określonego podmiotu w sprawie o udzielenie pozwolenia na rozpoczęcie robót budowlanych. W myśl art. 28 ust. 2 ww. ustawy, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Natomiast przez obszar oddziaływania obiektu w myśl art. 3 pkt 20 P.b. należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Wraz z nowelizacją ustawy Prawo budowlane, która weszła w życie 19 września 2020 r., zmianie uległa definicja obszaru oddziaływania inwestycji. O ile w poprzednim brzmieniu wskazywała na ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, obecnie wskazuje na ograniczenia zabudowy, czym zawężono obszar oddziaływania inwestycji i tym samym również krąg stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.
Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, będzie się zatem materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu (tak wyrok NSA z 27.02.2023 r., II OSK 1192/22, LEX nr 3564140).
Zatem w celu uznania właściciela nieruchomości za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę należy ustalić, czy należąca do niego nieruchomość znajduje się na terenie wyznaczonym na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego w otoczeniu przedmiotowego obiektu budowlanego, przy czym przepisy te wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Sama potencjalna, teoretyczna możliwość ograniczenia w sposobie zagospodarowania działki wskutek powstania w sąsiedztwie obiektu budowlanego, bez potrzeby konkretyzowania rodzaju danego ograniczenia i realności jego powstania w okolicznościach danej sprawy, nie wystarcza do zaliczenia tej działki w obręb oddziaływania obiektu. Zaznaczyć należy, iż przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie przysługuje według kryterium geograficznego, z samej racji bycia właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której ma być prowadzona inwestycja, lecz dla uzyskania statusu strony tego postępowania, konieczne i niezbędne jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na ową nieruchomość w sposób ograniczający jej zabudowę.
W złożonym wniosku o wznowienie postępowania skarżąca powołuje się na tytuł prawny do nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki objętej inwestycją, tj. do dz. nr ewid. [...], obr. 0011 T. . Jak wynika z map ewidencyjnych działka skarżącej nie sąsiaduje bezpośrednio z działkami objętymi inwestycją i położona jest w odległości 105,08 m od projektowanej farmy fotowoltaicznej, natomiast budynek mieszkalny wnioskodawczyni położony jest w odległości 273,93 m. Z uwagi na specyfikę projektowanej inwestycji (farma fotowoltaiczna) nie spowoduje przesłaniania ani zacieniania działki odwołującej (§ 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. - Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), nie wpłynie bezpośrednio na jej bezpieczeństwo pożarowe, ani nie pozbawi nieruchomości skarżącej dostępu do drogi publicznej oraz niezbędnych mediów.
Dla inwestycji wydana została ostateczna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia (decyzja Burmistrza Gminy i Miasta O. z 29 marca 2021 r., w której organ analizował potencjalne ograniczenia i uciążliwości dla terenów sąsiednich w kontekście uwarunkowań środowiskowych, w tym emisji substancji do środowiska, emisji hałasu, promieniowania elektromagnetycznego, powstania odpadów. Organ środowiskowy nie stwierdził, by planowana inwestycja w miejscu wskazanym przez inwestora generowała zagrożenie dla środowiska. Inwestycja nie będzie źródłem emisji substancji do środowiska i nie przewiduje się jej wpływu na jakość powietrza. Organ stwierdził także, że uwzględniając rodzaj, parametry i lokalizację przedsięwzięcia nie przewiduje się, aby realizacja i dalsza eksploatacja przedsięwzięcia wiązała się z przekroczeniami dopuszczalnych poziomów hałasu i pól elektromagnetycznych dla obszarów podlegających ochronie akustycznej (zgodnie z informacjami zawartymi w uzasadnieniu decyzji najbliższa zabudowa objęta ochrona akustyczną znajduje się ok. 135 m od granicy planowanego przedsięwzięcia), zatem zarzuty w zakresie emitowania nadmiernego hałasu przekraczającego normy dla terenów objętych ochrona akustyczną nie znajdują odzwierciedlenia w dokumentacji.
Skarżąca nie sprecyzowała konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zabudowę jej działki, ze względu na powstanie projektowanej zabudowy.
Nie można też uznać, iż przepisami odrębnymi, na podstawie których możliwe jest przyznaje statusu strony w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę są przepisy prawa cywilnego, a w szczególności przepisy art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego. Przepisy te nie mogą być wyłączną i samoistną podstawą interesu prawnego w sprawie administracyjnej dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 144 Kodeksu cywilnego "Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych". Przepis ten odnosi się do oddziaływania nieruchomości na otoczenie w postaci tzw. immisji pośrednich (np. pyły, zapachy, hałasy, gazy itp.), które są co do zasady dozwolone, o ile nie przekraczają przeciętnej miary w nim wskazanej. Przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę nie daje jednak jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, czyli powodujące ograniczenia w zagospodarowaniu otoczenia wynikające z odrębnych przepisów. Z przepisu art. 144 Kodeksu cywilnego tego rodzaju ograniczenie w kontekście Prawa budowlanego nie wynika. Ograniczenia takiego nie można bowiem upatrywać tylko w następstwie potencjalnych obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu budowlanego.
Poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich na etapie postępowania o pozwolenie na budowę następuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim przepisy wprowadzają określone wymogi czy ograniczenia. Właścicielowi sąsiedniej nieruchomości przysługuje zatem ochrona przed sposobem zabudowy nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowany sposób zabudowy koliduje z jego prawnie (a nie jedynie faktycznie chronionym interesem (por. wyrok WSA w Krakowie z 15 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 836/21). Interes osób trzecich chroniony art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 p.b., zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.
Podnoszone w skardze kwestie nie powodują ograniczeń w zabudowie działki skarżącej, a ona sama nie wykazała żadnych konkretnych okoliczności i norm prawnych, w świetle których należałoby przyjąć istnienie oddziaływania spornej inwestycji na jej nieruchomość. Interes prawny skarżącej nie wynika również z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Przymiot strony nie zależy od istnienia subiektywnego interesu faktycznego, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strony postępowania, musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w danej sprawie. W analizowanej sprawie sytuacja taka nie zaistniała.
Zaskarżona decyzja nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w zabudowie działki skarżącej, a co za tym idzie, nie można mówić o tym, że jej działka znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 P.b.
W ocenie Sądu organy zasadnie wydały decyzję o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty O. z 27 grudnia 2022 r., bowiem słusznie uznano, że M. P. nie posiada w niniejszej sprawie interesu prawnego z uwagi na brak normy publicznoprawnej, z której wynikałyby dla niej bezpośrednio określone prawa lub obowiązki w postępowaniu administracyjnym.
Nie zasługują na uwzględnienie także pozostałe sformułowane w skardze zarzuty, w tym odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, które zdaniem Sądu prowadzone było zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego i w ramach którego organy podjęły wszystkie kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, dokonując wyczerpującego zebrania i prawidłowej oceny materiału dowodowego. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wydanej decyzji szczegółowo wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia oraz trafnie ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania, którą to argumentację Sąd w całości podziela.
W przedstawionych okolicznościach sprawy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.