IV SA/Po 51/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2016-06-30
NSAinneWysokawsa
choroba zawodowahałasubytek słuchuKodeks pracyKodeks postępowania administracyjnegoPaństwowa Inspekcja Sanitarnapostępowanie dowodoweopinia lekarskaWSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej z powodu niewłaściwie przeprowadzonego postępowania dowodowego i lakonicznego uzasadnienia opinii lekarskiej.

Spółka A zaskarżyła decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u swojego byłego pracownika, zarzucając organom inspekcji sanitarnej błędy proceduralne i brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Skarżąca domagała się przeprowadzenia dodatkowych dowodów, w tym analizy dokumentacji medycznej i poziomu hałasu w ochronnikach słuchu. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przepisów KPA i uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji z powodu niewłaściwie przeprowadzonego postępowania dowodowego i lakonicznego uzasadnienia opinii lekarskiej.

Sprawa dotyczyła skargi Spółki A na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P., która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu u byłego pracownika, H. M., choroby zawodowej w postaci obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności brak dokładnego wyjaśnienia sprawy, niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, nieustalenie poziomu hałasu w ochronnikach słuchu oraz brak analizy wpływu wieku na ubytek słuchu. Spółka wniosła o przeprowadzenie dodatkowych dowodów i uchylenie decyzji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając opinię lekarską za rzeczową i spójną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał jednak skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadziły w sposób należyty postępowania dowodowego, a opinia lekarska była lakoniczna i nie zawierała wszechstronnego uzasadnienia, co naruszało przepisy KPA. Sąd podkreślił, że organy nie mogą samodzielnie oceniać dokumentacji medycznej, ale mają obowiązek zapewnić rzetelność i przekonujące uzasadnienie opinii biegłego. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując przeprowadzenie obszernego postępowania dowodowego, w tym ewentualne zasięgnięcie opinii innej placówki medycznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadziły prawidłowo postępowania dowodowego, a opinia lekarska była lakoniczna i nie zawierała wszechstronnego uzasadnienia, co narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, nie odniosły się do wniosków strony skarżącej o przeprowadzenie dodatkowych badań i analizy dokumentacji medycznej, a także nie zweryfikowały rzetelności i kompletności opinii lekarskiej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

k.p. art. 2351

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 8 § ust. 1

Pomocnicze

u.p.i.s. art. 5 § pkt 4a

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

k.p. art. 237 § § 1 pkt 3-6

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

k.p. art. 11

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

k.p. art. 231

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 8 § ust. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 5 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów KPA dotyczących obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego. Lakoniczność i brak wszechstronnego uzasadnienia opinii lekarskiej. Niewystarczające postępowanie dowodowe w zakresie oceny narażenia na hałas i wpływu czynników pozazawodowych. Niewłaściwa ocena przez organy inspekcji sanitarnej materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich prawidłowe orzeczenie lekarskie musi zawierać szczególności uzasadnienie zawartego w nim rozstrzygnięcia które pozwoli organowi administracji publicznej na ocenę jego rzetelności organy prowadzące niniejsze postępowanie wskazanej zasadzie uchybiły w sposób bezrefleksyjny podzielając stanowisko zawarte w orzeczeniu lekarskim, bez dokonania oceny rzetelności sporządzenia uzasadnienia tego orzeczenia

Skład orzekający

Donata Starosta

sprawozdawca

Ewa Kręcichwost-Durchowska

członek

Tomasz Grossmann

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej, w szczególności wymogi dotyczące opinii lekarskiej i obowiązku organów w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania w sprawach o choroby zawodowe i może wymagać adaptacji do innych rodzajów spraw administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są rzetelne procedury dowodowe i prawidłowe uzasadnienia w sprawach administracyjnych, nawet gdy dotyczą one specjalistycznej wiedzy medycznej. Jest to przykład, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Błędy proceduralne w sprawie o chorobę zawodową – sąd uchyla decyzję z powodu lakonicznej opinii lekarskiej.

Dane finansowe

WPS: 497 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 51/16 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2016-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Donata Starosta /sprawozdawca/
Ewa Kręcichwost-Durchowska
Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 1502
art. 235 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 267
art. 7, 77 § 1, 84 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Donata Starosta (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. znak: [...] z dnia [...] września 2015 r.; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. na rzecz Spółki A kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] znak [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. (zwany dalej w skrócie jako "PPIS") na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263, z późn. zm. zwanej dalej jako "u.p.i.s."), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1502, z późn. zm. zwanej dalej jako "k.p."), § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367 zwanego dalej również jako "rozporządzenie") oraz art. 104 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm. zwanej dalej jako "k.p.a.") stwierdził u H. M. chorobę zawodową: obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz wymienioną w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 k.p.
W uzasadnieniu decyzji PPIS wskazał, że wymienioną powyżej chorobę zawodową stwierdził na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej wysławionego przez [...] Centrum Medycyny Pracy w P. - Ośrodek w K. otrzymanego w dniu [...] sierpnia 2015 r. oraz oceny narażenia zawodowego.
PPIS wyjaśnił, że od [...] grudnia 1976 r. do [...] maja 2014 r. H. M. zatrudniony był w Spółce A a od [...] czerwca 2014 r. przejęty został z art. 231 Kodeksu pracy przez Spółka B gdzie pracował do [...] listopada 2014 r. H. M. od [...] grudnia 1976 r. do [...] grudnia 1991 r. mając angaż-stanowisko frezer pracował jako szlifierz. Organ wskazał również pomiary hałasu wykonane w latach 1997-2011.
Jak wskazał PPIS w oparciu o przeprowadzone aktualnie badania audiologiczne (audiometria tonalna progowa, i nadprogowa, audiometria impedancyjna z badaniem odruchu strzemiączkowego), wykonane w [...] Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu-Ośrodek w K. u H. M. rozpoznano: obustronny niedosłuch słuchu typu czuciowo-nerwowego o średnim ubytku słuchu: ucho prawe - 53,3 dB, ucho lewe - 53,3 dB, audiometria impedancyjna obustronnie tympanogram typu A, objaw Metza dodatni.
W ocenie PPIS z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że H. M. w trakcie obsługi dłutownicy pracował w warunkach narażenia na hałas przekraczający najwyższe dopuszczalne natężenie (NDN). Bezpieczny dla ucha poziom dźwięku wynosi 80 dB(A). Narażenie pracownika na hałas o wyższym poziomie powoduje ryzyko uszkodzenia słuchu. H. M. pracował w warunkach narażenia równoważnym przekraczającym 80 dB(A)-równoważny poziom hałasu do 83 dB(A).
W odwołaniu Spółka A zwana dalej również jako "Skarżąca") zarzuciła decyzji PPIS naruszenie:
- § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez stwierdzenie choroby zawodowej u H. M. bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego;
- 7 i 77 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w odniesieniu do stanowisk na których faktycznie pracował H. M., nie przeprowadzenie postępowania dowodowego odnośnie poziomu hałasu na stanowiskach na których faktycznie pracował H. M. w ochronnikach słuchu,
nie ustalenie w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu od zakończenia pracy zawodowej przez H. M. do dnia wydania zaskarżonej decyzji oraz nie przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej H. M. w szczególności z okresu zatrudnienia w Spółce A . i Spółce B na okoliczność wykonanych badań słuchu;
- art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nie wystąpienie o opinię do innej placówki gdy orzeczenie zawiera lakoniczne stwierdzenia bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości, przekonującego i dostępnego dla stron uzasadnienia w sytuacji, gdy u H. M. nie została ustalona wielkość ubytku słuchu od dnia zaprzestania pracy zawodowej do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Nie został także wyjaśniony wpływ wieku na ubytek słuchu. Ponadto badanie słuchu nie było przeprowadzone tzw. "metodą obiektywną" w sytuacji gdy w czasie zatrudnienia w Spółce A i Spółce B wyniki badań słuchu znacznie odbiegają od wyników badań wykonanych przez [...] Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K., a nie jest możliwa tak duża różnica słuchu, w tak krótkim okresie czasu w szczególności po zakończeniu zatrudnienia.
Skarżąca wniosła o:
- przeprowadzenie postępowania dowodowego w odniesieniu do stanowisk na których faktycznie pracował H. M., w tym ustalenie poziomu hałasu w ochronnikach słuchu oraz ustalenie w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu od zakończenia pracy zawodowej przez H. M. do dnia wydania zaskarżonej decyzji,
- wystąpienie o opinię do innej placówki ponieważ orzeczenie zawiera lakoniczne stwierdzenia bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości, przekonującego i dostępnego dla stron uzasadnienia w sytuacji gdy u H. M. nie wykonano badania słuchu tzw. "metodą obiektywną", a także nie został wyjaśniony wpływ wieku na ubytek słuchu
- przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej H. M. w szczególności z okresu zatrudnienia w Spółce A i Spółce B na okoliczność wykonanych badań słuchu,
- uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia choroby zawodowej u H. M..
W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła, że ustalenie w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu od zaprzestania pracy zawodowej do dnia wydania zaskarżonej decyzji jest kluczowe dla niniejszej sprawy ponieważ uszkodzenie słuchu wywołane hałasem jest trwałe i nie ulega poprawie ani progresji po ustaniu narażenia na hałas.
Pogorszenie lub polepszenie ubytku słuchu po ustaniu narażenia zawodowego na hałas ma miejsce wyłącznie z przyczyn pozazawodowych. Jest to istotny dowód, który nie został przeprowadzony w sytuacji gdy H. M. ukończył 62 lata życia.
Jak zaznaczyła Skarżąca PPIS wymienił wszystkie występujące maszyny i urządzenia w oddziałach w których pracował H. M. podając przypuszczalny poziom ich hałasu bez ustalenia, które obsługiwał H. M. co potwierdza brak dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego.
W ocenie Skarżącej naruszony został także art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nie wystąpienie o opinię do innej placówki, gdy orzeczenie zawiera lakoniczne stwierdzenia bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości, przekonującego i dostępnego dla stron uzasadnienia.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (zwany dalej jako "WPWIS") decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 84 k.p.a., art. 5 pkt 4a u.p.i.s., art. 2351 k.p., w związku z § 5 ust. 1 § 6 i § 8 ust. 1 rozporządzenia utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
WPWIS ustalił, ze H. M. zatrudniony był w okresie od dnia [...] grudnia 1976 r. do dnia [...] maja 2014 r. w Spółce A jako frezer, pracował na stanowisku szlifierz, a od dnia [...] czerwca 2014 r. przejęty został przez Spółkę B gdzie świadczył pracę do dnia [...] listopada 2014 r. jako starszy frezer. Na stanowisku szlifierza H. M. obsługiwał szlifierkę kątową do płaszczyzn, ostrzałki do narzędzi skrawających oraz do noży. WPWIS stwierdził, iż brak jest wyników pomiarów natężenia hałasu z okresu zatrudnienia H. M. na stanowisku szlifierza. Z dostępnych w aktach wyników badań natężenia hałasu z późniejszego okresu przeprowadzanych na stanowisku szlifierza wynika, iż jego poziom wynosił od 78.8 dB do 83 dB. W ocenie WPWIS należy przyjąć, iż H. M. w okresie zatrudnienia na stanowisku szlifierza narażony był na hałas. Świadcząc pracę na stanowisku frezer oraz straszy frezer H. M. wykonywał prace na frezarce. W okresie tym narażony był na hałas o poziomie od 77 dB do 83 dB. Zdaniem WPWIS wystąpienie czynników szkodliwych w środowisku pracy nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm - wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość.
Następnie WPWIS stwierdził, że [...] Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. w przeprowadzonych badaniach audiologicznych (audiometria tonalna progowa i nadprogowa, audiometria impedancyjna z badaniem odruchu strzemiączkowego) stwierdziło u H. M. obustronny niedosłuch typu czuciowo-nerwowego o średnim ubytku słuchu: ucho prawe - 53,3 dB, ucho lewe - 53,3 dB. Warunkiem do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu jest stwierdzenie obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz oraz udokumentowane narażenie zawodowe na hałas.
Jak stwierdził WPWIS w ocenie [...] Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. obydwa te warunki zostały spełnione. W opinii lekarskiej jednostki orzeczniczej I stopnia sformułowano jednoznaczne wnioski o rozpoznaniu u H. M. choroby zawodowej narządu słuchu, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
W ocenie WPWIS orzeczenie to zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska, ze wskazaniem przeprowadzonych badań i wyjaśnieniem wszelkich wątpliwości. Ocena opinii lekarskiej dokonywana przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej sprowadza się do badania ich pod względem formalnym, czyli oceny czy wyjaśniają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy są rzeczowo i przekonująco uzasadnione. W ocenie WPWIS opinia wydana w niniejszej sprawie jest rzeczowa, spójna i logiczna. Postępowanie diagnostyczno-orzecznicze prowadzone było w niezależnym ośrodku służby zdrowia, ustawowo w tym celu zobligowanego.
WPWIS stwierdził, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie warunki z art. 2351 k.p. wobec czego należało orzec o stwierdzeniu u H. M. chorobę zawodową.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka A powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji PPIS i wniosła o uchylenie decyzji WPWIS oraz poprzedzającej ją decyzji PPIS, a także zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę WPWIS wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718), zwanej dalej jako p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] stwierdzającą u H. M. chorobę zawodową – obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz.
Zgodnie z art. 2351 k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zgodnie zaś z treścią art. 2352 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Jak przyjęto w orzecznictwie sądowym, definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.
Wykaz chorób zawodowych stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Wykaz ten stanowi zamknięty katalog chorób zawodowych. Oznacza to, że za chorobę zawodową może zostać uznana wyłącznie choroba, która jest wymieniona w wykazie, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Zachorowanie na chorobę, nawet w wyniku wykonywania pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia, która nie została ujęta w obowiązującym wykazie, nie daje podstaw do wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Obowiązkiem organów administracji w przedmiotowym postępowaniu było ustalenie czy rozpoznana choroba jest chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych, czy u H. M. wystąpiło to schorzenie albo jego następstwa oraz czy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Z § 8 ust. 1 rozporządzenia wynika, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (uchwała NSA z dnia 20 maja 2002 r. sygn. akt OPS 3/02, wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2012 sygn. akt II OSK 654/12, z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06 oraz z dnia 23 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2237/14 dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
To, że organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia nie oznacza, że orzeczenie lekarskie nie podlega jakiejkolwiek ocenie tych organów. Dane zawarte w orzeczeniu lekarskim stanowią jeden z podstawowych dowodów w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, a orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w sprawie choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego, tak więc powinna ona odpowiadać wymaganiom stawianym przepisem art. 84 § 1 k.p.a. Tym samym prawidłowe orzeczenie lekarskie musi zawierać szczególności uzasadnienie zawartego w nim rozstrzygnięcia które pozwoli organowi administracji publicznej na ocenę jego rzetelności. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie zajętego stanowiska. Organ inspekcji sanitarnej nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonującego uzasadnienia, czy też wywołującej wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2734/12m wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 244/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 546/10, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przypadku opinii nie spełniających tych wymogów organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii lub z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia. Wynika to z § 8 ust. 2 rozporządzenia, który stanowi, że jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja dotycząca stwierdzenia u H. M. choroby zawodowej została wydana w oparciu o orzeczenie [...] Centrum Medycyny Pracy w P. - Ośrodek w K. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]. Organ odwoławczy ocenił tą opinię jako rzeczową, spójną i logiczną, jednak w ocenie Sądu stanowisko to nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. W odwołaniu Skarżąca kwestionowała wyniki badań wnosząc jednocześnie o wystąpienie o opinię do innej placówki wskazując, że orzeczenie zawiera lakoniczne stwierdzenia bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości, przekonującego i dostępnego dla stron uzasadnienia w sytuacji gdy u H. M. nie wykonano badania słuchu tzw. "metodą obiektywną", a także nie został wyjaśniony wpływ wieku na ubytek słuchu.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu administracji do podjęcia z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że rzeczą organu jest z urzędu zebranie potrzebnego do rozstrzygnięcia sprawy materiału dowodowego, ocena wiarygodności dowodów i rozpatrzenie całego materiału w celu wydania rozstrzygnięcia. Wprawdzie organ administracji nie ma obowiązku poszukiwania dowodów wskazywanych przez stronę i ich ewentualnego przeprowadzenia, to jednak winien w takim przypadku wskazać konkretne motywy takiego stanowiska procesowego.
Organ odwoławczy w niniejszej sprawie nie uwzględnił wniosku skarżącej o wystąpienie o przeprowadzenie ponownych badań do innej placówki medycznej uznając orzeczenie lekarskie jako rzeczowe, spójne i logiczne. Tymczasem zaznaczyć trzeba, że uzasadnienie orzeczenia lekarskiego co do zasady sprowadza się do stwierdzenia, że u H. M. stwierdzono obustronny niedosłuch typu czuciowo-nerowowego, a stwierdzony ubytek słuchu stanowi podstawę rozpoznania choroby zawodowej. Jako nieznajdujące pokrycia w materiale dowodowym zebranym w aktach sprawy uznać trzeba twierdzenia o stopniowym, pogarszającym się słuchu zaczynającym się od 2000 r. Autor uzasadnienia orzeczenia lekarskiego nie wskazał na podstawie jakich konkretnych dokumentów wyraził to stwierdzenie. W szczególności zaznaczyć trzeba, że w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji medycznej na poparcie tej tezy. Zwrócić należy uwagę, że w odwołaniu Skarżąca wskazywała organowi odwoławczemu na konieczność przeprowadzenia dowodu z dokumentacji medycznej H. M. w szczególności z okresu zatrudnienia w Spółce A i Spółce B na okoliczność wykonanych badań słuchu. WPWIS nie odniósł się jednak do stanowiska Skarżącej w tym zakresie. Zaznaczyć również trzeba, że wprawdzie organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zwrócił uwagę na potrzebę wykazania związku przyczynowego między warunkami pracy, a stwierdzonym schorzeniem, to jednak takiego związku nie wykazał. Nie wynika on również z orzeczenia lekarskiego.
Wprawdzie organy administracji publicznej przeprowadzają postępowanie dowodowe, kierując się wynikającą z art. 80 k.p.a., zasadą swobodnej oceny dowodów. Pamiętać jednak należy, że istota tej zasady sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania stanu faktycznego sprawy i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Nie oznacza to jednak, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według dowolnych kryteriów; swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. W ocenie Sądu organy prowadzące niniejsze postępowanie wskazanej zasadzie uchybiły w sposób bezrefleksyjny podzielając stanowisko zawarte w orzeczeniu lekarskim, bez dokonania oceny rzetelności sporządzenia uzasadnienia tego orzeczenia.
Z powyżej wskazanych powodów jako zasadne ocenić należało podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 84 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu uchybienie wskazanym przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji uzasadnione jest potrzebą przeprowadzenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy obszernego postępowania dowodowego. W szczególności organ powinien na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia zwrócić się do lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie o sporządzenie dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub też wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację. Dopiero na podstawie wiarygodnego i przekonywującego orzeczenia organ dokona oceny czy ewentualna rozpoznana choroba jest chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych, czy u H. M. wystąpiło to schorzenie albo jego następstwa oraz czy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w pkt 1 wyroku. W kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając kwotę stanowiąca wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804), oraz opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI