IV SA/Po 507/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-08-05
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenie pielęgnacyjnedzieckopełnoletnośćniepełnosprawnośćustawa o świadczeniach rodzinnychKonwencja o Prawach Dzieckaopiekaprawo rodzinneprawo administracyjne

WSA w Poznaniu oddalił skargę na decyzję odmawiającą świadczenia pielęgnacyjnego na pełnoletniego syna, uznając, że ustawa o świadczeniach rodzinnych definiuje 'dziecko' jako osobę poniżej 18. roku życia.

Skarżący domagał się świadczenia pielęgnacyjnego na pełnoletniego syna o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił, uznając, że syn nie jest 'dzieckiem' w rozumieniu ustawy. SKO utrzymało decyzję, dodając argument o braku wcześniejszego pobierania zasiłku stałego i statusie bezrobotnego skarżącego. WSA w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że zgodnie z Konwencją o Prawach Dziecka, 'dziecko' to osoba poniżej 18. roku życia, co wyklucza przyznanie świadczenia na pełnoletniego syna.

Sprawa dotyczyła skargi G. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na syna skarżącego, M. Syn skarżącego był osobą pełnoletnią ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił świadczenia, argumentując, że syn nie jest 'dzieckiem' w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, odwołując się do definicji z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Konwencji o Prawach Dziecka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało decyzję, dodając, że skarżący nie pobierał wcześniej zasiłku stałego, a także że jako osoba bezrobotna nie może pobierać świadczenia pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że kluczowe jest zdefiniowanie pojęcia 'dziecka' na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odwołując się do art. 1 Konwencji o Prawach Dziecka, sąd stwierdził, że 'dziecko' oznacza osobę poniżej 18. roku życia, chyba że uzyskała pełnoletność wcześniej zgodnie z prawem. W związku z tym, świadczenie pielęgnacyjne nie mogło być przyznane na syna, który ukończył 18 lat. Sąd jednocześnie uznał za błędne wywody SKO dotyczące uzależniania przyznania świadczenia od statusu bezrobotnego skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba pełnoletnia nie może być uznana za 'dziecko' w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do art. 1 Konwencji o Prawach Dziecka, który definiuje dziecko jako osobę poniżej 18. roku życia, chyba że uzyskała pełnoletność wcześniej zgodnie z prawem. Przyjął, że ustawodawca posługuje się tym terminem w tym samym znaczeniu w różnych aktach prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.ś.r. art. 17 § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Konwencja o Prawach Dziecka art. 1

Kluczowa dla definicji 'dziecka' jako osoby poniżej 18. roku życia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.ś.r. art. 3 § 4

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definicja dziecka na gruncie ustawy, która okazała się niewystarczająca.

k.r.o. art. 114 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Użyty przez organ I instancji jako argument, że przysposobienie dotyczy osób małoletnich, ale sąd uznał go za nieostateczny.

u.s.k.o. art. 1 § 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.i.i.r.p. art. 2 § 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Dotyczyła statusu bezrobotnego, ale sąd uznał argumentację organu II instancji za błędną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Definicja 'dziecka' w Konwencji o Prawach Dziecka jako osoby poniżej 18. roku życia jest wiążąca dla interpretacji ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Odrzucone argumenty

Pełnoletni syn skarżącego powinien być traktowany jako 'dziecko' w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych ze względu na jego znaczną niepełnosprawność i całkowite ubezwłasnowolnienie. Status bezrobotnego skarżącego nie powinien wpływać na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

kluczowym zagadnieniem okazało się pytanie, czy osoba pełnoletnia może być uznana za 'dziecko' w rozumieniu cytowanej ustawy. Przyjmując założenie, że racjonalny ustawodawca posługuje się danym terminem w różnych aktach prawnych w tym samym znaczeniu (chyba że wyraźnie postanowiono inaczej) trzeba uznać, że wyraz 'dziecko' w ustawie o świadczeniach rodzinnych oznacza również osobę, która nie ukończyła 18 lat. błędne są wywody organu II instancji, jakoby na przeszkodzie przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego stały przepisy ustawy z dnia 20 IV 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'dziecko' na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście osób pełnoletnich z niepełnosprawnościami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej ustawy o świadczeniach rodzinnych i jej definicji 'dziecka'. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych ustaw, gdzie definicja dziecka może być inna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa porusza ważny społecznie temat świadczeń dla opiekunów osób niepełnosprawnych, a kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące definicji 'dziecka' w kontekście pełnoletności i niepełnosprawności.

Czy pełnoletni syn z niepełnosprawnością to wciąż 'dziecko' dla celów świadczeń? Sąd rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 507/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-08-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 5 sierpnia 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] .IV. 2005 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego o d d a l a s k a r g ę /-/ J.Stankowski JF
Uzasadnienie
IV SA/Po 507/05
UZASADNIENIE
Decyzja z dnia [...] II 2005 r., nr [...], na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 XI 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 III 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (t.j. Dz.U. nr 45, poz. 433 ze zm.) i art. 104 kpa. Prezydent Miasta P. odmówił przyznania G. T. świadczenia pielęgnacyjnego na syna M. Zgodnie z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Organ stwierdził, że syn wnioskodawcy jest osobą pełnoletnią legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w związku z czym nie może być uznany za dziecko w świetle regulacji zawartych w art. 3 pkt 4 cyt. ustawy, art. 114 § 1 i § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a także art. 1 Konwencji o Prawach Dziecka.
W odwołaniu od powyższej decyzji G. T. podniósł, że jego syn M., pomimo swej pełnoletniości, jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie może samodzielnie egzystować.
Decyzją z dnia [...] IV 2005 r., nr [...], na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 X 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.jedn. Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, w związku z art. 4 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 XI 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. j ustawy z dnia 20 IV 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że skoro Skarżący przed wejściem w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych nie pobierał na syna M. zasiłku stałego, to zgodnie z art. 58 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie ma on prawa do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało ponadto, że wnioskodawcy nie może być przyznane żądane świadczenie także z tego powodu, że jest on osobą bezrobotną, a zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osobą bezrobotną nie może być osoba pobierająca świadczenie pielęgnacyjne.
W skardze na powyższą decyzję G. T. podniósł dotychczasowe zarzuty i zaznaczył, że zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych możliwe jest uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego także na osobę dorosłą. Skarżący zarzucił ponadto organowi bezpodstawne uzależnianie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od faktu, czy wnioskodawca nie jest zarejestrowany jako bezrobotny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 28 XI 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. W niniejszej sprawie kluczowym zagadnieniem okazało się pytanie, czy osoba pełnoletnia może być uznana za "dziecko" w rozumieniu cytowanej ustawy.
Zgodnie z art. 3 pkt 4 ustawy dziecko oznacza dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną. W tej sytuacji, skoro jednoznaczna interpretacja pojęcia dziecka na gruncie samej tylko ustawy o świadczeniach rodzinnych okazała się niemożliwa, organ I instancji sięgnął do art. 114 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z którego wynika, iż przysposobiona może być wyłącznie osoba małoletnia. W ocenie Sądu ten argument nie może być uznany za ostateczny, jako że status przysposobionego przysługuje także po ukończeniu pełnoletności. W wykładni pojęcia dziecka na gruncie polskiego porządku prawnego należało zatem sięgnąć do najbardziej właściwego w tej materii aktu prawnego, a więc do Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 XI 1989 r., a ratyfikowanej przez Polskę dnia 30 IV 1991 r. Art. 1 cytowanej Konwencji stanowi wyraźnie, iż dziecko oznacza każdą istotę ludzką w wieku poniżej osiemnastu lat, chyba że zgodnie z prawem odnoszącym się do dziecka uzyska ono wcześniej pełnoletność. Przyjmując założenie, że racjonalny ustawodawca posługuje się danym terminem w różnych aktach prawnych w tym samym znaczeniu (chyba że wyraźnie postanowiono inaczej) trzeba uznać, że wyraz "dziecko" w ustawie o świadczeniach rodzinnych oznacza również osobę, która nie ukończyła 18 lat. W tym stanie rzeczy przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna, który ukończył 18 lat nie jest możliwe.
Należy jednocześnie zauważyć, że błędne są wywody organu II instancji, jakoby na przeszkodzie przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego stały przepisy ustawy z dnia 20 IV 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.). Fakt pobierania świadczenia pielęgnacyjnego może prowadzić do utraty statusu bezrobotnego, jednak żaden przepis prawa nie uzależnia przyznania świadczenia od tego, czy wnioskodawca jest zarejestrowany jako bezrobotny czy też nie.
Wobec powyższego, zgodnie z art. 151 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ J. Stankowski
KB/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI