IV SA/Po 503/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2021-09-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowyniepełnosprawnośćpostępowanie administracyjneprawo socjalnepotrzeby bytowedecyzja uznaniowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przyznania zasiłku celowego, uznając, że przyznana kwota była adekwatna do potrzeb i możliwości organu.

Skarżący M. S., osoba niepełnosprawna, domagał się przyznania zasiłku celowego na pokrycie niezbędnych potrzeb bytowych. Organy administracji przyznały zasiłek w kwocie niższej niż wnioskowana, argumentując koniecznością racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi i oczekiwaniem od skarżącego własnego wysiłku. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał decyzje organów za zgodne z prawem, stwierdzając, że przyznana kwota zasiłku była adekwatna do sytuacji skarżącego i możliwości finansowych organu, a także odpowiadała celom pomocy społecznej.

Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie przyznania zasiłku celowego. Skarżący, osoba niepełnosprawna i samotnie gospodarująca, domagał się pokrycia kosztów zakupu leków, energii elektrycznej, gazu, wody oraz odzieży. Organy administracji przyznały zasiłek celowy w kwocie częściowo niższej niż wnioskowana, wskazując na ograniczone środki finansowe oraz konieczność uwzględnienia własnego wysiłku skarżącego w zaspokajaniu potrzeb. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej i Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że przyznana kwota zasiłku była adekwatna do sytuacji życiowej i zdrowotnej skarżącego, a także do możliwości finansowych organu. Podkreślono, że pomoc społeczna ma na celu wspieranie osób w przezwyciężaniu trudnych sytuacji, a nie pełne finansowanie wszystkich zgłaszanych potrzeb. Sąd odniósł się również do zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji RP, uznając je za nieuzasadnione w kontekście niniejszej sprawy. Ostatecznie, skarga została oddalona jako bezzasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przyznana kwota zasiłku celowego jest adekwatna do sytuacji skarżącego i możliwości organu, a pomoc społeczna ma na celu wspieranie, a nie pełne finansowanie wszystkich potrzeb.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły sytuację skarżącego i przyznały zasiłek celowy w kwocie, która stanowi znaczące wsparcie, ale nie musi pokrywać wszystkich wnioskowanych wydatków, zwłaszcza gdy skarżący posiada inne źródła dochodu i świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

u.p.s. art. 39 § 1-3

Ustawa o pomocy społecznej

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s. art. 2 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 3 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 3 § 4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 7

Ustawa o pomocy społecznej

K.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 1 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 1 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 art. 15zzs4 § 3

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 67 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 67 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 69

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przyznana kwota zasiłku celowego jest adekwatna do potrzeb skarżącego i możliwości finansowych organu. Pomoc społeczna ma na celu wspieranie, a nie pełne finansowanie wszystkich zgłaszanych potrzeb. Organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.

Odrzucone argumenty

Kwota zasiłku została arbitralnie zaniżona. Organy naruszyły wyrok sądu administracyjnego. Organy stworzyły nowe oceny prowadzące do pogorszenia sytuacji skarżącego. Organy poświadczyły nieprawdę co do wysokości otrzymanej pomocy. Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. poprzez zaniechanie obiektywnej oceny braku możliwości finansowych skarżącego. Naruszenie art. 8 §1 K.p.a. poprzez nadanie skarżącemu cech osoby roszczeniowej. Naruszenie art. 107 §1 i §3 K.p.a. poprzez brak wskazania dowodów i faktów. Naruszenie art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. poprzez nadużycie uznania administracyjnego. Naruszenie art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. poprzez brak zastosowania zasady dostosowania świadczenia do okoliczności.

Godne uwagi sformułowania

Świadczenia z pomocy społecznej mają wspomagać osoby z nich korzystające, a nie je utrzymywać, gdyż to jest zadaniem każdego obywatela. Decyzja o przyznaniu albo odmowie przyznania zasiłku celowego ma charakter decyzji uznaniowej. Rolą świadczeń z pomocy społecznej nie jest pełne sfinansowanie każdorazowo wszystkich zgłaszanych potrzeb w wysokości odpowiadającej wnioskodawcy. Skarżący z tytułu świadczeń pomocy społecznej otrzymuje środki odpowiadające wysokością minimum socjalnego.

Skład orzekający

Maciej Busz

przewodniczący

Donata Starosta

sędzia

Sebastian Michalski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłków celowych w kontekście sytuacji osób niepełnosprawnych i ograniczeń budżetowych organów pomocy społecznej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i indywidualnej oceny potrzeb oraz możliwości organu. Sprawa ma charakter powtarzalny w kontekście licznych skarg tego samego skarżącego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje trudności w uzyskaniu pełnego wsparcia finansowego z pomocy społecznej przez osoby niepełnosprawne, mimo uznania ich potrzeb. Pokazuje również złożoność procedur i kryteriów przyznawania świadczeń.

Czy pomoc społeczna wystarcza na godne życie? Sąd rozstrzyga o zasiłku dla osoby niepełnosprawnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 503/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-09-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Donata Starosta
Maciej Busz /przewodniczący/
Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 2376/21 - Wyrok NSA z 2022-10-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1507
art. 2 ust. 1 art. 3 ust. 1 ust. 4 art. 39  ust.  1-3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 6 art. 7 art. 8 par. 1 art. 9 art. 11 art. 15 art. 77 par. 1 art. 80 art. 107 par. 1 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 67 ust. 1 ust. 2 art. 69
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Donata Starosta Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 września 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddalić skargę w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2020 roku o sygn. akt IV SA/Po 141/20, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. S., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. w przedmiocie przyznania zasiłku celowego.
Prezydenta Miasta K., po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2020 roku (nr [...]), przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy w kwocie [...]zł z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu leków, odzieży jesienno-zimowej, doładowanie energii elektrycznej (licznik przedpłatowy), uzupełnienie butli gazowej, opłaty bieżącego rachunku za wodę i ścieki.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie ma nikogo na utrzymaniu. Posiada orzeczenie o zaliczeniu do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym do [...] kwietnia 2023 roku i z tego tytułu ma przyznany zasiłek stały w kwocie [...]zł miesięcznie oraz opłacaną od tego zasiłku składkę za ubezpieczenie zdrowotne. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (sierpień 2019 roku) dochodem strony był tylko wskazany zasiłek stały.
Organ wskazał, że z przyznanego zasiłku:
- kwota [...]zł stanowi dofinansowanie do zakupu energii elektrycznej (koszt zakupu energii elektrycznej za okres od lutego do września 2019 roku udokumentowano na kwotę [...]zł),
- kwota [...]zł stanowi dofinansowanie do dopełnienia butli gazem (napełnienie butli to koszt [...] zł),
- kwota [...]zł stanowi dofinansowanie do opłacenia bieżącego rachunku za wodę i ścieki (rachunek dołączony do podania opiewał na [...] zł),
- kwota [...]zł stanowi dofinansowanie do zakupu leków (złożone zostały dwie recepty na kwotę [...]zł),
- kwota [...]zł stanowi dofinansowanie zakupu odzieży jesienno-zimowej (organ uznał, że jest to kwota wystarczająca do zakupu odzieży na portalu allegro lub w sklepach z tanią odzieżą).
Organ wyjaśnił, że świadczenia z pomocy społecznej mają wspomagać osoby z nich korzystające, a nie je utrzymywać, gdyż to jest zadaniem każdego obywatela. Zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie całości lub części niezbędnej potrzeby bytowej. Udzielając pomocy należy mieć na względzie nie tylko interes wnioskodawcy, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej.
W roku 2019 budżet przeznaczony na zasiłki i pomoc w naturze wynosił [...] zł (miesięcznie [...] zł.) W miesiącu październiku 2019 roku organ wydatkował [...] zł, co znacząco przekroczył [...] budżetu.
M. S. otrzymuje ze środków publicznych pomoc w formie zasiłku stałego ([...] zł) oraz korzysta ze świadczeń finansowych, które wyczerpują szeroką gamę potrzeb. W okresie od stycznia do września 2019 roku strona otrzymała pomoc w łącznej kwocie [...]zł (zasiłek stał - [...] zł, zasiłki celowe - [...] zł, pomoc w zakresie dożywiania - [...] zł).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] marca 2021 roku (nr [...]), po ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu I instancji. Uzupełniająco dodał, że strona zamieszkuje we własnym domu o pow. [...] mkw. Nie pracuje nawet dorywczo i nie jest zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy.
M. S. skorzystał z prawa złożenia skargi do sądu administracyjnego.
Strona podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a w szczególności art. 32, art. 67, art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów art. 6, art. 7, art. 8 , art. 9 , art. 11, art. 35, art. 77, art. 80 , art. 107 §3 i art. 136 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
W ocenie skarżącego kwota zasiłku została arbitralnie zniżona o 50%, a organ z naruszeniem wyroku sądu administracyjnego stworzyły nowe oceny, które doprowadziły do pogorszenia sytuacji skarżącego. Strona podniosła również zarzut poświadczenia nieprawdy przez organy, co do wysokości łącznej pomocy otrzymanej w 2019 roku. Skarżący wyliczył, że do lipca 2019 roku otrzymał łącznie środki w kwocie [...]zł. Zaznaczył, że organ do kwoty [...]zł zaliczyły zasiłki przyznane, ale jeszcze niewypłacone. Skarżący nie zgodził się z argumentacją organów, że uczynił sobie stałe źródło dochodu ze świadczeń pomocy społecznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do zmiany wydanej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi.
Ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu w osobie radcy prawnego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 roku wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, podtrzymał zarzuty skargi oraz podniósł zarzuty naruszenia:
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie obiektywnej oceny braku możliwości finansowych skarżącego umożliwiających dopłatę do realizacji uzasadnionych potrzeb bytowych, brak ustaleń, co do skutków zaniechania przyznania zasiłku celowego w pełnej wysokości, brak ustaleń czy wysokość zasiłku zaspokaja potrzeby na warunkach odpowiadających godności człowieka, a także gołosłownych twierdzeń, że skarżący nie współpracuje z pracownikami socjalnymi,
- art. 8 §1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nadanie skarżącemu cech osoby mającej postawę roszczeniową, która nigdy nie była zadowolona z przyznanej pomocy,
- art. 107 §1 i §3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak wskazania dowodów oraz faktów uznanych za udowodnione w zakresie przyczyn i podstaw przyznania świadczenia w niepełnej wysokości, brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skarżącego, brak ustaleń czy wysokość przyznanego zasiłku celowego jest odpowiednia i zaspakaja potrzeby skarżącego na warunkach godności człowieka,
- art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej poprzez nadużycie uznania administracyjnego,
- art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej poprzez brak zastosowania zasady, że na organie ciąży obowiązek dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
Pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu na okoliczność trwałej niezdolności do pracy wnioskodawcy oraz brak możliwości pozyskania własnego wkładu na zrealizowanie uzasadnionych potrzeb, w tym konieczność stosowania specjalistycznej diety wątrobowej. Jako dowody przedłożone zostały:
- zaświadczenie MOPS w K. z dnia [...] lutego 2020 roku na okoliczność nadwyżek finansowych z uwagi na wydanie 133 decyzji odmownych, które to nadwyżki mogą być przeznaczone na potrzeby skarżącego,
- opinia biegłego lekarza sądowego z dnia [...] stycznia 2017 roku na okoliczność stałego uszczerbku na zdrowiu w obszarze narządu ruchu (kończyna górna prawa),
- zaświadczenia lekarskie z [...] czerwca 2019 roku, [...] stycznia 2020 roku, [...] stycznia 2021 roku oraz [...] sierpnia 2021 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie określonym art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020, poz. 1842, z późn. zm.). W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeżeli uzna, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w takich sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda strony na rozpoznanie sprawy w tym trybie nie jest konieczna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2021, poz. 137).
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm. dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 §1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 §1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 §1 pkt 3 P.p.s.a.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 P.p.s.a.).
Przeprowadzając kontrolę sądowoadministracyjną we wskazanym powyżej zakresie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta K., odpowiadają prawu.
Treść uzasadnienia prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2020 roku o sygn. akt IV SA/Po 141/20 wskazuje, że w toku poprzedniego postępowania sądowoadministracyjnego poza sporem pozostawało to, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Spełniona została przesłanek udzielania pomocy społecznej (niepełnosprawność) określona w art. 7 pkt 5 ustawy ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. 2019, poz. 1507 ze zm.). Bezsporne było także i to, ze skarżący spełnia ustawowe kryterium dochodowe.
Sąd ustalił wówczas, że kwestia sporna nie dotyczyła spełnienia przesłanek przyznania wnioskowanej pomocy, lecz samej wysokość przyznanego świadczenia. W tym zakresie Sąd uznał, że kwestionowane decyzje zostały "wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i w istotnym zakresie wymykają się kontroli sądowej".
W ramach kontroli aktualnie kwestionowanych decyzji Sąd nie ujawnił żadnych okoliczności uzasadniających twierdzenia, że zostały one wydane bez poszanowania dla wykładni lub wytycznych zawartych w wyroku sądu administracyjnego. Na mocy aktualnie skarżonych rozstrzygnięć skarżącemu przyznano zasiłek celowy w tej samej wysokości, co w decyzjach uchylonych wskazanym powyżej wyrokiem.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 32, art. 67 oraz art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) Sąd wskazuje, że zgodnie z literalnym brzmieniem wskazanych przepisów: zakres i formy zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego określa ustawa (art. 67 ust. 1 Konstytucji RP), obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa (art. 67 ust. 2 konstytucji RP), a osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej (art. 69 Konstytucji RP). Wskazać zatem należy, że powołane przepisy Konstytucji RP nie stanowią właściwej podstaw prawnej do rozstrzygania kontrolowanej sprawy.
Udokumentowane w aktach administracyjnych okoliczności kontrolowanej sprawy wskazują, że pismem złożonym w dniu 2 września 2019 roku skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na zakup: leków, bieżącej energii elektrycznej, zakup gazu (butli gazu), opłacenie bieżącego rachunku za wodę i ścieki oraz zakup odzieży jesienno-zimowej, a żądanie uzasadnił niepełnosprawnością i zaznaczył, że zły stan zdrowia wnioskodawcy oraz jego niezdolność do pracy są znane organowi.
Organy prawidłowo uznały, że materialnoprawną podstawę załatwienia wniosku skarżącego stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. 2019, poz. 1507 ze zm.; dalej w skrócie u.p.s.), a sprawę należy załatwić w formie decyzji wydanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256; dalej w skrócie K.p.a.).
Organy trafnie rozpoznały, że żądanie wniosku należy zakwalifikować i rozpoznać w trybie właściwym dla rodzaju pomocy świadczonej w postaci zasiłku celowego w rozumieniu art. 39 ust.1-3 u.p.s.
Zgodnie z powołaną regulacją w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Decyzja o przyznaniu albo odmowie przyznania zasiłku celowego ma charakter decyzji uznaniowej. Rozpoznając niniejszą sprawę organ powinien mieć na uwadze w szczególności podstawowe cele, jakie spełnia instytucja pomocy społecznej. Z przepisu art. 2 ust. 1 u.p.s. wynika, że ma ona na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.).
Zdaniem Sądu organy obu instancji w sposób prawidłowy zrealizowały obowiązki wynikające z uzasadnienia decyzji uznaniowej. Argumentacja skarżonego rozstrzygnięcia opisuje wysokość kwoty przyznanego zasiłku celowego zarówno od strony potrzeb i oczekiwań wobec wnioskodawcy, jak i możliwości organu.
Analiza akt sprawy wskazuje, że zapotrzebowanie na pomoc finansową odnośnie dofinansowania zakupów w zakresie gazu, leków, wody i ścieków oraz energii elektrycznej ([...] zł) zostało uwzględnione do kwoty [...]zł, a więc na poziomie prawie 75%. Zapotrzebowanie w zakresie zakupów dotyczących odzieży jesienno-zimowej organ, według ceny z portalu allegro oraz sklepów z tanią odzieżą, uwzględnił w pełnej wysokości i przyznał kwotę zasiłku [...] zł.
Argumentacja skargi o zaspokojeniu niezbędnej potrzeby bytowej na poziomie 50 % nie została wykazana w żaden sposób. Z kolei wartości przyjęte przez organ znajdują potwierdzenie w dowodach zgromadzonych w aktach sprawy. Skarżący w żadnym zakresie nie podważył udokumentowanych ustaleń organów dotyczących ceny towarów objętych zgłoszoną potrzebą.
Skarżący nie wykazał, aby ustalenie kwoty zasiłku celowego na wskazanym poziomie było niezgodne z celami przyznawania świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Analiza dowodów włączonych do akt sprawy, w tym dokumentacja przedłożona przez pełnomocnika skarżącego, nie pozwala na sformułowanie stanowiska o tym, że wobec skarżącego nieuzasadnione są oczekiwania, aby podejmował on własny wysiłek zmierzający do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, w celu poprawy własnej sytuacji życiowej.
W okolicznościach kontrolowanej sprawy aktualne pozostaje stanowisko, że rolą świadczeń z pomocy społecznej nie jest pełne sfinansowanie każdorazowo wszystkich zgłaszanych potrzeb w wysokości odpowiadającej wnioskodawcy.
Zdaniem Sądu przyznany skarżącemu zasiłek celowy w istotny sposób pomoże zaspokoić zgłaszane przez niego potrzeby, a wysokość przyznanego zasiłku znajduje uzasadnienie w tym, że pomoc społeczna jest instytucją mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.).
Całkowicie nieuzasadnione są zarzuty, co do poświadczenia nieprawdy w zakresie wysokości środków otrzymywanych przez skarżącego tytułem świadczeń z pomocy społecznej. Wyliczenia skarżącego ([...] = [...] zł średniomiesięcznie) oraz wyliczenia dokonane przez organ ([...] = [...] zł średniomiesięcznie) nie odbiegają istotnie od siebie i prowadzą do tożsamych wniosków. Skarżący z tytułu świadczeń pomocy społecznej otrzymuje środki odpowiadające wysokością minimum socjalnemu, które średniorocznie w 2019 roku wynosiło [...] zł dla jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego oraz [...] zł dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego.
Uwzględniając zatem, że minimum socjalne jest wskaźnikiem (modelem) kosztów utrzymania gospodarstw domowych zagrożonych tzw. sferą niedostatku, a zakres i poziom zaspokajanych potrzeb w minimum socjalnym zapewnia takie warunki, aby osobie na każdym etapie jej rozwoju umożliwić reprodukcję sił życiowych, posiadanie i wychowanie potomstwa oraz utrzymanie więzi społecznych, to brak jest jakichkolwiek podstaw uzasadniających sugestie pełnomocnika skarżącego, że kwota zasiłku celowego została ustalona na poziomie, który nie odpowiada warunkom godności człowieka, co miałoby wynikać z ocen stygmatyzujących postawy skarżącego. Sądowi z urzędu znana jest intensywność korzystania przez skarżącego ze świadczeń pomocy społecznej. W tutejszym Sądzie od maja 2011 roku wydane zostały sześćdziesiąt trzy wyroki rozpoznające skargi M. S. od decyzji organów administracji publicznej w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej.
Sąd wskazuje, że rodzaj i forma udzielonej pomocy są zgodne z żądaniem wnioskodawcy, a jej wysokość organy dostosowały do sytuacji życiowej i zdrowotnej skarżącego. Z uwagi na powyższe kwestią całkowicie drugorzędną, bo nie mogącą rozstrzygać o zasadności skargi, jest okoliczność limitowania rozmiaru świadczeń przyznawanych skarżącemu z uwagi na ograniczone środki finansowe, które organy muszą rozdzielać pomiędzy osoby wymagające wsparcia.
Wbrew ocenom pełnomocnika przytoczenie wartości liczbowych w sposób wystarczający obrazuje możliwości finansowe organu. Sąd nie znajduje podstaw do kwestionowania prawdziwości twierdzeń, że organ w miesiącu październiku 2019 roku wydatkował kwotę znacznie wyższą niż [...] część środków przeznaczona w budżecie na cele świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Sugerowana przez skarżącego nadwyżka budżetowa jest kwestią nieistotną skoro limitowanie środków przyznawanych skarżącemu usprawiedliwia oczekiwanie, że wnioskodawca podejmie także własny wysiłek zmierzający do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, bo już średniomiesięcznie otrzymuje z pomocy społecznej środki finansowe na poziomie minimum socjalnego.
Wbrew zarzutom skargi (w tym podniesionym przez pełnomocnika skarżącego) organy nie naruszyły przepisów postępowania, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i uzasadniły swoje rozstrzygnięcie. Przyznana pomoc pomimo, iż nie spełnia oczekiwań skarżącego, została przyznana w zakresie adekwatnym zarówno do potrzeb skarżącego, jak również wysokości środków finansowych posiadanych na ten cel przez organ pomocy społecznej. Zaskarżone decyzje są zgodne z przepisami prawa i zostały wydane po przeprowadzeniu przez organy postępowania administracyjnego, zgodnie z jego naczelnymi zasadami i celem tego postępowania.
Zaskarżone decyzje są zgodne z przepisami prawa i zostały wydane po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, zgodnie z jego naczelnymi zasadami i celem tego postępowania. Sąd nie znalazł podstaw do usunięcia kwestionowanych aktów z obrotu prawnego z uwagi na podnoszone naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 , art. 9 , art. 11, art. 15, art. 77 §1, art. 80 , art. 107 §1, §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256 ze zm.).
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI