IV SA/Po 502/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające policjantowi pomocy finansowej na zakup domu, uznając, że przydzielone mu wcześniej mieszkanie funkcyjne nie spełniało wymogów lokalu mieszkalnego.
Policjant S. N. ubiegał się o pomoc finansową na zakup domu, argumentując, że przydzielone mu mieszkanie funkcyjne nie zaspokajało potrzeb jego rodziny i nie było samodzielnym lokalem mieszkalnym. Organy policji odmawiały przyznania pomocy, powołując się na posiadanie przez małżonkę lokalu odpowiadającego normom zaludnienia oraz na fakt zrzeczenia się tego lokalu. WSA uchylił decyzje organów, stwierdzając, że mieszkanie funkcyjne nie spełniało definicji lokalu mieszkalnego, a pomoc finansowa, mimo wcześniejszej spłaty, powinna być rozpatrywana jako nieudzielona w rozumieniu przepisów.
Sprawa dotyczyła skargi S. N., emerytowanego policjanta, na decyzje odmawiające mu pomocy finansowej na zakup domu. Skarżący argumentował, że mieszkanie funkcyjne przydzielone jego żonie w 1988 r. nie było samodzielnym lokalem mieszkalnym i nie zaspokajało potrzeb rodziny, co było powodem jego opuszczenia. Organy policji odmawiały przyznania pomocy, wskazując na posiadanie przez małżonkę lokalu odpowiadającego normom zaludnienia oraz na fakt zrzeczenia się tego lokalu. WSA w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że mieszkanie funkcyjne nie spełniało wymogów lokalu mieszkalnego w rozumieniu przepisów, a zatem prawo do pomocy finansowej nie zostało zrealizowane w sposób negatywny. Sąd podkreślił, że kategoria 'mieszkania funkcyjnego' nie odpowiada definicji 'lokalu mieszkalnego', a także, że spłacona pomoc finansowa powinna być traktowana jako nieudzielona w rozumieniu przepisów, co otwiera drogę do przyznania świadczenia. Sąd wskazał na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ z uwzględnieniem oceny prawnej sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, policjantowi przysługuje pomoc finansowa, jeśli prawo do lokalu mieszkalnego nie zostało zaspokojone w sposób zgodny z przepisami, a mieszkanie funkcyjne nie spełniało wymogów lokalu mieszkalnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mieszkanie funkcyjne nie jest lokalem mieszkalnym w rozumieniu przepisów, a zatem prawo do lokalu nie zostało zaspokojone. Spłacona pomoc finansowa została potraktowana jako nieudzielona, co otwiera drogę do przyznania świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.o. Policji art. 94 § 1
Ustawa o Policji
Policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
u.o. Policji art. 95 § 1
Ustawa o Policji
Określa negatywne przesłanki przydzielenia policjantowi lokalu mieszkalnego.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 95 § 2
Ustawa o Policji
Określa przesłanki opróżnienia lokalu mieszkalnego.
u.z.f.P. art. 29
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji
Potwierdza prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
u.z.f.P. art. 30
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji
Potwierdza uprawnienia do pomocy w budownictwie mieszkaniowym.
rozp. MSWiA art. 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
Normuje zasady przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
u.w.l.
Ustawa o własności lokali
Definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego.
Pr.lok. art. 46
Prawo lokalowe
Definicja mieszkania funkcyjnego.
Pr.lok. art. 5
Prawo lokalowe
Definicja lokalu mieszkalnego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do organów Państwa.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Działanie organu w ramach udzielania informacji i wyjaśnień.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Mieszkanie funkcyjne nie było samodzielnym lokalem mieszkalnym. Mieszkanie funkcyjne nie zaspokajało potrzeb mieszkaniowych rodziny. Spłacona pomoc finansowa powinna być traktowana jako nieudzielona.
Odrzucone argumenty
Posiadanie przez małżonkę lokalu odpowiadającego normom zaludnienia. Zrzeczenie się przez małżonkę zajmowanego lokalu.
Godne uwagi sformułowania
mieszkanie funkcyjne nie spełnia wymogów 'lokalu mieszkalnego' pomoc finansowa jest bezzwrotna z 'pomocy nie skorzystano' w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 1)
Skład orzekający
Ewa Makosz-Frymus
przewodniczący
Bożena Popowska
sprawozdawca
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'lokal mieszkalny' w kontekście pomocy finansowej dla funkcjonariuszy Policji, znaczenie mieszkania funkcyjnego oraz skutki spłaty pomocy finansowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i przepisów dotyczących pomocy mieszkaniowej w tym resorcie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność przepisów mieszkaniowych dla funkcjonariuszy i jak interpretacja kluczowych pojęć (jak 'lokal mieszkalny') może wpłynąć na prawa obywateli.
“Czy mieszkanie funkcyjne to 'lokal mieszkalny'? WSA rozstrzyga w sprawie pomocy finansowej dla policjanta.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 502/04 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2006-03-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-05-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Bożena Popowska /sprawozdawca/ Danuta Rzyminiak-Owczarczak Ewa Makosz-Frymus /przewodniczący/ Symbol z opisem 6213 Inne świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Danuta Rzyminiak -Owczarczak Protokolant ref.-staż. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 marca 2006 r. sprawy ze skargi S. i T. N. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w O.z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżących S.i T. N. kwotę 200 /dwieście/ złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D. Rzyminiak - Owczarczak /-/ E.Makosz-Frymus /-/ B. Popowska KP Uzasadnienie Sygn. IV SA/Po 502/04 UZASADNIENIE W dniu [...] 08.2002 r. S. N.- emerytowany policjant, wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na dom w O. przy ul. [...], składający się z czterech izb o powierzchni mieszkalnej 128 m kw., w którym zamieszkał wraz z żoną i synem. Do wniosku dołączono wypis umowy sprzedaży w/w domu i kserokopię umowy kredytowej o kredyt hipoteczny na zakup nieruchomości oraz "Wyjaśnienie" Strony. W tym piśmie S. N. wyjaśnił, że on i jego aktualna żona T. (wówczas nosząca nazwisko K.) - funkcjonariusz Policji, będąc w poprzednich związkach małżeńskich i mieszkając w W., otrzymali (oboje) pomoc mieszkaniową na zajmowane wówczas mieszkania. Oboje - po swoich rozwodach, w wyniku podziału majątku - mieszkania te pozostawili swoim małżonkom. Po przeprowadzce do O. T. K. otrzymała decyzją nr [...] o przydziale mieszkania funkcyjnego, z dnia [...] 01.1988 r., przydział na mieszkanie dla siebie i dwóch córek. Mieszkanie przy ul. [...], które składało się z dwóch pokoi ( 38,62 m kw.), kuchni i wspólnych : łazienki, korytarza oraz przedpokoju. Po zawarciu związku małżeńskiego w dniu [...] 04.1988 r., S.N.i wraz z synem zostali zameldowani w w/w mieszkaniu. Niezadowolony ze standardu mieszkania, które było traktowane jako lokal przejściowy (zastępczy) i nie odpowiadało przysługującym rodzinie normom (Skarżącemu przysługują dwie normy), S. N. pisał raporty o przyznanie dla niego i jego rodziny "nowego" mieszkania. Został też zaewidencjonowany w rejestrze potrzeb mieszkaniowych KWP w K.. Oboje małżonkowie w 1989 r. spłacili uzyskaną wcześniej, zrewaloryzowaną pomoc finansową. Nie mogąc doczekać się "nowego" mieszkania, małżonkowie wynajęli mieszkanie w prywatnym budynku. Teraz zwracają się o przyznanie bezzwrotnej pomocy na "zakupiony dom". W odpowiedzi na wniosek, Komendant Powiatowy Policji w O. decyzją z dnia [...].07.2003 r. nr [...], odmówił przyznania pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. Uzasadniając, organ podał na podstawie załączonych dokumentów, że "na dzień zawarcia związku małżeńskiego, jeden z małżonków - T. N. - posiadał lokal mieszkalny odpowiadający normom zaludnienia", zgodnie z § 3 rozp. MSWiA 17.10.2001 r. (Dz.U. nr 131, poz. 1469). Pismem z dnia [...].08.2003 r. S. N., w odwołaniu od w/w decyzji podkreślił, że w 1988 r., kiedy wraz z synem zostali "domeldowani" do mieszkania przy ul. [...], nie spełniało ono przysługujących rodzinie, 6-ciu norm mieszkaniowych, a przede wszystkim nie było mieszkaniem samodzielnym. Nadto Strona opisała trudne warunki zamieszkiwania w w/w lokalu, zwłaszcza, że oboje z żoną mają II-gą grupę inwalidztwa. S. N. dodał też, że pierwszy wniosek o przyznanie pomocy finansowej na dom przy ul. [...], złożył w czerwcu 2001 r. i że sam nigdy nie otrzymał przydziału na mieszkanie służbowe. Decyzją z dnia [...].08.2003 r. Komendant Wojewódzki Policji uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ II instancji stwierdził nieprawidłową podstawę prawną zaskarżonej decyzji oraz brak ustaleń odnośnie do przysługujących Stronie norm zaludnienia w dniu zwolnienia ze służby, zgodnie z § 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji ... z dnia [...].02.1994 r. Komendant Powiatowy Policji w O., decyzją z dnia [...].01.2004 r. nr [...], odmówił przyznania pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. W uzasadnieniu organ podał, że " na dzień zwolnienia ze służby tj. [...] 10.1985 r. Pan S. N. posiadał uprawnienia do trzech norm zaludnienia" ; 2 normy Strona z tytułu stopnia, 1-na norma -syn. W związku z małżeństwem z T. K. i przyznaniem jej mieszkania funkcyjnego (38,65 m. kw. pow. mieszkalnej), organ stwierdził , że w/w lokal "na dzień zwolnienia ze służy" spełniał normy zaludnienia określone w rozp. MSWiA 17.10.2001 r. (Dz.U. nr 131, poz. 1469); 3x7 m kw. Według Komendanta Powiatowego Policji w O.: " Z informacji zawartych w odwołaniu wynika, że zdał mieszkanie, brak jednak dokumentów potwierdzających ten fakt". Od w/w decyzji S. N. wniósł pismem z dnia [...].01.2004 r. odwołanie. Podniósł zarzut, że organ uwzględnił "limit metrażu", a nie wziął pod uwagę, że "przysługuje nam uprawnienie do mieszkania służbowego, a w przypadku jego braku, uprawnienie do pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe". Skarżący wyliczył, że po zawarciu związku małżeńskiego, na jego rodzinę przypadało 6 norm mieszkaniowych, tj. minimum, 42 m kw., a posiadane mieszkanie tych norm nie spełniało. Mieszkanie to również nie spełniało warunków mieszkania funkcyjnego; było to mieszkanie wspólne z rodzina z poza resortu, z Komenda wynajmowała to mieszkanie od osoby prywatnej. Nadto, po 1990 r. czynsz był podnoszony przez właściciela bez porozumienia z Komendą. W 1998 r., rodzina N. opuściła to mieszkanie, zawiadamiając ówczesnego Naczelnika Wydz. Zaop. i Inwest. KWP w K. ten zaś stwierdził, że to mieszkanie prawdopodobnie przepadnie Policji. Odwołujący się dodał, że nie wie dlaczego Naczelnik nie zrobił notatki ze zgłoszenia faktu "rezygnacji" z mieszkania. Decyzją z dnia [...] 03.2004 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ, po krótkim przedstawieniu ustaleń faktycznych i prawnych, jako motyw swego rozstrzygnięcia podał fakt "zrzeczenia się przez stronę zajmowanego lokalu, co potwierdza art. 94 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 2 pkt 8 oraz orzecznictwo sądowe, z którego wynika, że przysługuje pomoc finansowa, jeżeli nie ma prawa do lokalu". Organ dodał, że zrzeczenia się uprawnień (chodzi o dzień opuszczenia mieszkania przy ul. [...]) nastąpiło w sytuacji, gdy rodzinie przysługiwały 4 normy, te zaś zapewniało w/w mieszkanie funkcyjne. Pismem z dnia [...].04.2004 r. S. N., w przypisanym terminie, wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze podkreślił zwłaszcza dwa, już wcześniej podnoszone, argumenty; mieszkanie, uzyskane przez aktualną żonę na podstawie decyzji o przydziale z 1988 r. nie było mieszkaniem samodzielnym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali (Dz.U. nr 85, poz. 388 ze zm.) i zawsze było mieszkaniem tymczasowym. Standard tego mieszkania i warunki zamieszkiwania w nim przez 10 lat, bez ustosunkowania się przez organy Policji do wniosku o przydział mieszkania, odpowiadającego uprawnieniom rodziny wnioskującego, były powodem rezygnacji z w/w "mieszkania funkcyjnego". Odpowiadając na skargę, Komendant Wojewódzki Policji [...], wniósł o oddalenie skargi. Organ, powołując się na art. 94 ust. 1 w związku z art. 88,89 i 95 ust. 1 ustawy o Policji stwierdził, że Skarżący wraz z żoną : posiadali mieszkanie, które odpowiadało przysługującej powierzchni ale się go "zrzekli"; dlatego zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca są zgodne z prawem. Sąd zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie, nie tylko z powodów w niej wskazanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawy na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaś w myśl art. 135 ppsa, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z całej dokumentacji zebranej w sprawie wynika, że spór między stronami, dotyczący uprawnienia Skarżącego do pomocy finansowej na zakup budynku mieszkalnego w O. przy ul. [...], odnosi się do dwóch kwestii. Pierwsza dotyczy przedmiotu uprawnienia. Dla Skarżącego istotnym argumentem jest to, że mieszkanie w O. przy ul. [...], które zostało przydzielone w 1988 r., było "mieszkaniem funkcyjnym" i nie zaspokajało potrzeb mieszkaniowych rodziny. Organy Policji orzekające w sprawie w ogóle nie odniosły się do pierwszego zarzutu, nie wyjaśniając, co kryje się pod pojęciem "mieszkania funkcyjnego", zaś "zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych" rodziny Skarżącego sprowadziły do ustalenia przysługujących norm, przy czym w decyzjach (mowa o obu decyzjach wydanych przez organ I instancji i obu decyzjach wydanych przez organ II instancji) podaje się różne liczby norm, wskazując na różne : liczbę uwzględnionych osób i dzień, na który owe ustalenia organ poczynił. I tak organ I instancji, w decyzji poprzedzającej zaskarżoną, wskazuje na trzy normy przysługujące Skarżącemu ( 2-jemu jako funkcjonariuszowi i 1 - synowi), pomijając fakt zamieszkiwania w tym mieszkaniu także innych członków rodziny, poza synem. Druga kwestia sporna dotyczy samego uprawnienia w rozumieniu art. 94 w związku z art. 95 ustawy z dnia 06.04.1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. nr 7, poz. 58 ze zm.- dalej ustawa), przy czym organy sprowadzają ją do odpowiedzi na pytanie, czy prawo pomocy finansowej przysługuje Skarżącemu, jeżeli jego żona "zrzekła się" mieszkania, przydzielonego jej decyzją. Chodzi więc o to, czy ustalając to uprawnienie , należy uwzględnić- poza art. 94 ustawy tylko art.95 ust. 1 czy też art. 95 ust. 2 ustawy o Policji. Jak można wnosić z zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę, Komendant Wojewódzki Policji, posługując się pojęciem "zrzeczenia", zastosował normę wyinterpretowaną z art. 94 i całego art.95, tj. ust. 1 i ust. 2. Skarżący zaś konsekwentnie podkreśla, że jego aktualnej żonie przydzielono mieszkanie funkcyjne, które, jako nie odpowiadające potrzebom rodziny według kryteriów ustawowych, zdała. Zdaniem Sądu, w istocie chodzi o jeden problem prawny, ponieważ na konstrukcję publicznego prawa podmiotowego do lokalu mieszkalnego składa się pojęcie "lokalu mieszkalnego". Nie chodzi bowiem o jakikolwiek lokal, tylko o lokal mieszkalny w rozumieniu właściwych przepisów prawa. Jeżeli prawo do lokalu mieszkalnego nie zostało zaspokojone, to, zgodnie z przepisami prawa i raczej jednolitym w tym zakresie orzecznictwem, Skarżącemu przysługuje prawo do świadczenia kompensacyjnego, w tym przypadku, w postaci prawa do pomocy finansowej. Przed ustosunkowaniem się do działań organów w sprawie S. N. należy stwierdzić, że sprawa jest skomplikowana tak w jej aspekcie faktycznym, choćby ze względu na fakt, że przydział mieszkania funkcyjnego nastąpił w 1988 r. jak i prawnym. W tej ostatnio wymienionej płaszczyźnie trzeba uwzględnić przepisy już nie obowiązujące, w tym ustawę z dnia 31.07.1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej PRL (Dz.U. 1985 r., nr 38, poz. 181 ze zm.- dalej ustawa o SB i MO) oraz ustawę z dnia 10.04.1974 r. Prawo lokalowe (Dz.U. 1974 r. nr 14, poz. 84 ze zm.). Nadto stwierdzić należy, że obowiązująca ustawa z dnia 06.04.1990 r. o Policji nie normuje w sposób w pełni jasny uprawnień policjantów związanych z potrzebami mieszkaniowymi (rozdz.8), o czym może świadczyć bogate orzecznictwo, wyrażające, odnośnie poszczególnych kwestii, nie zawsze jednolite stanowiska. W niniejszej sprawie uwzględnić trzeba także przepisy wykonawcze do w/w ustawy, zwłaszcza rozporządzenie MSWiA z dnia 17.10.2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. nr 131, poz. 1469 - dalej rozporządzenie) a także przepisy ustawy z dnia 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 8, poz. 67 ze zm.- dalej ustawa o zaopatrzeniu). Mimo rozległości materii prawnej, normującej przedmiotowe kwestie, zdaniem Sadu, należy skoncentrować się na tych unormowaniach, które przesądzają możliwość przyznania pomocy finansowej, bądź na takie rozstrzygnięcie pozwalają. W pierwszej kolejności Sąd, na podstawie art. 29 i 30 ustawy o zaopatrzeniu stwierdza, że S. N. posiada "prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji (...) ministra właściwego do spraw wewnętrznych" w rozmiarze przysługującym mu w dniu zwolnienia ze służby i że przysługują mu uprawnienia do "pomocy w budownictwie mieszkaniowym" na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Pomoc ową normuje art. 94 ustawy o Policji. W myśl ust. 1-go art. 94 : Policjantowi , który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Na mocy ust. 2-go Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji unormował "zasady przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, zwanej dalej "pomocą finansową", policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, zasady zwrotu tej pomocy oraz jej wysokość" ( § 1 rozporządzenia). Jak już powiedziano, z uwagi na ugruntowaną linię orzecznictwa w sprawach mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, posługującego się także wykładnią systemową i funkcjonalną, oraz zawarte w art. 94 ust. 1 ustawy sformułowanie o "lokalu mieszkalnym otrzymanym na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale", prawo do pomocy finansowej należy interpretować przez pryzmat "prawa do lokalu mieszkalnego", o którym mowa w art. 88 ustawy. W związku z niniejszą sprawą wypada przytoczyć zwłaszcza tezę uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 29.03.1999 r. : Stosownie do art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. nr 30, poz. 179 ze zm.) policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu , jeżeli policjant nie ma prawa do lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 powołanej ustawy).( OPS 1/99, ONSA 1999/3/77) oraz tezę wyroku NSA z dnia 09.0102002 r. : Policjantowi nie przysługuje prawo do przydziału lokalu mieszkalnego ani pomoc finansowa na cel oznaczony w art. 94 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, jeżeli ma on zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w sposób określony w art. 95 pkt 1-4 ustawy o Policji ( chodzi o ust. 1 ; I SA 708/00,lex nr 81657). Podzielając oba stanowiska, Sąd zauważa, że art. 95 ust. 1 ustawy określa negatywne przesłanki przydzielenia policjantowi lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Natomiast art. 95 ust. 2 określa przesłanki opróżnienia lokalu mieszkalnego. W związku z tym, że oba ustępy dotyczą całkowicie różnych kategorii prawnych, Sąd nie podziela opinii organu II instancji, który rozpatrywał sytuację prawną Skarżącego także w świetle art. 95 ust. 2 ustawy. Zdaniem Sądu, prawidłowe rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie powinno polegać na zastosowaniu przez organy orzekające - art. 94 i art. 95 ust.1 ustawy. Zgodnie z przedstawionym wcześniej tokiem rozumowania, powyższe wymaga odpowiedzi na pytanie, czy S. N. przysługiwało prawo do lokalu w rozumieniu art. 88 ustawy. Jak wprost wynika z treści art. 90 ustawy, nie chodzi o jakiekolwiek lokale, tylko o "lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gminy lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych". Ponieważ w rozpatrywanej sprawie mowa o decyzji z 09.01.1988 r. o przydziale T. K. "lokalu funkcyjnego", którego to kategorii nie zna ustawa o Policji, wobec tego należy uwzględnić przepisy obowiązujące w dniu wydania przedmiotowej decyzji. Chodzi w pierwszej kolejności o przepisy ustawy o SB i MO, głównie o art. 80 w/w ustawy, który - tak jak obowiązująca ustawa - stanowił o "prawie do lokalu mieszkalnego". Sąd też zauważa, że od 01.08.1974 r. do 12.11.1994 r. (a więc także przez pierwsze lata obowiązywania ustawy o Policji z 06.04.1990 r.), obowiązywało Prawo lokalowe (tekst pierwotny Dz.U. 1974 r. nr 14, poz. 84), zawierające definicję legalną "lokalu mieszkalnego" (art. 5). W myśl tej definicji, lokalem mieszkalnym jest " lokal samodzielny", także zdefiniowany w w/w ustawie. Równocześnie Prawo lokalowe posługiwało się kategorią "mieszkania funkcyjnego" i kwestie z nią związane unormowało w odrębnym rozdziale o mieszkaniach funkcyjnych, zawierających dwa przepisy. W myśl art. 46 : Mieszkaniami funkcyjnymi są lokale mieszkalne pozostające w dyspozycji jednostek gospodarki uspołecznionej, przydzielane przez te jednostki ich pracownikom : 1) wchodzącym w skład pogotowia produkcyjnego i technicznego, 2) których charakter pracy wymaga zajmowania mieszkania w danym budynku lub zespole budynków ( ust.1). Mieszkania funkcyjne są przydzielane na czas wykonywania funkcji uzasadniającej zajmowanie takiego mieszkania (ust. 2). Zgodnie z art. 47.1: Przydziałowi na mieszkania funkcyjne podlegają lokale 1) w zakładowych domach mieszkalnych lub przekazane do dyspozycji jednostek gospodarki uspołecznionej w innych budynkach, 2) w budynkach położonych na terenach strzeżonych oraz budynkach o charakterze użytkowym, jeżeli pozostają w zarządzie jednostek gospodarki uspołecznionej, 3) w budynkach kolejowych, 4) w budynkach położonych na terenach państwowych gospodarstw rolnych i państwowych gospodarstw leśnych. Nie trzeba podkreślać, że Policja nie była jednostką gospodarki uspołecznionej, a funkcjonariusz Policji nie był osobą, o której była mowa w art. 46 Prawa lokalowego. Powyższe uregulowania, poza opisem w/w mieszkania, jeszcze bardziej uwiarygodniają twierdzenia Skarżącego, ze było to "mieszkanie przejściowe", które nie "wróciło do zasobów MSWiA". Nie ustalone natomiast pozostają okoliczności "zagubienia" dokumentacji dotyczącej w/w mieszkania. Jak z powyższego wynika, kategoria "mieszkania funkcyjnego" nie spełnia wymogów "lokalu mieszkalnego" ani w rozumieniu nieobowiązujących przepisów ustawy o SB i MO, ani w rozumieniu obowiązujących przepisów ustawy o Policji. Niezależnie od tego, równie i mieszkanie niesamodzielne nie spełnia cech "lokalu mieszkalnego". Pociąga to za sobą ten skutek , że wobec T. K., a tym samym jej małżonka nie zostało zrealizowane "prawo do lokalu mieszkalnego"- art. 88 ustawy, a zatem otwarta był droga do realizacji uprawnienia do pomocy finansowej w myśl art. 94 ustawy o Policji. Zastosowanie normy, zawartej w art. 94 ustawy o Policji, uzależnione jest jednak od stwierdzenia, że nie zachodzą negatywne przesłanki, unormowane w art. 95 ust. 1 ustawy. W świetle tego, co powiedziano wyżej, pozostaje do rozpatrzenia przesłanka wymieniona w pkt.1-szym; mianowicie trzeba ustalić, czy Skarżący skorzystał z pomocy finansowej. Odnośnie do przesłanek wymienionych w pkt 2 i 3, Sąd wypowiedział się wcześniej, rozważając treść prawa do lokalu mieszkalnego i w związku z tym analizując pojęcie "lokal mieszkalny". Jeśli zaś chodzi o przesłankę wskazaną w pkt.4-tym, to po pierwsze, przedmiot jego regulacji nie obejmuje mieszkania, po drugie zaś, jeżeli nie przydzielono lokalu mieszkalnego w rozumieniu właściwych przepisów, to nie można mówić o zbyciu lokalu. Powracając do przesłanki określonej w art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy ; jak wynika z zebranego materiału, Skarżący jak i jego małżonka , otrzymali pomoc finansową na uzyskanie lokal mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, we W., oboje jednak tę pomoc, po zrewaloryzowaniu, spłacili. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji prawnej Skarżącego, pod kątem przesłanek z art. 95 ust. 2 ustawy jest to, że spłata ta nastąpiła na skutek wyjaśnień, uzyskanych w komórkach Policji. Należy uznać, że owo udzielenie informacji, wyjaśnień i wskazówek było działaniem w ramach art. 9 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.- dalej kpa). Kolejna zasada ogólna kpa, wyrażona w art. 8, tj. zasada pogłębiania zaufania do organów Państwa, nie pozwala na to, by obywatel ponosił negatywne skutki udzielania informacji przez pracowników organu(np. wyrok SN z 23.07.1992 r., III ARN 40/92 z glosami: W. Tarasa - PiP 1993 nr 3 str. 110, oraz J. Zimmermanna - Pip nr 8 str 116). Przede wszystkim jednak Sąd jest zdania, że istotnym elementem pojęcia "pomoc finansowa" jest jej bezzwrotność. To wynika wprost z przepisów rozporządzenia, które wskazuje przypadki obligatoryjnego zwrotu w/w pomocy - § 5. Jeżeli zatem pomoc spłacono, mimo braku takiego obowiązku, to należy uznać, że z "pomocy nie skorzystano" w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 1). Dla usunięcia ewentualnych wątpliwości, czy Skarżącemu przysługuje pomoc finansowa na budowę domu, gdy w domu już mieszka, Sąd wyraża pogląd, wypowiadany już wcześniej w orzecznictwie: określenie "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego" (art. 94 ust.1 ustawy z 1990 r. o Policji) jest pojęciem szerokim, odnoszącym się także do przypadków udzielania pomocy na spłatę zobowiązań finansowych, zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu przez policjanta (wyrok NSA z 18.11.1998 r., I SA 743/98, lex nr 45876, także wyrok NSA z 22.10.1998r., nr I SA491/98,lex 45869). Ponownie rozpoznając sprawę, właściwy organ uwzględni oceny prawne wyrażone przez Sąd, prowadząc postępowanie zgodnie z przepisami kpa. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) ppsa, orzekł jak w pkt 1 sentencji. O wykonalności na podstawie art. 152 tej ustawy nie orzeczono, ponieważ zaskarżoną decyzją nie przyznano prawa ani nie nałożono obowiązku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. /-/D. Rzyminiak -Owczarczak /-/ E. Makosz- Frymus /-/ B.Popowska KP
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI