IV SA/Po 496/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K. i A. N. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego (organu II instancji), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (organu I instancji) ustalające opłatę legalizacyjną za samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego. Samowolna rozbudowa polegała na dobudowaniu łazienki wraz z przewodem kominowym bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji ustalił opłatę legalizacyjną, a skarżący wnieśli pismo zatytułowane jako odwołanie, w którym domagali się umorzenia nałożonej kary ze względu na trudną sytuację finansową (emeryci) oraz wskazali na okoliczności związane z dofinansowaniem rozbudowy w przeszłości. Organ II instancji uznał to pismo za zażalenie i uchylił postanowienie organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał na błędy w ustaleniu kategorii obiektu budowlanego, co wpływałoby na wysokość opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że kluczowym błędem organu II instancji było zakwalifikowanie pisma skarżących jako zażalenia. Sąd podkreślił, że treść pisma jasno wskazywała na wolę umorzenia kwoty opłaty legalizacyjnej ze względu na sytuację materialną. Zgodnie z art. 49c Prawa budowlanego, do opłat legalizacyjnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, a uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie. Art. 67a Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość umorzenia zaległości podatkowych (w tym opłat legalizacyjnych) w całości lub w części, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Sąd uznał, że organ II instancji, mimo świadomości możliwości wnioskowania o rozłożenie opłaty na raty lub odroczenie płatności, pominął możliwość wnioskowania o umorzenie. W związku z tym, organ II instancji był niewłaściwy do rozpoznania sprawy i powinien był przekazać pismo skarżących do Wojewody jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uznając, że naruszono przepis art. 65 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy przez organ właściwy. Sąd zaznaczył, że opłata legalizacyjna nie jest karą, a postępowanie legalizacyjne stwarza możliwość uniknięcia rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących opłat legalizacyjnych, właściwości organów w sprawach wniosków o umorzenie opłat oraz kwalifikacji pism procesowych w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona domaga się umorzenia opłaty legalizacyjnej ze względów finansowych, a organ odwoławczy błędnie kwalifikuje jej pismo.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pismo strony skarżącej, w którym domaga się umorzenia opłaty legalizacyjnej ze względu na trudną sytuację finansową, powinno być traktowane jako zażalenie na postanowienie o ustaleniu opłaty, czy jako wniosek o umorzenie opłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pismo skarżących powinno być traktowane jako wniosek o umorzenie opłaty legalizacyjnej, a nie zażalenie. Organ odwoławczy był niewłaściwy do rozpoznania sprawy i powinien był przekazać wniosek Wojewodzie jako organowi właściwemu do rozpatrzenia wniosków dotyczących opłat podatkowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że treść pisma skarżących jasno wyrażała wolę umorzenia opłaty legalizacyjnej ze względu na trudną sytuację materialną. Organ odwoławczy, mimo wskazania na możliwość wnioskowania o umorzenie opłaty na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej, błędnie zakwalifikował pismo jako zażalenie i sam rozpoznał sprawę, zamiast przekazać ją właściwemu organowi (Wojewodzie).
Czy organ odwoławczy może wydać postanowienie na niekorzyść strony odwołującej się, jeśli nie wykaże rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego?
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny (art. 139 k.p.a.).
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że nawet gdyby pismo skarżących zostało uznane za zażalenie, to organ odwoławczy, podważając ustalenia organu I instancji co do kategorii obiektu budowlanego, mógłby doprowadzić do dwukrotnego podwyższenia opłaty legalizacyjnej, co naruszałoby zasadę z art. 139 k.p.a., gdyż brak było ku temu podstaw w postaci rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego.
Przepisy (10)
Główne
p.b. art. 49c
Prawo budowlane
Do opłat legalizacyjnych w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.
Pomocnicze
o.p. art. 67a § § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis ten daje organowi podatkowemu (w tym przypadku Wojewodzie) możliwość umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.
k.p.a. art. 65 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie.
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy, który stwierdził naruszenie przepisów postępowania, może uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
k.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem, w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.b. art. 48b
Prawo budowlane
Wymóg przedłożenia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy.
p.b. art. 59f § ust. 1-3
Prawo budowlane
Przepisy dotyczące obliczania wysokości opłaty legalizacyjnej na podstawie wzoru stanowiącego iloczyn stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo skarżących powinno być traktowane jako wniosek o umorzenie opłaty legalizacyjnej, a nie zażalenie. • Organ odwoławczy był niewłaściwy do rozpoznania wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej. • Organ odwoławczy powinien był przekazać sprawę Wojewodzie jako organowi właściwemu do rozpatrzenia wniosku o umorzenie opłaty.
Godne uwagi sformułowania
Opłata legalizacyjna nie jest karą. • Postępowanie legalizacyjne stwarza inwestorowi możliwość uniknięcia rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. • Organ odwoławczy był zobowiązany do przekazania do Wojewody W. wniosku skarżących z dnia 13 czerwca 2023 r. o umorzenie opłaty legalizacyjnej.
Skład orzekający
Monika Świerczak
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
sędzia
Jacek Rejman
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat legalizacyjnych, właściwości organów w sprawach wniosków o umorzenie opłat oraz kwalifikacji pism procesowych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona domaga się umorzenia opłaty legalizacyjnej ze względów finansowych, a organ odwoławczy błędnie kwalifikuje jej pismo.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy interpretacyjne przepisów prawa budowlanego i Ordynacji podatkowej, a także podkreśla znaczenie prawidłowej kwalifikacji pism procesowych przez organy administracji.
“Czy pismo o umorzenie opłaty to zażalenie? WSA w Poznaniu wyjaśnia, kiedy organ jest niewłaściwy.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.