IV SA/PO 472/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P. S. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie kontroli legalności nadbudowy budynku przy ul. [...] w [...]. Skarżący kwestionował legalność tej nadbudowy, wskazując na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1989 r., który uchylił decyzje w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę z 1988 r. Organy nadzoru budowlanego, zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, odmówiły wszczęcia postępowania, argumentując, że pozwolenie na budowę z 1988 r. nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, a postępowanie wznowieniowe po wyroku NSA nie zostało zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały art. 61a k.p.a. Sąd podkreślił, że wyrok NSA z 1989 r. uchylił decyzje dotyczące wznowienia postępowania, a nie samą decyzję o pozwoleniu na budowę. Ponieważ nie odnaleziono dokumentów potwierdzających zakończenie postępowania wznowieniowego i wyeliminowanie pozwolenia na budowę z obrotu prawnego, organy nie miały podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Sąd wskazał, że brak dokumentów nie przesądza o nielegalności inwestycji, a pozwolenie na budowę z 1988 r. nadal obowiązuje.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odmowy wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.) w kontekście braku dokumentów potwierdzających legalność budowy oraz skutków wyroków NSA uchylających decyzje w przedmiocie wznowienia postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji historycznej związanej z przepisami Prawa budowlanego sprzed lat i zawiłościami postępowania wznowieniowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie legalności nadbudowy budynku jest zasadna, gdy pozwolenie na budowę nie zostało prawomocnie wyeliminowane z obrotu prawnego, pomimo uchylenia przez NSA decyzji w przedmiocie wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa wszczęcia postępowania jest zasadna, ponieważ pozwolenie na budowę z 1988 r. nadal obowiązuje, a brak dowodów na jego uchylenie uniemożliwia stwierdzenie samowoli budowlanej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok NSA z 1989 r. uchylił decyzje dotyczące wznowienia postępowania, a nie samą decyzję o pozwoleniu na budowę. Ponieważ nie odnaleziono dokumentów potwierdzających zakończenie postępowania wznowieniowego i wyeliminowanie pozwolenia na budowę z obrotu prawnego, organy nie miały podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej.
Czy brak dokumentów potwierdzających legalność budowy może stanowić podstawę do stwierdzenia samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt nieodnalezienia dokumentów nie przesądza o nielegalności inwestycji i nie stanowi wystarczającej podstawy do stwierdzenia samowoli budowlanej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym brak akt sprawy nie oznacza automatycznie, że inwestycja została zrealizowana bez wymaganego pozwolenia. Podkreślono, że samowola budowlana wymaga jednoznacznego ustalenia, że obiekt został wzniesiony bez pozwolenia lub niezgodnie z nim.
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przyczyny te nie muszą być skonkretyzowane w ustawie i mogą obejmować sytuacje, gdy postępowanie już się toczy, zapadło rozstrzygnięcie lub brak jest podstawy materialno-prawnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § §1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123 § §1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § §1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 63
Ustawa - Prawo budowlane
Obecnie obowiązująca ustawa Prawo budowlane, która nakłada obowiązek przechowywania dokumentacji budowlanej. Wskazano, że w dacie realizacji inwestycji nie było odpowiednika tego przepisu.
u.p.b. art. 60
Ustawa - Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 3-8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący niedopuszczalności uchylenia decyzji po upływie określonego czasu od jej doręczenia lub ogłoszenia, nawet w przypadku wad formalnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwolenie na budowę z 1988 r. nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, ponieważ wyrok NSA z 1989 r. uchylił decyzje dotyczące wznowienia postępowania, a nie samo pozwolenie. • Brak dokumentów potwierdzających zakończenie postępowania wznowieniowego nie jest równoznaczny z brakiem pozwolenia na budowę ani nie stanowi podstawy do stwierdzenia samowoli budowlanej. • Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 61a k.p.a., odmawiając wszczęcia postępowania z powodu braku podstaw prawnych do jego prowadzenia.
Odrzucone argumenty
Wyrok NSA z 1989 r. uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę, co oznacza, że nadbudowa została wykonana bezprawnie (samowola budowlana). • Organy nadzoru budowlanego powinny były zakończyć postępowanie wznowieniowe zgodnie z wyrokiem NSA. • Należy stwierdzić samowolę budowlaną z uwagi na brak dokumentów potwierdzających legalność nadbudowy.
Godne uwagi sformułowania
Na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 1989 r., mającego kasacyjny charakter właściwy organ (tj. właściwy organ administracji architektoniczno - budowlanej) powinien zakończyć wznowione postępowanie. • Z treści wyroku NSA wynika bowiem, że to decyzje w przedmiocie wznowienia postępowania obarczone były błędami, co musiało skutkować wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego i ponownym rozpoznaniem sprawy w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na rozbudowę. • Z wyroku tego nie można zatem wywodzić, wbrew temu co wskazuje skarżący, że została uchylona decyzja z [...] czerwca 1988r. o pozwoleniu na rozbudowę II kondygnacji. • Dopóki zatem nie zostanie uchylona lub nie zostanie stwierdzona nieważności decyzji o pozwoleniu na nadbudowę budowę II kondygnacji, decyzja ta obowiązuje i jest w obrocie prawnym, jak to słusznie skonstatowały organy nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie. • W związku z tym właściciel budynku nie był zobowiązany do przechowywania dokumentacji budowlanej wydanych w związku z inwestycją decyzji administracyjnych. • Zasadność prowadzenia postępowania w sprawie "samowoli budowlanej" nie wynika, bowiem z faktu nieodnalezienia dokumentów świadczących o legalnym wykonaniu robót budowlanych, lecz z powzięcia wiedzy, że roboty te z całą pewnością miały charakter sprzeczny z prawem, co wbrew temu co podnosi skarżący nie zostało wykazane. […]
Skład orzekający
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
sprawozdawca
Maciej Busz
członek
Tomasz Grossmann
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.) w kontekście braku dokumentów potwierdzających legalność budowy oraz skutków wyroków NSA uchylających decyzje w przedmiocie wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji historycznej związanej z przepisami Prawa budowlanego sprzed lat i zawiłościami postępowania wznowieniowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak ważne jest formalne wyeliminowanie pozwolenia na budowę z obrotu prawnego, nawet po latach i mimo uchylenia decyzji proceduralnych. Pokazuje złożoność postępowań budowlanych i znaczenie dokumentacji.
“Czy brak dokumentów sprzed 30 lat oznacza samowolę budowlaną? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.