IV SA/Po 47/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję SKO dotyczącą lokalizacji inwestycji celu publicznego z powodu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Spółka W. zaskarżyła decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia decyzji i braku uwzględnienia jej pism. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że strona została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu z powodu nieuwzględnienia jej pisma z listopada 2021 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą lokalizacji inwestycji celu publicznego. Spółka W. zaskarżyła decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia decyzji oraz nieuwzględnienia jej pism procesowych. Sąd, analizując przepisy K.p.a. dotyczące formy i doręczania pism, uznał, że zarówno forma papierowa, jak i elektroniczna są równoważne. Jednakże, kluczowym argumentem za uchyleniem decyzji było naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.). Sąd stwierdził, że pismo skarżącej z listopada 2021 roku, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie, zostało przez organ odwoławczy przeanalizowane dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji, co pozbawiło stronę możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W związku z tym, Sąd uchylił decyzję SKO i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie zasady czynnego udziału strony, polegające na nieuwzględnieniu pisma procesowego przed wydaniem decyzji, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że strona została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu, ponieważ jej pismo z listopada 2021 roku zostało przeanalizowane przez organ odwoławczy dopiero po wydaniu decyzji, co naruszyło art. 10 § 1 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
k.p.a. art. 14 § 1a
Kodeks postępowania administracyjnego
Sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej.
k.p.a. art. 14 § 1d
Kodeks postępowania administracyjnego
Pisma kierowane do organów administracji publicznej mogą być sporządzane na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej.
k.p.a. art. 39 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje w siedzibie organu.
k.p.a. art. 45
Kodeks postępowania administracyjnego
Pisma adresowane do jednostek organizacyjnych doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
u.p.z.p. art. 54
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa elementy decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
u.p.z.p. art. 56
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa wymogi dotyczące zgodności inwestycji z przepisami odrębnymi.
u.d.e.
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 roku o doręczeniach elektronicznych
Reguluje zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym w formie elektronicznej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 39 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczanie przesyłką rejestrowaną aktualizuje się w przypadku braku możliwości doręczenia na adres do doręczeń elektronicznych lub przez operatora wyznaczonego.
k.p.a. art. 44 § 1-4
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy awizowania pisma i pozostawienia informacji o tym w siedzibie adresata w przypadku niemożności doręczenia.
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, którego orzeczenie zostało utrzymane w mocy, związany jest wykładnią prawa zawartą w tym orzeczeniu.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strona została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu, ponieważ jej pismo z listopada 2021 roku zostało przeanalizowane przez organ odwoławczy dopiero po wydaniu decyzji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia decyzji w formie papierowej. Zarzuty dotyczące braku uwzględnienia wszystkich pism skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
skarżona decyzja nie została doręczona w postaci wymaganej przepisami prawa skarżony organ "bezprawnie zignorował ustalenia Sądu i dokonał weryfikacji prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2021 roku o sygn. akt IV SA/Po 246/21, bo dokonał odmiennych ustaleń niż orzekł Sąd" wejście decyzji do obrotu prawnego nie jest uzależnione od doręczenia zgodnego z prawem, lecz od samego dokonania czynności doręczenia dokument papierowy oraz dokument elektroniczny to dwie równoważne formy zapewniające realizację zasady pisemności w postępowaniu administracyjnym brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do formułowania poglądu, że wniesienie przez skarżącą Spółkę podania/odwołania w formie dokumentu elektronicznego wymuszało na skarżonym organie administracji publicznej określoną formę pisemną
Skład orzekający
Maria Grzymisławska-Cybulska
sędzia
Sebastian Michalski
sprawozdawca
Tomasz Grossmann
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów K.p.a. dotyczących formy i doręczania pism w postępowaniu administracyjnym, w szczególności po wejściu w życie ustawy o doręczeniach elektronicznych, oraz znaczenie zasady czynnego udziału strony."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu postępowania administracyjnego i może wymagać uwzględnienia aktualnego stanu prawnego w momencie jej stosowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z doręczeniami elektronicznymi i prawem strony do czynnego udziału w postępowaniu, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Elektroniczne doręczenia w administracji: czy organ może zignorować pismo strony?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 47/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Maria Grzymisławska-Cybulska
Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OZ 672/22 - Postanowienie NSA z 2022-11-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 10 par. 1 art. 14a par. 1a par. 1d art. 39 par. 1 par. 2 pkt 1 pkt 2 par. 3 pkt 1 art. 39 {3} par. 1 art. 44 par. 1-4 art. 45 art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 54 par. 2 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b art. 153 art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 741
art. 54 pkt 1-3 art. 56
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2022 r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W. sp. z o.o. w W. kwotę [...]zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] grudnia 2021 roku (nr [...]), po kolejnym rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza W. z dnia [...] września 2020 roku (nr [...]) dotyczące lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie sieci kanalizacji deszczowej na działkach o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] położonych w W. w obrębie ewidencyjnym nr [...].
W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. po raz kolejny skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego.
Spółka podniosła, że "skarżona decyzja nie została doręczona w postaci wymaganej przepisami prawa" oraz zażądała "stwierdzenia, że skarga została wniesiona przed prawidłowym doręczeniem przedmiotowej decyzji". Z ostrożności procesowej Spółka wniosła o uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza W.. Spółka zażądała także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Wnosząc o wydanie orzeczenia na posiedzeniu niejawnym Skarżąca zrzekła się rozprawy oraz zażądała udostępnienia akt sprawy w portalu passa.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym zostało wszczęte odwołaniem w postaci dokumentu elektronicznego złożonym przez W. Sp. z o.o. Organ nie uszanował woli ustawodawcy, wskazywanej przez skarżącą na każdym etapie postępowania, o dokonywanie doręczeń w postaci elektronicznej.
Zdaniem Spółki skarżony organ "bezprawnie zignorował ustalenia Sądu i dokonał weryfikacji prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2021 roku o sygn. akt IV SA/Po 246/21, bo dokonał odmiennych ustaleń niż orzekł Sąd".
Skarżąca wskazała, że organ nawet nie zauważył jej pisma z dnia [...] listopada 2021 roku wniesionego do elektronicznej skrzynki podawczej organu, a w konsekwencji całkowicie pominął treść tego pisma. Ponadto organ nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do kwestii wskazywanych w pismach skarżącej składanych od początku postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podnosząc, że zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Organ zażądał rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
Zdaniem organu kwestionowana decyzja jest prawidłowa. Zawiera elementy przewidziane w treści art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brak jest niezgodności planowanej inwestycji z przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wskazując na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2021 roku o sygn. akt IV SA/Po 246/21 Kolegium podniosło, że wejście decyzji do obrotu prawnego nie jest uzależnione od doręczenia zgodnego z prawem, lecz od samego dokonania czynności doręczenia, które polega na uzewnętrznieniu woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji publicznej. Decyzja doręczona wadliwie wchodzi do obrotu prawnego i wywołuje skutki prawne. Organ zaznaczył jednocześnie, że w dniu [...] stycznia 2022 roku za pośrednictwem e-PUAP przesłał skarżącej Spółce decyzję z dnia [...] grudnia 2021 roku w wersji elektronicznej stosownie do zapisów art. 14 § 2 K.p.a. Dokument został odebrany w dniu [...] stycznia 2022 roku.
Kolegium podniosło również, że nie jest w posiadaniu pisma Spółki z dnia [...] listopada 2021 roku oraz nie zgadza się z zarzutami dotyczącymi zlekceważenia obowiązku wyjaśnienia kwestii wskazywanych i akcentowanych w pismach skarżącej Spółki składanych w toku postępowania administracyjnego.
Z kolei w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2022 roku Spółka zarzuciła Kolegium poświadczenie nieprawdy w zakresie informacji o braku otrzymania pisma z dnia [...] listopada 2021 roku. Na dowód takiego stanowiska Skarżąca przekazała pismo zastępcy dyrektora Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2022 roku, w treści którego wskazano, iż "pismo o identyfikatorze [...] zostało doręczone na skrzynkę adresata w sposób prawidłowy dnia [...] listopada 2021 roku o godzinie [...], dokument został odczytany dnia [...] grudnia 2021 roku o godzinnie [...] i na dzień dzisiejszy nadal znajduje się w skrzynce adresata".
We wskazanym powyżej piśmie procesowym skarżąca Spółka podniosła ponadto, że organ wydał dwie decyzje w tej samej sprawie (postępowanie prowadzone pod numerem [...]), tj. w dniu [...] grudnia 2021 roku w postaci papierowej oraz w dniu [...] stycznia 2022 roku w postaci elektronicznej.
Pismem z dnia [...] lutego 2022 roku Spółka wystąpiła z żądaniem połączenia do łącznego rozpoznania sprawy prowadzonej pod sygn. akt IV SA/Po 47/22 (skarga wniesiona na decyzję wydaną w postaci papierowej) ze sprawą prowadzoną pod sygn. akt IV SA/Po 85/22 (skarga wniesiona na decyzję wydaną w postaci dokumentu elektronicznego).
Skarżąca podniosła, że w odpowiedzi na skargę dotyczącą decyzji wydanej w postaci dokumentu elektronicznego Kolegium wniosło o jej odrzucenie "jako wniesionej powtórnie na nieistniejącą decyzję". Tymczasem zdaniem Spółki "wejście decyzji do obrotu, a prawidłowe jej doręczenie, to dwie odrębne formuły". Skoro skarżąca Spółka złożyła podanie (odwołanie) w formie dokumentu elektronicznego i zażądała doręczania pism na adres elektroniczny, to skarżony organ zobowiązany był wydać decyzję w postaci elektronicznej, a nie w postaci papierowej, a następnie doręczyć decyzję w postaci przewidzianej przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie określonym art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 1842 ze zm.). W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeżeli uzna, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w takich sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda strony na rozpoznanie sprawy w tym trybie nie jest konieczna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137).
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a.").
W świetle art. 145 §1 pkt 1-3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie Sąd w szczególności: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Skarga okazała się uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie poniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Analiza dokumentów włączonych akt sprawy, a także stanowiska zawarte w pismach skarżącej Spółki oraz skarżonego organu ujawniają, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] grudnia 2021 roku wydało decyzję administracyjną nr [...] w formie papierowej i tak sporządzony dokument został wprowadzony do obrotu prawnego, tj. doręczony stronom postępowania w trybie art. 39 § 3 pkt 1 K.p.a., czyli przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 i 2320).
Przesyłkę zwierającą w/w decyzję w formie papierowej Kolegium przesłało również na adres siedziby skarżącej Spółki. Odbiór przesyłki został potwierdzony w dniu [...] grudnia 2021 roku pieczęcią Spółki oraz własnoręcznym podpisem osoby odbierającej, którą wskazano jako pełnomocnika (imię i nazwisko odbierającego zostały niewyraźnie zapisane). W dniu [...] stycznia 2022 roku Spółka skorzystała z prawa skargi na doręczną jej decyzję (akt w formie papierowej).
Jeszcze przed skorzystaniem z prawa skargi do sądu administracyjnego, pismem z dnia [...] grudnia 2021 roku, W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z żądaniem "zaprzestania naruszania prawa" oraz z "ponagleniem w sprawie doręczenia decyzji na piśmie w postaci elektronicznej".
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 roku (nr [...]) Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznało ponaglenie za nieuzasadnione.
Pismem z dnia [...] grudnia 2021 roku W. Sp. z o.o. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ze skargą na "niedoręczenie decyzji w postaci wymaganej prawem". Skarga została prawomocnie odrzucona (postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2022 roku o sygn. akt IV SA/Po 24/22).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w dniu [...] stycznia 2022 roku, przekształciło treść wydanej w formie papierowej decyzji z dnia [...] grudnia 2021 roku nr [...] w dokument elektroniczny, a członkowie składu, którzy podpisali własnoręcznie decyzję w formie papierowej, złożyli także podpisy na dokumencie elektronicznym: M. K. i A. B. w dniu [...] stycznia 2022 roku (podpis zaufany), a K. K. w dniu [...] stycznia 2022 roku (podpis kwalifikowany). Tak sporządzony akt w formie dokumentu elektronicznego został przesłany skarżącej Spółce na jej adres do doręczeń elektronicznych.
W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w dniu [...] stycznia 2022 roku skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego na decyzję doręczoną jej w formie dokumentu elektronicznego (skarga zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Po 85/22).
Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, że z dniem [...] października 2021 roku, a więc już po dacie wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2021 roku o sygn. akt IV SA/Po 246/21, ale przed wydaniem zaskarżonej decyzji ([...] grudnia 2021 roku, akt w formie papierowej), na mocy ustawy z dnia 18 listopada 2020 roku o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. 2020, poz. 2320 ze zm.), weszła w życie zmiana przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm.; dalej w skrócie "K.p.a.").
Zakresem nowelizacji zostały objęte regulacje dotyczące zasady pisemności postępowania administracyjnego, załatwiania spraw z wykorzystaniem pism generowanych automatycznie lub usług online, doręczania pism w postępowaniu administracyjnym, a także formy/postaci pism kierowanych do organów administracji publicznej.
Zgodnie z treścią art. 14 § 1a K.p.a., aktualną na dzień wydania zaskarżonej decyzji, sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią.
Z kolei pisma kierowane do organów administracji publicznej mogą być sporządzane na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, a do opatrywania ich podpisami i pieczęciami stosuje się przepisy § 1a i 1b (art. 14 § 1d K.p.a.).
W ocenie Sądu z treści przepisów art. 14 § 1a K.p.a. oraz art. 14 § 1d K.p.a. w sposób jednoznaczny wynika, że dokument papierowy oraz dokument elektroniczny to dwie równoważne formy zapewniające realizację zasady pisemności w postępowaniu administracyjnym. Przyjmować zatem należy, że pismo/decyzja w formie papierowej oraz pismo/decyzja w formie elektronicznej to dokumenty o tej samej doniosłości prawnej, co do których należy przyjmować, że zostały sporządzone w różny sposób, ale z poszanowaniem zasady pisemności.
W ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do formułowania poglądu, że wniesienie przez skarżącą Spółkę podania/odwołania w formie dokumentu elektronicznego wymuszało na skarżonym organie administracji publicznej określoną formę pisemną, w jakiej to organ powinien prowadzić postępowanie administracyjne, czy też determinowało określoną formę pisemną rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (decyzja w formie papierowej, czy też decyzja w formie dokumentu elektronicznego).
Skarżąca trafnie zauważa, że kwestią odrębną od formy w jakiej sporządzono pismo/decyzję (papierowa, elektroniczna) jest kwestia doręczenia tego pisma/decyzji.
Zgodnie z brzmieniem art. 39 § 1 K.p.a. począwszy od 5 października 2021 roku zasadą jest, że organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 roku o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", chyba że doręczenie następuje w siedzibie organu, co oznacza wręczenie dokumentu papierowego (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 39, teza 8).
W świetle art. 39 § 2 pkt 1 i pkt 2 K.p.a. w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa powyżej (na adres do doręczeń elektronicznych lub w siedzibie organu), organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem:
1) przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 roku o doręczeniach elektronicznych, albo
2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.
W stanie prawnym po 5 października 2021 roku doręczanie pisma przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 i 2320) aktualizuje się dopiero w przypadku braku możliwości doręczenia pisma na adres do doręczeń elektronicznych oraz w przypadku braku możliwości doręczenia pisma przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej (art. 39 § 3 pkt 1 K.p.a.).
Odnotować również należy, że po 5 października 2021 roku w przypadku pism wydanych przez organ administracji publicznej w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, które zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, zaawansowaną pieczęcią elektroniczną albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, doręczenie może polegać na doręczeniu wydruku pisma uzyskanego z tego systemu odzwierciedlającego treść tego pisma (art. 39ł § 1 K.p.a.).
Sąd orzekający w niniejszej sprawi podziela stanowisko prezentowane w doktrynie prawa administracyjnego, że doręczenie na adres do doręczeń elektronicznych nie jest możliwe np. wtedy, gdy pismo zostało utrwalone na papierze lub gdy adresat nie posiada adresu do doręczeń elektronicznych (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 39, teza 10).
Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy uwzględnić zatem należy, że skarga dotyczy decyzji organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 roku nr [...], którą wydano z zachowaniem zasady pisemności w formie papierowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło (odpowiedź na skargę zarejestrowaną pod sygn. akt IV SA/Po 85/22), że rozstrzygnięcie sprawy w formie papierowej wynikało z tego, iż po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2021 roku o sygn. akt IV SA/Po 246/21 skarżony organ po raz czwarty przystępował do rozpoznania kontrolowanej sprawy w trybie odwoławczym. Tylko jeden, etatowy, członek składu orzekającego dysponował kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Wszyscy pozostali etatowi członkowie Kolegium zostali wyłączeni od rozpoznania sprawy. Z kolei pozaetatowi członkowie Kolegium, na dzień wydawania decyzji, nie dysponowali możliwością złożenia podpisów elektronicznych.
Wymuszone powyższymi okolicznościami załatwienie kontrolowanej sprawy w formie papierowej determinowało jednocześnie sposób doręczenia skarżonej decyzji w trybie przesyłki rejestrowej, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku - Prawo pocztowe.
Zgodnie z art. 45 K.p.a. pisma adresowane do jednostek organizacyjnych doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. W przypadku niemożności doręczenia w ten sposób właściwym sposobem postępowania jest awizowanie pisma i pozostawienie informacji o tym w siedzibie adresata, stosownie do treści art. 44 § 1-4K.p.a.
Treść włączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru skarżonej decyzji przez W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wskazuje, że doręczenie przesyłki zawierającej decyzję w formie papierowej nastąpiło z poszanowaniem art. 45 K.p.a. do rok osoby uprawnionej do odbioru korespondencji. Potwierdzenie odbioru korespondencji udokumentowane zostało pieczęcią skarżącej Spółki, podpisem odbierającego oraz wskazaniem upoważnienia do odbioru pisma (pełnomocnik). Spółka skorzystała z prawa skargi z zachowaniem ustawowego terminu na wniesienie skargi.
Brak jest podstaw prawnych do formułowania stanowiska, że kwestionowana decyzja (decyzja w formie papierowej) została wydana z naruszeniem przepisów prawa, bo na piśmie utrwalonym w postaci papierowej zamiast w formie dokumentu elektronicznego. Przepisy nie przewidują możliwości narzucenia organowi przez stronę jednej z dopuszczalnych prawnie postaci pisemnego załatwienia sprawy.
Z kolei brak doręczenia decyzji w sposób oczekiwany przez skarżącą Spółkę, czyli na adres do doręczeń elektronicznych, determinowało rozstrzygnięcie sprawy decyzją w postaci papierowej. Organ zastosował właściwy sposób doręczenia. Skoro spełnione zostały przesłanki doręczenia przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku - Prawo pocztowe, to brak jest podstaw do formułowania oceny o nieprawidłowym doręczeniu decyzji, w tym przekazaniu przesyłki zawierającej decyzję do rąk osoby nieupoważnionej do odbioru korespondencji.
Sąd nie ujawnił podstaw uzasadniających ocenę, że dokonany przez organ wybór w zakresie formy załatwienia sprawy, a przez to i doręczenia wydanego rozstrzygnięcia, nosił cechy działania z naruszeniem art. 170 P.p.s.a. Kwestionowana decyzja została wydana i doręczona z poszanowaniem aktualnego stanu prawnego w zakresie warunków dotyczących sposobu doręczenia pism w postępowaniu administracyjnym, tj. z poszanowaniem art. 14 § 1a, art. 39 § 1, § 3 pkt 1 oraz art. 45 K.p.a. Skarga na decyzję wydaną w formie papierowej nie została wniesiona przed doręczeniem rozstrzygnięcia skarżącej Spółce.
Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania połączenia do łącznego rozpoznania/rozstrzygnięcia (art. 111 § 1 i § 2 P.p.s.a.) niniejszej sprawy ze sprawą ze skargi zarejestrowanej pod sygn. akt IV SA/Po 85/22. Wprowadzenie do ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego przepisów dających podstawę do załatwienia sprawy w formie dokumentu elektronicznego nie zmienia wymagań w zakresie składników decyzji administracyjnej. Dokument elektroniczny musi być zgodny z przepisami prawa, czyli decyzja w postaci elektronicznej musi odpowiadać przepisom art. 107 K.p.a. we wszystkich elementach. W miejsce własnoręcznego podpisu wchodzi podpis elektroniczny. Z kolei przez datę wydania decyzji administracyjnej należy rozumieć datę wydania decyzji na piśmie lub datę ogłoszenia decyzji ustnie, przy czym datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane przez prawo składniki, a do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (R. Hauser, M. Wierzbowski (red), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 7, Warszawa 2021, komentarz do art. 107).
Sąd nie ujawnił okoliczności mogących wskazywać na zasadność zarzutu o "zlekceważeniu obowiązku przeprowadzenia postępowania i wyjaśnienia kwestii wskazywanych i akcentowanych we wszystkich pisma skarżącej, wysyłanych od początku (prapoczątku) postępowania administracyjnego". Analiza uzasadnienia kwestionowanej decyzji nie uzasadnia stanowiska o braku realizacji wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2021 roku o sygn. akt IV SA/Po 246/21, tj. naruszenia art. 153 P.p.s.a.
Ponowne rozpoznanie i rozstrzygniecie kontrolowanej sprawy zarówno przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak i Burmistrza W., nastąpiło z poszanowaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lutego 2020 roku o sygn. akt IV SA/Po 804/19 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lutego 2020 roku o sygn. akt IV SA/Po 1062/18. Skarżąca miała status strony postępowania w prowadzonym ponownie postępowaniu administracyjnym, a organy usunęły wadliwości dotyczące właściwości organów uzgadniających.
Kwestionowane rozstrzygniecie zawiera wskazania, co do ochrony interesów osób trzecich, a szczególności wskazuje, że:
- rozwiązania projektowe powinny gwarantować ochronę interesów osób trzecich zgodnie z wymogami techniczno-budowlanymi,
- inwestycja nie może ograniczać dostępu do drogi publicznej,
- inwestycja nie może pogarszać warunków użytkowania działek sąsiednich,
- kolizja z istniejącym zagospodarowaniem i infrastruktura ma być usuwana w trybie uzgodnień z zainteresowanymi,
- zakres i realizacja robót ma być zgodna z wymaganiami ustawy - Prawo wodne. Uzasadnienie kwestionowanej decyzji w sposób wyczerpujący odnosi się do wszystkich istotnych aspektów obejmujących wydanie rozstrzygnięcia w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego określonych w art. 54 pkt 1-3 oraz art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2021, poz. 741), w tym także do kwestii podnoszonych w toku postępowania przez skarżąca Spółkę, tj. kwestii niezakłóconego korzystania z nieruchomości przez właścicieli nieruchomości zlokalizowanych w pobliżu planowanej inwestycji. Kolegium w sposób szczegółowy odniosło się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu (str. 15-17 uzasadnienia skarżonej decyzji).
Pomimo powyższego Sąd doszedł do przekonania o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji. z uwagi na ujawnienie naruszenie prawa, które w ocenie Sądu dające podstawę przyjęcia stanowiska, że skarżąca Spółka bez własnej winy została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu.
Zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 K.p.a.).
Dowody przedstawione przez skarżącą Spółkę potwierdzają, że na adres elektroniczny Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...] listopada 2021 roku o godzinie [...] wpłynęło pismo skarżącej Spółki.
Organ zapoznał się z treścią wskazanego pisma dopiero po wydaniu kwestionowanej decyzji, tj. [...] grudnia 2021 roku. Pismo nie zostało włączone do akt administracyjnych oraz nie został przekazane Sądowi w trybie art. 54 § 2 P.p.s.a.
Chociaż w świetle dowód przedstawionych przez Skarżącą sporne pismo nadal znajduje się w dyspozycji organu, to na potrzeby niniejszego postępowania sądowego Kolegium utrzymuje, że nie jest w posiadaniu pisma Spółki z dnia [...] listopada 2021 roku.
Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji (pkt 1 wyroku).
O należnych skarżącej Spółce kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zasądzoną kwotę składa się opłata uiszczona tytułem wpisu od skargi (500 zł).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium obowiązane jest włączyć do akt sprawy pismo skarżącej Spółki z dnia [...] listopada 2021 roku oraz po rozpoznaniu zawartego w tym piśmie stanowiska skarżącej Spółki ponownie wydać rozstrzygniecie w kontrolowanej sprawie.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI