IV SA/Po 461/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Powiatu Poznańskiego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego, które stwierdziło nieważność § 1 pkt 2 uchwały Rady Powiatu w Poznaniu. Uchwała ta dotyczyła zmiany zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, wprowadzając możliwość ustalenia opłaty w niższej wysokości niż wynikająca z tabeli, w przypadkach szczególnie uzasadnionych trudną sytuacją materialną, rodzinną, zdrowotną lub wynikającą ze zdarzenia losowego. Wojewoda uznał, że Rada Powiatu wykroczyła poza delegację ustawową zawartą w art. 97 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, wprowadzając zasady obniżania opłat, które nie były przewidziane w ustawie. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że ustawa o pomocy społecznej przewiduje już mechanizmy dotyczące zwolnień i ulg w spłacie (art. 97 ust. 1 i art. 104 ust. 4), a rada powiatu nie ma kompetencji do wprowadzania dodatkowych, uznaniowych zasad obniżania opłat. Sąd uznał, że wprowadzenie takiej regulacji stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ przekracza zakres upoważnienia ustawowego i może prowadzić do uznaniowości w ustalaniu opłat, co jest sprzeczne z charakterem decyzji związanej. W związku z tym, skarga Powiatu Poznańskiego została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie kompetencji organów samorządowych w zakresie wprowadzania zasad ponoszenia odpłatności za świadczenia pomocy społecznej oraz interpretacja przepisów dotyczących domów dla matek z dziećmi i kobiet w ciąży.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z domem dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz interpretacji art. 97 ustawy o pomocy społecznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rada powiatu, ustalając szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia (w tym w domu dla matek z dziećmi), może wprowadzić możliwość obniżenia tej opłaty w przypadkach szczególnie uzasadnionych trudną sytuacją materialną, rodzinną, zdrowotną lub wynikającą ze zdarzenia losowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rada powiatu nie posiada kompetencji do wprowadzania takich zasad obniżania opłat, gdyż przekracza to zakres delegacji ustawowej zawartej w art. 97 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Ustawa o pomocy społecznej przewiduje już mechanizmy dotyczące zwolnień i ulg w spłacie (art. 97 ust. 1 i art. 104 ust. 4), a rada powiatu nie może tworzyć dodatkowych, uznaniowych zasad obniżania opłat, które mogłyby prowadzić do uznaniowości w ustalaniu opłat.
Czy wprowadzenie przez radę powiatu postanowienia pozwalającego na ustalenie opłaty za pobyt w domu dla matek z dziećmi w wysokości niższej niż wynikająca z tabeli, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, stanowi istotne naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi to istotne naruszenie prawa, ponieważ rada wykroczyła poza delegację ustawową.
Uzasadnienie
Delegacja ustawowa z art. 97 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej upoważnia do ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności, a nie do wprowadzania mechanizmów obniżania lub zwalniania z opłat, które są już uregulowane w innych przepisach ustawy.
Przepisy (18)
Główne
u.p.s. art. 97 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Określa zasady ustalania opłaty za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych, w tym możliwość zwolnienia z opłat, gdy dochód nie przekracza kryterium dochodowego.
u.p.s. art. 97 § ust. 5
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Upoważnia radę powiatu lub gminy do ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych.
Pomocnicze
u.s.p. art. 86
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 79
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
u.p.s. art. 97 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 97 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 97 § ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 51 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 51 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 51 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 51 § ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 104 § ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Określa przypadki, w których można odstąpić od żądania zwrotu należności, umorzyć kwotę, odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1, 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1, 2 pkt. 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 15 zzs? § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rada Powiatu wykroczyła poza delegację ustawową, wprowadzając możliwość obniżenia opłat za pobyt w domu dla matek z dziećmi, co nie było przewidziane w ustawie o pomocy społecznej. • Ustawa o pomocy społecznej zawiera już mechanizmy dotyczące zwolnień i ulg w spłacie, a dodatkowe, uznaniowe zasady obniżania opłat wprowadzają nieuprawnioną dowolność i mogą prowadzić do uznaniowości w ustalaniu opłat.
Odrzucone argumenty
Uchwała Rady Powiatu nie narusza prawa, a jedynie doprecyzowuje zasady ponoszenia odpłatności, uwzględniając trudną sytuację materialną, rodzinną, zdrowotną lub wynikającą ze zdarzenia losowego. • Przepis § 5 ust. 6 uchwały umożliwia jedynie ustalenie opłaty w wysokości niższej niż wynikająca z tabeli, a nie zwolnienie z niej czy odstąpienie od jej ustalenia.
Godne uwagi sformułowania
istotne naruszenie prawa • wykroczyła poza delegację ustawową • nie posiada kompetencji do regulowania w drodze uchwały kwestii dotyczącej zasad stosowania ulg czy zwolnień z odpłatności • nie można organowi nadzoru w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, że przy rozpatrywaniu sprawy naruszył obowiązujące przepisy prawa • uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna • za 'istotne' naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym • nie mieszczą się one w granicach upoważnienia ustawowego do wydania powyższego aktu prawa miejscowego
Skład orzekający
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
przewodniczący sprawozdawca
Donata Starosta
sędzia
Maciej Busz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kompetencji organów samorządowych w zakresie wprowadzania zasad ponoszenia odpłatności za świadczenia pomocy społecznej oraz interpretacja przepisów dotyczących domów dla matek z dziećmi i kobiet w ciąży."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z domem dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz interpretacji art. 97 ustawy o pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii kompetencji samorządów i zasad ponoszenia odpłatności za świadczenia socjalne, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób i instytucji.
“Samorząd nie może dowolnie obniżać opłat za pobyt w domach dla matek z dziećmi – kluczowa interpretacja WSA.”
Sektor
pomoc społeczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.