IV SA/Po 440/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-10-12
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowybudowa chlewnigospodarstwo rolneocena oddziaływania na środowiskokumulacja przedsięwzięćdecyzja środowiskowaprawo budowlaneplanowanie przestrzenneDJP

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o warunkach zabudowy dla budowy chlewni z powodu niewłaściwej oceny kumulacji oddziaływań z sąsiednim gospodarstwem rolnym i braku analizy potrzeby uzyskania decyzji środowiskowej.

Sąd uchylił decyzję o warunkach zabudowy dla budowy chlewni i zbiornika na gnojowicę, uznając, że organy administracji nieprawidłowo oceniły kwestię kumulacji oddziaływań z sąsiednim gospodarstwem rolnym ojca inwestora. Brak wystarczających ustaleń w tym zakresie uniemożliwił prawidłową ocenę potrzeby uzyskania decyzji środowiskowej. Sąd podkreślił, że powiązania technologiczne między gospodarstwami, nawet jeśli prowadzone przez różne podmioty, mogą kwalifikować je jako jedno przedsięwzięcie podlegające ocenie środowiskowej.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy C. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego (chlewni) i zbiornika na gnojowicę. Skarżący, właściciele sąsiednich nieruchomości, zarzucali m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie pozyskania decyzji środowiskowej i zlecenia raportu oddziaływania na środowisko, mimo że planowane przedsięwzięcie mogło kumulować się z hodowlą prowadzoną na sąsiedniej działce przez ojca inwestora. Sąd administracyjny uznał te zarzuty za zasadne. Stwierdził, że organy obu instancji przedwcześnie uznały, iż inwestycja nie wymaga decyzji środowiskowej, nie dokonując rzetelnej analizy potencjalnej kumulacji oddziaływań z gospodarstwem ojca inwestora. Podkreślono, że zgodnie z definicją "przedsięwzięcia" w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku, przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno, nawet jeśli są realizowane przez różne podmioty. Brak takiej analizy uniemożliwił prawidłową ocenę zgodności inwestycji z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.). W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem konieczności zbadania powiązań technologicznych i oceny potrzeby uzyskania decyzji środowiskowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy obu instancji przedwcześnie uznały, że inwestycja nie wymaga decyzji środowiskowej, nie dokonując rzetelnej analizy potencjalnej kumulacji oddziaływań z gospodarstwem ojca inwestora. Brak takiej analizy uniemożliwił prawidłową ocenę zgodności inwestycji z przepisami odrębnymi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie zbadały wystarczająco kwestii powiązań technologicznych między planowaną inwestycją a gospodarstwem ojca inwestora, co jest kluczowe dla oceny, czy przedsięwzięcia należy traktować łącznie i czy wymagana jest decyzja środowiskowa. Definicja 'przedsięwzięcia' w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku obejmuje przedsięwzięcia powiązane technologicznie, nawet jeśli realizowane przez różne podmioty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy, które muszą być spełnione kumulatywnie.

u.p.z.p. art. 61 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wyłącza stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 (zasada dobrego sąsiedztwa) do zabudowy zagrodowej, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego przekracza średnią w gminie.

u.i.o.ś. art. 3 § 13

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Definicja 'przedsięwzięcia', które obejmuje przedsięwzięcia powiązane technologicznie, kwalifikowane jako jedno, nawet jeśli realizowane przez różne podmioty.

u.i.o.ś. art. 71 § 2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

u.i.o.ś. art. 72 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed wystąpieniem m.in. o decyzję o warunkach zabudowy.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § 1

Określa progi i warunki kwalifikujące przedsięwzięcia jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 104 - chów/hodowla zwierząt, § 3 ust. 1 pkt 2 - kumulacja).

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny wiarygodności i mocy dowodów.

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Zasada powstrzymywania się od działań zakłócających korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądowej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczająca analiza kumulacji oddziaływań z sąsiednim gospodarstwem rolnym. Brak oceny konieczności uzyskania decyzji środowiskowej. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.).

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące braku uregulowań prawnych w zakresie norm substancji odorotwórczych. Argumenty dotyczące wielkości gospodarstwa rolnego inwestora (poza spełnieniem przesłanki z art. 61 ust. 4 u.p.z.p.). Argumenty dotyczące braku wymaganych uzgodnień (uzgodnienie z Wodami Polskimi zostało dokonane).

Godne uwagi sformułowania

przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty brak rzetelnego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie zachodzi kumulowanie przedsięwzięć S. C. i P. C.

Skład orzekający

Maciej Busz

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Grossmann

sędzia

Sebastian Michalski

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Konieczność dokładnej analizy kumulacji oddziaływań i oceny potrzeby uzyskania decyzji środowiskowej w sprawach dotyczących budowy obiektów inwentarskich, zwłaszcza w sąsiedztwie innych gospodarstw rolnych, nawet jeśli są one prowadzone przez różne podmioty."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy chlewni i oceny powiązań technologicznych z sąsiednim gospodarstwem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego i ochrony środowiska w kontekście rozwoju rolnictwa, pokazując, jak sądy interpretują przepisy dotyczące kumulacji oddziaływań i decyzji środowiskowych.

Sąd blokuje budowę chlewni: kluczowa analiza kumulacji oddziaływań i decyzji środowiskowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 440/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Maciej Busz /przewodniczący sprawozdawca/
Sebastian Michalski
Tomasz Grossmann
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 października 2023 r. sprawy ze skargi R. Z., M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy C. z dnia 26 stycznia 2023 r, znak [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz R. Z. i M. Z., kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
IV SA/Po 440/23
Uzasadnienie
Burmistrz Gminy C. decyzją z dnia 26.01.2023 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 54, w związku z art. 64 ust. 1 oraz na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 503 z późn. zm., dalej jako u.p.z.p.) oraz art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej jako k.p.a.), po ponownym rozpatrzeniu wniosku S. C. z dnia 10 sierpnia 2021 r., na skutek decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego znak [...] z dnia 19 maja 2022 roku, ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego (chlewni) oraz budowie szczelnego, zamkniętego zbiornika na gnojowicę w zabudowie zagrodowej w gospodarstwie rolnym i hodowlanym przy max. obsadzie inwentarza w gospodarstwie nie większej niż 39,68 DJP, na którą składa się 70 loch i 759 prosiąt, na terenie położonym w miejscowości K., oznaczonym w ewidencji gruntów jako dz. nr [...] (obręb K. ).
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że obszar objęty wnioskiem o wydanie warunków zabudowy nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji warunki zabudowy zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1 oraz art. 61 u.p.z.p. ustala się w trybie postępowania administracyjnego.
Wcześniej Burmistrz decyzją znak [...] z dnia 1 marca 2022 roku ustalił warunki zabudowy dla ww. inwestycji. Decyzją znak [...] z dnia 19 maja 2022 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło jednak w/w decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o dokumenty potwierdzające prowadzenie przez wnioskodawcę gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie C., która wynosi 4,93 ha.
Burmistrz ustalił, że powierzchnia gospodarstwa rolnego inwestora wyrażona w ha fizycznych wynosi 13,6121 ha. Grunty te są własnością S. C.. Ponadto przedłożone zostało zaświadczenie z Urzędu Gminy G. znak [...] z dnia 14 czerwca 2022 roku stwierdzające, że na terenie tejże gminy sąsiadującej z Gminą C. , S. C. posiada gospodarstwo o powierzchni 5,42 ha. Dodatkowo S. C. do akt sprawy przedłożył kopie umów dzierżawy gruntów rolnych o powierzchni około 34 ha.
Bezsporne jest więc, że inwestor prowadzi gospodarstwo rolne, którego powierzchnia przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie C..
W świetle powyższego uznano, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi obowiązek analizowania cech zabudowy sąsiedniej. Jak wynika bowiem z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.
W decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego znak [...] z dnia 19 maja 2022 roku wskazano, że ponownej analizy wymaga zgodność inwestycji z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Kwestie wymagające wyjaśnienia dotyczyć mają grupy technologicznej zwierząt gospodarskich jaką planuje się obsadzić we wnioskowanym obiekcie oraz ewentualnej wielkości hodowli możliwej do prowadzenia w projektowanym budynku jak również kwestia ewentualnych powiązań, czy też ewentualnego kumulowania się inwestycji z hodowlą prowadzoną na sąsiedniej działce nr [...] należącej do ojca inwestora.
Jak wynika z pisma z dnia 15 czerwca 2022 roku złożonego przez S. C., skorygowanego pismem złożonym w dniu 10 października 2022 roku, planowana obsada zwierząt inwentarskich to 70 loch i 759 prosiąt. Dla loch współczynnik przeliczania sztuk wynosi 0,35 DJP zatem obsada loch to 70 x 0,35 DJP co w efekcie dale poziom obsady wynoszący 24,5 DJP. Dla prosiąt współczynnik przeliczania sztuk wynosi 0,02 DJP zatem obsada prosiąt (do drugiego miesiąca życia) to 759 x 0,02 DJP, co w efekcie daje poziom łącznej obsady wynoszący 39,68 DJP. Jak wyjaśnił S. C. planowane gabaryty budynku uwzględniają również pomieszczenia technologiczne, które mają bezpośrednio służyć obsłudze chlewni. Powierzchnia projektowanej części hodowlanej będzie zgodna z obowiązującymi warunkami utrzymywania zwierząt hodowlanych a łączna obsada zwierząt nie przekroczy 39,9 DJP.
Ponadto wnioskodawca oświadczył, że brak jest powiązań technologicznych pomiędzy gospodarstwem przez niego prowadzonym a gospodarstwem jego ojca zlokalizowanym na sąsiedniej dz. nr [...]. Planowana inwestycja jest pierwszym krokiem do utworzenia własnego siedliska, które w przyszłości obejmować będzie także budynek mieszkalny i ewentualne zabudowania gospodarcze. Fakt, że sąsiednia działka jest własnością jego ojca nie ma żadnego wpływu na funkcjonowanie prowadzonego przez niego gospodarstwa, które jest niezależne.
Dodatkowo do akt sprawy złożone zostały pisma Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które zawierają informacje na temat wielkości obsady zarówno gospodarstwa prowadzonego przez P. C., jak gospodarstwa prowadzonego przez S. C..
Jak wynika z pisma znak [...] z dnia 1 lutego 2022 roku obsada DJP za rok 2021 wynosiła średnio 20,71 DJP przy największej chwilowej obsadzie na przełomie miesiąca stycznia i lutego wynoszącej 32 DJP. Natomiast jak wynika z pisma znak [...] z dnia 1 lutego 2022 roku obsada DJP w gospodarstwie prowadzonym przez S. C. za rok 2021 wynosiła średnio 7,88 DJP przy największej chwilowej obsadzie w miesiącu grudniu wynoszącej 13,26 DJP.
W oparciu o powyższe uznano, że wnioskowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga uzyskania tzw. decyzji środowiskowej, ponieważ obsada inwentarza w projektowanym budynku będzie wynosić max. 39,68 DJP.
Organ I instancji przyjął, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż prowadzone gospodarstwo rolne przez S. C. oraz prowadzone gospodarstwo rolne przez P. C. to w istocie jedno gospodarstwo rolne co mogłoby prowadzić do wniosku, że wnioskowane przedsięwzięcie kwalifikowałoby się do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na skutek skumulowania wielkości hodowli tego samego rodzaju.
Organ I instancji nie dostrzegł okoliczności na podstawie których mógłby z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością zarzucić, że celem działania wnioskodawcy jest doprowadzenie do sztucznego podziału prowadzonej hodowli w celu ominięcia przepisów prawa i w konsekwencji racji takiego stanowiska dowieść. Samo podejrzenie takiego działania nie jest wystarczające do odmowy wydania żądanej decyzji. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego przedstawione zostały dokumenty, na podstawie których można przyjąć, że obydwa gospodarstwa są odrębnymi bytami pod względem prawnym. Planowana inwestycja realizowana jest na sąsiedniej działce budowlanej nie zaś na terenie tego samego gospodarstwa, które prowadzone jest przez ojca inwestora. Wzajemne sąsiedztwo gospodarstw rolniczych o profilu hodowlanym prowadzonych przez osoby spokrewnione nie może prowadzić automatycznie do wniosku że są to przedsięwzięcia prowadzonego na terenie jednego zakładu a ich parametry należy sumować.
W toku postępowania inne jego strony zarzuciły, że dzierżawienie przez inwestora części pomieszczeń wchodzących w skład gospodarstwa rolnego ojca inwestora P. C. wskazuje na powiązania technologiczne gospodarstw co ich zdaniem powoduje przekroczenie progu 40 DJP obsady inwentarza. Ponadto S. C. jest potencjalnym spadkobiercą prowadzonego przez ojca gospodarstwa, co w przyszłości może prowadzić do realnego i prawnego połączenia gospodarstw.
Odnosząc się do powyższego zauważono, że kwestia powiązań technologicznych gospodarstwa została oceniona i uznano, że wnioskowane przedsięwzięcie nie może być traktowane jako rozbudowa gospodarstwa prowadzonego przez P. C.. Sam fakt obecnego korzystania z części pomieszczeń w istniejącym gospodarstwie ojca nie uzasadnia tezy o powiązaniu przedsięwzięć. W ocenie organu właśnie realizacja wnioskowanej zabudowy na sąsiedniej odrębnej działce prowadzić będzie do powstania całkowicie odrębnego zaplecza prowadzonego już przez S. C. gospodarstwa rolnego. Okoliczność pokrewieństwa nie uprawnia do stwierdzenia że prowadzone gospodarstwa rolne są jednym i tym samym przedsięwzięciem.
Swoje uwagi zgłosili również właściciele sąsiedniej działki nr [...]. Ich zdaniem w trakcie postępowania nie zweryfikowano kwestii kumulowania się inwestycji z hodowlą prowadzoną przez P. C. na dz. nr [...], a wnioskowana inwestycja prowadzi do dzielenia przedsięwzięcia na mniejsze.
Strony wskazały, że zgodnie z art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.
Strony wskazały również, że zgodnie z kodeksem przeciwdziałania uciążliwości zapachowej z dnia 5 września 2016 roku wydanym przez Ministerstwo Środowiska, Departament Ochrony Powietrza i Klimatu do najważniejszych metod zapobiegania i ograniczania emisji odorów zalicza się odpowiednie planowanie przestrzenne w celu uniknięcia późniejszych dodatkowych kosztów związanych z koniecznością ograniczania uciążliwości zapachowej.
Organ wyjaśnił, że zgłoszone zastrzeżenia nie mogą być podstawą odmowy wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Ma ona bowiem charakter decyzji związanej, co oznacza, że brak ustawowych przeciwwskazań do pozytywnego załatwienia wniosku inwestora obliguje organ wydający decyzję do pozytywnego załatwienia złożonego wniosku.
Wskazano, że działka nr [...] stanowiąca własność jednej ze stron składających uwagi to również nieruchomość, która wg zapisów bazy ewidencji gruntów i budynków jest nieruchomością o charakterze zagrodowym. Tylko dz. nr [...] stanowi nieruchomość o charakterze mieszkaniowym jednorodzinnym. Dalsza zabudowa położona w sąsiedztwie terenu objętego złożonym wnioskiem o wydanie decyzji to typowa zabudowa zagrodowa związana z rolniczym użytkowaniem nieruchomości zawierających się w przestrzeni tej części gminy C.. Sam fakt funkcjonowania zabudowy o charakterze mieszkaniowym nie wyklucza w sposób bezwzględny możliwości zrealizowania wnioskowanej inwestycji. Brak jest bowiem przepisu prawa jednoznacznie formułującego zakaz budowy budynków inwentarskich w sąsiedztwie budynków mieszkalnych. Jedynie skala przedsięwzięcia może spowodować zaliczenie danej inwestycji do katalogu inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko co dalej nie oznacza, iż w analizowanej sprawie uprawnione byłoby stwierdzenie że realizacja wnioskowanej inwestycji nie byłaby możliwa.
Reasumując wyjaśniono, że zgłoszone uwagi, w których nie wykazano naruszenia obowiązującego porządku prawnego nie mogą mieć wpływu ma ocenę spełnienia przesłanek niezbędnych do wydania decyzji.
Uzasadnione jest na gruncie niniejszej sprawy zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. bo sam fakt istnienia gruntów rolnych oznacza już istnienie gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzić będzie wnioskowana zabudowa realizowana na gruntach prowadzonego już gospodarstwa. Ponadto skoro najistotniejszym składnikiem gospodarstwa rolnego - w sensie przedmiotowym - jest grunt rolny, a występowanie pozostałych składników gospodarstwa, wymienionych w art. 55 k.c., nie jest konieczne dla bytu samego gospodarstwa, to tym bardziej uzasadnione jest stanowisko, że na podstawie pokrewieństwa nie można wywodzić uzasadniony wniosek o powiązaniach funkcjonalnych i technologicznych przedsięwzięć.
W trakcie prowadzonej procedury administracyjnej uzyskano niezbędne opinie i uzgodnienia.
Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wnieśli R. Z., M. Z., R. W. i J. W. podnosząc, że jako właściciele sąsiednich nieruchomości w stosunku do nieruchomości S. C. - na terenie, której planowana jest w/w inwestycja mają interes prawny w zaskarżeniu w/w decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzucili :
1) naruszenie przepisów postępowania, a to:
a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak rzetelnego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w zakresie:
- zaniechanie pozyskania decyzji środowiskowej i zlecenia przeprowadzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało jednoznacznie, iż będzie dochodziło do kumulowania planowanego przedsięwzięcia z przedsięwzięciem na działce sąsiedniej nr [...], a co wynikało w szczególności z faktu korzystania przez S. C. z części pomieszczeń gospodarstwa rolnego zlokalizowanych na nieruchomości ojca inwestora - P. C. na podstawie umowy dzierżawy, co z kolei implikowało stwierdzenie, że gospodarstwa te są technologicznie i funkcjonalnie powiązane,
- zaniechanie wzięcia pod uwagę zagrożeń wypływających z nieuregulowania na etapie ustawowym, bądź w akcie wykonawczym do aktu ustawowego, problemów wartości odniesienia substancji zapachowych w powietrzu i metody oceny zapachowej jakości powietrza, określając w nim m.in. częstości przekraczania wartości odniesienia substancji zapachowej w powietrzu,
- zaniechania wyjaśnienia i zweryfikowania danych przekazanych przez inwestora w których wskazał, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 54 ha, podczas, gdy przedłożył dokumenty, które wskazują na mniejszą wielkość gospodarstwa rolnego, co również prowadzi do wniosku, że będzie dochodziło do kumulowania planowanego przedsięwzięcia z przedsięwzięciem na działce sąsiedniej nr [...], a co wynikało z faktu dzierżawienia przez S. C. pomieszczeń wchodzących w skład gospodarstwa rolnego P. C.,
- błędnie ustalonej obsady i niewłaściwego uznania, iż nie będzie dochodziło do kumulacji przedsięwzięć,
- zaniechania dokonania oceny i przeprowadzenia analizy funkcjonowania obecnych gospodarstw rolnych prowadzonych przez P. C. oraz przez S. C., tym bardziej, że P. C. i S. C. wzajemnie pomagają sobie w prowadzeniu tych gospodarstw rolnych, co świadczy o wyłącznie iluzorycznej chęci utworzenia przez inwestora gospodarstwa niezależnego, "utworzenia własnego siedliska, które w przyszłości obejmować będzie także budynek mieszkalny i ewentualne zabudowania gospodarcze", a które w ocenie skarżących nie działają w sposób prawidłowy i są bardzo uciążliwe w szczególności pod względem odorów;
- zaniechanie wykazania przeprowadzenia wymaganych przepisami prawa uzgodnień,
- ustalenie warunków zabudowy i zaakceptowanie maksymalnej powierzchni budynku do 600m w odległości od 12 -20 metrów od nieruchomości o nr [...] należącej do skarżących R. i M. Z., co spowoduje znaczne skumulowanie oddziaływania przedsięwzięć na działkach należących do P. C. oraz S. C., ponadto pozwoli na znacznie większą obsadę zwierząt od deklarowanej przez inwestora,
- zaniechanie przeprowadzenia stosownej analizy możliwości przenikania substancji w postaci odchodów zwierzęcych do gruntu, w sytuacji gdy działka inwestora usytuowana jest na obszarach zagrożenia powodziowego i w ocenie skarżących nie dokonano w tym zakresie uzgodnienia z właściwym organem,
2) naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 5 Konstytucji RJP, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji pomimo zaniechania uwzględniania zasady zrównoważonego rozwoju w toku jej wydawania i zaaprobowanie - szybkiego i nieproporcjonalnego rozwoju, który niesie za sobą liczne zagrożenia dla zdrowia i jakości życia osób mieszkających w pobliżu powstawania zamierzonej chlewni.
Biorąc powyższe na uwadze wnieśli o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji odmownej w zakresie ustalenia warunków zabudowy, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu odwołania uszczegółowiono zarzuty i m.in. wskazano, że w treści decyzji brak informacji o uzgodnieniach jakich dokonał organ z innymi właściwymi organami. Niewłaściwe jest stanowisko organu, zgodnie, z którym odwołujący mają przedstawiać normy wynikające z przepisów prawa na poparcie swojego stanowiska,
Organ I instancji dopuścił się naruszenia wskazanych przepisów postępowania w zakresie braku rzetelnego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności zaniechano pozyskania decyzji środowiskowej i nie zlecono przeprowadzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało jednoznacznie, iż będzie dochodziło do kumulowania planowanego przedsięwzięcia z przedsięwzięciem na działce sąsiedniej nr [...], a co wynikało w szczególności z faktu korzystania przez S. C. z części pomieszczeń gospodarstwa rolnego zlokalizowanych na nieruchomości ojca inwestora - P. C. na podstawie umowy dzierżawy.
Podkreślono, że w Polsce nie ma uregulowań prawnych w zakresie dopuszczalnych norm substancji odorotwórczych w powietrzu atmosferycznym, co nie oznacza, że właściciele i mieszkańcy miejscowości w których zamierza się prowadzić podobne inwestycje nie mogą korzystać z żadnej ochrony, gdyż aktem, który również należy uwzględniać przy wydawaniu decyzji administracyjnych powinna być także Konstytucja.
Zarzucono, że planowana inwestycja narusza ich interes i będzie się wiązała ze znaczną uciążliwością oraz spadkiem wartości nieruchomości sąsiednich.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 08.05.2023 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swej decyzji przytoczyło istotne dla sprawy przepisy ustawy z 27. 03. 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.z.p.", w tym art. 4 ust. 2 i art. 61 ust. 1.
Z treści art. 61 ust. 4 u.p.z.p. wynika, że warunkiem odstąpienia od ustalania istnienia tzw. dobrego sąsiedztwa przy określaniu warunków zabudowy jest jednoznaczne ustalenie, że inwestor posiada gospodarstwo rolne, które ma powierzchnię przekraczającą średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie, a planowana zabudowa ma charakter zabudowy zagrodowej i jest związana z tym gospodarstwem rolnym.
Inwestor oświadczył, iż jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 53 ha jednakże w aktach sprawy brak było dokumentów potwierdzających te okoliczność. Organ ponownie rozpoznający sprawę uzupełnił materiał dowodowy o te dokumenty. W aktach sprawy znajduje się nakaz płatniczy, z którego wynika, iż S. C. posiada 13,6121 ha fiz. (6,6008 ha przeliczeniowych). W Gminie G. natomiast 5,4200 ha, w tym 0,8130 ha przeliczeniowych. W aktach sprawy znajdują się umowy dzierżawy gruntów - dzierżawiący S. C.. Nadto kserokopie wniosków o zwrot podatku akcyzowego S. C..
S. C. posiada zatem gospodarstwo rolne w Gminie C. o powierzchni większej niż średnia gospodarstwa rolnego w tej gminie. Dla tej gminy to 4,93 ha, co wynika ze sprawozdania okresowego podatku rolnego.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego Kolegium stwierdziło, iż inwestycja spełnia warunek z art. 61 ust. 4 u.p.z.p., i nie zachodzi konieczność badania zasady dobrego sąsiedztwa z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Planowana inwestycja ma być zlokalizowana na działce nr [...], która posiada dostęp do drogi publicznej, albowiem przylega bezpośrednio do działki drogowej nr [...] (spełniony warunek z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.)
Organ ustalił, iż istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Do akt sprawy załączono umowy z dostawcami energii i wody, potwierdzające możliwości zaopatrzenia działki nr [...] w to uzbrojenie (spełniony warunek z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.).
W kwestii zgodności inwestycji z przepisami odrębnymi Kolegium uznało, iż spełniony jest warunek z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.
Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko :
§ 3 ust 1) pkt 104 - do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w pkt 103 (norki):
a) w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP i mniejszej niż 210 DJP - jeżeli ta działalność będzie prowadzona:
- w odległości mniejszej niż 210 m od:
- terenów lub gruntów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. mieszkaniowych, rolnych zabudowanych zajętych pod budynki mieszkalne, innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt, zurbanizowanych niezabudowanych lub w trakcie zabudowy, rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone,
- zrealizowanego, realizowanego lub planowanego przedsięwzięcia chowu lub hodowli zwierząt innych niż norki, w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP.
§ 3 ust 1) pkt 2 - Do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia:
3) nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1.
W niniejszej sprawie inwestor planuje budowę chlewni o powierzchni od 300 m2 do 600 m2. Pierwotnie inwestor nie wskazał jaką grupą technologiczną zwierząt gospodarskich planuje obsadzić chlew. Wskazał jedynie, iż planuje obsadę do 39,9 DJP. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy inwestor wskazał, iż obsada planowana to 70 loch i 759 prosiąt, a zatem obsada wyniesie 24,5 DJP + 15,18 DJP = 39,68 DJP.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przeprowadził własne obliczenia możliwej obsady inwentarza. Organ obliczył, iż inwestor potrzebuje minimalnie około 395 m2 powierzchni, aby przetrzymywać zwierzęta zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej. Inwestor we wniosku wskazał, iż planuje budowę chlewni o powierzchni 300 - 600 m2. Organ I instancji wskazał zasadnie, iż wnioskowana powierzchnia zabudowy nie jest tożsama z powierzchnią użytkową, która zawsze jest mniejsza oraz biorąc pod uwagę fakt, że w budynku konieczne jest zaprojektowanie pomieszczeń pomocniczych oraz ciągów komunikacyjnych.
Zasadnie zatem organ I instancji uznał, iż inwestycja nie wymaga decyzji środowiskowej. Organ I instancji szeroko wyjaśnił dlaczego uznał, iż w sprawie nie zachodzi kumulowanie przedsięwzięć S. C. i P. C.. Kolegium przyjmuje to uzasadnienie za własne.
Kolegium podzieliło ustalenie, iż inwestycja jest zgodna z art. 61 ust. 1 pkt 6 u.p.z.p. Organ I instancji wystąpił o uzgodnienie projektu decyzji do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wód Polskich - Zarząd Zlewni w K., Starosty P. , Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wód Polskich.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził niniejsze postępowanie.
Kolegium nie podzieliło przedstawionych w odwołaniu zarzutów.
Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. Z. i M. Z..
Skarżący powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu. Treść uzasadnienia skargi także jest tożsama z uzasadnieniem odwołania. Dlatego Sąd nie powielił powtarzanych treści.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej – p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV, wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875).
Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęta była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 08.05.2023 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy C. z dnia 26.01.2023 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 54, w związku z art. 64 ust. 1 oraz na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 503 z późn. zm., dalej jako u.p.z.p.) ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego (chlewni) oraz budowie szczelnego, zamkniętego zbiornika na gnojowicę w zabudowie zagrodowej w gospodarstwie rolnym i hodowlanym przy max. obsadzie inwentarza w gospodarstwie nie większej niż 39,68 DJP, na którą składa się 70 loch i 759 prosiąt, na terenie położonym w miejscowości K., oznaczonym w ewidencji gruntów jako dz. nr [...] (obręb K. ).
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 61 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U z 2022 r., poz. 503, dalej: "u.p.z.p.").
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Sąd orzekający w niniejszej sprawie miał na uwadze, że zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w tym przepisie tj.:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu (z wyjątkiem inwestycji produkcyjnych lokalizowanych na terenach przeznaczonych na ten cel w planach miejscowych, które utraciły moc na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym i linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej - art. 61 ust. 2 i 3 u.p.z.p., ponadto warunek ten nie ma zastosowania do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie - art. 61 ust. 4 u.p.z.p.),
2) teren ma dostęp do drogi publicznej (warunku tego nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej - art. 61 ust. 3 u.p.z.p.),
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego (warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem - art. 61 ust. 5 u.p.z.p.),
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym, oraz
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Powołany wyżej przepis określa zatem przesłanki uzależniające wydanie pozytywnej decyzji w przedmiocie warunków zabudowy inwestycji nie będącej inwestycją celu publicznego. Redakcja tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że obowiązek spełnienia tych przesłanek w odniesieniu do inwestycji polegającej na nowej zabudowie danego terenu, obejmuje konieczność ich kumulatywnego wypełnienia. Z powyższego przepisu wynika wprost, że spełnianie przez wnioskodawcę wymogów określonych w tym przepisie obliguje organ do wydania decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji.
Warto przypomnieć, że celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest ocena, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna w danej lokalizacji.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich.
W myśl art. 4 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku jego braku określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Stosownie do art. 52 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie warunków zabudowy następuje na wniosek inwestora, którego treść określa art. 64 ust. 2.
Decyzja o warunkach zabudowy jest instrumentem prawnym służącym określeniu sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Określa ona podstawowe parametry dotyczące zmiany zagospodarowania terenu, które podlegają dalszym szczegółowym ustaleniom w postępowaniu poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę, unormowanym w przepisach Prawa budowlanego oraz przepisach ustaw odrębnych i aktach wykonawczych. Realizacja inwestycji przebiega w dwóch następujących po sobie etapach, w dwóch różnych postępowaniach toczących się przed różnymi organami. Na każdym z tych etapów organ prowadzący postępowanie jest zobligowany do zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich w granicach jego kompetencji.
Decyzja o warunkach zabudowy terenu zastępuje na danym terenie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Przeznacza tylko dany teren pod daną inwestycję, ale nie rodzi jeszcze żadnych praw do tego terenu, ani tym bardziej nie upoważnia do rozpoczęcia jakichkolwiek prac budowlanych. Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest ocena, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna. Dlatego też wydanie decyzji zasadniczo musi poprzedzać postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez właściwy organ w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., przy zachowaniu warunków określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588., dalej rozporządzenie MI).
Decyzja o warunkach zabudowy ma charakter wstępny i ogólny. Nie przesądza jeszcze o prawie do prowadzenia konkretnej inwestycji w konkretnym miejscu, a jedynie określa, czy dana inwestycja w danym miejscu jest w ogóle możliwa (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2012 r., II OSK 229/11, Lex nr 1216331). Wydanie takiej decyzji winno być poprzedzone przeprowadzeniem przez właściwy organ postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., a więc nie jest to decyzja uznaniowa. Organ właściwy do wydania takiej decyzji zobowiązany jest wydać pozytywną decyzję, jeśli wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wymogom, wynikającym z przepisów prawa, a ma obowiązek odmówić ustalenia warunków zabudowy tylko wówczas, gdy wnioskowana inwestycja nie spełnia chociażby jednej z ustawowych przesłanek, wynikających z ww. przepisu. Postępowanie o warunkach zabudowy jest dopiero pierwszym etapem procesu inwestycyjnego. Kolejnym jest postępowanie prowadzące do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Decyzja o warunkach zabudowy ma odpowiedzieć na pytanie, czy na danym terenie jest dopuszczalna (możliwa) zabudowa określonego rodzaju (zmiana zagospodarowania terenu), a więc czy zamierzenie jest zgodne z przepisami szczególnymi. Pozytywne przesądzenie o takiej możliwości w decyzji o warunkach zabudowy daje inwestorowi podstawę do ubiegania się o wydanie pozwolenia na budowę, jeżeli są spełnione inne warunki wymagane ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej p.b.). W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę organ architektoniczno – budowlany ocenia planowaną inwestycję także w aspekcie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), wydanego na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 p.b.
Jak już wskazano, decyzja o warunkach zabudowy nie jest decyzją uznaniową. Organ właściwy do jej wydania jest zobowiązany do pozytywnego rozstrzygnięcia, jeśli projektowana inwestycja czyni zadość wszystkim wynikającym z prawa warunkom, a obowiązek odmowy ma tylko wówczas, gdy inwestycja ta nie spełnia choćby jednej ustawowej przesłanki z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. (wyrok NSA z 18.12.2012 r., II OSK 1518/11, Lex nr 1367308, wyrok NSA z 12.10.2010 r., II OSK 1542/09, Lex nr 746623). Innymi słowy, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe, a nawet wymagane, w przypadku łącznego spełnienia określonych w u.p.z.p. warunków. Oznacza to jednak, że brak spełnienia chociażby jednego z warunków o których stanowi art. 61 ust. 1 u.p.z.p. jest podstawą do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Jeżeli zaś wszystkie w/w przesłanki są spełnione organ nie może odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Przyjmuje się, że decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest na etapie poprzedzającym wystąpienie inwestora o pozwolenie na budowę, a tym samym może dotyczyć wyłącznie planowanego przedsięwzięcia, a nie inwestycji już realizowanej. Jest zasadą, że przystąpienie do realizacji robót budowlanych czyni niemożliwym uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym nie jest dopuszczalne wydanie w takiej sytuacji decyzji o warunkach zabudowy.
Inwestor składając do organu administracji wniosek określa, jakie konkretne zamierzenie budowlane zamierza realizować, jeśli chodzi o rodzaj inwestycji i jej parametry, w tym charakterystykę urbanistyczną. Zupełnie oddzielną kwestią jest to, czy z punktu widzenia obowiązujących przepisów realizacja tak określonego przez inwestora zamierzenia budowlanego jest dopuszczalna. Organ administracji związany jest wnioskiem inwestora w zakresie charakterystyki urbanistycznej inwestycji, z tym zastrzeżeniem, że związanie to nie może mieć charakteru bezwzględnego, jak w przypadku rodzaju inwestycji i funkcji.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że działka inwestycyjna nr [...] graniczy bezpośrednio z działką skarżących o nr [...]. Nie było więc wątpliwości, że skarżący posiadają interes prawny w zaskarżeniu kontrolowanej decyzji.
Sporną przesłanką w kontrolowanej sprawie jest norma zawarta w art.61 ust. 4 u.p.z.p. stanowiącym, że przepisów ust.1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.
W niniejszej sprawie SKO w K. decyzją z 19 maja 2022 r. nr [...] uchyliło uprzednią decyzję organu I instancji ze wskazaniem, że należy:
- udokumentować fakt, że skarżący posiada gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie,
- ustalić maksymalną wartość produkcyjną instalacji (zbadać czy inwestycja nie będzie równa lub większa niż 40 DJP),
- ustalić, czy nie zachodzi kumulowanie inwestycji z hodowlą na działce nr [...] (działka ojca inwestora).
Ponownie analizując sprawę organ I instancji, w ocenie Sądu, prawidłowo częściowo zrealizował wskazania organu odwoławczego trafnie ustalając, że skarżący posiada gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie. Prawidłowo też przyjęto, iż planowana inwestycja dotyczy zabudowy zagrodowej. W tym zakresie Sąd orzekający w pełni aprobuje ustalenia i oceny prawne dokonane przez organy obu instancji. Należy wyjaśnić, że nie jest istotne w jakim zakresie ("o ile") gospodarstwo rolne skarżącego przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie C.. Istotny jest sam fakt przekroczenia owej średniej. Fakt ten w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie budzi żadnych wątpliwości.
Reasumując ten wątek Sąd podkreśla, że w jego ocenie organy obydwu instancji trafnie przyjęły, że inwestor spełnił przesłankę określoną w art.61 ust. 4 u.p.z.p. Nie zachodziła więc konieczność dokonywania oceny, czy w kontrolowanej sprawie spełniona jest przesłanka określona w art.61 ust.1 pkt 1 u.p.z.p., a więc przesłanka dobrego sąsiedztwa i kontynuacji funkcji.
W ocenie Sądu organy obydwu instancji jednak przedwcześnie przyjęły, że spełniona została w niniejszej sprawie przesłanka określona w art.61 pkt 1 pkt 5 u.p.z.p., tj. iż planowana inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Organy obydwu instancji zgodnie przyjęły, że planowana inwestycja dotyczy hodowli zwierząt w liczbie mniejszej niż 40 DJP. Tym samym przyjęto, że planowana inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust.1 pkt 104 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, publ. Dz.U. z 2019 r., poz. 1839), ani tym bardziej przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust.1 pkt 51 lit.b w/w rozporządzenia). W rezultacie organy przyjęły, że nie jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.
O ile brak jest podstaw, by kwestionować, że sama planowana inwestycja dotyczy hodowli zwierząt w liczbie mniejszej niż 40 DJP, o tyle w ocenie Sądu orzekającego organy obydwu instancji nieprawidłowo oceniły, czy nie zachodzi kumulacja planowanej inwestycji z hodowlą na działce nr [...] (działka ojca inwestora). Taka konkluzja jest bowiem przedwczesna i nie została oparta na rzetelnej analizie tej kwestii.
W pierwszej kolejności należy podkreślić brak dokonania rzetelnych i wyczerpujących ustaleń dotyczących działalności prowadzonej na działce nr [...], co implikuje wadliwą i niepełną ocenę tego, czy zachodzi kumulacja oddziaływań planowanego przez inwestora gospodarstwa rolnego z gospodarstwem rolnym prowadzonym na sąsiedniej działce przez jego ojca.
Organ I instancji jedynie wskazał, że z pisma znak [...] z dnia 1 lutego 2022 roku wynika, że obsada DJP za rok 2021 wynosiła średnio 20,71 DJP przy największej chwilowej obsadzie na przełomie miesiąca stycznia i lutego wynoszącej 32 DJP. Nie jest to jasno wskazane, lecz można przypuszczać, iż powyższe dotyczy gospodarstwa rolnego P. C. prowadzonego na działce nr [...]. Dalej Burmistrz wyjaśnił, że jak wynika z pisma znak [...] z dnia 1 lutego 2022 roku obsada DJP w gospodarstwie prowadzonym przez S. C. za rok 2021 wynosiła średnio 7,88 DJP przy największej chwilowej obsadzie w miesiącu grudniu wynoszącej 13,26 DJP.
Organy jednak w ogóle nie dokonały ustaleń i ocen w zakresie tego jakiego rodzaju gospodarstwo rolne prowadzi P. C.. Nie ustalono wielkości tego gospodarstwa, np. czy jest prowadzone tylko na działce nr [...], czy także na innych działkach. Nie ustalono, czy gospodarstwo to koncentruje się na produkcji roślinnej, czy też na hodowli, a jeżeli na hodowli, to jakiego rodzaju. Skoro ustalono (zakładając, że owo ustalenie dotyczy gospodarstwa rolnego P. C.), że obsada DJP za rok 2021 wynosiła średnio 20,71 DJP przy największej chwilowej obsadzie na przełomie miesiąca stycznia i lutego wynoszącej 32 DJP, to najwyraźniej prowadzona jest tam jakaś hodowla. Jeżeli by zsumować łącznie DJP planowane na działce inwestycyjnej i realizowane na działce nr [...], to skala obu hodowli przekraczałaby poziom 40 DJP, a w takim przypadku wymagana jest już decyzja środowiskowa. W tej sytuacji należało ustalić i ocenić, czy pomiędzy gospodarstwem rolnym inwestora, a gospodarstwem rolnym jego ojca, występują powiązania technologiczne. Jest to kwestia zasadnicza w kontrolowanej w sprawie.
Tymczasem organy administracji oparły się jedynie na tym, że wnioskodawca oświadczył, że brak jest powiązań technologicznych pomiędzy gospodarstwem rolnym przez niego prowadzonym a gospodarstwem rolnym jego ojca zlokalizowanym na sąsiedniej działce nr [...]. Organy samodzielnie nie oceniły istnienia/nieistnienia tej przesłanki bezkrytycznie przyjmując w/w oświadczenie. By dokonać prawidłowej oceny w tym zakresie konieczne są szczegółowe ustalenia jakiego rodzaju i w jakiej skali prowadzona jest działalność rolnicza na sąsiedniej działce nr [...] (ojca inwestora). Dopiero porównanie i ocena działalności rolniczej planowanej na działce nr [...] i prowadzonej na działce nr [...] pozwoli na prawidłową ocenę, czy pomiędzy nimi występują powiązania technologiczne.
Wyjaśnienie powyższej kwestii jest bardzo istotne, gdyż zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 z późn. zm. - dalej jako "u.i.o.ś.") uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla takich przedsięwzięć zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 u.i.o.ś. wymagane jest przed wystąpieniem m.in. o decyzję o warunkach zabudowy. O zaliczeniu do jednej z tych grup decyduje spełnienie przez przedsięwzięcie kryteriów wynikających z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (publ. Dz. U. z 2019 r., poz.1839).
W myśl § 2 ust.1 pkt 51 lit.b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, publ. Dz.U. z 2019 r., poz. 1839) przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko jest chów zwierząt innych niż wymienionych w lit. a(norek) w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP.
Według natomiast § 3 ust 1) pkt 104 tego rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w pkt 103 (norki):
a) w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP i mniejszej niż 210 DJP - jeżeli ta działalność będzie prowadzona:
- w odległości mniejszej niż 210 m od:
- terenów lub gruntów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. mieszkaniowych, rolnych zabudowanych zajętych pod budynki mieszkalne, innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt, zurbanizowanych niezabudowanych lub w trakcie zabudowy, rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone,
- zrealizowanego, realizowanego lub planowanego przedsięwzięcia chowu lub hodowli zwierząt innych niż norki, w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP.
Z powyższych przepisów wynika, że decyzję środowiskową wydaje się dla "przedsięwzięć". Ustawa środowiskowa (u.i.o.ś.) jednoznacznie definiuje pojęcie "przedsięwzięcia" w art. 3 pkt 13, który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o "przedsięwzięciu" - rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.
Z wyżej wskazanych przepisów wynika więc, że decyzja środowiskowa wydawana jest dla "przedsięwzięcia", przez które należy rozumieć nie tylko przedsięwzięcie objęte danym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, ale również istniejące przedsięwzięcie powiązane technologicznie, kwalifikując je łącznie jako jedno, nawet wtedy, jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Celem decyzji środowiskowej, wymaganej przed udzieleniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedsięwzięć (inwestycji), które potencjalnie mogłaby - ze względu na swoje rozmiary bądź charakter - powodować nadmierną niedopuszczalną ingerencję w środowisko, jest określenie warunków, na jakich mimo to inwestycja może być realizowana tak, by tę ingerencję ograniczyć. Oddziaływania te mogą przybierać różne formy (hałas, emisje zapachów, drgań, promieniowania, zanieczyszczenia gleby, czy wody etc.). Nie ulega wątpliwości, że wielkość tych oddziaływań zależy od rozmiarów i charakterystyki danego przedsięwzięcia funkcjonującego jako całość, a zatem i warunki, jakie mają zapobiegać nadmiernym oddziaływaniom powinny być określane dla całego przedsięwzięcia. W związku z tym właśnie ustawodawca słusznie wprowadził w 3 pkt 13 u.i.o.ś. definicję "przedsięwzięcia" nakazując za takie uznawać projektowane zamierzenia wraz z istniejącymi już na danym obszarze inwestycjami, które stanowią technologiczną całość.
Jak trafnie wyjaśniono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 lipca 2019 r. o sygn. II SA/Lu 259/19 (publ. CBOSA) przepis art. 3 pkt 13 u.i.o.ś. pozwala na potraktowanie różnych przedsięwzięć jako jedno nawet wtedy, gdy prowadzone są przez dwa różne podmioty; warunkiem jest istnienie powiązań technologicznych miedzy nimi.
Wyjaśnienie kwestii kumulacji, ma w ocenie Sądu zasadnicze znaczenie dla tej sprawy, bowiem z definicji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś., odczytywanej w kontekście dalszych przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (zwłaszcza art. 59 i nast.), wynika, że zamiarem ustawodawcy był wyeliminowanie możliwości dzielenia przez inwestorów zamierzonych przedsięwzięć inwestycyjnych na mniejsze części (elementy, etapy) i objęcie jedną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach (oraz przeprowadzaną ewentualnie w jej ramach OOŚ) danego przedsięwzięcia jako całości (całego zamierzenia), wszystkich jego elementów (tak również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 maja 2021 r. o sygn. IV SA/Po 38/21, publ. CBOSA).
Analiza treści art. 3 pkt 13 u.i.o.ś. prowadzi do wniosku, że ustawodawca wąsko definiuje to pojęcie prawne, ponieważ ogranicza je do terenów, które w wyniku lokalizacji na nich przedsięwzięcia ulegną przekształceniu lub nastąpi zmiana sposobu wykorzystania danego terenu (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r., o sygn. II OSK 183/17, publ. CBOSA).
Powiązaniem technologicznym jest taki związek pomiędzy inwestycjami, który powoduje że wspólnie tworzą one zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy. Powiązanie o jakim mowa w art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. dotyczy również przedsięwzięć tego samego rodzaju i wykorzystujących tą samą technologie, choćby planowanych przez różne podmioty prawa. Przepis ten ma zapobiegać dzieleniu jednego przedsięwzięcia na kilka przedsięwzięć realizowanych w tym samym czasie, w celu ominięcia procedury oceny oddziaływania na środowisko i ominięcia obowiązku opracowania związanej z tą procedurą dokumentacji (tak trafnie wyrok WSA w Szczecinie z dnia 25 sierpnia 2016 r. o sygn. II SA/Sz 530/15, publ. LEX nr 2116287).
Należy w pełni podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 marca 2014 r. (sygn. akt II SA/Rz 185/14), iż powiązaniem technologicznym jest taki związek pomiędzy inwestycjami, który powoduje że wspólnie tworzą one zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy. Powiązanie o jakim mowa w tym przepisie dotyczy również przedsięwzięć tego samego rodzaju i wykorzystujących tą samą technologie, choćby planowanych przez różne podmioty prawa.
Podkreślenia wymaga, że art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. ma zapobiegać dzieleniu jednego przedsięwzięcia na kilka przedsięwzięć realizowanych w tym samym czasie, w celu ominięcia procedury oceny oddziaływania na środowisko i ominięcia obowiązku opracowania związanej z tą procedurą dokumentacji. Przyjęcie odmiennej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś., prowadziłoby do sytuacji, w której stosowanie tej samej technologii w ramach dwóch i więcej odrębnie traktowanych przedsięwzięć, pomimo powodowania skumulowanego oddziaływania na środowisko na poziomie właściwym dla przedsięwzięć kwalifikowanych jako zawsze znacząco oddziaływujące na środowisko, nie wiązałoby się dla inwestorów z obowiązkiem ochrony środowiska przed negatywnym oddziaływaniem. Taka interpretacja art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. nie pozostawałaby w zgodzie z obowiązkiem władzy publicznej ochrony środowiska, czyli z przepisem art. 5 i art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Jeżeli więc na obszarach z sobą sąsiadujących mają być realizowane tożsame pod względem rodzaju, a tym samym stosowanej technologii inwestycje, to obowiązkiem organu jest potraktowanie tych inwestycji jako jednego przedsięwzięcia. W tych okolicznościach skumulowane oddziaływanie na środowisko projektowanych w tym samym czasie inwestycji nie może być takie samo jak w przypadku każdego z przedsięwzięć z osobna.
Jak trafnie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 maja 2022 r. o sygn. II OSK 1736/19,publ. CBOSA) ustawodawca za kryterium kwalifikacji za jedno przedsięwzięcie uznaje istnienie pomiędzy co najmniej dwoma przedsięwzięciami powiązań technologicznych (art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś.). Niewątpliwie powiązaniem technologicznym jest taki związek pomiędzy inwestycjami, który powoduje, że wspólnie tworzą one zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy (por. wyrok NSA z 23 marca 2021 r., III OSK 222/21). Szerokie rozumienie pojęcia powiązania technologicznego ma znaczenie ze względu na zasadę prewencji oraz skuteczność zakazu dzielenia przedsięwzięć. Powyższa reguła znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wskazuje się w nim, że jeżeli szereg przedsięwzięć ujmowanych łącznie może potencjalnie wywrzeć znaczące skutki w środowisku w rozumieniu art. 2 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. U. L 26 z 28.1.2012 r., s. 1), ich skumulowany wpływ na środowisko należy ocenić, traktując je jako jedną całość. Celem dyrektywy jest całościowa ocena skutków wywieranych na środowisko naturalne przez przedsięwzięcia lub ich zmianę (por. wyrok TSUE z 28 lutego 2008 r., C-2/07, Abraham i inni, ECLI:EU:C:2008:133, pkt 42).
W niniejszej sprawie skarżący m.in. zarzucali, że inwestycje na działkach nr [...] oraz nr [...] są ze sobą powiązane. Pomimo tego zarzutu organy obydwu instancji, wydając zaskarżone decyzje, całkowicie pominęły treść art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. i w ogóle nie dokonały oceny kumulacji oddziaływania na środowisko planowanego i prowadzonego gospodarstwa rolnego na działkach nr [...] i nr [...] uwzględniającej powyższy przepis.
Z uwagi na to, że przedsięwzięcia pozostające przedmiotem kontroli (tj. na działkach nr [...]) mogą stanowić część większego zamierzenia, konieczne jest w tych warunkach zbadanie, czy przedsięwzięcia te powinny być traktowane łącznie, biorąc pod uwagę ich bliskie położenie w stosunku do siebie, i ewentualne podobieństwa oddziaływania między nimi. Zakaz dzielenia przedsięwzięć oznacza, że niedopuszczalne jest, aby podział przedsięwzięcia na mniejsze części doprowadził do tego, że choćby jedna z wydzielonych w ten sposób części uniknie przeprowadzenia oceny przez to między innymi, że znajdzie się poniżej progu wielkościowego określonego w przepisach (por. wyrok NSA z 9 listopada 2021 r., II OSK 216/19; wyrok NSA z 29 stycznia 2021 r., II OSK 501/17). Wskazane wymaganie nakazuje zatem przeprowadzenie całościowej kwalifikacji przedsięwzięć, która musi wziąć pod rozwagę wszystkie ich powiązania techniczne, użytkowe i funkcjonalne (tak wewnętrzne, jak i zewnętrzne), jeśli bez ich uwzględnienia mogłoby dojść do nieuzasadnionego z punktu widzenia ochrony środowiska wyłączenia obowiązku przeprowadzenia oceny ich oddziaływania.
Przy ocenie kumulacji oddziaływań należy uwzględniać nie tylko zasadę ostrożności i zapobiegania, ale także zasadę zrównoważonego rozwoju, w której mieści się nie tylko ochrona przyrody, ale i troska o rozwój społeczny i cywilizacyjny związany z koniecznością budowania odpowiedniej infrastruktury.
Skumulowane oddziaływanie może występować w połączeniu z innymi oddziaływaniami (w tym związanymi z obecnymi lub planowanymi przedsięwzięciami), dotyczącymi tych samych zasobów i/lub przedmiotów oddziaływania, co planowane przedsięwzięcie. Skumulowane oddziaływanie może być efektem istnienia lub planowania innych podobnych przedsięwzięć na danym terenie. Należy uwzględnić skalę, czas trwania oraz intensywność oddziaływania danego przedsięwzięcia w powiązaniu z innymi.
W ustaleniu skumulowanego oddziaływania istotne znaczenie powinny mieć oddziaływania, które będą utrzymywać się przez dłuższy czas eksploatacji przedsięwzięcia. Chodzi zatem o oddziaływania, które mają powtarzalny i trwały charakter oraz występują przez dłuższy czas.
Ocena skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, powinna uwzględniać identyfikację potencjalnych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko z innymi przedsięwzięciami oraz zastosowanie instrumentów prawnych zgodnie z zasadami prewencji i przezorności, które będą stosowane w ramach realizacji przedsięwzięcia w celu uniknięcia, minimalizacji bądź redukcji oddziaływań.
Ustawodawca polski nie wskazał czy powinny to być przedsięwzięcia powiązane technologicznie lub nie. Skumulowanie dotyczy oddziaływań, a nie przedsięwzięć, które są ich źródłem. Przy ocenie skumulowanego oddziaływania należy uwzględnić definicję ustawową przedsięwzięcia (art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś.) zgodnie z którą przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty (vide wyrok NSA z wyrok z dnia 4 października 2017 r. o sygn. II OSK 598/16, publ. LEX nr 2404446).
Odnosząc się do zarzutów skargi w ocenie Sądu w większości nie są one zasadne.
Skarżący sami zauważają, że "w Polsce nie ma uregulowań prawnych w zakresie dopuszczalnych norm substancji odorotwórczych w powietrzu atmosferycznym". Istotnie brak takich uregulowań. Z tego względu zarzut dotyczący substancji zapachowych w powietrzu jest niezasadny.
Co do zarzutu dotyczącego powierzchni gospodarstwa rolnego, organ I instancji wyjaśnił, że : "Przy piśmie z dnia 15 czerwca 2022 roku Pan S. C. przedłożył do akt sprawy kopię decyzji Burmistrza Gminy C. w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na rok 2022 nr [...] z dnia 10 stycznia 2022 roku, z treści której wynika, że powierzchnia gospodarstwa wyrażona w ha fizycznych wynosi 13,6121 ha. Grunty te są własnością Pana S. C.. Ponadto przedłożone zostało zaświadczenie z Urzędu Gminy G. znak [...] z dnia 14 czerwca 2022 roku, że na terenie tejże gminy sąsiadującej z Gminą C. S. C. posiada gospodarstwo o powierzchni 5,42 ha. Dodatkowo Pan S. C. do akt sprawy przedłożył kopie umów dzierżawy gruntów rolnych o powierzchni około 34 ha." – co łącznie daje ok. 54 ha. Jak już Sąd wskazywał istotny jest sam fakt, że powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie, nieistotna jest natomiast wielkość tego przekroczenia. W świetle dokonanych sam fakt przekroczenia przez planowaną inwestycję średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w gminie C. nie budzi wątpliwości. Dlatego nie było potrzeby przeprowadzania analizy dotyczącej kontynuacji funkcji.
Odnośnie zarzutu, że brak jest wymaganych przepisami prawa uzgodnień Sąd wskazuje, że decyzją z dnia 27.01.2022 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie uzgodniły projekt decyzji o WZ.
Zasadne są natomiast zarzuty odnoszące się do kumulowania planowanego przedsięwzięcia z przedsięwzięciem na działce sąsiedniej nr [...], a w konsekwencji zaniechania prawidłowej oceny konieczności ewentualnego pozyskania decyzji środowiskowej i zlecenia przeprowadzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W kontrolowanej sprawie organ I instancji w pełni nie wyjaśnił bowiem, z jakich powodów – w jego ocenie – nie zachodzi kumulacja przedsięwzięć i ich oddziaływania na środowisko, a organ odwoławczy zaaprobował to uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wydanie decyzji organu pierwszej instancji z pominięciem prawidłowego zbadania ewentualnej kumulacji planowanego przedsięwzięcia z przedsięwzięciem już zrealizowanym na działce sąsiedniej i oceny tegoż, stanowiło naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wydanie decyzji kasacyjnej. Brak ten nie mógł zostać uzupełniony na etapie postępowania odwoławczego z uwagi nie tylko na zakres niezbędnego postępowania dowodowego, ale również konieczność poszanowania zasady dwuinstancyjności postępowania. Kluczowa bowiem kwestia, jaką jest ewentualna konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, powinna zostać wyjaśniona przez organ pierwszej instancji, z zachowaniem możliwości jej kontroli przez organ odwoławczy. Nie wyjaśnienie powyższego powoduje, że zaskarżone decyzje wymykają się kontroli sądowoadministracyjnej.
W tym stanie rzeczy na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz Gminy C. uwzględni powyższą wykładnię, a w szczególności dokona ustaleń dotyczących gospodarstwa rolnego P. C., w tym tego jaka jest jego powierzchnia, jakiego rodzaju działalność rolnicza jest prowadzona (np. jakie uprawy, jaka hodowla), jaka jest skala prowadzonej hodowli i oceni, czy zachodzi kumulacja planowanej inwestycji w świetle definicji pojęcia "przedsięwzięcia" zawartej w art. 3 pkt 13 u.i.o.ś. Następnie w oparciu o powyższe ustalenia i oceny wyda ponownie decyzję w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI