IV SA/Po 438/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2009-03-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądowezasiłek stałysąd administracyjnypełnomocnik

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, odmówił ustanowienia adwokata i umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku stałego.

Skarżący W.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego, po tym jak jego skarga na decyzję o zasiłku stałym została oddalona. Sąd uznał, że postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe ze względu na charakter sprawy (opieka społeczna). Przyznano prawo pomocy w części obejmującej ustanowienie radcy prawnego, uznając, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania, ale odmówiono ustanowienia adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał wniosek W.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego. Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu w przedmiocie zasiłku stałego, którą Sąd wcześniej oddalił wyrokiem z dnia 12 lutego 2009r. Skarżący, celem złożenia skargi kasacyjnej, ubiegał się o pomoc prawną. Sąd uznał, że postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe na mocy art. 239 ust. 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa), ponieważ sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej są zwolnione z opłat. W związku z tym, postępowanie w tym zakresie umorzono na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa. Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego, uznając, że skarżący, z dochodem 644 zł miesięcznie, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania. Jednocześnie odmówiono ustanowienia adwokata, wskazując, że kompetencje radcy prawnego zapewniają właściwy poziom reprezentacji. Orzeczenie opiera się na przepisach ppsa dotyczących prawa pomocy, w tym art. 245, 246 i 258.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, ponieważ sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej są z mocy prawa zwolnione z opłat.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 239 ust. 1 lit. a ppsa, strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Dlatego wniosek o zwolnienie od kosztów w takiej sprawie jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 239 § § 1 pkt a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej są zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

p.p.s.a. art. 245 § §1 i §3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat, wydatków lub ustanowienie pełnomocnika.

p.p.s.a. art. 246 § §1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dla osoby fizycznej – brak możliwości ponoszenia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania.

p.p.s.a. art. 258 § §1 i § 2 pkt 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia dotyczące przyznania prawa pomocy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 161 § §1 pkt 3 i §2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umorzenie postępowania w przypadku bezprzedmiotowości wniosku.

p.p.s.a. art. 175 § §1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uprawnienie adwokatów i radców prawnych do składania skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotyczy zasiłku stałego, co na mocy art. 239 ust. 1 lit. a ppsa zwalnia stronę z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, czyniąc wniosek o zwolnienie bezprzedmiotowym. Skarżący wykazał, że jego dochody (zasiłek stały i celowy w kwocie 644 zł) uniemożliwiają mu ponoszenie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie.

Godne uwagi sformułowania

Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczoną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel. Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy.

Skład orzekający

Damian Mataczyński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście spraw z zakresu pomocy społecznej oraz kryteriów materialnych przyznawania pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby fizycznej o niskich dochodach ubiegającej się o pomoc prawną w celu złożenia skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia praktyczne aspekty prawa pomocy i jego ograniczenia, co jest istotne dla prawników procesowych i osób w trudnej sytuacji materialnej.

Jak uzyskać pomoc prawną w sądzie, gdy nie stać Cię na adwokata? WSA w Poznaniu wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 438/08 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2009-03-31
Data wpływu
2008-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Damian Mataczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Ustanowiono pełnomocnika
Odmówiono przyznania prawa pomocy w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 161 §1 pkt 3 i §2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu, odmówić ustanowienia adwokata i umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/ D.Mataczyński
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 lutego 2009r. oddalił skargę wniesioną przez W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego. Skarżący celem skutecznego złożenia skargi kasacyjnej zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe a źródłem jego utrzymania jest zasiłek stały i zasiłek celowy w łącznej kwocie 644 zł.
Zgodnie z art. 239 ust 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Uwzględniając więc, że przedmiotem niniejszej sprawy jest zasiłek stały, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa umorzyć.
Powyższe oznacza, że złożony wniosek traktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597). Zauważyć należy również, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy.
W świetle powyższego mając na uwadze wysokość deklarowanych dochodów stwierdzić należy, że W.W. może zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Mając na uwadze złożenie przez skarżącego wniosku o ustanowienie adwokata i radcy prawnego zauważyć należy jednak, że kompetencje i przygotowanie zawodowe każdego z tych profesjonalnych pełnomocników zapewniają stronie właściwy poziom reprezentacji. Obie grupy pełnomocników należą również do grona osób uprawnionych do złożenia skargi kasacyjnej (art. 175 §1 ppsa). Uznając więc spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, umarzając postępowanie w zakresie kosztów sądowych, postanowiono ustanowić dla W.W. radcę prawnego i odmówić ustanowienia adwokata.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
/-/D.Mataczyński

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI